Vinnumarkaðsmál

Í nýrri reglubundinni könnun Capacent meðal stjórnenda 400 stærstu fyrirtækja landsins kemur fram að nær allir aðspurðra telja sig hafa nægt starfsfólk og einungis 5,5% búa við skort á starfsfólki. Ráðningaráform stjórnenda eru ekki uppörvandi þar sem 14% hyggjast fjölga starfsmönnum á næstu sex mánuðum, 26% hyggjast fækka en 60% halda óbreyttum fjölda. Þetta er heldur lakari niðurstaða en í síðustu könnunum. Mesta fjölgunin er áformuð í fjármála- og tryggingastarfsemi en mesta fækkunin í iðnaði og framleiðslu.

Nýleg könnun meðal félagsmanna Samtaka atvinnulífsins leiðir í ljós að samþætting atvinnu og fjölskyldulífs gengur almennt vel. Stjórnendur fyrirtækja innan SA voru annars vegar spurðir að því hvort þeir eða fyrirtæki þeirra hafi orðið varir við erfiðleika hjá starfsfólki vegna skipulags skólastarfs í leikskólum eða grunnskólum og hins vegar voru þeir spurðir að því hvort þeir eða fyrirtæki þeirra hafi orðið varir við erfiðleika hjá starfsfólki vegna umönnunar aldraðra foreldra.

Um 50 manns mættu til opins fundar Samtaka atvinnulífsins um atvinnumál sem fram fór að Mælifelli á Sauðárkróki síðastliðinn föstudag. Vilmundur Jósefsson, formaður SA, og Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, ræddu m.a. um stöðu efnahagsmála, yfirstandandi kjaraviðræður og hvernig marka megi leiðina út úr kreppunni. Fjölbreyttur hópur fólks úr atvinnulífinu sótti fundinn en á honum kom skýrt fram að það sé algjört forgangsmál að skapa nýja sókn í atvinnumálum á traustum grunni svo fólk geti hækkað tekjur sínar og bætt lífskjörin.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, segir kröfur Starfsgreinasambandsins um að lágmarkstekjur fyrir fulla dagvinnu verði kr. 200.000  frá 1. desember 2010 óraunhæfar við núverandi aðstæður en krafan felur í sér 21% hækkun. SGS krefjast einnig almennra launahækkana frá 1. desember 2010 auk atriða vegna einstakra sviða kjarasamningsins sem ekki hafa verið metin.

Samtök atvinnulífsins funduðu síðdegis í dag með samninganefnd Starfsgreinasambands Íslands utan svokallaðs Flóabandalags (Eflingar stéttarfélags, Verkalýðsfélagsins Hlífar og Verkalýðs- og sjómannafélags Keflavíkur og nágrennis). Samtök atvinnulífsins kynntu samninganefnd SGS megináherslur SA vegna komandi kjarasamninga og samninganefnd SGS kynnti SA jafnframt sínar megináherslur og kröfur vegna þeirra kjaraviðræðna sem eru framundan.

 

Stefna SA miðar að því að ná samstöðu á vinnumarkaði um atvinnusköpun og bætt lífskjör. Forsenda fyrir því er að allir aðilar vinnumarkaðarins fari í sameiginlegan leiðangur og semji á svipuðum nótum til þriggja ára til að skapa grundvöll fyrir stöðugleika í launamálum og vinnufrið. SA telja það algjörlega ólíðandi að 14.250 séu nú án vinnu á Íslandi og vilja stuðla að því að atvinnuleysi verði kveðið niður sem allra fyrst.

Samtök atvinnulífsins áttu í gær fund með ráðherrum og Alþýðusambandi Íslands í stjórnarráðinu þar sem rætt var um aðgerðir í þágu skuldsettra heimila og framlag lífeyrissjóðanna til þeirra. Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri SA, segir að viðfangsefnið sé að tryggja að stjórnir sjóðanna geti tekið ákvörðun um að taka þátt í aðgerðum stjórnvalda án þess að eiga yfir höfði sér málaferli og bótakröfur. Búa verði þannig um hnútana að kröfur sem eru innheimtanlegar verði ekki afskrifaðar.

