Vinnumarkaðsmál

Frá og með 1. janúar 2012 verður heimilaður frádráttur frá tekjum vegna séreignarsparnaðar að hámarki 2% í stað 4%. Ef starfsmaður hefur fram til þessa lagt meira en 2% í séreignarsjóð ber atvinnurekanda að lækka frádráttinn í 2%. Starfsmaður getur óskað þess að halda frádrætti óbreyttum. Breytingin gildir tímabundið til ársloka 2014.

Fyrsti kjarasamningurinn í yfirstandandi samningalotu í Svíþjóð var undirritaður í gær, 12. desember. Samningurinn er á milli vinnuveitenda í tæknigeiranum (Teknikarbetsgivarna) og þriggja stéttarfélaga. Samningurinn tekur til 300 þúsund starfsmanna, sem svarar til 6,5% af þeim 4,5 milljónum sem starfa á sænska vinnumarkaðnum. Fyrirtækin í tæknigeiranum standa undir helmingi vöruútflutnings Svíþjóðar.

Heildarsamtökin á finnska vinnumarkaðnum gerðu nýlega rammasamning sem gildir næstu tvö árin og tekur hann til 94% launamanna í landinu. Aðilar að samningnum eru Samtök atvinnulífsins í Finnlandi, samtök vinnuveitenda hjá ríki og sveitarfélögunum annars vegar og tvenn heildarsamtök launafólks hins vegar. Samkvæmt samningnum má launakostnaður einstakra kjarasamninga milli vinnuveitenda og stéttarfélaga ekki hækka meira en 4,3% á næstu 25 mánuðum.

Samkvæmt almennum kjarasamningum Samtaka atvinnulífsins greiðist desemberuppbót eigi síðar en 15. desember. Desemberuppbótin fyrir árið 2011 er kr. 48.800 fyrir flestar starfsgreinar nema verslunarmenn, en þeir fá greiddar kr. 55.400. Uppbótin greiðist fyrir fullt starf fyrir a.m.k. 45 unnar vikur hjá sama vinnuveitanda á árinu 2011, en er hlutfallsleg fyrir styttri starfstíma og minna starfshlutfall.

 

Auk þess greiðist sérstakt álag á desemberuppbót, kr. 15.000, að þessu sinni vegna ákvæða kjarasamninga frá 5. maí 2011.

Þema vikunnar er öryggi við viðhaldsvinnu og er sérstaklega horft til viðhalds véla og tækja. Slagorð vikunnar er: ,,Öruggt viðhald - allra hagur" en í vinnuverndarvikunni er kjörið fyrir stjórnendur og starfsmenn að efla það vinnuverndarstarf sem þegar er til staðar. Fyrirtæki eru hvött til að nýta sér upplýsingar um öryggi við viðhaldsvinnu sem er að finna á heimasíðu Vinnueftirlitsins undir flipanum Vinnuverndarvikan 2011.

Fimmta hvert (18%) aðildarfyrirtækja SA telja skort á ófaglærðu starfsfólki vera eitt af helstu vandamálum fyrirtækisins við núverandi aðstæður. Skortur á starfsfólki með starfs- og framhaldsmennun er eitt af helstu vandamálum 13% fyrirtækja og eitt af hverjum tíu fyrirtækjum nefna skort á háskólamenntuðu fólki. Þetta kemur fram í nýrri könnun SA um vinnumarkaðinn og efnahagshorfur.

„Íslendingar geta bætt þjóðarhag um 46 milljarða króna á ári með því að útrýma atvinnuleysinu auk hinna almennu jákvæðu áhrifa á samfélagið sem slíkur árangur mundi hafa í för með sér. Lausnin á efnahagsvanda Íslendinga blasir þannig við." Þetta segir Grímur Sæmundsen, varaformaður SA og forstjóri Bláa Lónsins í grein í Morgunblaðinu í dag.

Haustið 2008 voru um 185 þúsund manns með vinnu á íslenskum vinnumarkaði en eftir hrunið fór talan niður í um 165 þúsund. Síðan hefur fjöldi starfa verið að sveiflast milli 165 - 170 þúsund eftir árstíðum. Starfandi fólki hefur því ekki fjölgað svo heitið getur á þessum tíma. „Þetta er mjög alvarlegt en atvinnuleysistölurnar hafa verið að lækka vegna þess að fólk er að fara úr landi," segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA en rætt var við hann í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni þriðjudaginn 27. september.

Kolbeinn Kolbeinsson, framkvæmdastjóri ÍSTAKS, var á meðal frummælenda á opnum fundi SA um atvinnumál sem fram fór fyrr í dag. Kolbeinn sagði tekjur fyrirtækisins hér á landi hafi dregist mikið saman undanfarin ár og það væri til marks um erfiða stöðu á innanlandsmarkaði að það hafi ekki verið fyrr en í september sem fyrsti nýi innlendi verksamningur árins hafi verið undirritaður. ÍSTAK hefur brugðist við samdrættinum með því að leita verkefna á erlendum mörkuðum en Kolbeinn segir mikilvægt að hefja uppbyggingu innanlands og snúa þróuninni við. Atvinnuleysi sé að festast í sessi sem afleiðing af „það er öruggast að gera ekki neitt" stefnunni sem sé dýrkeypt.

Samtök atvinnulífsins efna til opins umræðufundar um hvernig nýta megi sóknarfæri í atvinnulífinu,í dag mánudaginn 26. september í Hörpu - Silfurbergi á 2. hæð. Fundurinn hefst kl. 12 en yfirskrift fundarins er Ryðjum hindrunum úr vegi - atvinnulíf í uppnámi.

 

Á fundi SA mun m.a. koma fram hægt væri að bæta þjóðarhag um 46 milljarða króna á ári með því að útrýma atvinnuleysinu en um 11 þúsund manns eru án vinnu. Atvinnuleysið kostar nú atvinnulífið 20 milljarða króna á ári en frá hruni hafa verið greiddir 70-80 milljarðar króna í atvinnuleysisbætur í gegnum atvinnuleysistryggingarsjóð.

Undanfarinn áratug hefur kaupmáttur lágmarksbóta almannatrygginga hækkað 50% meira en kaupmáttur launa almennt. Atvinnuleysisbætur hafa hækkað 20% umfram laun. Kaupmáttur lágmarksbóta almannatrygginga var í júlí í ár næstum tveimur þriðju hlutum (65%) hærri en árið 2000. Þegar litið er aftur til ársins 1995 hefur kaupmáttur lágmarksbóta almannatrygginga tvöfaldast. Kaupmáttur atvinnuleysisbóta er þriðjungi (32%) hærri á þessu ári en árið 2000. Kaupmáttur lágmarkslauna var fjórðungi hærri (24%) en árið 2000 en kaupmáttur launa almennt um 10% hærri.

Mennta- og menningarmálaráðuneytið auglýsir eftir umsóknum um styrki til fyrirtækja eða stofnana sem taka nemendur í vinnustaðanám. Markmið styrkjanna er að hvetja fyrirtæki eða stofnanir til þess að taka við nemendum sem stunda vinnustaðanám sem hluta af námi á framhaldsskólastigi og gera þeim kleift að ljúka tilskildu vinnustaðanámi samkvæmt aðalnámskrá framhaldsskóla.

