Jafnréttismál

Alcoa Fjarðaál hlýtur viðurkenningu Jafnréttisráðs árið 2008 fyrir störf sín á sviði jafnréttismála. Jóhanna Sigurðardóttir, félags- og tryggingamálaráðherra, afhenti verðlaunin. Í ávarpi sem hún flutti við það tækifæri sagði hún meðal annars að stefna Alcoa um að ráða að jöfnu konur og karla til starfa í fyrirtækinu hefði verið áberandi frá upphafi í starfsemi þess. Árangurinn væri sá að 28% af 450 starfsmönnum væru konur, 34% í framleiðslustörfum og 27% í framkvæmdastjórn. „Þetta er besti árangur í jafnréttismálum sem náðst hefur innan Alcoa samsteypunnar og líkur á að um heimsmet í áliðnaðinum sé að ræða," sagði Jóhanna.

Félags- og tryggingamálaráðherra, Alþýðusamband Íslands og Samtök atvinnulífsins hafa farið þess á leit við  Staðlaráð Íslands að það hafi umsjón með gerð staðals sem notaður verði til að sannreyna hvort launa- og starfsmannastefna stofnana og fyrirtækja samræmist stefnu um launajafnrétti kynja og jafnrétti við ráðningar og uppsagnir. Atvinnurekendur sem uppfylla skilyrði staðalsins eiga síðan að geta fengið formlega vottun fyrir því að launa- og starfsmannastefna þeirra samræmist lögum um jafnrétti kynjanna.

Ráðstefna um nýtingu mannauðs í stjórnun og æðstu stjórnunarstöðum fyrirtækja verður haldin í Salnum í Kópavogi þann 19. september næstkomandi. Með ráðstefnunni lýkur verkefninu um Jafnréttiskennitöluna, sem unnið hefur verið af Rannsóknasetri í vinnurétti og jafnréttismálum við Háskólann á Bifröst en Samtök atvinnulífsins eru meðal samstarfsaðila að verkefninu. Ráðstefnan er jafnframt liður í afmælisdagskrá Háskólans á Bifröst á 90 ára afmælisári hans.

Samtök atvinnulífsins, Hagstofa Íslands og Alþýðusamband Íslands hafa gert með sér samstarfssamning um rannsókn á launamun kvenna og karla sem byggir á gagnasafni Hagstofunnar. Er samstarfið gert í framhaldi af bókun með kjarasamningi ASÍ og SA frá 17. febrúar 2008 um áherslur samningsaðila í jafnréttismálum og nær til gagna um laun og störf á almennum vinnumarkaði. Þá hafa SA og ASÍ gert samstarfssamning við ParX, Viðskiptaráðgjöf IBM, um rannsókn á launamun kynja fyrir árið 2008 á grundvelli gagnasafns ParX um launagreiðslur.

Auglýst hefur verið eftir umsóknum um styrki úr Jafnréttissjóði en tilgangur sjóðsins er að efla kynjarannsóknir og stuðla þannig að bættri stöðu kvenna og karla og framgangi jafnréttis. Gert er ráð fyrir að sjóðurinn hafi 10 milljónir króna til ráðstöfunar fyrir hvert starfsár og að styrkir séu ekki færri en þrír og ekki fleiri en fimm. Gerðar eru skýrar faglegar og fræðilegar kröfur til umsækjenda. Ekki verða veittir styrkir til verkefna sem þegar er lokið. Umsóknarfrestur er til 1. september 2008 og verður úthlutað úr sjóðnum á degi Sameinuðu þjóðanna, 24. október 2008.

Knattspyrnuliðið Barcelona sem leikur í efstu deild á Spáni er stjörnum prýtt og er iðulega í baráttu um meistaratitilinn á Spáni og Evrópumeistaratitilinn. Háum fjárhæðum er varið í kaup á leikmönnum og þjálfarar eru reknir umsvifalaust ef þeir skila ekki árangri og lélegir leikmenn seldir. Leikur Barcelona olli vonbrigðum í vetur og því þarf liðið að leita leiða við að bæta árangur sinn fyrir næsta tímabil. Svarið við raunum liðsins er þó ekki að finna í stjórnunaraðferðum opinberra háskóla - því ef þeim væri beitt á Nývangi, heimavelli liðsins, myndi það falla eins og skot niður um deild. Þetta er mat Xavier Sala-i-Martin prófessors í þjóðhagfræði við Columbia háskóla í New York og fyrrverandi forseta Barcelona.