Kaupmáttur lægstu launa hefur aukist um 80% frá árinu 1995 en kaupmáttur launa almennt hefur á sama tíma aukist um rúmlega 30%. Kjarasamningarnir sem gerðir voru í febrúar árið 2008  eru mestu láglaunasamningar sem gerðir hafa verið en með þeim tókst að verja kaupmátt lægstu launa og lægstu kauptaxta í gegnum kreppuna.

Fundaröð Samtaka atvinnulífsins um stöðu atvinnumála og vinnumarkaðinn heldur áfram föstudaginn 10. desember á Sauðárkróki. Fundurinn fer fram á Hótel Mælifelli kl. 12-14. Vilmundur Jósefsson, formaður SA og Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA munu ræða um stöðuna í atvinnulífinu, komandi kjarasamninga og svara fyrirspurnum. Stjórnendur og forsvarsmenn fyrirtækja, stórra sem smárra, eru hvattir til að mæta og taka þátt ásamt öllu áhugafólki um uppbyggingu atvinnulífsins.

Ragnar Árnason, forstöðumaður vinnumarkaðssviðs Samtaka atvinnulífsins, segir í samtali við Morgunblaðið að SA hafi markað þá stefnu að eitt mun yfir alla ganga varðandi almennar launabreytingar og ekki verði ráðist í sértækar aðgerðir fyrir einstaka hópa. Sérstakar viðbótarhækkanir til starfsmanna í fiskimjölsverksmiðjum rúmist ekki innan þeirrar stefnu. Hann segir kröfur starfsmanna fiskimjölsverksmiðja um allt að 27% hækkun á kauptöxtum og desember- og orlofsuppbætur á við það sem gerist í stóriðjuverum landsins óraunhæfar. Þá sé svigrúm sjávarútvegsins til kostnaðarhækkunar takmarkað vegna óvissu um starfsumhvefi greinarinnar sem stjórnvöld hafi skapað.

Til að bæta kjör fólks á íslenskum vinnumarkaði skiptir langmestu máli að fólk fái aukna vinnu. Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins. Raunhæfustu kjarabæturnar felist í að atvinnulaust fólk fái vinnu og að fyrirtæki sem hafi þurft að draga saman seglin, lækka laun og bjóða upp á hlutastörf að einhverju leyti auki umsvifin á nýjan leik. Aukin atvinna sé lykillinn að því að ná Íslandi í gang á nýjan leik og bæta hag almennings.

Samkvæmt almennum kjarasamningum Samtaka atvinnulífsins greiðist desemberuppbót eigi síðar en 15. desember. Desemberuppbótin fyrir árið 2010 er kr. 46.800 fyrir flestar starfsgreinar nema verslunarmenn, en þeir fá greiddar kr. 53.100. Uppbótin greiðist fyrir fullt starf fyrir a.m.k. 45 unnar vikur hjá sama vinnuveitanda á árinu 2010, en er hlutfallsleg fyrir styttri starfstíma og minna starfshlutfall.

Á fjölmennum fundi Samtaka atvinnulífsins á Akureyri í morgun um stöðu atvinnumála lýstu formaður SA og framkvæmdastjóri yfir vilja til samstarfs við aðra aðila á vinnumarkaðnum og ríkisstjórnina um að snúa af braut stöðnunar og atvinnuleysis. Vilmundur Jósefsson, formaður SA, og Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, sögðu það löngu tímabært að hefja sókn í atvinnulífinu og skapa ný störf til að endurheimta á næstu árum lífsjör fólks og kveða niður atvinnuleysi.