Samkvæmt lögum sem samþykkt voru á Alþingi í júní síðastliðnum þá ber öllum launagreiðendum að greiða 0,13% af heildarlaunum allra starfsmanna sinna til VIRK - Starfsendurhæfingarsjóðs frá og með 1. september 2011 - þ.e. miða skal við iðgjaldastofn septembermánaðar 2011.  Fram að þessum tíma hefur einungis verið kveðið á um greiðsluskyldu í kjarasamningum en nú nær hún til allra launamanna samkvæmt lögum, sjálfstæðra atvinnurekenda og þeirra sem ekki eru félagsmenn stéttarfélaga.

Samtök atvinnulífsins hafa í tengslum við kjarasamninga lagt áherslu á að hefja sem fyrst átak um samgönguframkvæmdir. Móta þarf nýja heildarstefnu um gjaldtöku á umferðina þar sem milduð eru áhrif hækkunar á innkaupsverði eldsneytis og þess í stað tekin upp innheimta fyrir notkun tiltekinna mannvirkja.

 

SA telja að atvinnuleiðin sé eina færa leiðin fyrir þjóðina út úr kreppunni og stöðugleika á vinnumarkaði nauðsynlegan til þess að hægt sé að bæta lífskjör og minnka atvinnuleysi.

 

Ríkisstjórnin hefur ekki lagt fram fjárfestingar- og hagvaxtaráætlun, sem liggja átti fyrir í lok maí, en fjárfestingar eru lykilforsenda þess að hér náist 4-5% hagvöxtur á árunum 2012 og 2013.

 

Sérfræðinefnd ríkisstjórnarinnar gaf stefnu hennar í sjávarútvegsmálum falleinkunn og sama hefur OECD gert. SA krefjast þess að ríkisstjórnin standi við eigin yfirlýsingar um raunverulega sátt um hagkvæman sjávarútveg.

 

Samtök atvinnulífsins vinna að því að tryggja hag alls atvinnulífsins og þjóðarinnar. Tækju samningarnir ekki gildi 22. júní hefði það mikla röskun og óvissu í för með sér. Samtök atvinnulífsins telja slíka ákvörðun ekki réttlætanlega þrátt fyrir vanefndir ríkisstjórnarinnar.

 

Atvinnuleiðin og hagvöxtur eru forsendur þess að atvinnulífið rísi undir kjarasamningunum og að unnt verði að auka kaupmátt fólks á næstu árum.

Alþýðusamband Íslands, Samtök atvinnulífsins og Ríkisskattstjóri skrifuðu undir samkomulag þann 14. júní um sérstakt tímabundið átak til að hvetja bæði atvinnurekendur og launafólk til að standa rétt að samningum sín í milli. Samkomulagið byggir á yfirlýsingu sem gerð var samhliða undirritun kjarasamninga 5. maí sl. Átakið er undir yfirskriftinni Leggur þú þitt af mörkum?  Athyglinni verður beint sérstaklega að litlum og meðalstórum fyrirtækjum og áhersla lögð á að svört atvinnustarfsemi, undanskot á launatengdum gjöldum og brot á kjarasamningum séu skaðleg fyrir alla hlutaðeigandi og samfélagið í heild sinni.

Í kjölfar vinnustofu aðila vinnumarkaðarins í febrúar 2011, þar sem fjallað var um forvarnir gegn brottfalli af vinnumarkaði og snemmbæru inngripi í starfsendurhæfingu, hefur stjórn VIRK ákveðið að fara af stað með sérstakt þróunarverkefni í samvinnu við atvinnurekendur. Verkefnið hefst formlega haustið 2011 og því lýkur innan þriggja ára. Um þessar mundir er verið að kynna verkefnið fyrir stjórnendum fyrirtækja og stofnana víða um land með samstarf í huga.

Kaupgjaldskrá nr.14 er komin á vef SA og gildir hún frá 1. júní 2011. Launahækkanir eru samkvæmt kjarasamningum SA og aðildarsamtaka ASÍ , dags. 5. maí 2011.

Samkvæmt nýjustu skýrslu Vinnumálastofnunar um stöðuna á vinnumarkaði þá voru 14.101 án vinnu í lok apríl og skráð atvinnuleysi 8,1%. Atvinnuleysið var 8,7% á höfuðborgarsvæðinu en 6,9% á landsbyggðinni. Mest var það á Suðurnesjum 13,6%, en minnst á Norðurlandi vestra 4,1%. Atvinnuleysið var 8,6% meðal karla og 7,4% meðal kvenna.  Næstu tölur um þróun atvinnuleysis verða birtar þann 14. júní á vef Vinnumálastofnunar.

Kjarasamningar sem SA skrifuðu undir við ASÍ og flest landssambönd þess þann 5. maí sl. hafa nú verið samþykktir af samningsaðilum. Launafólk sem samningarnir ná til fá því sérstaka eingreiðslu kr. 50.000 um mánaðamótin. Eingreiðslan miðast við fullt starf á tímabilinu 1. mars til 31. maí og er hugsuð sem uppbót fyrir þá frestun sem varð á gildistöku nýrra kjarasamninga. Á vinnumarkaðsvef SA geta aðildarfyrirtæki SA nálgast ítarlegar upplýsingar um launaútreikninga vegna eingreiðslunnar.

 

Rétt er að taka fram að ekki kemur í ljós fyrr en 22. júní hvort 10 þúsund króna álag verður greitt á orlofsuppbót 2011 en það ræðst af því hvort forsendur fyrir þriggja ára samningi halda eða ekki.

Hagsmunir allra Íslendinga eru miklir af því að fara atvinnuleiðina út úr kreppunni en margt þarf að ganga upp til þess að það gerist. Kjarasamningarnir sem slíkir með fyrirsjáanleika á vinnumarkaði fram á árið 2014 eru mikilvægt framlag til atvinnuleiðarinnar og vegferðarinnar út úr kreppunni. Kjarasamningarnir setja vissulega byrðar á atvinnulífið en atvinnuleiðin er fær og í raun eina skynsamlega leiðin fyrir land og þjóð. Því hljóta allir sem ábyrgð hafa að þurfa að leggja sig fram um að tryggja að atvinnuleiðin verði farin. Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, m.a. í leiðara nýs fréttabréfs samtakanna sem kemur út í dag.

Verði nýir kjarasamningar samþykktir fær launafólk sem samningarnir ná til sérstaka eingreiðslu kr. 50.000. Eingreiðslan miðast við fullt starf á tímabilinu 1. mars til 31. maí og er hugsuð sem uppbót fyrir þá frestun sem varð á gildistöku nýrra kjarasamninga. Á vinnumarkaðsvef SA geta aðildarfyrirtæki SA nálgast ítarlegar upplýsingar um eingreiðsluna vegna launaútreikninga.

Alþjóðaráðstefna Félags kvenna í atvinnurekstri, Samtaka atvinnulífsins og Viðskiptaráðs Íslands fór fram á Hilton Reykjavík Nordica föstudaginn 13. maí. Ráðstefnan var liður í verkefni sem hófst með samstarfssamningi árið 2009 milli SA, Viðskiptaráðs, FKA, Creditinfo og fulltrúa allra stjórnmálaflokka um að auka hlutdeild kvenna í viðskiptalífinu. Fram kom á ráðstefnunni að konur eru enn í miklum minnihluta stjórnarmanna, þó stærstu fyrirtækin hafi aukið hlut þeirra síðustu árin.

