Fréttir

Haustið 2008 voru um 185 þúsund manns með vinnu á íslenskum vinnumarkaði en eftir hrunið fór talan niður í um 165 þúsund. Síðan hefur fjöldi starfa verið að sveiflast milli 165 - 170 þúsund eftir árstíðum. Starfandi fólki hefur því ekki fjölgað svo heitið getur á þessum tíma. „Þetta er mjög alvarlegt en atvinnuleysistölurnar hafa verið að lækka vegna þess að fólk er að fara úr landi," segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA en rætt var við hann í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni þriðjudaginn 27. september.

Í ályktun aðalfundar Samtaka fiskvinnslustöðva sem fram fór föstudaginn 23. september er skorað á ríkisstjórnina að draga til baka  frumvarp sjávarútvegsráðherra  sem lagt var fram á Alþingi í sumar. „Markmið frumvarpsins er augljóslega að kollvarpa rekstri sjávarútvegsfyrirtækja, stórauka skattheimtu á sjávarútveginn, breyta aflahlutdeildarkerfinu og auka vald ráðherra og pólitísk afskipti af  sjávarútveginum. 

 

Skömmu fyrir þinglok samþykkti meirihluti Alþingis fyrra frumvarp ráðherra sem ætlað er að vera hluti af hinu síðara  og fela ákvæði þess í sér aukna skattheimtu á sjávarútveginn og fleiri íþyngjandi ákvæði. Álit og umsagnir hagsmunaaðila og sérfræðingahóps sjávarútvegsráðherra hafa verið mjög neikvæðar og þar er sterklega varað við þeim skaða sem boðaðar breytingar munu hafa á rekstur sjávarútvegsfyrirtækja og lífskjör þjóðarinnar."

„Í Fréttablaðinu í gær sakar Katrín Júlíusdóttir, iðnaðarráðherra, mig um að hafa farið með ósannindi á fundi SA um atvinnumál í Hörpu á mánudaginn. Ekki vil ég sitja undir því en á fundinum lýsti ég hvernig ríkisstjórnin hefur ítrekað hvorki getað né viljað standa við eigin yfirlýsingar m.a. um málefni iðnaðarráðherra.

Á opnum fundi SA í Hörpu um atvinnumál á mánudaginn lýsti Vilmundur Jósefsson, formaður samtakanna, því hvernig reynsla SA af samstarfi við ríkisstjórnina hefur leitt til þess að nú er svo komið að hvorki væri hægt að taka mark á orðum ríkisstjórnarinnar né skriflegum yfirlýsingum, en allt frá því ríkisstjórnin var mynduð hafi Samtök atvinnulífsins reynt að fá hana til samstarfs um aðgerðir til að draga úr atvinnuleysi, fjölga störfum og efla hagvöxt til að bæta lífskjörin í landinu.

Samtök atvinnulífsins efndu til opins umræðufundar um atvinnumál í Hörpu mánudaginn 26. september undir yfirskriftinni „Ryðjum hindrunum úr vegi - atvinnulíf í uppnámi." Þar fóru fulltrúar stærstu atvinnugreina landsins yfir hvað megi betur fara í atvinnulífinu og hvaða sóknarfæri eru til staðar. Vilmundur Jósefsson, formaður SA, flutti opnunarávarp og stýrði fundi en erindi frummælenda má nálgast á vef SA ásamt umfjöllun um fundinn.

Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri SA, fjallaði um skatta og opinber útgjöld á Íslandi í samanburði við önnur lönd á opnum fundi SA um atvinnumál sem fram fór fyrr í dag. Hannes sagði Ísland vera háskattaland og opinber útgjöld einnig mikil. Þannig er Ísland í hópi þeirra ríkja innan OECD sem verja hlutfallslega mestum fjármunum til almennrar opinberrar þjónustu, heilbrigðismála og menntamála. Ísland ver þriðja hæsta hlutfallinu til opinberrar þjónustu, fjórða hæsta hlutfallinu til heilbrigðismála og hæsta hlutfallinu til menntamála.

