Fréttir

Rætt er við Þór Sigfússon, formann SA, í Markaðnum í dag um evruumræðuna sem sprottið hefur upp eftir útspil Björns Bjarnasonar um helgina. Þór segir að hugmynd Björns gangi út á tvíhliða samning sem gefi kost á að Evrópski seðlabankinn verði bakhjarl íslenska seðlabankans. Nú þurfi ríkisstjórnarflokkarnir að bretta upp ermarnar og fara alla leið með þessa hugmynd. „Ég er kannski fremur bjartsýnn en einhvern veginn finnst mér að þetta geti orðið upphafið að víðtækari ráðstöfunum og hugmyndavinnu á vettvangi ríkisstjórnarinnar sem sýni sig strax í byrjun haustsins."

Um leið og yrði tekin ákvörðun um að evran væri framtíðargjaldmiðill Íslendinga þá myndi margt breytast og sérstaklega væntingar um verðbólgu, þannig að það myndi tvímælalaust skipta máli til þess að laga ástandið. Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, í viðtali við fréttastofu Sjónvarps. Hann segir breytingarnar á undanförnum árum hafi verið mjög örar og að allir stjórnmálaflokkar þurfi að svara þörfum atvinnulífsins og vera tilbúnir til þess að leiða þær breytingar á starfsskilyrðum sem atvinnulífið þurfi á að halda til þess að það geti staðið undir samkeppnishæfum lífskjörum.

Nærri þrjú af hverjum fjórum aðildarfyrirtækja SA hafa ráðist í hagræðingaraðgerðir á árinu eða hyggjast gera það. Þetta kemur fram í nýrri könnun á rekstrarhorfum fyrirtækjanna. Tæpur helmingur fyrirtækjanna hefur haldið að sér höndum í ráðningum frá áramótum og hyggst halda óbreyttum starfsmannafjölda til áramóta. Stjórnendur hjá um þriðjungi fyrirtækja hafa fækkað starfsfólki á árinu eða hyggjast gera það, flestir um fimm eða færri. Mikill meirihluti fyrirtækja, eða rúmir tveir þriðju hlutar, hafa ekki þurft að glíma við lánsfjárskort en hjá þeim fyrirtækjum sem hafa gert það birtist hann helst í vanda við öflun lánsfjár til dagslegs rekstrar en einnig í erfiðleikum við fjármögnun nýrra verkefna. Vanskil viðskiptavina valda þessum fyrirtækjum erfiðleikum.

Fréttastofa Útvarps ræddi við Vilhjálm Egilsson, framkvæmdastjóra SA,  í tilefni af nýrri könnun SA á rekstrarhorfum aðildarfyrirtækja samtakanna. Vilhjálmur segir hagræðingu eðlileg viðbrögð í samdrætti en það komi þægilega á óvart hve mörg fyrirtæki hafi eflst á síðustu árum. Rúmlega tveir þriðju þeirra séu svo sterk að þau komi til með að standa af sér yfirstandandi erfiðleika . „Það sem þarf að hræðast er sá þriðjungur atvinnulífsins sem stendur veikt og  þar getur syrt í álinn í rekstrinum ef ástandið fer ekki að lagast. Við horfum til þess með ugg ef ástandið lagast ekki og þessi fyrirtæki lenda í miklum erfiðleikum."

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, segir í samtali við fréttastofu Stöðvar 2 það vera athyglisverða hugmynd hjá Birni Bjarnasyni, dómsmálaráðherra, að taka upp evru á grundvelli EES samningsins. „Mér finnst þetta mjög athyglisvert og sýnir að hann ásamt mörgum fleirum eru komnir að þeirri niðurstöðu að peningamálastefnan og það fyrirkomulag sem við höfum haft með íslensku krónuna á unanförnum árum sé komið á ákveðinn endapunkt og að leita verði nýrra leiða í þessu sambandi." Vilhjálmur segir sjálfsagt að láta reyna á pólitískan vilja Evrópusambandsins í þessum efnum.

Skipbrotið í peningamálunum er algert. Við erum komin með hæstu vexti sem finnast á jarðarkringlunni en erum jafnfram með veikustu krónuna í sögunni. Þetta sagði Þór Sigfússon, formaður SA m.a. í viðtali á Morgunvaktinni á RÚV í morgun en Þór segir nauðsynlegt að lækka stýrivexti umtalsvert og hægt sé að lækka þá um 3-5% á skömmum tíma. Mörg fyrirtæki eigi við erfiðleika að glíma um þessar mundir en íslenskt atvinnulíf sé sveigjanlegt og vant því að fást við sveiflur. Nauðsynlegt sé að koma á eðlilegu efnahagsumhverfi sem allra fyrst.