Samtök atvinnulífsins vilja í ljósi umræðu í fjölmiðlum um nýja kjarasamninga á almennum vinnumarkaði taka fram að SA geta ekki rift samningunum einhliða fyrir 22. júní næstkomandi. Samtök atvinnulífsins skrifuðu undir kjarasamninga til þriggja ára við ASÍ og flest aðildarsamtök þess þann 5. maí. Margir fyrirvarar eru í samningunum sem verður að uppfylla til að þeir haldi til þriggja ára.

 

Gerður var sérstakur aðfararsamningur sem framlengdi alla kjarasamninga aðila til 22. júní. Til þess tíma hefur ríkisstjórn Íslands frest til að efna tiltekin mál í samræmi við yfirlýsingu sem gefin var út í tengslum við samningana. Forsendur þess að samningar haldi til þriggja ára eru að stjórnvöld standi við gefin fyrirheit í efnahags-, atvinnu- og félagsmálum.

Samtök atvinnulífsins og Verkstjórasamband Íslands (VSSÍ) hafa skrifað undir nýjan kjarasamning. Um er að ræða sambærilegan samning og SA gerðu við ASÍ og aðildarsambönd þess þann 5. maí sl.

Nýtt kvótafrumvarp stjórnarflokkanna veikir rekstrarskilyrði sjávarútvegsins og er því ekki í samræmi við yfirlýsingu ríkisstjórnar Íslands sem gefin var út í tengslum við undirskrift kjarasamninga á almennum vinnumarkaði til næstu þriggja ára. Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, í samtali við fréttastofu RÚV. „Mér sýnist að í engu atriði sé verið að bæta rekstrarskilyrði sjávarútvegsins en í flestum atriðum verið að veikja þessi rekstrarskilyrði." Í yfirlýsingu ríkisstjórnarinnar frá 5. maí segir að sjávarútveginum verði tryggð góð rekstrarskilyrði.

Samtök atvinnulífsins og Samtök starfsmanna fjármálafyrirtækja (SSF) skrifuðu í morgun undir nýjan kjarasamning. Um er að ræða sambærilegan samning og SA gerðu við ASÍ og aðildarsambönd þess þann 5. maí sl.

Samtök atvinnulífsins skrifuðu undir kjarasamning við Verkalýðsfélag Akraness föstudaginn 13. maí hjá ríkissáttasemjara. Samningurinn tekur sömu breytingum og um var samið 5. maí við Starfsgreinasamband Íslands.

Samtök atvinnulífsins skrifuðu undir kjarasamning við Framsýn og Verkalýðsfélag Þórshafnar síðdegis á þriðjudag hjá ríkissáttasemjara. Samningar félaganna taka sömu breytingum og um var samið 5. maí við Starfsgreinasamband Íslands.

Vilmundur Jósefsson, formaður SA, segir ánægjulegt að tekist hafi að tryggja nauðsynlegan frið á vinnumarkaðnum með undirritun nýrra kjarasamninga. Undanfarna mánuði hafi aðilar vinnumarkaðarins unnið að gerð þriggja ára kjarasamninga sem byggi á svokallaðri atvinnuleið, þar sem áhersla er lögð á hagvöxt, öruggt og tryggt starfsumhverfi fyrir allar atvinnugreinar, aukningu kaupmáttar og minna atvinnuleysi. Það sé nú hlutverk ríkisstjórnarinnar að tryggja að hagkerfið komist af stað og atvinnuvegirnir geti eflst þannig að forsendur samninganna standist.

Samtök atvinnulífsins hafa skrifað undir nýja kjarasamninga á almennum vinnumarkaði til þriggja ára við Alþýðusamband Íslands og landssambönd þess. Samningarnir fela í sér umtalsverðar launahækkanir, mun meiri en í samkeppnislöndum Íslands. Laun hækka mest á fyrsta ári samninganna en þeir byggja á þeirri sýn að hagur fólks og fyrirtækja batni með aukinni verðmætasköpun í atvinnulífinu og atvinnuleysi minnki. Án uppsveiflu í atvinnulífinu eru samningarnir hins vegar ávísun á verðbólgu og aukið atvinnuleysi. Aðildarfyrirtæki SA munu kjósa um gildistöku samninganna í rafrænni atkvæðagreiðslu.

Alþjóðaráðstefna Félags kvenna í atvinnurekstri í samstarfi við Samtök atvinnulífsins og Viðskiptaráð Íslands fer fram á Hilton Reykjavík Nordica föstudaginn 13. maí. Ráðstefnunni er ætlað að ýta undir umræðu um kynjahlutföll í stjórnum, en lög um kynjakvóta taka gildi á Íslandi haustið 2013.

Stjórn Samtaka atvinnulífsins ákvað á fundi nú í hádeginu að láta enn á ný reyna á vilja ASÍ og landssambanda þess til að ljúka gerð þriggja ára kjarasamnings á svipuðum forsendum og áður. SA munu því hitta viðsemjendur sína á fundi í dag kl. 15 hjá ríkissáttasemjara til að freista þess að ljúka gerð nýs kjarasamnings á almennum vinnumarkaði. Framkvæmdastjórn SA lýsti því yfir sl. föstudag að samtökin telji mikilvægt að skapa fyrirtækjum landsins starfsöryggi og frið.

Samtök atvinnulífsins spá því að atvinnuleysið verði komið niður í 4,5% árið 2013 ef atvinnuleiðin verður farin og gerðir kjarasamningar til þriggja ára en í dag eru um 15 þúsund manns án vinnu, atvinnuleysið mælist 8,6% skv. Vinnumálastofnun og langtímaatvinnuleysi er á hraðri uppleið. „Við erum á fullri ferð að reyna að bjarga atvinnuleiðinni og teljum það okkar skyldu að reyna algjörlega til þrautar hvort ekki er hægt að fara þá leið. Það er það besta og skynsamlegasta í stöðunni að snúa bökum saman og reyna að komast út úr kreppunni," segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, í Morgunblaðinu í dag.

Í samtali við fréttastofu RÚV segir Vilmundur Jósefsson, formaður SA, að þeir kjarasamningur sem liggi fyrir í drögum séu mjög dýrir fyrir atvinnulífið. Það sé á mörkunum að fyrirtækin geti staðið við svona miklar launahækkanir nema útlit sé fyrir aukin umsvif og vöxt í efnahagslífinu þannig að Ísland komist út úr kreppunni. Vilmundur segir í samtali við fréttastofu Stöðvar 2 að reynt verði til þrautar að gera kjarasamninga til þriggja ára áður en skammtímasamningar verði skoðaðir.

Samtök atvinnulífsins telja að besti kosturinn fyrir þjóðina sé að atvinnuleiðin verði farin út úr kreppunni og að sátt skapist um að atvinnulífið verði  tekið úr handbremsu. Mikilvægur þáttur í atvinnuleiðinni er gerð kjarasamninga til þriggja ára sem SA vinna enn að því að gera. Samningaviðræðum hefur ekki verið slitið og hafa aðilar rætt saman þótt tímabundið hlé hafi verið gert á formlegum fundum fyrir páska.