 

Hannes sagði mikilvægt að ná jöfnuði í ríkisfjármálum á Íslandi og stöðva skuldasöfnun ríkissjóðs. Vænlegast til árangurs í opinberum fjármálum væri að stuðla að fjölgun skattgreiðenda og auknum umsvifum í hagkerfinu. Hvetja verði til nýsköpunar og fjárfestinga í atvinnulífinu sem leiði til fjölgunar starfa og dragi úr bótagreiðslum. Frekari skattahækkanir geti valdið efnahagslífinu skaða.

Adolf Guðmundsson, formaður LÍÚ -  Landssambands íslenskra útvegsmanna, var á meðal frummælenda á opnum fundi SA um atvinnumál sem fram fór fyrr í dag. Þar sagði hann m.a. að ef óvissunni um sjávarútveginn yrði eytt þá myndu fljótt skapast hundruð starfa í fjölda atvinnugreina. Auðvelt væri að ryðja þeirri hindrun úr vegi. „Rekstur sjávarútvegsfyrirtækjanna gengur almennt vel og því ættum við að vera að fjárfesta af krafti með tilheyrandi margfeldisáhrifum á hagkerfið.  Þess í stað hefur ríkisstjórnin komið málum þannig að fjöldi fólks gengur um atvinnulaust," sagði Adolf.

 

Adolf sagði að allt frá því núverandi ríkisstjórn var mynduð vorið 2009 og  setti fram stefnu sína um svokallað fyrrningarleið hafi íslenskur sjávarútvegur verið í uppnámi. Hann gagnrýnir harðlega að enginn úr atvinnugreininni hafi verið fenginn að málum og engin fræðileg úttekt gerð á afleiðingum lagafrumvarps ríkisstjórnarinnar um breytingar á stjórn fiskveiða áður en það var lagt fram á Alþingi sl. vor. Með frumvarpinu sé markvisst stefnt að því að gera aflaheimildir útgerðanna verðlausar og færa þær til ríkisins með ómældu tjóni fyrir íslensk sjávarútvegsfyrirtæki og íslenskt efnahagslíf.

„Það er ljóst að fjárlög komandi árs verða þjóðinni afar erfið og því brýnt að skapa nýja þjóðarsátt um framhaldið. Til þess þurfum við ríkisstjórn um þjóðarhag - ríkisstjórn með virkan þingmeirihluta,  sem býr ekki við hótanir einstakra stjórnarliða í hverju málinu á eftir öðru. Ef þessi ríkisstjórn á að eiga einhverja möguleika á því - að sitja með sæmd út kjörtímabilið - verður Samfylkingin að stíga niður fæti - og neita að vera eins og meðvirkur maki í ofbeldishjónabandi. Við erum komin með þann stimpil - að hér sé áhættusamara að fjárfesta en í nokkru öðru landi í Vestur-Evrópu."

 

Þetta sagði Margrét Kristmannsdóttir, formaður SVÞ - Samtaka verslunar og þjónustu í upphafi ávarps á opnum fundi SA um atvinnumál sem fram fór fyrr í dag. Margrét fjallaði um þær hindranir sem eru framundan og ryðja þarf úr vegi til að hefja nýja atvinnusókn. Hún ræddi um Evrópumálin, stuðning SVÞ við aðildarumsókn Íslands að ESB og gjaldmiðilsmál Íslendinga auk þess að ræða þau tækifæri sem hægt er að nýta til að efla land og þjóð.

Kolbeinn Kolbeinsson, framkvæmdastjóri ÍSTAKS, var á meðal frummælenda á opnum fundi SA um atvinnumál sem fram fór fyrr í dag. Kolbeinn sagði tekjur fyrirtækisins hér á landi hafi dregist mikið saman undanfarin ár og það væri til marks um erfiða stöðu á innanlandsmarkaði að það hafi ekki verið fyrr en í september sem fyrsti nýi innlendi verksamningur árins hafi verið undirritaður. ÍSTAK hefur brugðist við samdrættinum með því að leita verkefna á erlendum mörkuðum en Kolbeinn segir mikilvægt að hefja uppbyggingu innanlands og snúa þróuninni við. Atvinnuleysi sé að festast í sessi sem afleiðing af „það er öruggast að gera ekki neitt" stefnunni sem sé dýrkeypt.

