Starfsumhverfi atvinnulífsins

Mikilvægasta verkefnið um þessar mundir er að koma fjárfestingum í atvinnulífinu í gang - það er raunar algjört úrslitaatriði. Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, en rætt var við hann í morgunþætti Bylgjunnar um stöðuna í atvinnulífinu, takmarkaða bjartsýni stjórnenda stærstu fyrirtækja landsins og hvort viðsnúningur í efnahagsmálunum sé á næsta leiti. Vilhjálmur segir fjárfestingarnar í raun svo litlar að mikil hætta sé á að þjóðin dragist verulega aftur úr í lífskjörum og samkeppnishæfni.

Í nýrri reglubundinni könnun Capacent meðal stjórnenda 400 stærstu fyrirtækja landsins kemur fram að nær allir aðspurðra telja sig hafa nægt starfsfólk og einungis 5,5% búa við skort á starfsfólki. Ráðningaráform stjórnenda eru ekki uppörvandi þar sem 14% hyggjast fjölga starfsmönnum á næstu sex mánuðum, 26% hyggjast fækka en 60% halda óbreyttum fjölda. Þetta er heldur lakari niðurstaða en í síðustu könnunum. Mesta fjölgunin er áformuð í fjármála- og tryggingastarfsemi en mesta fækkunin í iðnaði og framleiðslu.

Yfirgnæfandi hluti stjórnenda 400 stærstu fyrirtækja landsins telja aðstæður slæmar í atvinnulífinu. Þetta kemur  fram í reglubundinni könnun Capacent meðal fyrirtækjanna. Samkvæmt könnuninni, sem gerð var í desember 2010, telja 84% stjórnenda aðstæður slæmar, 15% að þær séu hvorki góðar né slæmar en nánast enginn að þær séu góðar. Þetta er svipuð niðurstaða og fengist hefur frá miðju ári 2008. Þeir örfáu stjórnendur sem telja aðstæður góðar starfa í sjávarútvegi og í iðnaði en í öðrum greinum telur enginn að aðstæður séu góðar.

Á fjórða hundrað stjórnenda mættu á opinn upplýsingafund í morgun um nýtt samkomulag um úrvinnslu skuldamála lítilla og meðalstórra fyrirtækja. Um víðtækt samkomulag er að ræða sem efnahags- og viðskiptaráðuneytið, Félag atvinnurekenda, fjármálaráðuneytið, Samtök atvinnulífsins, Samtök fjármálafyrirtækja og Viðskiptaráð Íslands standa að.

 

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, hvetur fyrirtæki til að snúa sér sem fyrst til síns viðskiptabanka til að skoða hvaða möguleikar standi þeim til boða og taka ákvarðanir í framhaldinu. Margir aðilar eru tilbúnir til að veita fyrirtækjunum hlutlausa þjónustu í þeirri vinnu sem framundan er og verða upplýsingar um þá birtar hér á vef SA.

Víðtækt samkomulag hefur náðst um leiðir við úrvinnslu skuldamála lítilla og meðalstórra fyrirtækja. Að því standa efnahags- og viðskiptaráðuneytið, Félag atvinnurekenda, fjármálaráðuneytið, Samtök atvinnulífsins, Samtök fjármálafyrirtækja og Viðskiptaráð Íslands. Skrifað var undir samkomulagið í dag í Rúgbrauðsgerðinni. Samkomulagið verður kynnt á opnum fundi á Grand Hótel Reykjavík föstudaginn 17. desember kl. 8.30-10.00. Nauðsynlegt er að skrá þátttöku hér á vef SA.

Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, segir jákvætt að niðurstaða sé fengin varðandi aðgerðir vegna skuldavanda heimilanna. Mikilvægt sé að unnið verði hratt úr vanda þeirra en einnig verði ráðist hratt í að leysa úr skuldavanda lífvænlegra fyrirtækja eins og boðað hafi verið. Hannes segir að ef endurskipulagning á fjárhag heimila og fyrirtækja gangi vel sé mögulega hægt að sjá fyrir botn hagsveiflunnar og jafnvel viðspyrnu.