 

Ný störf og sókn í atvinnulífinu er forsenda fyrir því að hægt sé að greiða niður skuldir ríkisins á næstu árum og spara þjóðinni þar með háar fjárhæðir sem fara að öðrum kosti í greiðslu vaxta. Vilmundur sagði á fundinum í morgun sem fram fór á Hótel KEA að vandinn sem þjóðin búi við í dag sé heimatilbúinn og aðgerðaleysi auki enn á vandann.

Fundaröð Samtaka atvinnulífsins um stöðu atvinnumála og vinnumarkaðinn heldur áfram á morgun, fimmtudaginn 11. nóvember. Á Akureyri hefst fundur SA kl. 8:30 á Hótel KEA en á Húsavík hefst fundur kl. 12 á Veitingahúsinu Sölku. Vilmundur Jósefsson, formaður SA og Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA munu ræða um stöðuna í atvinnulífinu, komandi kjarasamninga og svara fyrirspurnum. Á fundinum verður kynnt ný skoðanakönnun meðal félagsmanna Samtaka atvinnulífsins um horfurnar í atvinnulífinu á næstu mánuðum auk skoðana stjórenenda fyrirtækja á brýnustu úrlausnarefnum stjórnvalda við núverandi aðstæður.

Samtök atvinnulífsins efna til opinna funda á landsbyggðinni um stöðu atvinnumála og vinnumarkaðinn dagana 9.-12. nóvember. Vilmundur Jósefsson, formaður SA og Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA munu ræða um stöðuna í atvinnulífinu, komandi kjarasamninga og svara fyrirspurnum. Stjórnendur og forsvarsmenn fyrirtækja, stórra sem smárra, eru hvattir til að mæta og taka þátt ásamt öllu áhugafólki um uppbyggingu atvinnulífsins. Fundaröðin hefst með fundi í hádeginu þriðjudaginn 9. nóvember á Hótel Ísafirði. Í vikunni sækja SA einnig heim Akureyri, Húsavík og Reyðarfjörð en fleiri fundir verða auglýstir síðar.

Fræðslumiðstöð atvinnulífsins hefur verið falin umsjón með Starfsmenntaverðlaununum árið 2010. Starfsmenntaverðlaunin eru veitt þeim aðilum sem vinna að framúrskarandi verkefnum í fræðslumálum og starfsmenntun.  Tilnefningar/umsóknir skal senda inn rafrænt á vefnum www.frae.is. Frestur til að senda inn tilnefningar/umsóknir er til og með 15. nóvember nk.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, segir að ríkisstjórnin eigi eftir að hrinda mörgum málum í framkvæmd í atvinnumálum og það geti hún gert án aðkomu annarra. Þetta kemur fram í Morgunblaðinu í dag.  „Það er heilmikill verkefnalisti hjá ríkisstjórninni og hún þarf í sjálfu sér enga samstöðu við aðra flokka til að ná mjög mörgum málum fram. Ríkisstjórnin þarf bara að telja atkvæðin hjá sjálfri sér."

Formaður Samtaka atvinnulífsins, Vilmundur Jósefsson, segir að í komandi kjaraviðræðum á almennum vinnumarkaði verði lögð á það áhersla af hálfu SA að allir hópar fái sambærilega og hóflega launahækkun og að samningar allra aðila hafi sama gildistíma sem verði allt að þremur árum. Vilmundur leggur þunga áherslu á að það sé algjört forgangsmál að koma atvinnulífinu af stað á nýjan leik, skapa ný störf og minnka atvinnuleysið sem allra fyrst. Að því muni SA stefna.

 

Samtök atvinnulífsins efna til opinna funda á landsbyggðinni í næstu viku um stöðu atvinnumála og vinnumarkaðinn og verður fyrsti fundurinn á Ísafirði 9. nóvember. Fimmtudaginn 11. nóvember efna SA til funda á Akureyri og Húsavík og á Reyðarfirði föstudaginn 12. Nóvember. Fleiri fundir verða auglýstir síðar víðar um landið.