„Atvinnurekendur hafa aldrei gert athugasemdir við hverjir skipi samninganefndir stéttarfélaga. Ég vænti því að fulltrúar launamanna séu ekki með slíka íhlutun í okkar mál," segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, í samtali við Morgunblaðið í dag. Formaður Rafiðnaðarsambands Íslands krafðist þess í fréttum RÚV í gærkvöldi að fulltrúar LÍÚ vikju frá samningaborði aðila vinnumarkaðarins.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, útilokar að gengið verði að tilboði Starfsgreinasambandsins um kjarasamning til eins árs og hækkun lágmarkslauna í tvö hundruð þúsund krónur. Vilhjálmur segir að ekki sé hægt að taka tölur úr þriggja ára samningum sem rætt hefur verið um að gera og setja í samning til eins árs án þess að atvinnuleiðin verði farin. Til þess að geta réttlætt þessar launahækkanir verði að tryggja meiri fjárfestingar og hagvöxt en spár gera ráð fyrir.

Nú hafa aðilar vinnumarkaðarins verið að hugsa sinn gang varðandi atvinnuleiðina, þriggja ára kjarasamning sem byggir á auknum fjárfestingum til þess að koma Íslandi út úr kreppunni. Þegar horfið var frá verki sl. föstudagskvöld var ljóst að hvorki var unnt að ná samstöðu um atvinnuleiðina né samkomulagi til skamms tíma. Atvinnuleiðin strandar á ríkisstjórninni segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, m.a. í leiðara nýs fréttabréfs SA sem kemur út í dag.

 

„Skammtímasamningur strandar á því að SA vilja að í honum felist að aðilar vinni áfram saman að atvinnuleiðinni meðan Alþýðusambandið vill að með honum sé ákveðið að hefja nýjar deilur og setja framhaldið á vinnumarkaðnum í enn meiri óvissu. Merkilegt er að hvorki í viðræðum um atvinnuleiðina né um skammtímasamkomulag strandaði svo teljandi væri á launatölum."

Samtök atvinnulífsins hafa í tengslum við kjarasamninga lagt áherslu á að hefja sem fyrst átak um samgönguframkvæmdir. Til þess að það geti gengið eftir verður að móta sem fyrst nýja heildarstefnu um gjaldtöku á umferðina. Þar verður að horfa til þess að milda áhrif hækkunar á innkaupsverði eldsneytis og taka þess í stað upp innheimtu fyrir notkun tiltekinna mannvirkja.

Kjarasamningur SA við stéttarfélög verk-, tækni-, bygginga- og tölvunarfræðinga var samþykktur í atkvæðagreiðslu meðal aðildarfyrirtækja SA. Samningurinn gildir frá 1. apríl og nær hann til félagsmanna í SV, KTFÍ, SFB og ST sem starfa hjá aðildarfyrirtækjum SA.

Í morgun var skrifað undir nýjan kjarasamning SA og fimm verkalýðsfélaga vegna Elkem. Samningurinn gildir til þriggja ára. Samtals geta laun starfsmanna hækkað um tæp 8% á þessu ári, að teknu tilliti til desember- og orlofsuppbóta, og um 14,7% á samningstímanum ef sami árangur næst í bónusmálum og síðustu ár. Í gær féll VLFA frá fyrri kröfum og lagði til að gerður yrði kjarasamningur til þriggja ára, með öðrum orðum lagði VLFA það til að atvinnuleiðin sem SA hafa unnið að yrði farin gagnvart VLFA, þ.e. stöðugleiki til þriggja ára yrði tryggður á félagssvæði þess.

Aðilar vinnumarkaðarins og fulltrúar stjórnvalda hafa komist að samkomulagi um fjármögnun menntaátaks fyrir atvinnulausa. Stór hluti átaksins greiðist úr Atvinnuleysistryggingasjóði sem fjármagnaður er af atvinnurekendum í gegnum atvinnutryggingagjald. Þetta er mikilvægur áfangi fyrir fólk og fyrirtæki í baráttunni gegn atvinnuleysi sem er nú í sögulegu hámarki.

Samtök atvinnulífsins telja það besta kost landsmanna að atvinnuleiðin verði farin út úr kreppunni. Í atvinnuleiðinni felst að gerðir verði kjarasamningar til þriggja ára, fyrirtæki stór og smá hefji að fjárfesta á ný af krafti, störfum fjölgi, atvinnuleysi minnki og tekjur fólks, fyrirtækja og ríkisins aukist. SA telja löngu tímabært að bregðast við. 15 þúsund eru án vinnu, þriðja hvert heimili hefur orðið fyrir barðinu á atvinnuleysi frá hruni, langtímaatvinnuleysi hefur fjórfaldast milli ára og þúsundir hafa flúið land. Þetta þarf ekki að vera svona.

 „Ég held að svo reyndur stjórnmálamaður sem forsætisráðherra er hljóti að sjá að á endanum þarf að leysa þetta mál með sátt og samningum eins og önnur mál." Þetta sagði Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, í kvöldfréttum Stöðvar 2 í gær um deilur um breytingar á stjórn fiskveiða. SA hafa lagt fram tillögur að umfangsmiklum breytingum á fiskveiðikerfinu og óskað eftir viðræðum við ríkisstjórnina um farsæla langtímalausn sem þjóðin, stjórnmálamenn og atvinnugreinin geti sætt sig við. Vilhjálmur segir það sitt mat að lög um stjórnun fiskveiða henti illa til þjóðaratkvæðagreiðslu eins og Össur Skarphéðinsson, utanríkisráðherra, hafi ljáð máls á í vikunni. Vilhjálmur hvetur  utanríkisráðherra til að beita sér fyrir lausn deilunnar um framtíð sjávarútvegsins innan ríkisstjórnarinnar.

Formaður SA, Vilmundur Jósefsson, segist í samtali við fréttastofu RÚV, vonast til þess að kjaraviðræður á almennum vinnumarkaði hefjist á ný eftir páska en hlé varð á viðræðum á föstudaginn. Undir það tekur Helgi Magnússon, formaður Samtaka iðnaðarins, en hann segist gera sér vonir um að aðilar vinnumarkaðarins geti sest niður aftur og gert aðra atlögu að því að ná kjarasamningi, helst samningi til þriggja ára. Hann segir stjórnvöld einnig verða að koma að samningaborðinu. Rætt var við Helga í þættinum Sprengisandi á Bylgjunni í morgun þar sem fjallað var um stöðuna á vinnumarkaðnum og stjórnmálin.

Á undanförnum mánuðum hafa Samtök atvinnulífsins barist fyrir því að atvinnuleiðin verði farin út úr kreppunni sem felst í því að auka fjárfestingar, skapa störf, minnka atvinnuleysi og auka tekjur. Samhliða þessu yrðu gerðir kjarasamningar til þriggja ára til þess að tryggja vinnufrið, kaupmátt og eyða óvissu.

Í dag varð ljóst að ekki tækist að gera kjarasamning til langs tíma á almennum vinnumarkaði. SA buðu því ASÍ að gera kjarasamning til skemmri tíma sem fylgdi 50 þúsund króna eingreiðsla til launþega í byrjun maí með möguleika á þremur 16.700 króna greiðslum til viðbótar í lok júní, júlí og ágúst, samtals kr. 50 þúsund.

SA lögðu fram tillögu til umræðu um sameiginlegan rökstuðning fyrir skammtímasamningi og buðu jafnframt að ASÍ legðu fram eigin tillögu ef ekki væri falllist á tillögu SA. Því var hafnað og hurfu fulltrúar ASÍ af vettvangi úr Karphúsinu rétt fyrir miðnætti.

