Fréttir

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins  segir ekki  málefnalegt hjá Samfylkingunni að senda frá sér ályktun þar sem fjallað er um atvinnumál án þess að minnast einu orði á atvinnuleysið þegar 14 þúsund manns eru án vinnu eða 8% af vinnuaflinu. Flokksstjórn flokksins hefur gagnrýnt SA fyrir að gera kröfu um sátt um framtíð fiskveiðistjórnunarkerfisins. Vilhjálmur segir það málefnalega kröfu.

Samtök atvinnulífsins hugsa um atvinnulífið í heild í þeim kjaraviðræðum sem nú standa yfir. Í samtali við Fréttablaðið segir formaður SA, Vilmundur Jósefsson, að sjávarútvegurinn hafi fengið hörðustu kröfurnar í upphafi samningalotunnar, kröfur um 20 til 30 prósenta launahækkanir fyrir ákveðinn hóp fólks. „Við vitum alveg hvað gerist ef það verður gengið að þessu. Það leiðir út í allt samfélagið í formi verðbólgu og þar af leiðandi atvinnuleysi."

„Við teljum að það sé útlátalaust fyrir ríkisstjórnina að girða sig í brók og fara að klára einhver mál svo við getum farið að koma okkur upp úr þessari djúpu holu sem við erum í en ekki halda áfram að moka á botninum." Þetta segir Vilmundur Jósefsson, formaður SA, í ítarlegu viðtali í helgarútgáfu Fréttablaðsins um atvinnumálin, yfirstandandi kjaraviðræður og stjórnmálin. Vilmundur segir að það hafi komið SA á óvart hvað ASÍ og ríkisstjórnin hafi litlar áhyggjur af atvinnuleysinu. „Það er eins og það sé bara sjálfsagt mál að það séu hér fjórtán þúsund manns atvinnulausir."

Forsætisráðherra, Jóhanna Sigurðardóttir, ræðst með fordæmalausum hætti á Samtök atvinnulífsins og eitt aðildarfélag þess á fundi Samfylkingarinnar í dag.  Æskilegt er að æðstu ráðamenn þjóðarinnar haldi ró sinni og flytji mál sitt yfirvegað og uppbyggilega nú þegar fjallað er um stór mál sem varða vegferð þjóðarinnar næstu árin.

Samtök atvinnulífsins efna til opins fundar um atvinnumálin í Reykjavík miðvikudaginn 9. febrúar kl.8:30-10:00. Fundurinn fer fram á Grand Hótel Reykjavík. Vilmundur Jósefsson, formaður SA og Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, munu ræða um stöðuna í atvinnulífinu og yfirstandandi kjaraviðræður auk þess að svara fyrirspurnum. Þá munu stjórnendur fjölbreyttra fyrirtækja fjalla um mikilvægi þess að atvinnuleiðin verði farin út úr kreppunni en ekki verði farin leið atvinnuleysis- og verðbólgu sem mun viðhalda stöðnun í þjóðfélaginu næstu árin.

Það er mikill misskilningur að kröfur atvinnurekenda í yfirstandandi kjaraviðræðum snúist einungis um fiskveiðistjórnunarkerfið. Þetta segir Helgi Magnússon, formaður Samtaka iðnaðarins og stjórnarmaður í Samtökum atvinnulífsins í grein í Morgunblaðinu í dag. Hann segir að reynt sé að gera önnur samtök en sjávarútvegs tortryggileg með því að í viðræðunum sé verið að ganga erinda LÍÚ, eins aðildarfélaga SA.

 

Helgi segir þetta ekki rétt því verið sé að ganga erinda alls alls atvinnulífsins í þeirri vegferð að koma hér á öflugum hagvexti að nýju með því að fara atvinnuleið í stað atvinnuleysisleiðar. Með því að fara atvinnuleiðina megi eyða atvinnuleysinu, auka kaupmátt fólks og bæta hag fyrirtækja. „Þannig göngum við erinda allrar þjóðarinnar."