 „Við gætum bætt þjóðarhag um 46 milljarða króna á ári með því að útrýma atvinnuleysinu og þá er ekki verið að tala um hin almennu jákvæðu samfélagslegu áhrif sem slíkur árangur mundi hafa í för með sér. Lausnin á efnahagsvanda Íslendinga blasir þannig við." Þetta sagði Grímur Sæmundsen, varaformaður Samtaka atvinnulífsins, m.a. á fundi SA um atvinnumál sem fram fór fyrr í dag.

 

Í dag eru rúmlega 11 þúsund manns án vinnu en með því að koma þeim til starfa er hægt að bæta hag ríkis og sveitarfélaga um 26 milljarða króna á ári. Atvinnuleysi 11 þúsund manna og kvenna kostar einnig launagreiðendur um 20 milljarða króna á ári en atvinnulífið fjármagnar atvinnuleysistryggingarsjóð. „Þessir fjármunir gætu nýst til nýsköpunar, vöruþróunar og fjárfestinga í fyrirtækjunum og til að bæta stöðu okkar á samkeppnismarkaði."

Samtök atvinnulífsins efndu í dag til opins umræðufundar um atvinnumál undir yfirskriftinni „Ryðjum hindrunum úr vegi - atvinnulíf í uppnámi." Þar fóru fulltrúar stærstu atvinnugreina landsins yfir hvað megi betur fara í atvinnulífinu og hvaða sóknarfæri eru til staðar.

 

Vilmundur Jósefsson, formaður SA setti fundinn og vék að samskiptum við aðila vinnumarkaðarins og ríkisstjórn Íslands. Hann sagði samskipti við verkalýðshreyfinguna hafa gengið vel en nú væri svo komið að hvorki væri hægt að taka mark á orðum ríkisstjórnarinnar né skriflegum yfirlýsingum en allt frá því ríkisstjórnin hafi verið mynduð hafi Samtök atvinnulífsins reynt að fá hana til samstarfs um aðgerðir til að draga úr atvinnuleysi, fjölga störfum og efla hagvöxt til að bæta lífskjörin í landinu.

Samtök atvinnulífsins efna til opins umræðufundar um hvernig nýta megi sóknarfæri í atvinnulífinu,í dag mánudaginn 26. september í Hörpu - Silfurbergi á 2. hæð. Fundurinn hefst kl. 12 en yfirskrift fundarins er Ryðjum hindrunum úr vegi - atvinnulíf í uppnámi.

 

Á fundi SA mun m.a. koma fram hægt væri að bæta þjóðarhag um 46 milljarða króna á ári með því að útrýma atvinnuleysinu en um 11 þúsund manns eru án vinnu. Atvinnuleysið kostar nú atvinnulífið 20 milljarða króna á ári en frá hruni hafa verið greiddir 70-80 milljarðar króna í atvinnuleysisbætur í gegnum atvinnuleysistryggingarsjóð.

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, alþingismaður, tók þátt í umræðum um hagvaxtarhorfur í Evrópu og möguleg áhrif á Ísland á fundi Samtaka atvinnulífsins og Samtaka iðnaðarins sem fram fór föstudaginn 16. september sl. á Hótel Nordica. Þar sagði hún m.a. ástandið á evrópskum fjármálamörkuðum grafalvarlegt og spár sumra stórnmálamanna og sérfræðinga um mögulega framvindu hrollvekjandi. Þorgerður sagði sorglegt að fylgjast með umræðunni hér heima og erlendis þar sem ákveðnir aðilar hlakki yfir ástandinu vegna pólitískrar afstöðu til ESB. Það muni hins vegar allir tapa ef ekki takist að ná tökum á ástandinu og efnahagsumrótið í Evrópu snerti Ísland vissulega með beinum hætti.

Samtök atvinnulífsins efna til opins umræðufundar um hvernig nýta megi sóknarfæri í atvinnulífinu, mánudaginn 26. september í Hörpu - Silfurbergi á 2. hæð. Fundurinn hefst kl. 12 og verður lokið ekki síðar en 13.30. Yfirskrift fundarins er Ryðjum hindrunum úr vegi - atvinnulíf í uppnámi. Skráning stendur nú yfir og ljóst að fundurinn verður vel sóttur.