Þór Sigfússon, formaður Samtaka atvinnulífsins, segir í samtali við RÚV að honum lítist vel á hugmynd dómsmálaráðherra um að láta reyna á upptöku evrunnar á grundvelli EES-samningsins án aðildar að ESB. Það sé víða hljómgrunnur fyrir því innan samtakanna að taka upp evru og líklegt að meiri samhljómur næðist um það í þjóðfélaginu en aðild að ESB. Rætt var við Þór á Morgunvaktinni í morgun um evruna og efnahagsástandið en þar sagði hann m.a. mikilvægt að ríkisstjórnin taki málið til umfjöllunar og skoði af alvöru að fara þessa ef til þess er vilji.

Þann 1. júlí 2008 var undirritaður viðauki við kjarasamning verkstjóra og SA og samþykktir fyrir nýjan starfsmenntasjóð Samtaka atvinnulífsins og Verkstjórasambands Íslands (VSSÍ). Markmið þessa nýja starfsmenntasjóðs er að starfandi verkstjórum bjóðist ávallt heildstæð grunn- og endurmenntun sem uppfylli þekkingarkröfur sem verkstjórar þurfa að búa yfir á hverjum tíma. Starfsmenntasjóður SA og VSSÍ er sjálfstæður sjóður en stofnaðilar skipa fulltrúa í sjóðsstjórnina. Frá 1. júlí 2008 verður greitt sérstakt starfsmenntagjald 0,3% af öllum launum starfandi verkstjóra til sjóðsins. Gert er ráð fyrir að VSSÍ annist reikningshald sjóðsins, sjóðsvörslu  og innheimtu gjaldsins.

Laugardaginn 12. júlí munu Samtök atvinnulífsins og Alþýðusamband Íslands reisa bautastein á Flateyri til að heiðra minningu Einars Odds Kristjánssonar. SA og ASÍ vilja með þessum hætti halda á lofti framlagi Einars Odds til Þjóðarsáttarinnar árið 1990 en Einar Oddur átti ríkan þátt í að efla samskipti og samvinnu samtaka á vinnumarkaði. Steinninn verður afhjúpaður klukkan eitt að Sólbakka á Flateyri í Önundarfirði, heimabyggð Einars. Í kjölfarið fara fram tónleikar í Eyrarodda og kaffiveitingar að þeim loknum í hlaðinu á Sólbakka.

Nú hefur tekið gildi samningur SA og Alþýðusambands Íslands (ASÍ) um greiðslur í Endurhæfingarsjóð. Samkomulagið gerir ráð fyrir að frá 1. júní 2008 greiði launagreiðendur sérstakt 0,13% endurhæfingargjald til sjóðsins. Gjaldið leggst á sama gjaldstofn og iðgjald til lífeyrissjóða. Endurhæfingarsjóður hefur óskað eftir því að lífeyrissjóðirnir taki að sér innheimtu gjaldsins.

Mánudaginn 7. júlí fá aðildarfyrirtæki Samtaka atvinnulífsins senda rafræna könnun á rekstrarhorfum fyrirtækjanna.  Markmiðið með könnuninni er að fá skýrari mynd af núverandi stöðu mála og horfunum framundan í íslensku atvinnulífi - bæði hjá stórum fyrirtækjum og smáum og eins innan atvinnugreina. Hægt verður að svara könnuninni  til föstudagsins 11. júlí. SA hvetja félagsmenn til að taka þátt en umsjón með könnuninni hefur Outcome hugbúnaður ehf. og verða svör ekki rakin til þátttakenda.

Seðlabanki Íslands tilkynnti nú í morgun um óbreytta stýrivexti, 15,5%. Fáir höfðu reiknað með því að bankinn lækkaði vexti þrátt fyrir ærið tilefni þannig að framundan er sú braut fyrir atvinnulífið sem mörkuð hefur verið með takmörkuðum aðgangi að erlendu lánsfé og einstaklega óhagstæðum kjörum á innlendu sem erlendu lánsfé. Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. Hann segir að óbreyttu stefni í verulega erfiðleika og atvinnuleysi á haustmánuðum. Staðan í atvinnumálum sé einstaklega dökk og tilrauninni með nýrri peningastefnu frá 2001 sé nú lokið. Á næstu mánuðum muni Samtök atvinnulífsins og verkalýðshreyfingin auka enn á samskipti sín vegna þróunar atvinnumála. Mikilvægasta verkefnið sé að skapa atvinnulífinu viðunandi starfsgrundvöll og efla það með fjárfestingum og hagvexti á næstu árum m.a. með stórum verkefnum á sviði virkjana og orkunýtingar.