Starfsskilyrði og afkoma eins af helstu atvinnuvegum þjóðarinnar hafa víðtæk áhrif á efnahagslífið og vinnumarkaðinn í heild og það er reginmisskilningur að rekstrarskilyrði sjávarútvegsins komi meirihluta launafólks á Íslandi ekki við. Þetta segir Ólafur Stephensen ritstjóri Fréttablaðsins í leiðara í dag. „Í stjórnarliðinu eru á kreiki hugmyndir um róttækar breytingar á fiskveiðistjórnun, sem geta sett afkomu og tekjur sjávarútvegsins í fullkomið uppnám, þótt ekki sé nema vegna hugsanlegra áhrifa á gengi krónunnar og þar með verðlag í landinu og skuldabyrði almennings. Á meðan óvissa ríkir um fiskveiðistjórnunina halda sjávarútvegsfyrirtækin að sér höndum í fjárfestingum og ný störf verða ekki til, hvorki hjá þeim né fyrirtækjum sem vinna fyrir sjávarútveginn. Meðal annars af þessum sökum kemur hlutskipti sjávarútvegsins öllum launþegum á Íslandi við."

Samtök atvinnulífsins munu láta reyna á lögmæti verkfallsboðunar sem starfsmenn í fiskimjölsverksmiðjum í starfsgreinasambandsfélögunum Afli á Austurlandi og Drífanda í Vestmannaeyjum hafa samþykkt. Málinu verður vísað til félagsdóms. SA líta svo á að samningur við félögin sé ekki sjálfstæður kjarasamningur sem fylgi verkfallsheimild heldur sé hann hluti af aðalkjarasamningi við viðkomandi félög.

Samtök atvinnulífsins telja vænlegustu leiðina út úr kreppunni vera atvinnuleiðina. Í henni felst áhersla á atvinnusköpun, fjárfestingu í atvinnulífinu og aukinn útflutning á vöru og þjónustu. Til að atvinnuleiðin sé fær þarf að ná samstöðu aðila á vinnumarkaði og stjórnvalda um kjarasamninga til þriggja ára. Hinn valkosturinn er að fara verðbólguleiðina. Í henni felst samstöðuleysi á vinnumarkaði, kröfur um tuga prósenta launahækkanir, verkföll, hratt hækkandi verðlag, kaupmáttarhrap og aukið atvinnuleysi.

 

Vilmundur Jósefsson, formaður SA og Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, ræddu um alvarlega stöðu atvinnumála á opnum fundi í Reykjanesbæ í gærkvöld og um mikilvægi þess að brugðist verði sem fyrst við til að kveða niður atvinnuleysið. Um 14 þúsund eru án vinnu, langtímaatvinnuleysi fer vaxandi og hefur Vinnumálastofnun spáð því að atvinnuleysi aukist enn frekar.

Umhverfisráðuneytið hefur óskað eftir umsögnum um drög að frumvörpum til laga um Árósasamninginn svokallaða. Tvær af þremur stoðum samningsins hafa þegar verið innleiddar í íslenskan rétt en nú er komið að þriðju stoðinni. Á vef ráðuneytisins segir:  „Frumvörpin fela meðal annars í sér að almenningur getur borið ákvarðanir sem varða mikilvæga umhverfishagsmuni undir sjálfstæða og óháða úrskurðarnefnd og leitað virkra úrræða til að tryggja verndarhagsmuni umhverfisins."

Samtök atvinnulífsins eru alfarið andvíg fyrirhugaðri uppstokkun verkefna milli ráðuneyta og stofnun sérstaks umhverfis- og auðlindaráðuneytis. Fyrirhugaðar breytingar fela í sér að rofin eru tengsl milli atvinnuvegaráðuneyta og ákvarðana um nýtingu auðlinda, rannsókna, ráðgjöf og verndun auðlinda. Samtökin telja þvert á móti nauðsynlegt að viðhalda tengingu atvinnuvegaráðuneyta og ákvarðana um auðlindanýtingu við rannsóknastofnanir og auðlindarannsóknir.