Í ítarlegri umfjöllun Ísland í dag á Stöð 2 þann 1. nóvember var fjallað um alvarlega stöðu atvinnumála á Íslandi og leiðir til þess að koma hlutunum á hreyfingu á nýjan leik. Niðurstöður nýlegrar könnunar Capacent meðal 400 stærstu fyrirtækja landsins var höfð til hliðsjónar en samkvæmt henni telja 80% stjórnenda aðstæður vera slæmar en enginn telur þær góðar. Miðað við niðurstöður könnunarinnar er erfiður vetur framundan ef ekki rætist fljótlega úr málum.

Samtök atvinnulífsins efna til opinna funda á landsbyggðinni um stöðu atvinnumála og vinnumarkaðinn dagana 9.-12. nóvember. Vilmundur Jósefsson, formaður SA og Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA munu ræða um stöðuna í atvinnulífinu, komandi kjarasamninga og svara fyrirspurnum. Stjórnendur og forsvarsmenn fyrirtækja, stórra sem smárra, eru hvattir til að mæta og taka þátt ásamt öllu áhugafólki um uppbyggingu atvinnulífsins.

 

Fyrsti fundurinn fer fram í hádeginu þriðjudaginn 9. nóvember á Hótel Ísafirði, annar fundurinn verður að morgni fimmtudagsins 11. nóvember á Hótel KEA á Akureyri, sá þriðji fer fram í hádeginu sama dag á Veitingahúsinu Sölku á Húsavík og sá fjórði verður haldinn í hádeginu föstudaginn 12. nóvember í Safnaðarheimilinu á Reyðarfirði.

Launavísitala hækkaði um 6,0% milli september 2009 og 2010. Þessi hækkun á sér fyrst og fremst skýringu í tveimur samningsbundnum hækkunum samkvæmt almennum kjarasamningum.  Þann 1. nóv. 2009 var almenn 3,5% launahækkun (launaþróunartrygging) og kauptaxtar verkafólks hækkuðu um 6.750 kr. og iðnaðarmanna 8.750 kr. Þann  1. júní 2010 hækkuðu laun almennt um 2,5%, kauptaxtar verkafólks hækkuðu um 6.500 kr. og iðnaðarmanna um 10.500 kr. Almennar launahækkanir vor því samtals 6,1% á tímabilinu og hækkanir samningsbundinna kauptaxta 8-9%.

Ný könnun Capacent meðal 400 stærstu fyrirtækja landsins leiðir í ljós að 52% stjórnenda telja að laun muni standa í stað á næstu 6 mánuðum en 45% telja að laun muni hækka. Samanvegið reikna stjórnendur með að laun hækki um 1,4% að meðaltali á næstu 6 mánuðum. Í flestum atvinnugreinum er reiknað með hækkunum á bilinu 1-1,5%, nema í byggingariðnaði þar sem ekki er reiknað með neinum hækkunum. Lítill munur er á höfuðborgarsvæði og landsbyggð eða eftir því hvort fyrirtækin selji vörur til útlanda eða ekki.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdarstjóri Samtaka atvinnulífsins, telur óskynsamlegt að hækka laun sérstaklega hjá fyrirtækjum í útflutningsgreinum vegna þess að gengi krónunnar sé lágt um þessar mundir. Samtök atvinnulífsins telji að gengi krónunnar þurfi að hækka og hóflegir kjarasamningar sem valdi lítilli  verðbólgu muni stuðla að styrkingu krónunnar. Það komi öllum til góða.

OECD hefur birt árlega skýrslu sína um menntun (e. Education at a glance). Í henni er að finna tölulegan samanburð á flestu því sem viðkemur menntun í aðildarríkjunum, m.a. fjölda á skólastigum, kostnað, menntun kennara, laun og fjölda erlendra stúdenta. Tölurnar sem nú birtast eru frá 2008. Fram kemur að menntunarstig hér á landi er að hækka, en að talsvert er í land að ná samsvarandi árangri og nágrannalöndin. Átak þarf til að ná markmiði sem sett var í kjarasamningum 2008 um að árið 2020 verði ekki meira en 10% fólks á vinnumarkaði án viðurkenndrar starfs- eða framhaldsskólamenntunar.