Um 76% stjórnenda í 400 stærstu fyrirtækjum landsins telja að aðstæður í efnahagslífinu séu frekar eða mjög slæmar, um 22% telja þær hvorki góðar né slæmar og einungis 2% telja þær góðar. Þetta kemur fram í ársfjórðungslegri könnun Capacent Gallup um stöðu og horfur í atvinnulífinu sem gerð er fyrir SA, Seðlabankann og fjármálaráðuneytið. Þegar litið er hálft ár fram í tímann eru efnahagshorfur á hinn bóginn skárri. Telja stjórnendur hjá um 32% fyrirtækjanna að aðstæður verði þá betri, um 26% vænta óbreytts ástands en um 42% búast við verri aðstæðum. Vísitala efnahagslífsins miðað við núverandi aðstæður er lægri en áður hefur komið fram í sambærilegum könnunum, allt frá september 2002. Meirihluti fyrirtækjanna býst við óbreyttum starfsmannafjölda en um fjórðungur hyggst fækka starfsfólki.

Verðmæti innflutts eldsneytis án álagningar og skatta nam 37,2 milljörðum króna á síðasta ári og 36,4 milljörðum árið 2006. Sé miðað við óbreytta notkun á þessu og næsta ári og gengi krónunnar eins og það er um þessar mundir gæti verðmætið numið 75 milljörðum króna á þessu ári og 90 milljörðum á því næsta. Þá eru kaup íslenskra aðila erlendis ótalin en ætla má að þau nemi allt að 15 milljörðum króna á þessu ári. Haldist olíuverð áfram jafn hátt eða hækki enn eins og ýmsar spár standa til, mun það valda miklum búsifjum hér á landi sem annars staðar. Mikilvægt er að þróun vistvænna orkugjafa verði hraðað.

Sérfræðinganefnd SA sem framkvæmdastjórn samtakanna fól í apríl síðastliðnum að skoða fjölmyntavæðingu atvinnulífsins hefur lokið störfum og skilað af sér skýrslu sem má nálgast hér á vefnum. Viðfangsefni nefndarinnar var að draga saman greiningu á fjölmyntavæðingu atvinnulífsins, þ.e. aukinni notkun erlendra gjaldmiðla í skuldbindingum og viðskiptum einkaaðila með auknu frjálsræði í viðskiptum og alþjóðavæðingu og án beins atbeina stjórnvalda. Einhugur var í nefndinni um að auka ætti sveigjanleika atvinnulífsins hvað gjaldmiðlanotkun varðar og greiða ætti götu þess að viðskipti og notkun eða tenging við gjaldmiðla gæti þróast óhindrað eftir þeim leiðum sem markaðsaðilar telja hagkvæmast hverju sinni. Nefndinni var ekki falið að fjalla um hugsanlega aðild Íslands að ESB.

Skipulagsstofnun virðist í fjölmörgum dæmum hafa farið út fyrir lögbundið hlutverk sitt á undanförnum misserum. Í fjölda tilvika hefur stofnunin lagt fram skoðun sína á umhverfisáhrifum einstakra framkvæmda í stað þess að leggja megináherslu á að meta hvort matsskýrsla á umhverfisáhrifum framkvæmdanna sé fullnægjandi og uppfylli ákvæði laga. Það er lögbundið hlutverk stofnunarinnar samkvæmt lögum um mat á umhverfisáhrifum frá 2005 og var það m.a. undirstrikað af umhverfisnefnd Alþingis að það væri ekki hlutverk Skipulagsstofnunar að meta hvort rétt væri að ráðast í tilteknar framkvæmdir eða ekki - hlutverk stofnunarinnar væri að leggja mat á hvort sá sem veitir leyfi fyrir tiltekinni framkvæmd sé upplýstur um umhverfisáhrif hennar og athugasemdir almennings þegar afstaða til framkvæmdaleyfis er tekin. Nauðsynlegt er að umhverfisráðuneytið tryggi að stofnunin starfi eftir þeim lögum sem um hana gilda.

Fimmtudaginn 10. júlí fer fram í Húsi atvinnulífsins undirbúningsstofnfundur félags til að reka skilakerfi framleiðenda og innflytjenda raf- og rafeindatækja. Markmið félagsins er m.a. að kosta geymslu raf- og rafeindatækjaúrgangs og tryggja söfnun og móttöku á raf- og rafeindatækjaúrgangi frá söfnunarstöðvum. Félagið er stofnað vegna lagabreytingar sem samþykkt var á nýafstöðnu þingi sem leggur nýjar skyldur á innflytjendur og framleiðendur og felast í því að tryggja förgun þessara tækja að notkun lokinni. Félaginu er ætlað að tryggja að meðhöndlun þessa úrgangs verði með eins hagfelldum hætti fyrir fyrirtækin og kostur er.