Samtök atvinnulífsins harma að ríkisstjórn Íslands skuli ekki hafa nýtt einstakt tækifæri til að ná nauðsynlegri sátt um málefni sjávarútvegsins. SA hafa lagt fram tillögur um viðamiklar breytingar á fiskveiðistjórnunarkerfinu sem fela í sér útfærslu á samningaleið í sjávarútvegi. Ríkisstjórnin hefur tilkynnt að hún muni leggja fram frumvarp um breytingar á lögum um stjórn fiskveiða í næsta mánuði án nokkurs samráðs við hagsmunaaðila. Hins vegar sé unnið að hagfræðilegri úttekt á breytingunum sem verði kynnt hagsmunaaðilum þegar niðurstaða liggi fyrir.

 

Sáttatillögur SA má nú lesa á vef SA ásamt tillögum ríkisstjórnar Jóhönnu Sigurðardóttur en það er mat samtakanna að ekki sé hægt að skilja sjávarútveginn eftir í óvissu um framtíðina.  Á Íslandi er rekinn öflugur, sjálfbær og arðbær sjávarútvegur og mikilvægt að tryggja að svo verði áfram þannig að atvinnugreinin geti áfram lagt sem mest til samfélagsins.

Ríkisstjórnin hefur það í höndum sér hvort gerðir verða kjarasamningar til lengri eða skemmri tíma. Þetta segja forsvarsmenn Samtaka atvinnulífsins sem funda með fulltrúum ríkisstjórnarinnar fyrir hádegi. Í umfjöllun um málið í Morgunblaðinu í dag kemur fram, að nokkuð hafi gengið í viðræðum en klára þurfi ýmis mál. Gangur komst í kjaraviðræðurnar á ný í gærmorgun eftir útspil frá ríkisstjórninni og verður farið í þær af fullum krafti í dag. Vonast er til að samningar liggi fyrir á föstudag.

Það besta sem gæti komið fyrir Ísland væri að gerðir yrðu kjarasamningar til þriggja ára og ríkisstjórnin tæki alvöru ákvarðanir um að setja Ísland í gang. Þetta sagði Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, í samtali við fréttastofu RÚV í gærkvöld. Ljóst er að senn dregur til tíðinda í yfirstandandi kjaraviðræðum en samninganefndir SA og ASÍ hittast hjá ríkissáttasemjara  í dag. Þar mun ráðast hvort hægt verði að gera kjarasamninga til þriggja ára en bæði SA og ASÍ hafa hafa lýst því yfir að aðkoma ríkisins að slíkum samningum sé nauðsynleg.

Aðilar vinnumarkaðarins funduðu um kjaramálin í gær en í dag eiga þeir fund með ríkisstjórninni. Þar verður farið yfir stöðu mála. Í samtali við Morgunblaðið segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, að hann fari með það veganesti inn á fundinn í dag að Íslendingar eigi ekki að sitja og bíða örlaga sinna vegna Icesave. Margt sé enn hægt að gera til að fara atvinnuleiðina út úr kreppunni.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, segist spyrja sig hvort menn séu tilbúnir til að gera það sem gera þarf svo hægt sé að fara þá atvinnuleið sem Samtök atvinnulífsins hvetja til að farin verði.  „Við höfum miklar áhyggjur af því hvernig mál eru að þróast hér á landi. Við erum að berjast fyrir því að fjárfestingar komist í gang og hægt verði að auka atvinnu. Við erum ekkert að gefast upp við það verkefni því við teljum að það sé sú leið sem eigi að fara," sagði Vilhjálmur í samtali við mbl.is.

Kjaraviðræður Samtaka atvinnulífsins,ASÍ og aðildarsambanda þeirra hafa haldið áfram um helgina. Unnið hefur verið að því að móta viðbrögð aðila vinnumarkaðarins við drögum ríkisstjórnarinnar að yfirlýsingu sem kynnt var síðastliðin fimmtudag til að liðka fyrir gerð kjarasamninga til þriggja ára. Af hálfu SA hefur m.a. verið lögð áhersla á að skýrara verði kveðið á um framkvæmdir í yfirlýsingunni og stór fjárfestingarverkefni.

Kjaraviðræður á almennum vinnumarkaði eru nú í biðstöðu. Samtök atvinnulífsins greindu ríkisstjórn Íslands frá því í gærkvöld að ekki yrði hafin lokaatlaga að því að ljúka kjarasamningum í vikunni eins og til stóð þar sem svo mörg stór mál standi út af í viðræðum við ríkisstjórnina að slíkt væri ekki mögulegt. Þolinmæði aðila vinnumarkaðarins er nú á þrotum og kalla bæði SA og ASÍ eftir aðgerðum ríkisstjórnarinnar. SA og ASÍ funda með ríkisstjórninni á morgun til að meta næstu skref.

Fjárfestingar í íslensku atvinnulífi eru nú í sögulegu lágmarki en þær hafa ekki verið minni sem hlutfall af landsframleiðslu frá 1945. Framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, Vilhjálmur Egilsson, segir þetta hættulegt ástand því ef ekki takist að örva fjárfestingar á ný standi ríkisstjórnin frammi fyrir óvinnandi verki við næstu fjárlagagerð. Vihjálmur segir að ef auknum krafti verði ekki hleypt í atvinnulífið þurfi þjóðin að horfast í augu við enn frekari skattahækkanir og niðurskurð sem verði að forðast.

Kjaraviðræðurnar mjakast nú áfram og eru stjórnvöld smám saman að koma að viðræðum um einstök mál og aðgerðir, sem aðilar vinnumarkaðarins telja nauðsynlegar til að greiða fyrir gerð kjarasamninga. Þetta kemur fram í fréttaskýringu Morgunblaðsins í dag. Nú er liðinn hálfur fjórði mánuður frá því kjarasamningar losnuðu á almenna vinnumarkaðnum, og tveir mánuðir frá því SA og ASÍ lögðu fram sín áherslumál gagnvart ríkisstjórninni. Ljóst er að niðurstöður munu ekki nást í viðræður SA og ASÍ um launabreytingar í væntanlegum samningum fyrr en það skýrist hvað ríkisstjórnin er tilbúin að leggja af mörkum til að skapa þær aðstæður að hægt verði að gera kjarasamninga til þriggja ára.

Líkur hafa minnkað á að takist að ljúka kjaraviðræðum Samtaka atvinnulífsins og ASÍ um miðjan mars eins og stefnt hefur verið að. Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, segist í samtali við mbl.is ekki bjartsýnn á að niðurstaða fáist í næstu viku eins og staðan er. Viðræður standa nú yfir og eru viðsemjendur lítillega byrjaðir að ræða launalið væntanlegra samninga. Vilhjálmur segir að viðræðurnar að undaförnu við ASÍ og sérsamböndin um sérmál og sameiginleg mál hafi gengið ágætlega en viðræður við stjórnvöld gangi afar hægt fyrir sig.