Málefni íslenskra lífeyrissjóða hafa verið nokkuð til umræðu að undanförnu, m.a. aðkoma atvinnurekenda að rekstri sjóðanna, en það fyrirkomulag er ekki algilt. Í vikunni var rætt við Vilhjálm Egilsson, framkvæmdastjóra SA, um lífeyrismálin á Bylgjunni en þar var þeirri hugmynd m.a. varpað fram að leggja niður alla starfandi lífeyrissjóði og stofna einn sjóð fyrir landsmenn. Vilhjálmur segir þá hugmynd ekki góða í ljósi reynslunnar en með fjölbreyttu lífeyriskerfi sé hægt að bera saman árangur ólíkra sjóða. Hann segir nauðsynlegt að taka ákveðna áhættu í fjárfestingum sjóðanna til að tryggja fólki verðtryggðan lífeyri en ávöxtun hafi farið lækkandi að undanförnu með aukinni sókn í tryggari ávöxtunarleiðir.

Þann 15. ágúst 2010 tók gildi samkomulag ASÍ og SA um vinnustaðaskírteini og eftirlit á vinnustöðum. Markmið samkomulagsins er að tryggja að allir atvinnurekendur og starfsmenn þeirra fari að gildandi lögum, reglugerðum og kjarasamningum. Það er mikilvægt að öll fyrirtæki sitji við sama borð og fylgi settum reglum en vinnustaðaskírteinum er  ætlað að vinna gegn svartri atvinnustarfsemi og undirboðum á vinnumarkaði.

Verulega hefur hægt á fjölgun örorkulífeyrisþega, þ.e. þeirra sem skráðir eru með 75% örorku eða meira, á þessu ári miðað við það síðasta. Fjöldi örorkulífeyrisþega var 15.842 þann 1. júlí síðastliðinn en hann var 15.677 í ársbyrjun þannig að fjölgunin á árinu nemur 165 einstaklingum á fyrri hluta ársins. Þetta er mikil breyting frá fyrri árum þar sem örorkulífeyrisþegum fjölgaði um 500-1.300 árlega á árabilinu 2004-2009.

Þann 15. ágúst næstkomandi tekur gildi samkomulag SA og ASÍ um vinnustaðaskírteini og eftirlit á vinnustöðum. Samkomulagið byggir á lögum nr. 42/2010 um sama efni  sem veita heildarsamtökum vinnumarkaðarins heimild til að semja um  hvaða starfsgreinar falli undir gildissvið laganna hverju sinni. Öllum atvinnurekendum í hlutaðeigandi greinum ber að sjá til þess að starfsmenn fái vinnustaðaskírteini þegar þeir hefja störf.

Kaupmáttur lágmarkslauna er nú 2,5% hærri en í ársbyrjun 2008. Kjaraskerðing verkafólks af völdum efnahagskreppunnar hefur verið minni en annarra hópa.

Svipleg örlög stöðugleikasáttmálans breyta því ekki að gera verður nýja atrennu að því að ná atvinnulífinu á alvöru skrið, skapa störf og eyða atvinnuleysinu. Ríkisstjórnin kemur óhjákvæmilega að því en í samskiptum við ríkisstjórn og önnur stjórnvöld þarf í ljósi reynslunnar að ganga mun tryggilegar frá málum en áður var nauðsynlegt. Nú þarf að miða við að lagabreytingar sem ríkisstjórn vill beita sér fyrir í samkomulagi við aðila vinnumarkaðarins verði samþykktar áður en gengið er frá kjarasamningum og sambærilegt gildi um stjórnvaldsákvarðanir. Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins m.a. í leiðara nýs fréttabréfs SA um komandi kjaraviðræður og áherslur SA en flestir samningar á vinnumarkaðinum renna út í lok nóvember.