 

Í síðasta mánuði spáði Seðlabanki Íslands 1,6% hagvexti á Íslandi á næsta ári. Í vikunni var svo greint frá lækkaðri hagvaxtarspá AGS fyrir heimsbúskapinn sem mun hafa neikvæð áhrif hér á landi. Þetta þýðir að áfram verður mikið atvinnuleysi á Íslandi og lök lífskjör nema brugðist verði við, hindrunum rutt úr vegi og ný atvinnusókn hafin.

Már Guðmundsson seðlabankastjóri, tók þátt í umræðum um hagvaxtarhorfur í Evrópu á fundi Samtaka atvinnulífsins og Samtaka iðnaðarins sem fram fór föstudaginn 16. september sl. á Hótel Nordica. Már fór vel yfir þá flóknu stöðu sem þjóðir Evrópu standa frammi fyrir en hann sagði það sitt mat að vandinn á evrópska bankamarkaðnum sé fyrst og fremst lausafjárvandi sem felist einkum í skorti á dollurum.

Árni Oddur Þórðarson, forstjóri Eyris og stjórnarformaður Marels, tók þátt í umræðum á morgunverðarfundi SA og SI föstudaginn 16. september um hagvaxtarhorfur í Evrópu og möguleg áhrif á Ísland.  Þar sagði Árni Oddur m.a. að hann væri sannfærður um nauðsyn þess að Ísland verði hluti af stóru myntbandalagi. Rökréttast væri að Ísland gerðist aðili að evrunni þar sem 60% af útflutningi Íslendinga fari til Evrópulanda.

Phillippe de Buck, framkvæmdastjóri BUSINESSEUROPE ræddi um hagvaxtarhorfur í Evrópu, evruna og ESB á opnum morgunverðarfundi Samtaka atvinnulífsins og Samtaka iðnaðarins sl. föstudag. Hann fjallaði m.a. umsókn Íslands að ESB og sagði það að sjálfsögðu ákvörðun Íslendinga hvort þeir gangi inn en Ísland sé nú þegar mikilvægur þátttakandi á innri markaði Evrópu á fjölmörgum sviðum og hafi margt fram að færa, s.s. á sviði endurnýjanlegrar orku, sjávarútvegs, áliðnaðar og ferðaþjónustu.

Philippe de Buck, framkvæmdastjóri BUSINESSEUROPE, ræddi um mikilvægi nýsköpunar á opnum fundi SA og SI sl. föstudag og sagði hana drifkraft efnahagslegra framfara. De Buck lagði áherslu á góð starfsskilyrði lítilla og meðalstórra fyrirtækja en sagði það ekki síður mikilvægt að leyfa þeim að stækka verulega og eflast. Hann benti t.a.m. á að lítil og meðalstór fyrirtæki í Evrópu eru almennt  minni en sambærileg fyrirtæki í Bandaríkjunum. Þessu þarf að breyta að mati de Buck sem hvetur til þess að þátttakendur í atvinnulífinu hugsi stórt.

Philippe de Buck, framkvæmdastjóri BUSINESSEUROPE, ræddi um evruna og þær áskoranir sem Evrópa stendur frammi fyrir á opnum fundi SA og SI föstudaginn 16. september. De Buck sagði Evrópu vissulega standa á krossgötum en evran sem notuð er í 17 löndum hafi reynst vel til þessa og sköpun hennar hafi í raun verið pólitískt kraftaverk. Gjaldmiðillinn hafi hamlað verðbólgu og aukið hagvöxt með því að auðvelda verslun milli landa ásamt því að auka samkeppni og framleiðni.