Samninganefndir SA og ASÍ funduðu fyrir hádegið hjá Ríkissáttasemjara um stöðu kjaraviðræðna en þær halda áfram af fullum krafti í vikunni. Undanfarið hefur verið rætt við sérsambönd ASÍ um ýmis sérmál en viðræður um sameiginleg mál SA og ASÍ eru einnig hafnar, s.s. lífeyrismál og menntamál.  Áætlað er að á fimmtudag hefjist viðræður um launalið komandi kjarasamninga en enn er stefnt að því að gerðir verði samningar til þriggja ára sem taki gildi í júní. Vonast er til að niðurstaða liggi fyrir um miðjan mars.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, segir í samtali við mbl.is að viðræður um gerð nýs kjarasamnings gangi vel. Hann vonast eftir að niðurstaða liggi fyrir um miðjan mars. Í febrúar náðist samkomulag á milli Samtaka atvinnulífsins og landssambanda ASÍ um að hefja vinnu við gerð langtímasamnings til þriggja ára sem hefði það að markmiði að auka kaupmátt og viðhalda stöðugleika í hagkerfinu. Sú vinna er nú í fullum gangi en samninganefndir SA og ASÍ munu hittast á mánudaginn til að meta stöðuna.

Samninganefndir Samtaka atvinnulífsins og Alþýðusambands Íslands hittust á fundi hjá Ríkissáttasemjara í morgun til að ræða stöðu og framvindu kjaraviðræðna og lauk þeim fundi rétt fyrir hádegið. Undanfarna viku hafa staðið yfir viðræður við sérsambönd ASÍ um ýmis sérmál en ákveðið var að nú yrði settur kraftur í viðræður um sameiginleg mál SA og ASÍ. Áfram er unnið að því að leggja grunn að þriggja ára kjarasamningi sem taki gildi í júní 2011 og er stefnt að því að ljúka viðræðum á næstu vikum.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, vísar því á bug í samtali við fréttastofu RÚV að hagsmunum starfsmanna í útflutningsgreinum sé fórnað með samræmdri launastefnu. Ef starfsmenn útflutningsgreina eigi nú að njóta góðs af gengisfalli krónunnar hefði allt eins átt að berjast fyrir því að laun starfsmanna þeirra lækkuðu þegar staðan var erfiðari.

Í nýrri könnun Capacent kemur fram að atvinnuleysið hefur haft bein áhrif á nærri þriðja hvert heimili (31,8%) frá efnahagshruninu haustið 2008. Þetta eru sláandi niðurstöður að mati Samtaka atvinnulífsins og undirstrika mikilvægi þess að hefja nú þegar nýja atvinnusókn. Rúmlega þriðjungur (35%) þeirra sem misstu vinnuna hefur verið án atvinnu í hálft ár eða lengur, nærri fjórir af hverjum tíu (39%) hafa verið án atvinnu í 2-5 mánuði en 26% hafa verið atvinnulausir í einn mánuð eða minna. Í lok janúar 2011 voru 14.688 án vinnu skv. tölum Vinnumálastofnunar.

Tólf fyrirtæki með um 600 starfsmenn á Íslandi framleiða tölvuleiki og er ársvelta þeirra um 10 milljarðar króna. Þetta er meðal þess sem kom fram á menntadegi iðnaðarins í máli Ólafs Andra  Ragnarssonar en hann er einn af stofnendum hugbúnaðarfyrirtækisins Betware auk þess að kenna í Háskólanum í Reykjavík. Betware var m.a. útnefnt frumkvöðull ársins 2010 af Viðskiptablaðinu en stafræna byltingin og netið hafa skapað einstök tækifæri  og leikjaframleiðendur hér á landi hugsa hátt. Þeir benda á að ef rétt verður  að málum staðið megi ná því markmiði árið 2021 að starfsmenn í íslenskum leikjaiðnaði verði um fimm þúsund og þeir skapi um 70 milljarða króna útflutningsverðmæti. Ólafur Andri segir þó að til að ná þessu háleita markmiði þurfi rétt skilyrði og nefnir þar fyrst efnahagslegan stöðugleika.

Samtök atvinnulífsins og ASÍ hafa orðið ásátt um að hefja á nýjan leik viðræður um nýjan kjarasamning til þriggja ára sem taka myndi gildi í júní 2011. Aðilar vinnumarkaðarins munu funda í dag hjá ríkissáttasemjara en stefnt er að því að viðræðum verði lokið á næstu vikum og á þeim tíma verði  unnið að  samkomulagi um laun og aðra þætti samningsins. Á sama tíma verður rætt við ríkisstjórn og Alþingi um starfsskilyrði atvinnulífsins og áherslumál verkalýðshreyfingarinnar. SA vilja fara atvinnuleiðina út úr kreppunni og eru þriggja ára kjarasamningar einn lykilþáttur í þeirri leið.

Það veldur erfiðleikum í yfirstandandi kjaraviðræðum að einstök verkalýðsfélög krefjast þess að sérstök stefna um launahækkanir verði mótuð fyrir útflutningsgreinar vegna lágs gengis krónunnar og önnur stefna fyrir aðrar atvinnugreinar. Að mati SA er þetta óframkvæmanlegt þar sem umsamdar hækkanir í útflutningsgreinum myndu óhjákvæmilega flæða yfir aðrar greinar. Þegar gengi krónunnar hefur verið sterkt, eins og raunin var áratuginn fyrir efnahagshrunið 2008 lutu útflutningsgreinarnar hinni almennu launastefnu sem mótuð var í kjarasamningum á hverjum tíma og engum datt annað í hug. Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, m.a. í leiðara nýs fréttabréfs samtakanna.

Í árslok 2010 má ætla að örorkulífeyrisþegar hafi verið um 15.600 út frá tölum Tryggingastofnunar en þær nýjustu eru frá þriðja ársfjórðungi 2010. Örorkulífeyrisþegar sem úrskurðaðir hafa verið með 75% örorku voru um 14.600 og endurhæfingarlífeyrisþegar um 1.000. Fjöldi örorkulífeyrisþega var nánast óbreyttur frá árslokum 2009 en endurhæfingarlífeyrisþegum fækkaði umtalsvert milli ára, eða um 20%. Hlutfall örorku- og endurhæfingarlífeyrisþega af mannafla (vinnuafli, samtölu starfandi manna og atvinnulausra), eins og Vinnumálastofnun áætlar hann, var 9,8% í desember 2010. Þótt fjöldi lífeyrisþega hafi nánast staðið í stað þá hækkaði hlutfall þeirra af mannafla úr 9,4% í 9,8% vegna fækkunar á vinnumarkaði, en Vinnumálastofnun áætlar að mannafli umreiknaður í full störf hafi verið um 160.000 í desember 2010 samanborið við tæp 168.000 í árslok 2009.

Hægt væri að skapa 1.000 störf og auka gjaldeyristekjur um 10-15 milljarða með sérstöku markaðsátaki til að fjölga ferðamönnum til Íslands yfir vetrartímann. Með því að ráðast í  sambærilegt markaðsátak og Inspired by Iceland væri hægt að fjölga ferðamönnum um 50.000 strax næsta vetur. Þetta kom m.a. fram í máli Birkis Hólm Guðnasonar, framkvæmdastjóra Icelandair, á fundi SA um atvinnuleiðina - sýn SA á leiðina út úr kreppunni. Birkir segir að að fjölgun vetrarferðamanna sé ódýrasta og fljótvirkasta leiðin til atvinnusköpunar en markaðssetning Íslands sem ferðamannalands yfir vetrartímann er einn af lykilþáttunum í atvinnuleið SA.