Í þættinum Okkar á milli í Ríkisútvarpinu í gær sagði umhverfisráðherra að ekki þyrfti að koma til móts við raddir hagsmunasamtaka eins og Samtaka atvinnulífsins. Þrýstingur frá hagsmunasamtökum væri mjög mikill en þau yrðu nú að gera sér að góðu að sitja á bekknum og bíða. Samtök atvinnulífsins hafa vissulega gagnrýnt stjórnsýslu umhverfisráðuneytisins og undirstofnana þess. Sú gagnrýni hefur m.a. byggst á því að stjórnvöld virða ekki tímafresti heldur draga afgreiðslu mála von úr viti.

Í ítarlegri umfjöllun Ísland í dag á Stöð 2 þann 1. nóvember var fjallað um alvarlega stöðu atvinnumála á Íslandi og leiðir til þess að koma hlutunum á hreyfingu á nýjan leik. Niðurstöður nýlegrar könnunar Capacent meðal 400 stærstu fyrirtækja landsins var höfð til hliðsjónar en samkvæmt henni telja 80% stjórnenda aðstæður vera slæmar en enginn telur þær góðar. Miðað við niðurstöður könnunarinnar er erfiður vetur framundan ef ekki rætist fljótlega úr málum.

Framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, Vilhjálmur Egilsson, segir boðað frumvarp ríkisstjórnarinnar um breytingar á gjaldþrotalögum jákvætt. Frumvarpið auðveldi fólki að komast aftur af stað eftir gjaldþrot og hvetji fólk til þátttöku í atvinnulífinu. Það hafi hins vegar í för með sér að þeir sem láni peninga verði að fara varlegar og gera meiri greinarmun á áhættu en nú. Vilhjálmur segir jafnframt að frumvarpið muni hafa þau áhrif að ásóknin í neðanjarðarhagkerfið minnki en þeir sem hafi orðið gjaldþrota á Íslandi hafi oft ekki átt neitt annað athvarf en að leita þangað.

Erfiðleikar í atvinnulífinu endurspeglast skýrt í mati stjórnenda fyrirtækja á stöðu og horfum í  ársfjórðungslegri könnun Capacent meðal 400 stærstu fyrirtækja landsins. Samkvæmt nýrri könnun, sem gerð var í september 2010, telja 80% stjórnenda aðstæður slæmar, 20% að þær séu hvorki góðar né slæmar en enginn að þær séu góðar. Þetta er svipuð niðurstaða og í fyrri könnunum á árinu þar sem fram hefur komið að 80-90% svarenda telja aðstæður í efnahagslífinu slæmar.

Virk samkeppni er mikilvæg við endurreisn atvinnulífsins og því er ákvörðun Samkeppniseftirlitsins vegna yfirtöku Arion banka á B.M. Vallá (nr. 31/2010) jákvæð. Þar eru sett fram skýr viðmið um hvernig yfirtöku banka á fyrirtækjum skuli háttað þannig að endurskipulagning þeirra geti tekist vel án þess að raska samkeppni eða fyrirtækjum sé alvarlega mismunað.

KPMG, í samstarfi við Landssamtök lífeyrissjóða, Samtök atvinnulífsins, Samtök fjármálafyrirtækja og Viðskiptaráð Íslands, hefur gefið út Handbók stjórnarmanna en þar er að finna ítarlegt yfirlit yfir hlutverk, ábyrgð og skyldur stjórnarmanna í íslensku atvinnulífi. Handbókin tekur m.a. mið af leiðbeiningum um stjórnarhætti fyrirtækja sem Viðskiptaráð Íslands, Nasdaq OMX Iceland hf. og Samtök atvinnulífsins gáfu út árið 2009. KPMG mun kynna bókina 8. október og 15. október á opnum fundum.

 „Forsendur fjárlagafrumvarpsins eru að mörgu leyti úreltar og staðan veikari en gengið er út frá," segir Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins. „Við fyrstu sýn kemur það okkur hjá Samtökum atvinnulífsins á óvart að byggt sé á forsendum þjóðhagsspár Hagstofunnar frá því í júní." Síðan í júní hafi forsendur verið endurmetnar og til dæmis sé minni hagvexti spáð á næsta ári samkvæmt áætlun Seðlabankans frá því í ágúst.