Fréttir berast nú frá Þýskalandi um að feðraorlof njóti mikilla vinsælda meðal þýskra karlmanna. Á fréttavef  mbl.is má t.d. lesa að 18,5% þýskra karlmanna óski eftir að taka feðraorlof eftir að breytingar voru gerðar á lögum um feðraorlof í Þýskalandi fyrir 18 mánuðum, en þýskir feður fá tvo þriðju hluta launa greidd í feðraorlofi. Þjóðverjarnir standa þó íslenskum karlmönnum langt að baki því 90% íslenskra karlmanna fara í feðraorlof við fæðingu barns og mun það vera ótvírætt heimsmet.

Rannsóknasetur vinnuréttar hefur birt upplýsingar um hlutfall kvenna í stjórnum og meðal æðstu stjórnenda í 120 stærstu fyrirtækjunum á Íslandi fyrir árið 2008. Helstu niðurstöður eru þær að konur skipa 13% stjórnarsæta og eru æðstu stjórnendur fyrirtækja í 8% tilvika. Hlutfall kvenna meðal æðstu yfirmanna, þ.e. þeirra sem koma næstir í skipuriti á eftir æðsta stjórnanda, er 19%. Þetta er jákvæð breyting frá árinu 2007 því konum hefur fjölgað milli ára í stjórnum og æðstu stjórnendastöðum. Í þrettán af 120 stærstu fyrirtækjum landsins er stjórnarformaðurinn kona en árið 2007 voru aðeins þrjár konur stjórnarformenn í 100 stærstu fyrirtækjunum. Þeim fyrirtækjum fækkar töluvert milli ára þar sem engin kona er í stjórn. Birting upplýsinganna er liður í verkefninu Jafnréttiskennitalan, en SA eru meðal samstarfsaðila þess.

Samtök atvinnulífsins hafa undanfarnar vikur boðið félagsmönnum sínum upp á námskeið um jafnréttisáætlanir fyrirtækja, gerð þeirra og framkvæmd samkvæmt nýjum lögum um jafna stöðu og jafnan rétt karla og kvenna. Námskeiðin voru afar vel sótt og heppnuðust vel en um var að ræða vinnustofu þar sem þátttakendur tóku virkan þátt en efni námskeiðanna var lagað að þörfum þátttakenda hverju sinni og fyrirtækjum þeirra. Fjallað var sérstaklega um samþættingu á gerð jafnréttis- og framkvæmdaáætlana skv. lögunum við stefnumótun fyrirtækja og mannauðsstjórnun þeirra. Leiðbeinendur voru frá Attentus, mannauði og ráðgjöf auk þess sem Samtök atvinnulífsins kynntu sjónarmið sín á sviði jafnréttismála.

Íslenskur vinnumarkaður er opnari og fjölbreyttari en áður og tækifæri fólks af erlendum uppruna til að láta til sín taka eru betri en áður. Þetta segir Tanya Dimitrova en hún er leikskólastjóri á leikskólanum Berg á Kjalarnesi. Samtök atvinnulífsins ræddu við hana fyrir aðalfund SA í tengslum við útgáfu á ritinu Baráttan um besta fólkið. Til að lýsa reynslu sinni tók hún saman pistil sem nú er hægt að horfa á hér á vef SA. Í pistlinum lýsir hún því hvernig hún sneri baki við kommúnismanum í Búlagaríu árið 1989 og hélt á vit ævintýranna til Íslands. Tanya lýsir því hvað tók við henni hér, leið hennar um vinnumarkaðinn og hvernig hún tókst á við þær áskoranir sem fylgja því að læra íslensku og sækja sér aukna menntun.

