Fréttir - 

30. Janúar 2020

Allir þurfa góða granna

Samtök atvinnulífsins

1 MIN

Allir þurfa góða granna

Bretland er okkar næsti nágranni að frátöldum Færeyjum og Grænlandi. Nábýli þar sem fólk deilir sameiginlegum hagsmunum og auðlindum er ekki alltaf dans á rósum. Nábýlið hefur gengið vel þrátt fyrir þorskastríð og hryðjuverkalög og verið til farsældar fyrir bæði löndin. Löng og farsæl viðskiptatengsl, samstarf á Evrópska efnahagssvæðinu og í Atlantshafsbandalaginu ásamt menningarsamskiptum og sögulega arfleifð, hafa gert Bretland að einu af okkar þýðingarmesta bandalagsríki.

Bretland er okkar næsti nágranni að frátöldum Færeyjum og Grænlandi. Nábýli þar sem fólk deilir sameiginlegum hagsmunum og auðlindum er ekki alltaf dans á rósum. Nábýlið hefur gengið vel þrátt fyrir þorskastríð og hryðjuverkalög  og verið til farsældar fyrir bæði löndin. Löng og farsæl viðskiptatengsl, samstarf á Evrópska efnahagssvæðinu og í Atlantshafsbandalaginu ásamt menningarsamskiptum og sögulega arfleifð, hafa gert Bretland að einu af okkar þýðingarmesta bandalagsríki.

Utanríkisráðherra steig mikilvægt skref á þriðjudaginn þegar hann undirritaði samning vegna útgöngu Bretlands úr EES ásamt utanríkisráðherrum Noregs og Liechtenstein og útgöngumálaráðherra Bretlands.

Heildarviðskipti milli landanna eru um 100 milljarðar króna árlega. Um 10% útflutnings okkar er til Bretlands, eða um 60 milljarðar króna á ári. Um 300.000 breskir ferðamenn koma hingað árlega, sem er um 13% af heildarfjölda ferðamanna. Það búa um þúsund breskir ríkisborgarar hér á landi og fjöldi Íslendinga hefur búið í Bretlandi við nám og störf. Í ljósi mikilla hagsmuna Íslendinga af útflutningi til Bretlands blasir við að útganga Bretlands úr EES um áramótin skapar ákveðna ógn fyrir okkur en jafnframt tækifæri. Michel Barnier, aðalsamningamaður Evrópusambandsins í viðræðum við Breta, hefur lýst stöðunni þannig að hætta sé á að viðskipti milli landanna standi á bjargbrún.

Utanríkisráðherra steig mikilvægt skref á þriðjudaginn þegar hann undirritaði samning vegna útgöngu Bretlands úr EES ásamt utanríkisráðherrum Noregs og Liechtenstein og útgöngumálaráðherra Bretlands. Samningurinn leysir úr málum svipað og gert er í útgöngusamningi Bretlands og ESB og þýðir að Ísland, Noregur og Liechtenstein standa nú jafnfætis ESB-ríkjunum hvað þetta varðar. Næsta skref er að ganga frá viðskiptasamningum milli landanna. Þar er mikilvægt að gætt sé að margvíslegum útflutningshagsmunum Íslands, einkum á sviði sjávarútvegs.

Útganga Bretlands úr EES á sér stað í umhverfi þegar vaxandi verndarhyggju gætir í heiminum og hætta er á viðskiptastríði milli stórvelda. Það er því mikilvægt að halda vel á málum af hálfu íslenskra stjórnvalda þannig að viðskiptasamningar við Breta náist fyrir áramótin og í góðu samstarfi við önnur ríki í Fríverslunarsamtökum Evrópu (EFTA). Á meðan íslensk stjórnvöld halda áfram að nálgast þetta verkefni af röggsemi, og með frjáls viðskipti að leiðarljósi, þarf ekkert að óttast.

Eyjólfur Árni Rafnsson, formaður Samtaka atvinnulífsins.

Greinin birtist í Morgunblaðinu 30. janúar 2020

Samtök atvinnulífsins