Fréttir

Upplýsingar Samtaka atvinnulífsins og Samtaka iðnaðarins frá aðilum á byggingamarkaði benda til þess að að verktakar muni draga úr framkvæmdum við íbúðabyggingar á næsta ári. Þetta er í mótsögn við spá Seðlabankans sem sett var fram í nýjasta tölublaði Peningamála en þar er því spáð að eftir metumsvif á þessu ári og 14,9% aukningu frá síðasta ári vaxi fjárfesting í íbúðarhúsnæði enn um 3,8% á næsta ári. Í þessu ljósi verður það að teljast undrunarefni að Seðlabankinn rökstyðji nýjustu hækkun stýrivaxta m.a. með því að þensla í íbúðabyggingum haldi áfram og að framkvæmdir verði ennþá meiri árið 2007 en 2006.

Í júnímánuði síðastliðnum voru skráðir 44.720 atvinnuleysisdagar á landinu öllu sem jafngilda því að 2.029 manns hafi að meðaltali verið á atvinnuleysisskrá í mánuðinum, eða 1,3% af áætluðum mannafla á vinnumarkaði. Til samanburðar mældist atvinnuleysið einnig 1,3% í maí sl., en 2,1% í júní 2005. Að sögn Vinnumálastofnunar bendir flest til að atvinnuleysi í júlí muni lítið breytast í júlí og verða á bilinu 1,2%-1,5%. Sjá nánar á vef Vinnumálastofnunar.

Nefnd menntamálaráðherra um endurskoðun starfsnáms hefur nú lokið störfum og skilað tillögum um hvernig efla megi starfsnám til framtíðar. Í tillögum starfsnámsnefndar felst m.a. að hefðbundinni aðgreiningu framhaldsskólanáms í starfsnám og bóknám verður vikið til hliðar. Allt framhaldsskólanám verður því jafngilt. Þá er lagt til að skólunum verði veitt frelsi til að bjóða viðtökumiðað nám, þ.e. nám sem miðast við lokamarkmið og þarfir nemenda, kröfur næsta skólastigs og/eða atvinnulífs. Sjá nánar á vef menntamálaráðuneytis.

Einfalt dæmi sýnir hækkun á greiðslubyrði úr 50 í 77 þúsund krónur á mánuði frá nóvember 2004, vegna 80% húsnæðisláns fyrir 85 fermetra íbúð. Dæmið sýnir að miðað við þær breytingar sem hafa átt sér stað að undanförnu á vöxtum og fasteignaverði, hefur verðhækkun fasteigna leitt til mun meiri hækkunar á greiðslubyrði heldur en vaxtahækkunin. Þar sem aukin greiðslubyrði er aðeins að litlu leyti vegna hækkunar vaxta en að mestu vegna hærra fasteignaverðs, hækka vaxtabætur lítið og þurfa launin því að mestu að standa undir aukinni greiðslubyrði þeirra sem nú eru að kaupa sér íbúð.

Þær forsendur sem liggja til grundvallar því sem menn eru almennt að hugsa í atvinnulífinu virðast ekki ná inn fyrir veggi Seðlabankans. Þetta er athyglisvert í ljósi þess að Seðlabankinn hefur verið að berja á bönkunum um að gæta sín í útlánum og bankarnir hafa verið að draga úr útlánum til íbúða- og byggingaframkvæmda og það er eins og Seðlabankinn geri ráð fyrir því að bankarnir hlusti ekkert á það sem hann segi. Þetta er meðal þess sem fram kemur í samtali Morgunblaðsins við Vilhjálm Egilsson, framkvæmdastjóra SA, vegna nýjustu vaxtahækkunar Seðlabankans, en Vilhjálmur segir að hennar hefði ekki verið þörf.

Öll skilyrði eiga að vera fyrir hendi að það takist að kveða verðbólguna niður á næsta ári, segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. Hann segir ríkisstjórnina ekki hafa skorast undan sinni ábyrgð, þvert á móti. Þá hafi stjórnarandstaðan líka tekið undir nauðsyn þess að ná verðbólgunni niður. Það sé því raunverulegt tækifæri til staðar að ná á ný efnahagslegum stöðugleika og jafnvægi í hagkerfinu. „Það tækifæri verður að nýta,“ segir Vilhjálmur og segir mestu skipta að íbúðamarkaðurinn róist og leggur áherslu á að opinberir aðilar megi ekki hefja nýjan misvægishring í launatöxtum.

Umhverfisráðherra hefur sett nýja reglugerð um íblöndun bætiefna í matvæli. Langt er seilst í nýtingu lagaákvæðis og ekki kunnugt um sambærilegar kvaðir í nágrannalöndum. Hér er um að ræða enn eitt leyfið sem framleiðendur matvæla hér á landi þurfa að sækja um og finnst þó mörgum nóg komið. Afleiðingarnar eru aukinn kostnaður og umstang sem verður enn einn þátturinn sem viðheldur háu matvælaverði hér á landi. Ávinningurinn er sennilega enginn en í besta falli óljós.

Ný úttekt OECD sýnir að útgjöld til heilbrigðismála vaxa stöðugt í ríkjum OECD umfram landsframleiðslu og ef heldur fram sem horfir þurfa ríkin að hækka skatta, skera niður útgjöld til annarra málaflokka eða auka kostnaðarþátttöku sjúklinga til að viðhalda heilbrigðisþjónustunni. Ísland er meðal þeirra landa innan OECD þar sem hlutfallsleg aukning útgjalda til heilbrigðismála er hvað mest miðað við landsframleiðslu, en það er vafasamur heiður og er hætta á að útgjaldaaukingin muni draga úr hagvexti á Íslandi í framtíðinni ef ekkert verður að gert.

ESB glímir við svokallaðan „innleiðingarhalla“. ESB-löggjöf er oft ekki innleidd með fullnægjandi hætti í landslög aðildarríkjanna og þannig má segja að Evrópureglum sé ekki framfylgt með fullnægjandi hætti í öllum aðildarríkjum sambandsins. Þetta getur t.d. dregið úr skilvirkni hins sameiginlega innri markaðar EES og grafið undan tiltrú á sameiginlegu regluverki, þar sem skapast getur sú tilfinning að „við fylgjum reglunum en þeir ekki.“ Þá geta einstaklingar og lögaðilar hugsanlega átt skaðabótarétt á hendur umræddum ríkjum. Af aðildarríkjum ESB eru það Frakkland, Ítalía og Grikkland sem fá lang flestar stefnur fyrir Evrópudómstólnum af þessum sökum en Norðurlöndin – Danmörk, Finnland og Svíþjóð – fá lang fæstar. EFTA-ríkjunum er mun sjaldnar stefnt fyrir EFTA-dómstólinn vegna þessa og Íslandi sjaldnast allra.

Miðvikudaginn 5. júlí efna SVÞ–Samtök verslunar og þjónustu til kynningarfundar um áhrif laga um neytendakaup á ábyrgðartíma söluvöru. Samkvæmt nýju lögunum getur ábyrgðartími vegna framleiðslugalla á vöru orðið allt að 5 ár í stað 2ja ára áður. Með framsögur fara Ólöf Embla Einarsdóttir lögfræðingur í iðnaðar- og viðskiptaráðuneyti og Hrafnhildur Stefánsdóttir yfirlögfræðingur SA. Fundurinn verður í Húsi atvinnulífsins í Borgartúni 36, 6. hæð og hefst kl. 8:30. Skráning hjá SVÞ.