Í desember 2009 ákvað Alþingi að skipta úthlutuðum arði hlutafélaga og einkahlutafélaga upp í launahluta og fjármagnshluta við skattlagningu. Samkvæmt reglunum ber að skattleggja arð allt að 20% af eigin fé sem fjármagnstekjur en helming af arðinum umfram það sem fjármagnstekjur og launatekjur. Sá hluti arðsins, sem sætir launatekjuskattlagningu, ber því eftir atvikum 32,72%, 42,12% eða 46,12% skatt. Þetta skapar óvissu, óþarfa flækjur og eykur líkur á flutningi fyrirtækja erlendis, svo sem rannsóknar- og nýsköpunarfyrirtækja. Nauðsynlegt er að endurskoða þetta fyrirkomulag.

Haustráðstefna Stjórnvísi verður haldin á Grand Hótel Reykjavík föstudaginn 1.október kl.8:30 til 11:30. Ráðstefnan ber yfirskriftina Upp úr öldudalnum.  Rætt verður um viðhorf til íslensks atvinnulífs, stöðu þess, áhugaverð sprotafyrirtæki og leiðir upp úr öldudalnum.  Forráðamenn fyrirtækja og áhugamenn um stjórnun og rekstur fyrirtækja eru hvattir til að mæta. Aðgangseyrir er enginn en nauðsynlegt er að skrá þátttöku á vef Stjórnvísis.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, segir í samtali við Fréttablaðið að með dómi Hæstaréttar 16. september um hvernig reikna skuli vexti ólögmæts gengistryggðs láns hafi verið stigið stórt skref í að eyða óvissu. „Það sem nú þarf að gerast hvað varðar fyrirtækin er að allir setjist niður við sama borð, bankarnir og viðskiptavinirnir, og fari yfir hvernig best sé að vinna úr lánamálum fyrirtækjanna. Það verður að ganga eins hratt og mögulegt er í fjárhagslega endurskipulagningu á atvinnulífinu án þess að réttur sé tekinn af einum eða öðrum."

Samtök atvinnulífsins vilja vekja sérstaka athygli á þýðingu fjárfestinga fyrir íslenskt samfélag nú þegar afar misvísandi skilaboð um hagþróun koma fram og skapa mikla óvissu um þróun atvinnulífsins og efnahags þjóðarinnar. Þróun á vinnumarkaði sýnir minnkandi atvinnuleysi og að fjöldi starfa á fyrri árshelmingi þessa árs hafi verið svipaður og í fyrra. Í síðustu viku birti Hagstofan svo aðrar tölur sem gefa til kynna að afraksturinn af störfum þjóðarinnar hafi verið 7,3% samdráttur í landsframleiðslu milli fyrri árshelminga 2009 og 2010 og leiðrétti þannig niður á við fyrri tölur um hagvöxt í byrjun þessa árs og í lok þess síðasta.

 

Í ríkjum með áreiðanlegar hagtölur væri slíkt framleiðniáfall í atvinnulífinu tilefni til neyðarviðbragða og rannsókna, en íslenskt atvinnulíf þarf að búa við óvissu og óáreiðanlegar hagtölur.

Samtök atvinnulífsins lýsa undrun sinni á því upphlaupi sem orðið hefur innan stuðningsliðs ríkissjórnarinnar vegna Magma málsins. Hið sænska félag sem keypt hefur HS orku að stærstum hluta hefur full réttindi á hinu Evrópska efnahagssvæði og er lögmætur eigandi hlutarins í HS orku. Kaup Magma á hlutum í HS orku er ennfremur alfarið í samræmi við lög frá árinu 2008 þar sem kveðið er á um aðskilnað milli eignarhalds á orkulindum og framleiðslu eða dreifingar.

Svipleg örlög stöðugleikasáttmálans breyta því ekki að gera verður nýja atrennu að því að ná atvinnulífinu á alvöru skrið, skapa störf og eyða atvinnuleysinu. Ríkisstjórnin kemur óhjákvæmilega að því en í samskiptum við ríkisstjórn og önnur stjórnvöld þarf í ljósi reynslunnar að ganga mun tryggilegar frá málum en áður var nauðsynlegt. Nú þarf að miða við að lagabreytingar sem ríkisstjórn vill beita sér fyrir í samkomulagi við aðila vinnumarkaðarins verði samþykktar áður en gengið er frá kjarasamningum og sambærilegt gildi um stjórnvaldsákvarðanir. Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins m.a. í leiðara nýs fréttabréfs SA um komandi kjaraviðræður og áherslur SA en flestir samningar á vinnumarkaðinum renna út í lok nóvember.

