Efnahagsmál - 

05. Júní 2020

Dauðafæri

Samtök atvinnulífsins

1 MIN

Dauðafæri

„Það væri glapræði að skattleggja einkageirann meira en orðið er til þess að fjármagna hallarekstur ríkissjóðs.“ Þetta sagði fjármálaráðherra nýverið sem viðbragð við versnandi afkomuhorfum ríkisins. Skattahækkanir á laskað atvinnulíf væru eingöngu til þess fallnar að ýta undir enn meira atvinnuleysi og dýpri efnahagssamdrátt en þegar blasir við. Í ljósi þessa eru ummæli ráðherra skynsamleg.

„Það væri glapræði að skattleggja einkageirann meira en orðið er til þess að fjármagna hallarekstur ríkissjóðs.“ Þetta sagði fjármálaráðherra nýverið sem viðbragð við versnandi afkomuhorfum ríkisins. Skattahækkanir á laskað atvinnulíf væru eingöngu til þess fallnar að ýta undir enn meira atvinnuleysi og dýpri efnahagssamdrátt en þegar blasir við. Í ljósi þessa eru ummæli ráðherra skynsamleg.

Rétt rúmur áratugur er frá því stjórnvöld stóðu frammi fyrir áskorun af svipuðu tagi þegar fjármálakreppan skall á af fullum þunga. Viðbrögðin þá voru að ráðast í umfangsmiklar skattahækkanir á árunum eftir hrun. Þær skattahækkanir, samhliða uppgangi í efnahagslífinu, hafa staðið undir samfelldum útgjaldavexti hins opinbera undanfarin ár. Frá árinu 2011 hafa opinber umsvif vaxið að raunvirði um 25 prósent og á sama tíma hafa hlutfallslega fleiri störf orðið til hjá hinu opinbera en á hinum almenna markaði.

Enn standa óhaggaðar áratugagamlar skattahækkanir, sem sumar hverjar voru settar á tímabundið, og umsvif hins opinbera sem hlutfall af landsframleiðslu eru næstum hvergi meiri en á Íslandi. Íþyngjandi skattheimta þrengir verulega að rekstri fyrirtækja, getu þeirra til fjárfestinga og nýsköpunar. Stjórnvöld hafa flýtt lækkun bankaskatts og boða skattalækkanir á einstaklinga á næsta ári, sem er vel. Gróflega áætlað munu hins vegar skattahækkanir fyrri ára, auk nýrra skatta, áfram skila hátt í hundrað milljörðum króna í viðbótartekjur til ríkissjóðs. Eftir stendur að Ísland verður að óbreyttu áfram háskattaríki í öllum samanburði.

Að lofa því að skattar hækki ekki umfram það sem þegar er dugar ekki til. Skattar þurfa einfaldlega að lækka. Breyta þarf áherslum í opinberum rekstri og hagræða. Það er vel gerlegt án þess að ráðast í blóðugan niðurskurð. Forgangsraða þarf betur sameiginlegum fjármunum og tryggja að fjármálastefnan styðji við atvinnulífið. Auka þarf skilvirkni í opinberum rekstri og útvista verkefnum til einkaaðila. Þar liggja tækifærin og nú er dauðafæri.

Greinin er eftir Ásdísi Kristjánsdóttur, aðstoðarframkvæmdastjóra Samtaka atvinnulífsins. Hún birtist fyrst í Viðskiptablaðinu þann 4. júní.

Samtök atvinnulífsins