Starfsumhverfi atvinnulífsins

Samtök atvinnulífsins lýsa undrun sinni á því upphlaupi sem orðið hefur innan stuðningsliðs ríkissjórnarinnar vegna Magma málsins. Hið sænska félag sem keypt hefur HS orku að stærstum hluta hefur full réttindi á hinu Evrópska efnahagssvæði og er lögmætur eigandi hlutarins í HS orku. Kaup Magma á hlutum í HS orku er ennfremur alfarið í samræmi við lög frá árinu 2008 þar sem kveðið er á um aðskilnað milli eignarhalds á orkulindum og framleiðslu eða dreifingar.

Svipleg örlög stöðugleikasáttmálans breyta því ekki að gera verður nýja atrennu að því að ná atvinnulífinu á alvöru skrið, skapa störf og eyða atvinnuleysinu. Ríkisstjórnin kemur óhjákvæmilega að því en í samskiptum við ríkisstjórn og önnur stjórnvöld þarf í ljósi reynslunnar að ganga mun tryggilegar frá málum en áður var nauðsynlegt. Nú þarf að miða við að lagabreytingar sem ríkisstjórn vill beita sér fyrir í samkomulagi við aðila vinnumarkaðarins verði samþykktar áður en gengið er frá kjarasamningum og sambærilegt gildi um stjórnvaldsákvarðanir. Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins m.a. í leiðara nýs fréttabréfs SA um komandi kjaraviðræður og áherslur SA en flestir samningar á vinnumarkaðinum renna út í lok nóvember.

Skatttekjur Ríkisútvarpsins eru vel á fjórða milljarð króna á ári. Að mati Samtaka atvinnulífsins er óhjákvæmilegt að þessi starfsemi verði fyrir miklum niðurskurði á næstunni. Mikil framþróun hefur átt sér stað í fjölmiðlun á síðustu árum og því eðlilegt að ljósvakamiðlar fái allir jöfn færi á að sinna því hlutverki sem Ríkisútvarpið gegnir nú samkvæmt útvarpslögum: Að gegna öryggishlutverki á hættutímum, flytja fréttir og skoðanaskipti, standa vörð um íslenska tungu, menningararfleifð og sögu þjóðarinnar, flytja lista- og menningarefni, fræða hlustendur, flytja skemmtiefni, sérstaklega fyrir börn og senda dagskrána út til landsins alls.

Framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins segir ekki venju að stjórnarmenn hlutafélaga fari nákvæmlega yfir virðisaukaskattskil félaganna. Hann telur að það geti haft letjandi áhrif á vilja fólks til að gegna stjórnarsetu ef yfirvöld gæti ekki meðalhófs við beitingu kyrrsetningarúrræða gagnvart stjórnarmönnum hlutafélaga vegna skattskila.

Aðstæður í efnahagslífinu eru nú slæmar að mati 87%  stjórnenda í stærstu fyrirtækjum landsins, 1% telja þær góðar en 12% telja aðstæður hvorki góðar né slæmar. Er þetta meðal niðurstaðna ársfjórðungslegrar könnunar Capacent Gallup á stöðu og horfum meðal 400 stærstu fyrirtækja landsins, en könnunin var gerð í maí og byrjun júní 2010. Afstaða stjórnenda hefur ekki breyst frá síðustu könnun í febrúar og mars sl. Vísitala efnahagslífsins er því enn við lægstu mörk líkt og hún hefur verið frá hruni bankanna.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, segir að 200 milljarðar króna af innlánum viðskiptabanka og sparisjóða séu úr umferð meðan þær fjárhæðir liggi í Seðlabankanum. Atvinnulífið í landinu sé svelt um tugi milljarða vegna þessa. Þetta kom fram í hádegisfréttum RÚV.

Á ráðstefnu um stjórnarhætti fyrirtækja sem haldin var í vikunni á vegum Viðskiptaráðs, Samtaka atvinnulífsins, Kauphallarinnar og rannsóknarmiðstöðvar um stjórnarhætti var m.a. fjallað um áhrif góðra stjórnarhátta á rekstur fyrirtækja. Hátt í 100 manns sóttu ráðstefnuna, en þar tóku m.a. til máls Benedikt Jóhannesson, ritstjóri Vísbendingar og Páll Harðarsonar forstöðumaður rekstrarsviðs Kauphallar Íslands.

Það er ekkert svigrúm til frekari skattahækkana og í raun eru þær brot á samkomulagi ríkisstjórnarinnar við aðila vinnumarkaðarins. Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, bendir á að nú þegar sé búið að hækka skatta um 70 milljarða króna á árunum 2009 og 2010. „Það er ekki hægt að ganga lengra í þeim efnum." Vilhjálmur segir að fyrst verði að lækka útgjöld ríkisins um allt að 50 milljarða króna. Ef ríkisstjórnin láti verða af því að hækka skattana muni það setja í uppnám samninga við ríkið í tengslum við gerð nýrra kjarasamninga í haust.

Samtök atvinnulífsins telja eitt brýnasta verkefni stjórnvalda að  örva fjárfestingar og efla útflutningsframleiðslu. Eitt mikilvægasta tækið til þess er að styrkja orkufyrirtækin til að tryggja að þau geti fjárfest í aukinni orkuframleiðslu og stundað rannsóknir svo unnt sé að halda áfram að virkja sjálfbærar orkulindir Íslands. Þetta markmið er í fullu samræmi við stefnu ríkisstjórnarinnar sem lýsti yfir við myndun stjórnarinnar: „Leitað verður leiða til þess að örva fjárfestingu innlendra og erlendra aðila og sköpun nýrra starfa á almennum vinnumarkaði."

„Það er afar brýnt að bankarnir vinni með fyrirtækjunum að úrlausn þess vanda sem skapaðist annars vegar við hrun bankanna og hins vegar gríðarlega gengislækkun íslensku krónunnar. Nauðsynlegt er að sem fyrst takist að ljúka afgreiðslu mála þannig að fyrirtækin þurfi ekki að velkjast um í óvissu misseri eftir misseri án þess að það takist að ljúka samkomulagi við viðskiptabanka sinn." Þetta sagði Vilmundur Jósefsson, formaður SA, m.a. í ræðu á opnum fundi Samkeppniseftirlitsins um yfirtöku banka á fyrirtækjum og hlutverk Samkeppniseftirlitsins.