Fréttir

Í ljósi þess að nýir kjarasamningar, sem undirritaðir voru þann 17. febrúar, eru að ýmsu leyti flóknir í framkvæmd og tími frá undirritun samninga til næstu launaútborgunar hefur verið naumur er það sameiginlegur skilningur samningsaðila að launalið nýrra kjarasamninga frá 17. febrúar megi hrinda í framkvæmd um þarnæstu mánaðamót hjá mánaðarkaupsfólki, en þá verði jafnframt gerð afturvirk leiðrétting frá 1. febrúar, þar sem það á við. Sömu sjónarmið gilda þar sem laun eru greidd hálfsmánaðarlega eða vikulega, að eðlilegt er talið að fyrirtæki fái ákveðið svigrúm til útreiknings nýrra launa, þar sem það á við. Samtök atvinnulífsins  verða með rafræna heildaratkvæðagreiðslu um samningana í vikunni 3.- 7. mars. Verði kjarasamningarnir samþykktir miðast launabreytingar við 1. febrúar 2008.

Í kjölfar kjarasamninga SA við ASÍ og landssambönd þess hafa SA gefið út nýja kaupgjaldsskrá sem gildir frá 1. febrúar 2008. Samningarnir sem undirritaðir voru 17. febrúar sl. fela í sér hækkanir á samningsbundnum lágmarkstöxtum kjarasamninga, auk launaþróunartryggingar, en engar almennar launahækkanir fyrstu tvö árin, hvorki í formi prósentu né krónutölu. Gildistími samninganna er til 30. nóvember 2010.

Fjármálaráðherrar ESB ríkja hafa samþykkt nýjar reglur um virðisaukaskatt við sölu á þjónustu milli aðildarlanda. Samkvæmt þeim verður virðisaukaskattur af flestum tegundum þjónustu innheimtur í því landi þar sem kaupandinn býr en ekki í staðfestulandi seljandans. Um leið er fyrirtækjum gert kleift að ljúka uppgjöri virðisaukaskatts vegna sölu til annarra ESB ríkja í heimalandi sínu. Markmið reglnanna er að minnka samkeppnisröskum milli landa vegna mishárra skatthlutfalla, draga úr reglubyrði á fyrirtæki og auðvelda þjónustuviðskipti milli ESB landa. Af reglunum leiðir að kaupendur á þjónustu í hverju ESB ríki greiða allir sama skatthlutfall óháð staðfesturíki seljandans. Reglurnar hafa mesta þýðingu fyrir þjónustu sem veita má úr fjarlægð og seld er yfir landamæri óháð staðsetningu, svo sem rafræna þjónustu, fjarskipti og fjölmiðlun.

Einkarekstur stuðlar að aukinni hagkvæmni og velferð segir í ályktun aðalfundar SVÞ sem fram fór þann 21. febrúar. SVÞ telja að frjáls samkeppni tryggi öðru fremur hagkvæmni og skilvirkni á flestum mörkuðum. „Því er mjög brýnt að verslunin, þjónustufyrirtækin og viðskiptavinir þeirra fái óhindrað að njóta þess ávinnings sem samkeppnin færir. Þar sem ríkið og sveitarfélög geta nýtt krafta einkafyrirtækja til að sinna margvíslegri þjónustu, þ.m.t. verslun, hvetja SVÞ þau til að notfæra sér þjónustu slíkra aðila," segir í ályktuninni.

Kjarasamningarnir sem undirritaðir voru þann 17. febrúar síðastliðinn hafa það að meginmarkmiði að stuðla að hjaðnandi verðbólgu. Lykilatriði er að þeir fela ekki í sér neinar almennar launahækkanir fyrstu tvö árin, hvorki í formi prósentu né krónutölu. Í staðinn er kostnaðarauka vegna launaliðar samninganna veitt til þeirra launamanna sem greidd eru laun samkvæmt samningsbundnum lágmarkstöxtum kjarasamninga og þeirra sem lítt eða ekki nutu launaskriðs á árinu 2007.