Skatttekjur Ríkisútvarpsins eru vel á fjórða milljarð króna á ári. Að mati Samtaka atvinnulífsins er óhjákvæmilegt að þessi starfsemi verði fyrir miklum niðurskurði á næstunni. Mikil framþróun hefur átt sér stað í fjölmiðlun á síðustu árum og því eðlilegt að ljósvakamiðlar fái allir jöfn færi á að sinna því hlutverki sem Ríkisútvarpið gegnir nú samkvæmt útvarpslögum: Að gegna öryggishlutverki á hættutímum, flytja fréttir og skoðanaskipti, standa vörð um íslenska tungu, menningararfleifð og sögu þjóðarinnar, flytja lista- og menningarefni, fræða hlustendur, flytja skemmtiefni, sérstaklega fyrir börn og senda dagskrána út til landsins alls.

Framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins segir ekki venju að stjórnarmenn hlutafélaga fari nákvæmlega yfir virðisaukaskattskil félaganna. Hann telur að það geti haft letjandi áhrif á vilja fólks til að gegna stjórnarsetu ef yfirvöld gæti ekki meðalhófs við beitingu kyrrsetningarúrræða gagnvart stjórnarmönnum hlutafélaga vegna skattskila.

Aðstæður í efnahagslífinu eru nú slæmar að mati 87%  stjórnenda í stærstu fyrirtækjum landsins, 1% telja þær góðar en 12% telja aðstæður hvorki góðar né slæmar. Er þetta meðal niðurstaðna ársfjórðungslegrar könnunar Capacent Gallup á stöðu og horfum meðal 400 stærstu fyrirtækja landsins, en könnunin var gerð í maí og byrjun júní 2010. Afstaða stjórnenda hefur ekki breyst frá síðustu könnun í febrúar og mars sl. Vísitala efnahagslífsins er því enn við lægstu mörk líkt og hún hefur verið frá hruni bankanna.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, segir að 200 milljarðar króna af innlánum viðskiptabanka og sparisjóða séu úr umferð meðan þær fjárhæðir liggi í Seðlabankanum. Atvinnulífið í landinu sé svelt um tugi milljarða vegna þessa. Þetta kom fram í hádegisfréttum RÚV.

Á ráðstefnu um stjórnarhætti fyrirtækja sem haldin var í vikunni á vegum Viðskiptaráðs, Samtaka atvinnulífsins, Kauphallarinnar og rannsóknarmiðstöðvar um stjórnarhætti var m.a. fjallað um áhrif góðra stjórnarhátta á rekstur fyrirtækja. Hátt í 100 manns sóttu ráðstefnuna, en þar tóku m.a. til máls Benedikt Jóhannesson, ritstjóri Vísbendingar og Páll Harðarsonar forstöðumaður rekstrarsviðs Kauphallar Íslands.

Það er ekkert svigrúm til frekari skattahækkana og í raun eru þær brot á samkomulagi ríkisstjórnarinnar við aðila vinnumarkaðarins. Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, bendir á að nú þegar sé búið að hækka skatta um 70 milljarða króna á árunum 2009 og 2010. „Það er ekki hægt að ganga lengra í þeim efnum." Vilhjálmur segir að fyrst verði að lækka útgjöld ríkisins um allt að 50 milljarða króna. Ef ríkisstjórnin láti verða af því að hækka skattana muni það setja í uppnám samninga við ríkið í tengslum við gerð nýrra kjarasamninga í haust.

Samtök atvinnulífsins telja eitt brýnasta verkefni stjórnvalda að  örva fjárfestingar og efla útflutningsframleiðslu. Eitt mikilvægasta tækið til þess er að styrkja orkufyrirtækin til að tryggja að þau geti fjárfest í aukinni orkuframleiðslu og stundað rannsóknir svo unnt sé að halda áfram að virkja sjálfbærar orkulindir Íslands. Þetta markmið er í fullu samræmi við stefnu ríkisstjórnarinnar sem lýsti yfir við myndun stjórnarinnar: „Leitað verður leiða til þess að örva fjárfestingu innlendra og erlendra aðila og sköpun nýrra starfa á almennum vinnumarkaði."