Sameiginlegt hvatningarátak stjórnvalda, aðila vinnumarkaðarins og Nýsköpunarmiðstöðvar Íslands hófst í dag undir yfirskriftinni Allir vinna. Átakinu eru ætlað að efla innlenda atvinnustarfsemi, framleiðslu, verslun og þjónustu. Landsmenn eru hvattir  til að nýta sér hagstæðar aðstæður til að ráðast í framkvæmdir og leggja þar með sitt af mörkum til að skapa atvinnu.

 

Endurgreiðsla virðisaukaskatts vegna vinnu við eigið íbúðarhúsnæði eða sumarhús hefur verið hækkuð úr 60% í 100%. Þá geta einstaklingar sem fjárfesta í viðhaldi á eigin húsnæði fengið allt að 200 þúsund króna skattafrádrátt en hjón eða samskattaðir allt að 300 þúsund króna skattafrádrátt.

Samtök atvinnulífsins telja að skoða beri hækkun lífeyrisaldurs og tengingu hans við lengri meðalævi þjóðarinnar. Miklar breytingar eru fyrirsjáanlegar á aldurssamsetningu Íslendinga á næstu áratugum þar sem eldra fólki mun fjölga hlutfallslega og fólki á vinnualdri mun jafnframt fækka hlutfallslega. SA telja því að það hljóti að koma til alvarlegrar skoðunar að hækka almennan aldur til töku lífeyris á næstunni úr 67 árum í 68 ár hjá almennu lífeyrissjóðum og Tryggingastofnun og hækka jafnframt þennan aldur hjá lífeyrissjóðum opinberra starfsmanna úr 65 í 68 ár. Þetta kemur m.a. fram í nýju riti SA Nauðsynlegar umbætur í fjármálum hins opinbera. Fjallað var um málið í fréttum Stöðvar 2.

Aðstæður í efnahagslífinu eru nú slæmar að mati 87%  stjórnenda í stærstu fyrirtækjum landsins, 1% telja þær góðar en 12% telja aðstæður hvorki góðar né slæmar. Er þetta meðal niðurstaðna ársfjórðungslegrar könnunar Capacent Gallup á stöðu og horfum meðal 400 stærstu fyrirtækja landsins, en könnunin var gerð í maí og byrjun júní 2010. Afstaða stjórnenda hefur ekki breyst frá síðustu könnun í febrúar og mars sl. Vísitala efnahagslífsins er því enn við lægstu mörk líkt og hún hefur verið frá hruni bankanna.

„Enn reynir Jóhann Páll Símonarson að sverta forráðamenn lífeyrissjóðsins Gildis í Mbl. þann 14. maí sl. Sem fyrr er reitt hátt til höggs en eins og endranær missir Jóhann Páll marks. Fullyrðing Jóhanns um 100 milljarða tap Gildis stendur gegn þeirri staðreynd að meðalávöxtun sjóðsins sl. 10 ár er 2% að raungildi. Þetta þýðir að höfuðstóll sjóðsins hefur varðveist bærilega þrátt fyrir hrun fjármálakerfisins, að það sem hefur tapast er fyrst og fremst eitthvað sem áður græddist. Fullyrðingar um 100 milljarða tap eru ekki á rökum reistar frekar en annað í málflutningi Jóhanns." Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, varaformaður stjórnar Gildis og framkvæmdastjóri SA, m.a. í grein sem birtist í Morgunblaðinu í dag.