Samtök atvinnulífsins kynntu í morgun atvinnuleiðina, sýn SA á leiðina út úr kreppunni á opnum fundi á Grand Hótel Reykjavík. Yfir 200 manns úr íslensku atvinnulífi mættu til fundarins. Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, sagði tímabært að hefja nýja atvinnusókn og kveða atvinnuleysið niður sem hafi verið mikið frá hruni. Vilhjálmur sagði jafnfamt áhyggjuefni að svo virðist eins og atvinnuleysið sé að gleymast og landsmenn að dofna fyrir þeirri staðreynd að 14.000 manns eru án vinnu. Þessu verði að breyta hið fyrsta og því vilji SA fara atvinnuleiðina, skapa ný stöf og bæta hag fólks með aukinni vinnu og tekjum.

„Það vekur óneitanlega undrun að í nýlegri stefnumörkun ríkisstjórnarinnar eru engin markmið um hagvöxt til lengri tíma, engin stefna mörkuð um hvernig skuli hvetja til fjárfestinga og lítið fjallað um atvinnuleysið. Það er nánast látið að því liggja að ástandið sé nú harla gott og enginn ástæða til sérstakra viðbragða. Það getur aldrei orðið ásættanlegt að 14 þúsund manns séu atvinnulausir og að Íslendingar flytjist þúsundum saman úr landi." Þetta sagði Vilmundur Jósefsson, formaður SA, m.a. á fundi SA um atvinnumál sem nú stendur yfir á Grand Hótel Reykjavík.

Samtök atvinnulífsins efna til opins fundar um atvinnuleiðina í dag, miðvikudaginn 9. febrúar kl. 8:30-10:00. Fundurinn fer fram á Grand Hótel Reykjavík en atvinnuleiðin er sýn Samtaka atvinnulífsins á leiðina út úr kreppunni. Stjórnendur fyrirtækja á ýmsum sviðum fjalla um mikilvægi þess að landsmenn velji að fara atvinnuleiðina í stað verðbólguleiðarinnar með viðvarandi stöðnun í þjóðfélaginu og miklu atvinnuleysi næstu árin.

Samtök atvinnulífsins hafa boðið starfsmönnum fiskimjölsverksmiðja sambærilega hækkun launa og öðrum á vinnumarkaði stendur til boða. SA leggja áherslu á að samið verði til þriggja ára og launahækkanir verði 7-8% sem er meiri hækkun launa en í nágrannalöndunum. Ragnar Árnason, forstöðumaður vinnumarkaðssviðs SA, segir í samtali við fréttastofu RÚV í dag að reynt verði til þrautar að ná samningum áður en boðað verkfall starfsmanna í fiskimjölsverksmiðjum skellur á í næstu viku. Miklir hagsmunir séu í húfi en það liggi fyrir að þjóðfélagið geti orðið fyrir milljarðatjóni. Þá muni fyrirtækin einnig verða fyrir skaða komi til verkfalls og margt starfsfólk þeirra sem ekki starfi í fiskimjölsverksmiðjunum verða af mikilvægum tekjum.

Vilhjálmur Egilsson framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins segir að ekki sé hægt að hækka laun starfsfólks í fiskimjölsverksmiðjum sérstaklega umfram aðra starfsmenn í fiskvinnslunni og launþega almennt. Í samtali við fréttavef Morgunblaðsins segir Vilhjálmur launakröfur samninganefndar bræðslumanna of háar og ekki sé hægt að láta kröfur hennar marka launastefnu fyrir allan vinnumarkaðinn.

Komi til verkfalls starfsmanna í fiskimjölsverksmiðjum verða landsmenn að kljást við alvarlegar afleiðingar loðnubrests af mannavöldum. Þjóðfélagið mun verða af miklum verðmætum, fyrirtæki verða fyrir umtalsverðu tjóni og starfsmenn þeirra tapa launagreiðslum. Þetta var meðal þess sem kom fram á opnum fundi SA um atvinnumálin í Vestmannaeyjum á föstudaginn þar sem Vilmundur Jósefsson, formaður SA, og Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdasjóri SA kynntu atvinnuleiðina - sýn Samtaka atvinnulífsins á leiðina út úr kreppunni.

Verkfallsboðun Afls og Drífanda vegna starfsmanna í fiskimjölsverksmiðjum er ólögmæt. Félagsdómur komst að þeirri niðurstöðu í dag. Til stóð að félagsmenn þessara félaga færu í verkfall kl. 00:30 mánudaginn 7. febrúar nk. SA hafa hafnað kröfum Afls og Drífanda um 30% hækkun launa starfsmanna í fiskimjölsverksmiðjum. Ljóst er að langvinnt verkfall hefði komið til framkvæmda á mánudaginn hefði niðurstaða Félagsdóms verið á annan veg.

Samtök atvinnulífsins vilja koma eftirfarandi á framfæri og leiðrétta misskilning, sem fram hefur komið í fjölmiðlum undanfarna daga. Samtök atvinnulífsins eru fylgjandi þeirri sáttastefnu, sem ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttir markaði og hrinti í framkvæmd með stofnun og starfi endurskoðunarnefndar um stjórn fiskveiða.

Stjórn Samtaka atvinnulífsins hvetur eindregið til samstöðu milli aðila vinnumarkaðarins, ríkisstjórnarinnar og Alþingis um að marka ATVINNULEIÐ út úr því kreppuástandi sem nú ríkir í atvinnulífinu og samfélaginu öllu og birtist í slæmri stöðu fjölda fyrirtækja og atvinnuleysi 14000 manns.

 

ATVINNULEIÐ byggir á kjarasamningum til þriggja ára með samræmdri launastefnu og launahækkunum í takt við nágrannalöndin með áherslu á kaupmáttaraukningu samfara lágri verðbólgu og aukinni atvinnu.  Skynsamlegir kjarasamningar til þriggja ára eru ein meginforsenda stöðugleika og tiltrúar á batnandi tíð.

Margrét Kristmannsdóttir, formaður SVÞ - Samtaka verslunar og þjónustu, segir að nú sé sögulegt tækifæri til að ná víðtækri sátt um sjávarútvegsmálin. Óeining undanfarinna ára sé slæm fyrir alla. Þetta kemur fram í Fréttablaðinu í dag.

Samtök atvinnulífsins hugsa um atvinnulífið í heild í þeim kjaraviðræðum sem nú standa yfir. Í samtali við Fréttablaðið segir formaður SA, Vilmundur Jósefsson, að sjávarútvegurinn hafi fengið hörðustu kröfurnar í upphafi samningalotunnar, kröfur um 20 til 30 prósenta launahækkanir fyrir ákveðinn hóp fólks. „Við vitum alveg hvað gerist ef það verður gengið að þessu. Það leiðir út í allt samfélagið í formi verðbólgu og þar af leiðandi atvinnuleysi."

„Við teljum að það sé útlátalaust fyrir ríkisstjórnina að girða sig í brók og fara að klára einhver mál svo við getum farið að koma okkur upp úr þessari djúpu holu sem við erum í en ekki halda áfram að moka á botninum." Þetta segir Vilmundur Jósefsson, formaður SA, í ítarlegu viðtali í helgarútgáfu Fréttablaðsins um atvinnumálin, yfirstandandi kjaraviðræður og stjórnmálin. Vilmundur segir að það hafi komið SA á óvart hvað ASÍ og ríkisstjórnin hafi litlar áhyggjur af atvinnuleysinu. „Það er eins og það sé bara sjálfsagt mál að það séu hér fjórtán þúsund manns atvinnulausir."