Besta kaupmáttaraukningin sem hægt er að ná er að fólk sem er án atvinnu fái vinnu. Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, segir ekkert slá út slíkri kaupmáttaraukningu en um 14.000 manns eru nú á atvinnuleysisskrá og hefur Vinnumálstofnun spáð því að atvinnuleysi fari vaxandi í mánuðinum. AGS hefur sagt að það sé eitt helsta verkefni Íslendinga að ná atvinnuleysinu niður. Samtök atvinnulífsins telja atvinnuleysið mikið áhyggjuefni og tímabært sé að bregðast við með nýrri atvinnusókn.

 

SA hafa boðað til opins fundar í Reykjanesbæ mánudaginn 24. janúar í Stapa kl. 17-19 um stöðuna á vinnumarkaðnum. Fundurinn er öllum opinn en nauðsynlegt er að skrá þátttöku hér á vef SA.

Á síðasta ári var samdráttur á vinnumarkaði samkvæmt nýrri skýrslu Hagstofunnar. Það voru fleiri atvinnulausir en árið áður og vinnutíminn styttri. Um áramótin voru svo um 14.000 atvinnulausir samkvæmt Vinnumálastofnun. Fjárfestingar í hagkerfinu eru um þessar mundir minni en nokkru sinni síðustu 70 árin.

 

Samtök atvinnulífsins leggja á það megináherslu nú þegar unnið er að gerð nýrra kjarasamninga að stjórnvöld grípi til allra nauðsynlegra ráðstafana til að skapa skilyrði fyrir nýjar fjárfestingar og þá sérstaklega í útflutningsgreinum. Þar er átt við greinar sem nýta orku til framleiðslu sinnar, sjávarútveg, sprotafyrirtæki, ferðaþjónustu og fyrirtæki af öllum stærðum og gerðum.

Samtök atvinnulífsins efna til opins fundar um stöðu atvinnumála og vinnumarkaðinn í Reykjanesbæ, mánudaginn 24. janúar næstkomandi. Fundurinn fer fram í Stapa kl. 17-19. Vilmundur Jósefsson, formaður SA og Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, munu ræða um stöðuna í atvinnulífinu og yfirstandandi kjaraviðræður auk þess að svara fyrirspurnum.

Niðurstöður nýjustu vinnumarkaðsrannsóknar Hagstofunnar eru þær að 167.300 manns hafi verið við störf á árinu 2010 og hafi fækkað um 400 frá 2009, eða um 0,2%. Meðalvinnutími styttist og var 39,5 stundir, 0,2 stundum (-0,4%) færra en árið áður. Samtals fækkaði því vinnustundum um 0,6% á milli ára samkvæmt þessum niðurstöðum.

Nýjar arðbærar vegabætur munu bæta innviði landsins og skapa hundruð starfa. Þá auka framkvæmdirnar öryggi í umferðinni og spara þar með þjóðfélaginu stórfé á ári hverju.  Umfangsmiklar vegaframkvæmdir eru eitt þeirra stóru og mikilvægu mála sem eru uppi á borðum samningsaðila í yfirstandandi kjaraviðræðum og kalla á aðkomu ríkisstjórnarinnar. Samtök atvinnulífsins leggja á það höfuðáherslu að stórum fjárfestingarverkefnum í atvinnulífinu verði komið á skrið  og í nýlegri aðgerðaáætlun ASÍ er lagt til að stórum framkvæmdum í samgöngumálum verði hrint í framkvæmd með stofnun félags í eigu ríkissjóðs sem taki lán hjá langtímafjárfestum til langs tíma.

Samtök atvinnulífsins og Alþýðusamband Íslands hafa undirritað viðræðuáætlun um sameiginleg mál en áætlunin var undirrituð á fundi samninganefnda samtakanna hjá ríkissáttasemjara í gær. Samkvæmt áætluninni skal ríkissáttasemjari taka að sér stjórn viðræðna vísi eitthvert aðildarsamtaka ASÍ kjaradeilu sinni til hans. Starfsgreinasambandið, utan svokallaðs Flóabandalags, hefur nú vísað kjaradeilu sinni til sáttasemjara og færast því viðræður um sameiginleg mál undir stjórn hans.