„Það er afar brýnt að bankarnir vinni með fyrirtækjunum að úrlausn þess vanda sem skapaðist annars vegar við hrun bankanna og hins vegar gríðarlega gengislækkun íslensku krónunnar. Nauðsynlegt er að sem fyrst takist að ljúka afgreiðslu mála þannig að fyrirtækin þurfi ekki að velkjast um í óvissu misseri eftir misseri án þess að það takist að ljúka samkomulagi við viðskiptabanka sinn." Þetta sagði Vilmundur Jósefsson, formaður SA, m.a. í ræðu á opnum fundi Samkeppniseftirlitsins um yfirtöku banka á fyrirtækjum og hlutverk Samkeppniseftirlitsins.

Birna Einarsdóttir, bankastjóri Íslandsbanka, birti í morgun á opnum fundi Samkeppniseftirlitsins yfirlit yfir lán Íslandsbanka til fyrirtækja. Athygli verkur að þrátt fyrir mjög erfiðar aðstæður í atvinnulífinu er tæpur helmingur lána bankans til fyrirtækja, eða 46%, í skilum. Þá eru 41% lánanna í endurskipulagningu en markmið Íslandsbanka er að fyrirtækin geti staðið í skilum að henni aflokinni.  Aðeins 4% lána Íslandsbanka til fyrirtækja eru í vanskilum en 9% eru á athugunarlista.

Vilmundur Jósefsson, formaður SA, fjallaði um aðkomu bankanna að endurskipulagningu fyrirtækja og hlutverk Samkeppniseftirlitsins á opnum fundi eftirlitsins sem fram fór í morgun. Þar ræddi hann m.a. um ósk Samkeppniseftirlitsins um auknar valdheimildir til að skipta upp fyrirtækjum án þess að þau hafi brotið af sér eða án þess að um sé að ræða samruna sem hefur í för með sér markaðsráðandi stöðu. Þessar óskir hafa nú birst í lagafrumvarpi sem til umfjöllunar er á Alþingi. Samtök atvinnulífsins eru algerlega ósammála þessu sjónarmiði, telja stofnunina ekki hafa fært fyrir því gild rök og að sú lagabreyting sem stofnunin hefur farið fram á sé óþörf.

Rætt var við Vilhjálm Egilsson, framkvæmdastjóra Samtaka atvinnulífsis, í þættinum Reykjavík síðdegis á Bylgjunni í kjölfar frétta um að BM Vallá var úrskurðað gjaldþrota í byrjun vikunnar eftir áratuga farsælan rekstur. Vilhjálmur segir afar dapurlegt að svona hafi farið fyrir fyrirtækinu sem hafi verið rekið af miklum metnaði í gegnum tíðina. Vilhjálmur segir að samkvæmt upplýsingum frá bönkunum muni hópur fyrirtækja fara í þrot vegna kreppunnar en framundan sé heilmikil endurskipulagning í atvinnulífinu sem ljúki vonandi að mestu á næstu 12 mánuðum. Vilhjálmur segir stöðu fyrirtækja vera mismunandi en erlend lán valdi mörgum þeirra vandræðum.

Ríkisstjórnin vinnur nú að útfærslu tillagna um endurskipulagningu stjórnarráðsins,  fækkun ráðuneyta og sparnaði í ríkisrekstri. Gert er ráð fyrir að  ráðuneytum verði fækkað úr tólf í níu og m.a. stofnað nýtt atvinnuvegaráðuneyti með sameiningu iðnaðarráðuneytis og sjávar- og landbúnaðarráðuneytis. Samtök atvinnulífsins telja afar mikilvægt að unnið verði að aukinni skilvirkni, hagræðingu og sparnaði í stjórnsýslunni. Við áformaðar breytingar verði hagur atvinnulífsins jafnframt hafður í fyrirrúmi og tryggt að þær leiði til bætts rekstrarumhverfis fyrirtækja.

