Vinnumarkaðsmál

Vinnutími hérlendis hefur styst verulega undanfarin ár samkvæmt gögnum Hagstofunnar. Á almennum vinnumarkaði hefur meðalvinnutími karla styst um rúmar tvær klst frá 1998 en meðalvinnutími kvenna um rúma klukkustund. Litlu munar nú á vinnutíma fullvinnandi karla og kvenna á almennum vinnumarkaði.

Samkvæmt launakönnun Hagstofunnar hafa laun kvenna hækkað jafnt og þétt umfram laun karla frá árinu 1997, alls um 58% á móti 48% hækkun hjá körlum. Þessa þróun má að hluta rekja til áherslna í kjarasamningum, svo sem sérstakra hækkana almennra launataxta.

Launakönnun Hagstofunnar sýnir að tekjumunur kynjanna hefur minnkað á undanförnum árum. Hlutfall heildarlauna kvenna af heildarlaunum karla jókst úr 74% árið 1998 í 76% árið 2004. Hjá skrifstofufólki hækkaði hlutfallið hins vegar úr 70% í 77%. Þar gætir eflaust áhrifa aukinnar menntunar og aukins hlutar kvenna í stjórnunarstöðum. Almennt er hlutur karla hins vegar enn stærri í stjórnunarstöðum og yfirvinna meiri.

Aukin umsvif íslenskra fyrirtækja erlendis hafa m.a. haft í för með sér fjölgun sérfræðistarfa fyrir hámenntað fólk hér á landi. Íslendingar hafa sýnt að þeir geta keypt stór fyrirtæki erlendis en verða dæmdir af því hvernig þeim gengur að reka þau. Öflugt menntakerfi og öflugt umhverfi nýsköpunar eru lykilatriði fyrir framtíðar velgengni Íslendinga. Þetta er meðal þess sem fram kom í umræðum á aðalfundi SA.

Í ræðu sinni á aðalfundi SA sagði Halldór Ásgrímsson forsætis-ráðherra m.a. að halda bæri áfram að laga skattaumhverfið til að styrkja samkeppnisstöðu atvinnulífsins og bæta lífskjörin. Hann tók undir stefnumörkun SA á sviði eftirlits með atvinnu-starfsemi, sagði áframhaldandi uppbyggingu stóriðju til alvarlegrar skoðunar, sagði nauðsynlegt að skoða hvernig örorkuréttur stofnast og auglýsti eftir meira trausti í samfélaginu.

Í ræðu sinni á aðalfundi SA fjallaði Ingimundur Sigurpálsson, formaður samtakanna, m.a. um mikilvægi samkeppnishæfs starfsumhverfis og lagði hann áherslu á að hagsmunir atvinnulífsins væru almannahagsmunir. Gjöld og álögur á fyrirtæki væru á endanum borin af neytendum. Þá sagði hann einungis fjórðung hækkunar verðlags stafa af hækkun á verði vöru og þjónustu. Einsýnt væri að ekki yrði litið framhjá þessu við mat á verðlagsþróun og eðlilegum viðbrögðum hennar vegna.

Samtök atvinnulífsins hafa lagt fram áherslur sínar í ellefu málaflokkum sem varða starfsskilyrði íslenskra fyrirtækja. Um er að ræða niðurstöður víðtæks og kraftmikils málefnastarfs þar sem fjöldi fólks frá aðildarfélögum samtakanna, einstökum fyrirtækjum og fleiri aðilum lögðu drög að stefnu SA, sem vilja tryggja íslensku atvinnulífi samkeppnishæf starfsskilyrði, landsmönnum öllum til hagsbóta. Sjá nánar