Vinnumarkaðsmál

Í ljósi þess að nýir kjarasamningar, sem undirritaðir voru þann 17. febrúar, eru að ýmsu leyti flóknir í framkvæmd og tími frá undirritun samninga til næstu launaútborgunar hefur verið naumur er það sameiginlegur skilningur samningsaðila að launalið nýrra kjarasamninga frá 17. febrúar megi hrinda í framkvæmd um þarnæstu mánaðamót hjá mánaðarkaupsfólki, en þá verði jafnframt gerð afturvirk leiðrétting frá 1. febrúar, þar sem það á við. Sömu sjónarmið gilda þar sem laun eru greidd hálfsmánaðarlega eða vikulega, að eðlilegt er talið að fyrirtæki fái ákveðið svigrúm til útreiknings nýrra launa, þar sem það á við. Samtök atvinnulífsins  verða með rafræna heildaratkvæðagreiðslu um samningana í vikunni 3.- 7. mars. Verði kjarasamningarnir samþykktir miðast launabreytingar við 1. febrúar 2008.

Kjarasamningarnir sem undirritaðir voru þann 17. febrúar síðastliðinn hafa það að meginmarkmiði að stuðla að hjaðnandi verðbólgu. Lykilatriði er að þeir fela ekki í sér neinar almennar launahækkanir fyrstu tvö árin, hvorki í formi prósentu né krónutölu. Í staðinn er kostnaðarauka vegna launaliðar samninganna veitt til þeirra launamanna sem greidd eru laun samkvæmt samningsbundnum lágmarkstöxtum kjarasamninga og þeirra sem lítt eða ekki nutu launaskriðs á árinu 2007.

Samtök atvinnulífsins undirrituðu nýja kjarasamninga við landssambönd ASÍ hjá ríkissáttasemjara 17. febrúar. Samningarnir eru nú aðgengilegir hér á vef SA. Engar almennar prósentuhækkanir launa verða á þessu og næsta ári. Hækkun launagreiðslna vegna samninganna nær til þeirra sem eru greidd laun samkvæmt samningsbundnum lágmarkstöxtum og til þeirra sem lítt eða ekki hafa notið launaskriðs undanfarið ár.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, segir í samtali við Morgunblaðið gott að taka þátt í að hækka lægstu laun jafnmikið og nú er gert, en merkilegt sé að samningar takist án almennra hækkana. „Stærsta hagsmunamál þeirra sem notið hafa launaskriðs undanfarið er að verðbólga fari niður. Engin launahækkun getur komið í staðinn fyrir það og því eru ekki launahækkanir til þeirra í þessum samningum."

Í kjarasamningunum sem undirritaðir voru 17. febrúar hækkuðu kauptaxtar verkafólks um 18 þúsund krónur á mánuði og iðnaðarmanna um 21 þúsund krónur á mánuði. Samningarnir fela í sér launaþróunartryggingu sem er 5,5% sem virkar þannig að hafi laun ekki hækkað sem því nemur frá 2. janúar 2007 hækka þau nú um það sem á vantar hjá þeim sem hafa verið í starfi þennan tíma. Laun sem hafa hækkað um 5,5% eða meira hækka ekki nú. Í samningunum felast engar almennar flatar launahækkanir.

Raunhæfur möguleiki á að ná niður verðbólgu skapast með þeim kjarasamningum sem verið er að leggja lokahönd á. Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. Í samningunum felast engar almennar flatar launahækkanir og eru umsamdar hækkanir mjög sambærilegar við niðurstöður samninganna 22. júní 2006. Verðbólgan á síðari hluta árs 2006 lækkaði mjög í kjölfar þeirra samninga og á síðari árshelmingi var hraði verðbólgunnar kominn niður fyrir 3%. Engin ástæða er til annars en álykta að verðbólguhjöðnun í framhaldi af samningunum núna verði svipuð og á síðari hluta árs 2006.

Ný úttekt ParX viðskiptaráðgjafar IBM á Fræðslumiðstöð atvinnulífsins (FA) sýnir að tekist hefur að ná markmiðum með starfsemi FA - að bæta möguleika þeirra á vinnumarkaði sem litla grunnmenntun hafa til að afla sér menntunar. Úttektin er afar jákvæð fyrir Fræðslumiðstöðina og starfið sem þar er unnið. Faglegur árangur af starfi FA þykir umtalsverður og fyrirkomulag hefur reynst vel. Samstarf FA við símenntunarmiðstöðvar á landsbyggðinni og Mími símenntun hefur gengið vel og námsframboð fyrir markhópinn er gott. Þróun aðferða við mat á raunfærni, óformlegu námi og námsárangri hefur einnig gengið vel. Þessi fyrsta úttekt á FA fyrir menntamála ráðuneytið er unnin í samræmi við leiðbeiningar þess um úttektir á fræðslustofnunum.