Sjónvarpsupptaka af fundi SA um stöðu atvinnumála og horfurnar framundan er komin á vefinn. Um 300 stjórnendur úr íslensku atvinnulífi, stjórnmálamenn, fulltrúar sveitarfélaga, ríkisstofnana og verkalýðshreyfingar, mættu til fundarins sem fram fór á Hótel Nordica föstudaginn 12. mars. Þar var m.a. rætt um til hvaða aðgerða hægt er að grípa til að koma Íslandi af stað og rjúfa þá kyrrstöðu sem nú einkennir atvinnulífið.

„Samtök atvinnulífsins hafa sett fram markmið um að þjóðin hafi endurheimt fyrra atvinnustig og lífskjör á árinu 2015. Þetta er hægt með því að setja atvinnusköpun í forgang, sérstaklega með fjárfestingum og vexti í útflutningsgreinum. Núverandi spár gera ráð fyrir 2% árlegum hagvexti en það er of lítið til þess að nógu mörg störf skapist til að það dragi úr atvinnuleysinu. Náist 3,5% hagvöxtur á næstu árum er árangur samt ekki nægur til að eyða atvinnuleysi. Það þarf að setja djarfari hagvaxtarmarkmið og stilla saman strengi til þess að ná þeim. Um 5% árlegan hagvöxt þarf til." Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, í leiðara nýs fréttabréfs samtakanna.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, hvetur þá sem koma að Icesave-verkefninu að nálgast það af ábyrgð og með alla hagsmuni í huga. Meta þurfi kostnaðinn sem hljótist á töfum á því að samið sé um Icesave en hann geti verið mikill. Þetta kemur fram í Fréttablaðinu í dag.

Samtök atvinnulífsins telja að örlög íslensks atvinnu- og efnahagslífs séu fyrst og fremst í höndum Íslendinga sjálfra. Aðgerðir eða aðgerðaleysi ráði því hvernig til takist að komast út úr kreppunni í kjölfar bankahrunsins í október 2008. SA leita því eftir samstöðu með öllum ábyrgum aðilum sem hafa metnað fyrir hönd íslensku þjóðarinnar til þess að ná viðsnúningi strax þannig að endurheimta megi fulla atvinnu og fyrri lífskjör eigi síðar en á árinu 2015. Í ljósi alvarlegrar stöðu atvinnumála efna SA til opins fundar föstudaginn 12. mars um stöðuna og horfurnar framundan.

Á Íslandi hefur verið lögð áhersla á að tryggja rétt minnihluta í stjórnum fyrirtækja. Ný lög um kynjakvóta innan stjórna geta haft truflandi áhrif á þau markmið. Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins.

Samtök fjármálafyrirtækja (SFF) hafa unnið sameiginlegar verklagsreglur um úrlausn á skuldavanda fyrirtækja í samræmi við ákvæði laga nr. 107/2009, um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins. Þessar verklagsreglur hafa verið staðfestar af Fjármálaeftirlitinu (FME), með bréfi 2. mars 2010. Gerður er fyrirvari um að Samkeppniseftirlitið veiti undanþágu fyrir slíkum samræmdum reglum fjármálafyrirtækja á grunni 15. gr. samkeppnislaga. SFF eiga í samskiptum við Samkeppniseftirlitið hvað þann þátt varðar og vonast til að slík undanþága liggi fyrir fljótlega.

Rætt var við Vilhjálm Egilsson, framkvæmdastjóra SA, í þættinum Sprengisandi á Bylgjunni á laugardag. Sigurjón M. Egilsson, stjórnandi þáttarins, ræddi við Vilhjálm um stöðu atvinnulífsins og horfurnar framundan ásamt því að fjalla um hvaða leiðir eru færar út úr kreppunni þannig að Íslendingar endurheimti lífskjör sín á næstu árum.

Atvinna fyrir alla - aðgerðaáætlun 2010 um uppbyggingu atvinnulífsins er komin út. Um er að ræða nýja stefnumörkun SA um atvinnu- og efnahagsmál sem miðar að sköpun nýrra starfa og uppbyggingu atvinnulífsins á þessu ári og í næstu framtíð. Meginmarkmiðið er að útrýma atvinnuleysi og tryggja að ný störf verði til fyrir þá sem koma út á vinnumarkaðinn á næstu árum. Um er að ræða stefnumörkun á fjölmörgum sviðum sem miða að því að koma Íslandi af stað. Rafrænt eintak ritsins má nú nálgast hér á vef SA.