Kostir núverandi fyrirkomulags  fulltrúalýðræðis við stjórnun lífeyrissjóða sem samið er um í kjarasamningum eru ótvíræðir, vegna þess að  það tryggir jafnvægi milli ólíkra hagsmuna, langtímastöðugleika og vönduð vinnubrögð. Þetta segir Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri SA, í grein á vef SA um lífeyrismál og séreignarsparnað en áætlað er að séreignarsparnaður landsmanna nemi nú allt að 300 milljörðum króna. Í greininni fjallar Hannes m.a. um hugmyndir á vettvangi stjórnmálanna um breytingar á umgjörðinni um lífeyrissjóði og lífeyrissparnað sem hingað til hefur verið sátt um, m.a. skattlagningu inngreiðslna í lífeyrissjóði sem bæði SA og ASÍ hafa eindregið lagst gegn.

Ekkert hefur þokast í viðræðum á milli aðila vinnumarkaðarins og stjórnvalda um áframhaldandi samráð eftir að Samtökum atvinnulífsins var vísað frá stöðugleikasáttmálanum. Þetta kemur fram í Morgunblaðinu í dag. Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, segir að ákveðið hafi verið að bíða með frekari fundahöld á meðan reynt sé að koma sjávarútvegsmálunum í einhvern farveg á nýjan leik.  „Við þurfum að reyna að koma einhverri hreyfingu á sjávarútvegsmálin."

„Jóhann Páll Símonarson skrifaði opið bréf til mín í Morgunblaðinu fimmtudaginn 6. maí sl. og leggur fram ýmsar spurningar um málefni lífeyrissjóðsins Gildis. Fyrir þá sem ekki vita hefur Jóhann Páll reynt að gera sig gildandi á ársfundum Gildis undanfarin ár og skeytt takmarkað um samþykktir sjóðsins eða almenn fundarsköp en reitt til höggs gagnvart stjórn og starfsmönnum óháð því hvort vel hefur gengið eða miður. Málefnatilbúnaðurinn hefur verið fátæklegur en þó sjaldnast jafn rýr og nú." Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, varaformaður stjórnar Gildis og framkvæmdastjóri SA m.a. í grein sem birtist í Morgunblaðinu í dag. Greinina má lesa á vef SA.

Viðskiptablaðið birtir í dag ítarlega úttekt á ávöxtun lífeyrissjóða á síðasta ári. Þar er m.a. vísað til orða formanns SA, Vilmundar Jósefssonar, um málefni lífeyrissjóðanna í ræðu á aðalfundi SA 2010. Þar segir Vilmundur m.a. að það sé mikið umhugsunarefni að opinberir starfsmenn þurfi ekki að glíma við skerðingu á sínum lífeyri í því árferði sem nú ríkir. Vilmundur bendir á að hjá lífeyrissjóðum opinberra starfsmanna hafi hrúgast upp skuldbindingar langt umfram inngreiðslur. Sjóðir hins opinbera hafi þannig verið með yfir 500 milljarða króna tryggingafræðilegan halla í árslok 2008 sem sé ávísun á miklar skattahækkanir í framtíðinni.

Helmingur aðildarfyrirtækja SA hyggst ekki gera breytingar á starfsmannafjölda á þessu ári en fjórðungur hyggst fjölga starfsmönnum og sama hlutfall fækka þeim. Þetta er meðal niðurstaðna nýrrar könnunar SA meðal aðildarfyrirtækja. Niðurstaðan bendir til þess að störfum á almennum vinnumarkaði fækki um rúmlega 1.500 á árinu.

Ef hagvöxtur á Íslandi verður aðeins 1-2% á næstu árum verður hér viðvarandi 7-8% atvinnuleysi. „Það er ástand sem við höfum ekki kynnst á Íslandi og við hjá Samtökum atvinnulífsins viljum ekki sjá. Við munum berjast gegn því af fullum krafti." Þetta segir Grímur Sæmundsen, varaformaður SA. Hann bendir á að 5% árlegan hagvöxt þurfi næstu fimm árin til að hægt sé að vinna bug á atvinnuleysinu og skapa ný störf fyrir þá sem eru að koma út á vinnumarkaðinn.