Námskeið Samtaka atvinnulífsins um gerð jafnréttisáætlana og framkvæmd þeirra halda áfram í fyrramálið. Nær fullbókað er á námskeiðið en örfá sæti eru þó laus. Um er að ræða vinnustofu þar sem þátttakendur taka virkan þátt en námskeiðin eru sniðin að þörfum þátttakenda hverju sinni og fyrirtækjum þeirra. Námskeiðið er opið félagsmönnum SA og eru áhugasamir beðnir um að skrá sig sem fyrst með því að senda tölvupóst á sa@sa.is.

Nær fullbókað er á námskeið Samtaka atvinnulífsins um gerð jafnréttisáætlana og framkvæmd þeirra sem fram fer í fyrramálið í Húsi atvinnulífsins. Örfá sæti eru þó laus en um er að ræða vinnustofu þar sem þátttakendur taka virkan þátt en námskeiðin eru sniðin að þörfum þátttakenda hverju sinni og fyrirtækjum þeirra. Námskeiðið er opið félagsmönnum SA og eru áhugasamir beðnir um að skrá sig sem fyrst með því að senda tölvupóst á sa@sa.is.

Samtök atvinnulífsins efna næstu vikur til námskeiða um jafnréttisáætlanir fyrirtækja, gerð þeirra og framkvæmd samkvæmt nýjum lögum um jafna stöðu og jafnan rétt karla og kvenna. Fyrsta námskeiðið verður haldið miðvikudaginn 30. apríl fyrir hádegi og er það ætlað stærri fyrirtækjum en þriðjudaginn 6. maí verður haldið námskeið ætlað minni fyrirtækjum. Um er að ræða vinnustofu þar sem þátttakendur taka virkan þátt en námskeiðin eru sniðin að þörfum þátttakenda hverju sinni og fyrirtækjum þeirra. Námskeiðin eru opin félagsmönnum SA.

Það er mikilvægt fyrir íslenskan vinnumarkað að njóta starfskrafta allra þeirra sem lagt geta sitt af mörkum og hagur samfélagsins alls að fólki verði hjálpað að snúa til baka inn á vinnumarkaðinn eftir áföll. Þetta kom fram í erindi Péturs Reimarssonar, forstöðumanns hjá SA, sem hann flutti á  morgunverðarfundi sem Straumhvörf - efling þjónustu við geðfatlaða og Samtök atvinnulífsins stóðu fyrir á Hilton Reykjavík Nordica. Þar kom m.a. fram  að Samtök atvinnulífsins hafi á undanförnum árum haft miklar áhyggjur af vaxandi fjölda öryrkja hér á landi og þeirri atburðarás sem leiði til mikillar fjölgunar þeirra. Þróun undanfarinna ára hafi haft  veruleg áhrif á vinnumarkaðinn en atvinnuþátttaka öryrkja er minni hér á landi en í nálægum löndum þrátt fyrir að almenn atvinnuþátttaka sé sú mesta sem þekkist. Mikilvægt sé að búa þannig í haginn að skilgreina vinnugetu fólks fremur en örorku ásamt því að bæta þjónustu og fjölga úrræðum.

Framundan er tími aðalfunda og stjórnarkjörs og af því tilefni var í dag birtur í fjölmiðlum listi yfir rúmlega 100 konur sem eru reiðubúnar að setjast í stjórnir fyrirtækja. Konur skipa innan  við 10% stjórnarsæta í stærstu fyrirtækjum landsins og því ljóst að þar hallar verulega á konur. Samtök atvinnulífsins telja að fjölga þurfi konum í stjórnunarstöðum í atvinnulífinu og hafa bent á að hlutur þeirra hafi ekki aukist þrátt fyrir aukna menntun og umræðu. Það sé mikilvægt hagsmunamál atvinnulífsins að konur og karlar eigi í reynd jafna möguleika til starfa, starfsþróunar og launa. Samtök atvinnulífsins eru meðal þeirra sem standa að birtingu listans.