Phillippe de Buck, framkvæmdastjóri BUSINESSEUOROPE (samtaka atvinnulífsins í Evrópu) flutti rétt í þessu erindi á opnum morgunverðarfundi Samtaka atvinnulífsins og Samtaka iðnaðarins. Þar ræddi hann um hagvaxtarhorfur í Evrópu, evruna, stöðu atvinnulífsins, og leiðir til að auka samkeppnishæfni fyrirtækja í álfunni og bæta lífskjör. Ræða Philippe de Buck hefur nú verið birt á vef SA en þar lagði hann meðal annars mikla áherslu á útflutningsdrifinn hagvöxt og sköpun nýrra starfa í einkageiranum ásamt því að ná aukinni hagkvæmni og sjálfbærni í rekstri hins opinbera.

Ríkisstjórnin sýnir hvorki forystu né vilja til að skapa samstöðu og koma landinu út úr kreppunni. Hún er að láta tækifærin til að koma atvinnulífinu á alvöru skrið og vera komin upp úr kreppunni árið 2015 renna sér úr greipum. Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins sem fjallar í leiðara nýs fréttabréfs SA um stöðu atvinnulífsins, forsendur kjarasamninga og nauðsynlegan viðsnúning í efnahagslífinu. Hann segir stórhættu á að núverandi kreppuástand vari út núverandi áratug.

 

 „Að sjálfsögðu gagnrýna forystumenn ríkisstjórnarinnar alla þá sem þeim virðast ekki sjá ljósið en skilja ekki að þeim, sem vanist hafa myrkrinu, verður minnsta skíma að skínandi leiftri." Vilhjálmur segir loforðakvóta ríkisstjórnarinnar búinn en hún hafi enn svigrúm til að skapa skilyrði fyrir nauðsynlegar fjárfestingar, aukna atvinnu og bætt lífskjör.

Undanfarinn áratug hefur kaupmáttur lágmarksbóta almannatrygginga hækkað 50% meira en kaupmáttur launa almennt. Atvinnuleysisbætur hafa hækkað 20% umfram laun. Kaupmáttur lágmarksbóta almannatrygginga var í júlí í ár næstum tveimur þriðju hlutum (65%) hærri en árið 2000. Þegar litið er aftur til ársins 1995 hefur kaupmáttur lágmarksbóta almannatrygginga tvöfaldast. Kaupmáttur atvinnuleysisbóta er þriðjungi (32%) hærri á þessu ári en árið 2000. Kaupmáttur lágmarkslauna var fjórðungi hærri (24%) en árið 2000 en kaupmáttur launa almennt um 10% hærri.

Stjórn Samstöðusjóðsins, sem stofnaður var með stuðningi fyrirtækja og almennings vegna Grímsvatnagossins, þakkar góðan vilja fyrirtækjanna að styðja Skaftfellinga í þeim miklu hremmingum sem gosið olli á vormánuðum. Framundir þetta hafa verið að koma loforð frá fyrirtækjum um stuðning og ennfremur hafa einstaklingar og félagasamtök lagt fram peninga til verkefnisins. Áætla má að loforðin um stuðning nálgist nú 25 til 30 milljónir samtals.

„Fjárfesting í menntun er fjárfesting sem skilar arði" sagði Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, við undirskrift samninga um verkefnið Nám er vinnandi vegur, þar sem því var fagnað að átakið hefur fengið fljúgandi byr. Aðilar vinnumarkaðarins sömdu við ríkisvaldið síðastliðið vor um þessa fjárfestingu samhliða kjarasamningum. Markmiðið er að fyrirtæki hafi aðgang á hverjum tíma að vel menntuðu fólki til fjölbreytilegra starfa. Til þess þarf að auka menntunarstig þjóðarinnar og skiptir miklu að þeim, sem af ýmsum ástæðum hafa hætt námi á framhaldsskólastigi, sé gert kleift að mennta sig til starfa sem bjóðast nú og hugur þeirra stendur til.

Stofnun um fjármálalæsi ásamt efnahags- og viðskiptaráðuneyti, Samtökum atvinnulífsins og Samtökum iðnaðarins kynna: Ráðstefnu um fjármálalæsi í Þjóðmenningarhúsinu, 9. september 2011 kl. 9:15 - 14:30. Ráðstefnunni er ætlað að stuðla að átaki um að bæta fjármálavitund í samfélaginu og finna leiðir sem best eru til þess fallnar að efla fjármálalæsi á Íslandi. 