Staða starfsmenntasjóðanna Landsmenntar og Starfsafls er mjög góð og ástæða til að hvetja stjórnendur að sækja sér styrki í þessa sjóði. Góð staða í árslok 2007 byggðist einkum á því að Atvinnuleysistryggingarsjóður greiddi einnig til sjóðanna en þau framlög hættu um áramót. Þá var mikil þensla á vinnumarkaði og þess vegna minna sótt í sjóðina en oft áður en framlög atvinnurekenda rífleg af sömu ástæðu. Full ástæða er til að hvetja forráðamenn fyrirtækja  til að láta menntamál til sín taka á nýbyrjuðu ári og nýta sjóðina við þá uppbyggingu.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, ræddi um stöðu og horfur í íslensku efnahagslífi í hádegisviðtalinu á Stöð 2 í dag. Sagði hann mikilvægt að fjármálamarkaðir nái að rétta úr kútnum á næstu mánuðum. Takist það hins vegar ekki gæti ástandið orðið erfitt næsta haust. Vilhjálmur segir að það muni hægja smá saman á og ef takist ekki að snúa þróuninni við geti beðið okkar verulegur skellur næsta haust.

Kjaraviðræður sem nú standa yfir eru á jákvæðum nótum. Samtök atvinnulífsins hafa sett fram vinnuskjal vegna samninga við Starfsgreinasambandið og Flóabandalagið. Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, segir í Morgunblaðinu í dag að um sé að ræða grundvallarskjal sem hægt verði að vinna út frá. „Svo fæðast sams konar skjöl fyrir aðra hópa, einn af öðrum. Svo þarf eitthvað að stoppa í þetta eins og gengur, en þetta er allt á jákvæðum nótum," segir Vilhjálmur og bætir við að ef  allt gangi vel gætu samningar náðst í þessari viku, en áfram verður fundað í dag. Þá ræða SA við Alþýðusambandið, Samiðn og Rafiðnaðarsambandið.

Það er mikilvægt fyrir íslenskan vinnumarkað að njóta starfskrafta allra þeirra sem lagt geta sitt af mörkum og hagur samfélagsins alls að fólki verði hjálpað að snúa til baka inn á vinnumarkaðinn eftir áföll. Þetta kom fram í erindi Péturs Reimarssonar, forstöðumanns hjá SA, sem hann flutti á  morgunverðarfundi sem Straumhvörf - efling þjónustu við geðfatlaða og Samtök atvinnulífsins stóðu fyrir á Hilton Reykjavík Nordica. Þar kom m.a. fram  að Samtök atvinnulífsins hafi á undanförnum árum haft miklar áhyggjur af vaxandi fjölda öryrkja hér á landi og þeirri atburðarás sem leiði til mikillar fjölgunar þeirra. Þróun undanfarinna ára hafi haft  veruleg áhrif á vinnumarkaðinn en atvinnuþátttaka öryrkja er minni hér á landi en í nálægum löndum þrátt fyrir að almenn atvinnuþátttaka sé sú mesta sem þekkist. Mikilvægt sé að búa þannig í haginn að skilgreina vinnugetu fólks fremur en örorku ásamt því að bæta þjónustu og fjölga úrræðum.

Í morgunfréttum RÚV var rætt við Vilhjálm Egilsson, framkvæmdastjóra SA, um stöðuna í kjaraviðræðunum. Þar kom fram að í gær hafi verið rætt um útfærslu á launabreytingum við Starfsgreinasambandið og Flóabandalagið. Í dag funda SA með samtökum iðnaðarmanna og verslunarmönnum og sagði Vilhjálmur í samtali við RÚV að stefnt sé að því að ná eins mikilli samstöðu og hægt sé. Næsti fundur SGS, SA og Flóabandalagsins verður á fimmtudag.

Samningaviðræður Samtaka atvinnulífsins og Starfsgreinasambandsins halda áfram í dag. Rætt hefur verið um þriggja ára samning með endurskoðunarákvæði eftir eitt ár. Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, segir í samtali við Fréttablaðið í dag, að aðalmarkmiðið sé að kaupmáttur launa haldist og ganga þurfi frá ákveðnum útgangspunktum. Fundað hafi verið með formönnum landssambandanna og stærstu félaga fyrir helgi. Fundarhöld haldi áfram í vikunni.

Þriðjudaginn 5. febrúar kl. 8.00-10.00 munu Straumhvörf - efling þjónustu við geðfatlaða og Samtök atvinnulífsins standa fyrir morgunverðarfundi um geðheilsu og samfélagslega ábyrgð fyrirtækja á Hilton Reykjavík Nordica. Á undanförnum árum hefur átt sér stað aukin umræða um hlutverk fyrirtækja í samfélaginu og að þau taki aukna samfélagslega ábyrgð með því að taka þátt í ýmsum verkefnum sem varða heilsu og hag samfélagsins. Stjórnendur og eigendur fyrirtækja hafa áttað sig á því að þátttaka fyrirtækja í samfélagslegum verkefnum hvort sem það er fjárhagslega eða á annan veg getur skilað sér með margvíslegum hætti.