Yfir 15.000 Íslendingar eru án atvinnu og um 1.500 til viðbótar á atvinnuleysisskrá að hluta. Þá hefur stór hópur fólks orðið að minnka við sig vinnu og horfast í augu við lægri tekjur. Samtök atvinnulífsins telja þetta óviðunandi og vilja bregðast við, rjúfa kyrrstöðuna sem ríkir í efnahags- og atvinnulífi þjóðarinnar og hefja uppbyggingu af krafti. Ef fylgt væri öflugri atvinnustefnu gæti kreppunni lokið á þessu ári.

Rætt var við Vilhjálm Egilsson, framkvæmdastjóra SA, í þættinum Sprengisandi á Bylgjunni á laugardag. Sigurjón M. Egilsson, stjórnandi þáttarins, ræddi við Vilhjálm um stöðu atvinnulífsins og horfurnar framundan ásamt því að fjalla um hvaða leiðir eru færar út úr kreppunni þannig að Íslendingar endurheimti lífskjör sín á næstu árum.

Á árunum 1963 til 2009 var hagvöxtur, þ.e. raunvöxtur landsframleiðslunnar, 3,6% að meðaltali árlega en störfum fjölgaði um 1,8% að meðaltali. Þannig fjölgaði störfum um hálfa prósentu við hverja prósentu í hagvexti á þessu tímabili. Á síðustu tveimur áratugum hefur hagvöxtur á Ísland ekki verið eins vinnuaflsfrekur og áður var og þetta hlutfall farið lækkandi. Á árunum 1999-2009 fjölgaði störfum um 0,33% að jafnaði við hverja prósentu í hagvexti og á árunum 1989-1999 um 0,38%. Þessi hlutföll verður  að hafa í huga þegar fjallað er um hvað þurfi mikinn hagvöxt til vinna á bug á núverandi atvinnuleysi og mæta þeirri fjölgun sem fyrirsjáanleg er á fólki á vinnualdri næstu árin.

Hagstofa Íslands hefur gefið út hagtíðindaheftið Launamunur kynjanna á almennum vinnumarkaði 2000-2007. Í því er greint frá helstu niðurstöðum úr rannsókn á launamun kynjanna á almennum vinnumarkaði. Rannsóknin er byggð á gagnasöfnum Hagstofunnar og var framkvæmd í kjölfar samkomulags á milli Alþýðusambands Íslands, Samtaka atvinnulífsins og Hagstofu Íslands í tengslum við kjarasamninga aðila vinnumarkaðarins í febrúar 2008. Niðurstöður byggjast á tæplega 185 þúsund athugunum á launum einstaklinga sem störfuðu á almennum vinnumarkaði á árunum 2000-2007.

Í júlí 2008 sömdu SA og Verkstjórasamband Íslands (VSSÍ) um stofnun nýs starfsmenntasjóðs og greiða atvinnurekendur 0,3% af launum verkstjóra í sjóðinn. Í byrjun árs 2010 hófst móttaka umsókna um námskeiðsstyrki til verkstjóra (eða fyrirtækja fyrir þeirra hönd)  í samræmi við reglur  Starfsmenntasjóðs SA og VSSÍ.  Markmið sjóðsins er að stuðla að því að starfandi verkstjórum bjóðist heildstæð grunn- og endurmenntun sem uppfylli þekkingarkröfur sem verkstjórar þurfa að búa yfir á hverjum tíma.

Karlar eru tveir þriðju hlutar starfsmanna á almennum vinnumarkaði en konur einn þriðji.  Karlar vinna líka lengur en þeir skila 71% vinnustunda á almennum vinnumarkaði en konur 29%. Hjá hinu opinbera eru konur þrír fjórðu hlutar starfsmanna en karlar fjórðungur. Þar skila konur skila tveimur þriðju hluta vinnustunda en karlar þriðjungi. Meðalvinnutími karla er rúmir 46 tímar á viku en konur vinna tæpa 36 tíma.