Síðastliðinn föstudag vöktu Samtök atvinnulífsins athygli á rangri hugtakanotkun og röngum niðurstöðum í ræðu forsætisráðherra á Alþingi  þann dag. Þessum athugasemdum SA vísaði forsætisráðuneytið á bug í fréttatilkynningu daginn eftir með tilvísun í gagnasafn Hagstofu Íslands. Svar forsætisráðuneytisins breytir engu um að í ræðunni sagði ranglega „að hlutur launa í landsframleiðslunni  hefði aldrei verið lægri en nú eða um 59% samanborið við yfir 72% árið 2007".

Samtök atvinnulífsins og Samtök iðnaðarins efna til opins morgunverðarfundar föstudaginn 16. september á Hilton Reykjavík Nordica kl. 8.30-10.00. Efni fundarins er staða atvinnulífsins í Evrópu og hagvaxtarhorfur ásamt mögulegum áhrifum á íslenskt efnahagslíf.

Jóhanna Sigurðardóttir, forsætisráðherra, sagði í ræðu á Alþingi í dag að hlutur launa í landsframleiðslu hafi aldrei verið lægri en nú eða um 59% samanborið við yfir 72% árið 2007. „Lækkunin svarar til 13%  af landsframleiðslu sem farið hafa frá launþegum til fyrirtækja, í krónum talið um 200 milljarðar króna," sagði Jóhanna.

 

Þetta er ekki rétt. Umrædd hlutföll, 59% og 72%, eru af hugtakinu vergum þáttatekjum, ekki landsframleiðslu. Vergar þáttatekjur eru mun lægri fjárhæð en verg landsframleiðsla. Árið 2010 er landsframleiðslan áætluð 1.539,5 milljarðar króna en þáttatekjurnar 1.338,3 milljarðar króna. Mismunurinn á þessum tveimur hugtökum felst aðallega í óbeinum sköttum.

Opinber útgjöld, að frádregnum ellilífeyrisgreiðslum almannatrygginga, eru hlutfallslega hæst á Íslandi meðal Evrópuríkja. Þau námu tæpum 49% af landsframleiðslu árið 2009 samanborið við 40% að meðaltali í Evrópu. Opinber útgjöld á Íslandi til annars en almannatrygginga og velferðarmála eru einnig langhæst af öllum OECD-ríkjunum. Raunhæfur alþjóðlegur samanburður á opinberum útgjöldum verður að taka tillit til sérstöðu íslenska lífeyriskerfisins og aldurssamsetningar. Þetta kemur m.a. fram í nýrri umfjöllun hagdeildar Samtaka atvinnulífsins um opinber útgjöld í alþjóðlegum samanburði.

 

Ísland er í hópi þeirra ríkja sem verja hvað mestu til almennrar opinberrar þjónustu, heilbrigðismála og menntamála. Ísland ver þriðja hæsta hlutfalli landsframleiðslu til almennrar opinberrar þjónustu, fjórða hæsta hlutfallinu til heilbrigðismála og hæsta hlutfallinu til menntamála.

Félag viðskiptafræðinga og hagfræðinga stendur fyrir hádegisverðarfundi á Grand Hótel Reykjavík þriðjudaginn 6. september 2011, kl. 12:00-13:30. Umræðuefni fundarins eru gjaldeyrishöftin og leitast verður eftir að svara spurningunni - er hægt að losa þau?

Lán heimila höfðu í lok júlí 2011 verið færð niður um 143,9 milljarða króna frá bankahruni. Þetta kemur fram í upplýsingum sem Samtök fjármálafyrirtækja (SFF) hafa aflað meðal aðildarfélaga sinna, hjá Íbúðalánasjóði og lífeyrissjóðum. Þar kemur einnig fram að rúmlega 87 þúsund lántakar hafa fengið eða leitað eftir niðurfærslu hjá fjármálafyrirtækjum, Íbúðalánasjóði og lífeyrissjóðum á grunni 110% leiðar, sértækrar skuldaaðlögunar og endurútreiknings á gengistryggðum fasteignaveðlánum og  bílalánum.