Um áramótin voru 13.972 án atvinnu og fjöldi þeirra sem hefur verið án atvinnu í 6 mánuði eða lengur fer vaxandi. Nýjar tölur Vinnumálastofnunar um þróun atvinnuleysis eru ekki uppörvandi og ef ný hagvaxtarspá AGS gengur eftir verður hér áfram mikið atvinnuleysi og áframhaldandi stöðunun. AGS hefur nú lækkað hagvaxtarspá sína fyrir Ísland úr 3% í 2% fyrir 2011 og segir eitt helsta verkefni þjóðarinnar að ná niður atvinnuleysinu þar sem fólk án atvinnu muni búa áfram við kreppu. Samtök atvinnulífsins taka undir þessi orð AGS en lágmarkshagvöxtur á árunum 2011-2015 þarf að vera 3,5% að meðaltali til þess að núverandi þróun snúist við.

Samtök atvinnulífsins efna til opins morgunfundar um samfélagsábyrgð fyrirtækja miðvikudaginn 19. janúar í Húsi atvinnulífsins kl. 8:30-10:00. Helle Johansen, sérfræðingur hjá Þróunarstofnun Sameinuðu þjóðanna í Kaupmannahöfn, mun kynna Global Compact verkefni S.Þ., en SA eru tengiliður við verkefnið á Íslandi. Þá mun hún ræða almennt um þróun mála sem tengjast samfélagsábyrgð fyrirtækja og svara fyrirspurnum.

Samtök atvinnulífsins telja þá leið vænlegasta frá núverandi stöðnun að fjárfestingar og útflutningur aukist og þannig skapist atvinna í bráð og lengd. Slík leið er líklegri til árangurs en tímabundinn vöxtur byggður á aukinni einkaneyslu eða hallarekstri ríkissjóðs.

 

Óhugsandi er að hefja sókn þjóðarinnar til framfara og aukins útflutnings og fjárfestinga án þess að sjávarútvegurinn, ein helsta útflutningsgreinin og um leið ein helsta stoð samfélagsins, eigi þar öflugan hlut að máli.

Skynsamlegir kjarasamningar eru ein af lykilforsendum fyrir hækkun á gengi íslensku krónunnar á næstu árum og þar með lágri verðbólgu og auknum kaupmætti. Kaupmáttur á næstu árum vex ekki aðeins með lágri verðbólgu heldur ekki síður vegna þess að ný störf skapast, meiri atvinna verður í boði og atvinnuleysi dregst saman. Nauðsynlegt er að ríkisstjórn og Alþingi komi að nokkrum mikilvægum málum til þess að ná fjárfestingum á skrið og styðji við stefnumörkun um framleiðsludrifinn hagvöxt sem leiðina út úr kreppunni.

 

Í leiðara nýs fréttabréfs SA fjallar Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA um kjarasamningana framundan og þá leið sem fara verði. Hann segir tvær leiðir hugsanlegar til að koma Íslandi út úr kreppunni.  „Annars vegar er að reikna með takmörkuðum hagvexti sem byggir á einkaneyslu og samneyslu. Hins vegar er að reiða sig á öflugan hagvöxt sem er drifinn áfram af framleiðsluhlið efnahagslífsins, þ.e.a.s. með fjárfestingum og auknum útflutningi."

Samtök atvinnulífsins hafa sent Steingrími J. Sigfússyni fjármálaráðherra bréf þar sem þess er krafist að atvinnutryggingargjald verði lækkað um tæpt 1% í samræmi við lög þar sem gjaldið er nú of hátt. Tekjur Atvinnuleysistryggingarsjóðs af gjaldinu á þessu ári eru áætlaðar um sjö og hálfum milljarði króna hærri en útgjöld sjóðsins vegna atvinnuleysis. Lög um tryggingagjaldið kveða á um að við þær aðstæður beri fjármálaráðherra að flytja frumvarp um lækkun gjaldsins en það hefur ráðherrann ekki gert. Lækkun gjaldsins er sérstaklega mikilvægt hagsmunamál lítilla og meðalstórra fyrirtækja.

