„Samkeppnishæfni Evrópu skiptir íslenskt atvinnulíf miklu máli. Það er jákvætt að BusinessEurope leggi ríka áherslu á einfaldara regluverk, lægri orkukostnað og aukna fjárfestingu í nýsköpun og hæfni. Evrópa þarf að skapa fyrirtækjum umhverfi sem styður við verðmætasköpun, fjárfestingar og aukna framleiðni ef álfan á að halda stöðu sinni í harðnandi alþjóðlegri samkeppni,“ segir Jón Ólafur Halldórsson, formaður Samtaka atvinnulífsins eftir formannafund BusinessEurope í Dublin þar sem svokölluð Dublin-yfirlýsing var samþykkt. Í yfirlýsingunni er Evrópusambandið hvatt til að hraða aðgerðum sem styrkja samkeppnishæfni Evrópu og bæta rekstrarumhverfi fyrirtækja. Írland tekur við formennsku í ráðherraráði Evrópusambandsins í sumar.

Breyta verður metnaði í aðgerðir

Á fundinum, sem haldinn var í aðdraganda írsku formennskunnar, hitti sendinefnd BusinessEurope Helen McEntee, utanríkis-, viðskipta- og varnarmálaráðherra Írlands, og Thomas Byrne, ráðherra Evrópumála og varnarmála, til að ræða forgangsmál komandi formennsku og afhenda Dublin-yfirlýsinguna. Þá ræddi sendinefndin einnig við Barry Andrews, þingmann á Evrópuþinginu, um hlutverk þingsins í alþjóðaviðskiptastefnu sambandsins.

Fredrik Persson, forseti BusinessEurope, sagði eftir fundinn að viðnámsþróttur Evrópu sé sífellt undir álagi vegna stríðsátaka við landamæri álfunnar, hás orkukostnaðar og aukinnar sundrungar í alþjóðakerfinu. „Þrátt fyrir mikilvæg skref síðustu mánaða hafa fyrirtækin enn ekki fundið fyrir áþreifanlegum áhrifum. Nauðsynlegt er að hraða aðgerðum til að lækka regluverksbyrði, efla innri markaðinn og aðlaga viðskiptakerfi ESB með losunarheimildir (ETS-kerfið) að breyttum aðstæðum,“ sagði Persson. Hann lagði áherslu á að þeir sex mánuðir sem írska formennskan stendur yfir muni skipta sköpum um að breyta metnaði í aðgerðir.

Áhersla á að skapa raunhæfa hvata

Í Dublin-yfirlýsingunni er lögð áhersla á að Evrópa standi frammi fyrir miklum áskorunum vegna versnandi stöðu í alþjóðakerfinu, mikils orkukostnaðar, aukinnar reglubyrði og harðnandi alþjóðlegrar samkeppni. BusinessEurope telur nauðsynlegt að Evrópusambandið grípi til markvissra aðgerða til að tryggja hagvöxt, fjárfestingar og atvinnusköpun á komandi árum.

Meðal helstu áherslumála er að draga verulega úr regluverksbyrði á fyrirtæki og efla innri markað Evrópu. Samtökin kalla eftir einfaldara regluverki, stöðvun nýrrar íþyngjandi löggjafar og afnámi hindrana fyrir fyrirtæki sem starfa yfir landamæri innan Evrópu. Þá er einnig sérstök áhersla á að skapa raunhæfa hvata til samdráttar í losun gróðurhúsalofttegunda í iðnaði, meðal annars með endurskoðun framkvæmdastjórnar ESB á ETS-kerfinu sem fer fram 15. júlí næstkomandi.

Auka verður fjárfestingu í nýsköpun

Yfirlýsingin leggur jafnframt áherslu á mikilvægi aukins markaðsaðgangs og fjölbreyttari viðskiptasambanda. Þar er sérstaklega vísað til mikilvægra fríverslunarsamninga við meðal annars Mercosur-ríkin í Suður-Ameríku, Indland og Ástralíu, sem taldir eru geta styrkt stöðu Evrópu í alþjóðlegri samkeppni og tryggt aðgang að mikilvægum hráefnum. Bent var á að spáð sé að 85% af framtíðar hagvexti heimsins muni eiga sér stað utan Evrópu, og því sé fyrirsjáanleg og opin viðskiptastefna lykilforsenda fyrir samkeppnishæfni álfunnar.

BusinessEurope kallar einnig eftir auknum fjárfestingum í nýsköpun, einfaldari aðgangi fyrirtækja að fjármagni og aðgerðum til að efla tæknilega forystu Evrópu. Þá er lögð sérstök áhersla á að bregðast við skorti á vinnuafli og hæfni með aukinni símenntun, sveigjanlegri vinnumarkaðslöggjöf og markvissum aðgerðum til að laða fleiri inn í STEM-greinar.

Að lokum undirstrika samtökin mikilvægi þess að efla öryggi, viðnámsþrótt og varnargetu Evrópu, meðal annars með auknu samstarfi hins opinbera og atvinnulífsins um vernd mikilvægra innviða og eflingu evrópsks varnariðnaðar.

Taka verður tillit til landfræðilegrar legu

Fyrir íslenskt atvinnulíf eru þessar áherslur sérstaklega mikilvægar þegar kemur að mótun nýrrar iðnaðarstefnu Evrópu og endurskoðun ETS-kerfisins. „Tryggja þarf að íslenskur útflutningsiðnaður, þar á meðal orkusækinn iðnaður, sjávarútvegur, ferðaþjónusta og flug- og sjóflutningar sitji ekki eftir í þeirri umgjörð sem nú er að mótast. Sérstaða Íslands sem eyju í EES-samstarfinu kallar á að evrópskt regluverk taki tillit til ólíkra landfræðilegrar legu, ekki síst þegar kemur að loftslagsregluverki ESB,“ segir Jón Ólafur. Samtök atvinnulífsins skiluðu fyrr á árinu, ásamt Samtökum verslunar og þjónustu, Samtökum ferðaþjónustunnar og Samtökum fyrirtækja í sjávarútvegi, sameiginlegri umsögn til framkvæmdastjórnar ESB um nýja eyjastefnu sambandsins.