Það er mikill misskilningur að kröfur atvinnurekenda í yfirstandandi kjaraviðræðum snúist einungis um fiskveiðistjórnunarkerfið. Þetta segir Helgi Magnússon, formaður Samtaka iðnaðarins og stjórnarmaður í Samtökum atvinnulífsins í grein í Morgunblaðinu í dag. Hann segir að reynt sé að gera önnur samtök en sjávarútvegs tortryggileg með því að í viðræðunum sé verið að ganga erinda LÍÚ, eins aðildarfélaga SA.

 

Helgi segir þetta ekki rétt því verið sé að ganga erinda alls alls atvinnulífsins í þeirri vegferð að koma hér á öflugum hagvexti að nýju með því að fara atvinnuleið í stað atvinnuleysisleiðar. Með því að fara atvinnuleiðina megi eyða atvinnuleysinu, auka kaupmátt fólks og bæta hag fyrirtækja. „Þannig göngum við erinda allrar þjóðarinnar."

Samtök atvinnulífsins efna til opins fundar um stöðu atvinnumála og vinnumarkaðinn í Reykjanesbæ, mánudaginn 24. janúar næstkomandi. Fundurinn fer fram í Stapa kl. 17-19. Vilmundur Jósefsson, formaður SA og Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, munu ræða um stöðuna í atvinnulífinu og yfirstandandi kjaraviðræður auk þess að svara fyrirspurnum.

Niðurstöður nýjustu vinnumarkaðsrannsóknar Hagstofunnar eru þær að 167.300 manns hafi verið við störf á árinu 2010 og hafi fækkað um 400 frá 2009, eða um 0,2%. Meðalvinnutími styttist og var 39,5 stundir, 0,2 stundum (-0,4%) færra en árið áður. Samtals fækkaði því vinnustundum um 0,6% á milli ára samkvæmt þessum niðurstöðum.

Nýjar arðbærar vegabætur munu bæta innviði landsins og skapa hundruð starfa. Þá auka framkvæmdirnar öryggi í umferðinni og spara þar með þjóðfélaginu stórfé á ári hverju.  Umfangsmiklar vegaframkvæmdir eru eitt þeirra stóru og mikilvægu mála sem eru uppi á borðum samningsaðila í yfirstandandi kjaraviðræðum og kalla á aðkomu ríkisstjórnarinnar. Samtök atvinnulífsins leggja á það höfuðáherslu að stórum fjárfestingarverkefnum í atvinnulífinu verði komið á skrið  og í nýlegri aðgerðaáætlun ASÍ er lagt til að stórum framkvæmdum í samgöngumálum verði hrint í framkvæmd með stofnun félags í eigu ríkissjóðs sem taki lán hjá langtímafjárfestum til langs tíma.

Samtök atvinnulífsins og Alþýðusamband Íslands hafa undirritað viðræðuáætlun um sameiginleg mál en áætlunin var undirrituð á fundi samninganefnda samtakanna hjá ríkissáttasemjara í gær. Samkvæmt áætluninni skal ríkissáttasemjari taka að sér stjórn viðræðna vísi eitthvert aðildarsamtaka ASÍ kjaradeilu sinni til hans. Starfsgreinasambandið, utan svokallaðs Flóabandalags, hefur nú vísað kjaradeilu sinni til sáttasemjara og færast því viðræður um sameiginleg mál undir stjórn hans.

Um áramótin voru 13.972 án atvinnu og fjöldi þeirra sem hefur verið án atvinnu í 6 mánuði eða lengur fer vaxandi. Nýjar tölur Vinnumálastofnunar um þróun atvinnuleysis eru ekki uppörvandi og ef ný hagvaxtarspá AGS gengur eftir verður hér áfram mikið atvinnuleysi og áframhaldandi stöðunun. AGS hefur nú lækkað hagvaxtarspá sína fyrir Ísland úr 3% í 2% fyrir 2011 og segir eitt helsta verkefni þjóðarinnar að ná niður atvinnuleysinu þar sem fólk án atvinnu muni búa áfram við kreppu. Samtök atvinnulífsins taka undir þessi orð AGS en lágmarkshagvöxtur á árunum 2011-2015 þarf að vera 3,5% að meðaltali til þess að núverandi þróun snúist við.

Skynsamlegir kjarasamningar eru ein af lykilforsendum fyrir hækkun á gengi íslensku krónunnar á næstu árum og þar með lágri verðbólgu og auknum kaupmætti. Kaupmáttur á næstu árum vex ekki aðeins með lágri verðbólgu heldur ekki síður vegna þess að ný störf skapast, meiri atvinna verður í boði og atvinnuleysi dregst saman. Nauðsynlegt er að ríkisstjórn og Alþingi komi að nokkrum mikilvægum málum til þess að ná fjárfestingum á skrið og styðji við stefnumörkun um framleiðsludrifinn hagvöxt sem leiðina út úr kreppunni.

 

Í leiðara nýs fréttabréfs SA fjallar Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA um kjarasamningana framundan og þá leið sem fara verði. Hann segir tvær leiðir hugsanlegar til að koma Íslandi út úr kreppunni.  „Annars vegar er að reikna með takmörkuðum hagvexti sem byggir á einkaneyslu og samneyslu. Hins vegar er að reiða sig á öflugan hagvöxt sem er drifinn áfram af framleiðsluhlið efnahagslífsins, þ.e.a.s. með fjárfestingum og auknum útflutningi."

Viðræður aðila vinnumarkaðarins um nýja kjarasamninga eru nú komnar á skrið eftir að hafa legið niðri yfir jól og áramót. Í gær áttu fulltrúar Samtaka atvinnulífsins fund með samninganefnd Alþýðusambands Íslands og í hádeginu í dag funduðu SA með leiðtogum ríkisstjórnarflokkanna, Jóhönnu Sigurðardóttur og Steingrími J. Sigfússyni. Á fundum Samtaka atvinnulífsins með ASÍ og ríkisstjórninni lögðu SA fram samantekt vegna kjaraviðræðnanna þar sem sett eru fram meginmarkmið SA og yfirlit um þau mál sem samtökin vilja að ríkisstjórn og Alþingi taki til umfjöllunar og afgreiðslu samhliða gerð nýrra kjarasamninga.

Sú staðreynd er yfirleitt sniðgengin í umræðu um kjaramál að launabreytingar hafa verið margfalt meiri hér á landi en í nágranna- og viðskiptaríkjunum undanfarin ár og áratugi og átt sinn þátt í því að verðbólga hefur verið mun meiri og vextir hærri en annars staðar tíðkast. Á árabilinu 2005-2009 hækkuðu laun á Íslandi t.a.m. um 32% á sama tíma og þau hækkuðu um 10,6% að meðaltali í OECD-ríkjunum. Aðeins í einu ríki OECD, Tyrklandi, hækkuðu laun meira á þessu tímabili.

Í nýrri samantekt Samtaka atvinnulífsins á kjarasamningum sem gerðir hafa verið nýlega  á Norðurlöndum og ná til áranna 2009-2011 kemur í ljós að hækkun launa hefur verið stillt í hóf. Árleg hækkun launakostnaðar í Danmörku, Finnlandi, Noregi og Svíþjóð er 0,6% þar sem hún er lægst og 2,3% þar sem hún er hæst. Algengt er að samið sé til 2-3 ára.