Viðræður aðila vinnumarkaðarins um nýja kjarasamninga eru nú komnar á skrið eftir að hafa legið niðri yfir jól og áramót. Í gær áttu fulltrúar Samtaka atvinnulífsins fund með samninganefnd Alþýðusambands Íslands og í hádeginu í dag funduðu SA með leiðtogum ríkisstjórnarflokkanna, Jóhönnu Sigurðardóttur og Steingrími J. Sigfússyni. Á fundum Samtaka atvinnulífsins með ASÍ og ríkisstjórninni lögðu SA fram samantekt vegna kjaraviðræðnanna þar sem sett eru fram meginmarkmið SA og yfirlit um þau mál sem samtökin vilja að ríkisstjórn og Alþingi taki til umfjöllunar og afgreiðslu samhliða gerð nýrra kjarasamninga.

Skattadagur Deloitte, haldinn í samstarfi við Samtök atvinnulífsins, Viðskiptaráð Íslands og Viðskiptablað Morgunblaðsins, fór fram á Grand Hótel Reykjavík í morgun. Fjármálaráðherra Steingrímur J. Sigfússon, setti fundinn en Finnur Oddsson, framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs Íslands, fór yfir þær verulegu skattkerfisbreytingar sem stjórnvöld hafa ráðist í og neikvæð áhrif sem af þeim hafa hlotist. Samtök atvinnulífsins og Viðskiptaráð Íslands lögðu fram á haustdögum 2010 ítarlegt rit um skattkerfi atvinnulífsins og þær breytingar sem nauðsynlegt er að ráðast í til að endurreisn atvinnulífisins geti hafist og tekjur ríkisins aukist til að standa undir velferðarkerfinu.

Sú staðreynd er yfirleitt sniðgengin í umræðu um kjaramál að launabreytingar hafa verið margfalt meiri hér á landi en í nágranna- og viðskiptaríkjunum undanfarin ár og áratugi og átt sinn þátt í því að verðbólga hefur verið mun meiri og vextir hærri en annars staðar tíðkast. Á árabilinu 2005-2009 hækkuðu laun á Íslandi t.a.m. um 32% á sama tíma og þau hækkuðu um 10,6% að meðaltali í OECD-ríkjunum. Aðeins í einu ríki OECD, Tyrklandi, hækkuðu laun meira á þessu tímabili.

Í nýrri samantekt Samtaka atvinnulífsins á kjarasamningum sem gerðir hafa verið nýlega  á Norðurlöndum og ná til áranna 2009-2011 kemur í ljós að hækkun launa hefur verið stillt í hóf. Árleg hækkun launakostnaðar í Danmörku, Finnlandi, Noregi og Svíþjóð er 0,6% þar sem hún er lægst og 2,3% þar sem hún er hæst. Algengt er að samið sé til 2-3 ára.

Atvinnuleysi er allt of mikið hér á landi og hefur nánast ekkert minnkað undanfarið ár þrátt fyrir að þúsundir manna hafi flutt úr landi og reynt fyrir sér annars staðar þar sem betra ástand ríkir á vinnumarkaði. Atvinnuleysið er skýrasta birtingarmynd úrræðaleysis stjórnvalda og fækkun starfa er afleiðing af stefnu ríkisstjórnarinnar í skattamálum, andstöðu við fjárfestingar stórar sem smáar, gjaldeyrishöftum, háu vaxtastigi, óvissu sem stjórnin hefur skapað í sjávarútvegi og almennum seinagangi við úrlausn mála. Stjórnmálamenn verða að sýna að þeir standi undir þeirri ábyrgð sem þeim er falin. Þetta segir Vilmundur Jósefsson, formaður SA, meðal annars í áramótagrein sem birtist í Fréttablaðinu.

 

Samtök atvinnulífsins eru reiðubúin að leggja sitt af mörkum til að hefja á árinu 2011 nýja sókn sem byggir á bættum  samkeppnisskilyrðum atvinnulífsins, sókn til fjölgunar starfa og bættra lífskjara í landinu.