Karlar eru tveir þriðju hlutar starfsmanna á almennum vinnumarkaði en konur einn þriðji.  Karlar vinna líka lengur en þeir skila 71% vinnustunda á almennum vinnumarkaði en konur 29%. Hjá hinu opinbera eru konur þrír fjórðu hlutar starfsmanna en karlar fjórðungur. Þar skila konur skila tveimur þriðju hluta vinnustunda en karlar þriðjungi. Meðalvinnutími karla er rúmir 46 tímar á viku en konur vinna tæpa 36 tíma.

Enginn einstakur liður í hagstjórninni skiptir jafn miklu máli við núverandi aðstæður og árangurinn í ríkisfjármálum. Þar skilur algerlega á milli feigs og ófeigs. Þetta sagði Björn Rúnar Guðmundsson, skrifstofustjóri í efnahags- og viðskiptaráðuneytinu, á morgunverðarfundi SA um horfurnar í fjármálum ríkisins til ársins 2013. Björn sagði ennfremur að af þeim meginverkefnum sem framundan eru í hagstjórninni séu ríkisfjármálin mest krefjandi. Á síðasta ári hafi ríkisfjármálum verið beitt til að milda áhrif efnahagsáfallsins en þann slaka þurfi nú að vinna hratt til baka.

Samtök atvinnulífisins hafa sent Samkeppniseftirlitinu umsögn um umræðuskjal stofnunarinnar sem fjallar um banka og fjárhagslega endurskipulagningu fyrirtækja, skuldavanda íslenskra fyrirtækja og samkeppnisleg álitaefni tengd honum. SA telja jákvætt að Samkeppniseftirlitið hafi sett fram góða greiningu á flóknu úrlausnarefni en benda á að svör skorti við því hvernig leysa eigi úr raunverulegum málum. Þá telja SA óviðeigandi að stofnunin óski eftir auknum valdheimildum í umræddu umræðuskjali til að skipta upp fyrirtækjum en fyrir því eru engar efnislegar forsendur.

Samtök atvinnulífsins hvetja eigendur og stjórnendur fyrirtækja til að nýta vel þau tækifæri sem gefast á komandi vikum, mánuðum og misserum til að fjölga konum í forystusveit atvinnulífsins. Framundan er fjöldi aðalfunda þar sem tækifæri gefast til að auka hlut kvenna í atvinnulífinu en SA telja það bæði nauðsynlegt  og skynsamlegt.

Aðstæður í efnahagslífinu eru nú slæmar að mati 92% stjórnenda í stærstu fyrirtækjum landsins, 8% telja aðstæður hvorki góðar né slæmar - enginn telur þær góðar. Er þetta meðal niðurstaðna ársfjórðungslegrar könnunar Capacent Gallup á stöðu og horfum meðal 400 stærstu fyrirtækja landsins, en könnunin var gerð í desember 2009. Enn mun syrta í álinn að mati 43% stjórnenda sem telja að aðstæður í efnahagslífinu eigi eftir að verða enn verri eftir sex mánuði, 39% telja að aðstæður verði óbreyttar en aðeins 18% telja að það horfi til betri vegar. Fækkun starfsfólks er fyrirhuguð hjá 37% fyrirtækja á næstu 6 mánuðum, 49% hyggjast halda óbreyttum starfsmannafjölda en 14% ætla að bæta við sig starfsfólki.

Formaður Samtaka atvinnulífsins,  Vilmundur Jósefsson, Tómas Már Sigurðsson, formaður Viðskiptaráðs Íslands og Helgi Magnússon, formaður Samtaka iðnaðarins, leggja það til í grein í Morgunblaðinu og Fréttablaðinu í dag að Alþingi skipi nýja samninganefnd án tafar til að leita lausna og ná sátt í Icesave-deilunni. Nefndin yrði skipuð fulltrúum allra þingflokka undir forystu utanríkisráðherra. Í greininni segja þeir mikilvægt að fá til liðs við nefndina erlendan fyrrverandi stjórnmálaleiðtoga til að gegna hlutverki sáttasemjara.