Samtök atvinnulífsins undirrituðu nýja kjarasamninga við landssambönd ASÍ hjá ríkissáttasemjara 17. febrúar. Samningarnir eru nú aðgengilegir hér á vef SA. Engar almennar prósentuhækkanir launa verða á þessu og næsta ári. Hækkun launagreiðslna vegna samninganna nær til þeirra sem eru greidd laun samkvæmt samningsbundnum lágmarkstöxtum og til þeirra sem lítt eða ekki hafa notið launaskriðs undanfarið ár.

Skoða þarf leiðir til einföldunar á flóknu laga- og regluumhverfi orku- og veitufyrirtækja, en dæmi eru um að sama framkvæmdin hafi verið oftar en tuttugu sinnum til umfjöllunar hjá sömu umsagnaraðilum. Umræðan um orku- og veitumál einblínir um of á eignarhaldið, efling flutningskerfis raforku er brýnna verkefni en margfalt dýrari framkvæmdir við færslu á loftlínum í jörð, dráttur á greiðslum ríkissjóðs vegna nýrra hitaveitna stefnir að óbreyttu í um150 milljónir króna á árinu og afar mikilvægt er að íslenskar endurnýjanlegar orkulindir njóti áfram sömu viðurkenningar og þær fengu við gerð Kyoto-bókunarinnar við loftslagssamning Sameinuðu þjóðanna. Þetta er meðal þess sem fram kemur í ályktun aðalfundar Samorku.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, segir í samtali við Morgunblaðið gott að taka þátt í að hækka lægstu laun jafnmikið og nú er gert, en merkilegt sé að samningar takist án almennra hækkana. „Stærsta hagsmunamál þeirra sem notið hafa launaskriðs undanfarið er að verðbólga fari niður. Engin launahækkun getur komið í staðinn fyrir það og því eru ekki launahækkanir til þeirra í þessum samningum."

Í kjarasamningunum sem undirritaðir voru 17. febrúar hækkuðu kauptaxtar verkafólks um 18 þúsund krónur á mánuði og iðnaðarmanna um 21 þúsund krónur á mánuði. Samningarnir fela í sér launaþróunartryggingu sem er 5,5% sem virkar þannig að hafi laun ekki hækkað sem því nemur frá 2. janúar 2007 hækka þau nú um það sem á vantar hjá þeim sem hafa verið í starfi þennan tíma. Laun sem hafa hækkað um 5,5% eða meira hækka ekki nú. Í samningunum felast engar almennar flatar launahækkanir.

Raunhæfur möguleiki á að ná niður verðbólgu skapast með þeim kjarasamningum sem verið er að leggja lokahönd á. Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. Í samningunum felast engar almennar flatar launahækkanir og eru umsamdar hækkanir mjög sambærilegar við niðurstöður samninganna 22. júní 2006. Verðbólgan á síðari hluta árs 2006 lækkaði mjög í kjölfar þeirra samninga og á síðari árshelmingi var hraði verðbólgunnar kominn niður fyrir 3%. Engin ástæða er til annars en álykta að verðbólguhjöðnun í framhaldi af samningunum núna verði svipuð og á síðari hluta árs 2006.

Norðurlöndin eru ofarlega á blaði þegar samkeppnishæfni þjóða heims er borin saman. Þrátt fyrir að eiga margt sameiginlegt byggist árangur þeirra þó á ólíkum þáttum. Góður árangur Íslands byggist öðru fremur á skilvirkni atvinnulífs, en þar var Ísland í 2. sæti í heiminum á árunum 2005-2007. Þegar á hinn bóginn er litið til mælikvarðans skilvirkni stjórnvalda er árangur Íslendinga í meðallagi miðað við önnur ríki Norðurlanda og árangur okkar á sviði stofnanaumgjarðar er lakastur. Skýrist það m.a. af slakri grunngerð almennt, tiltölulega litlum útflutningi á hátæknivörum og takmörkuðum árangri á sviði vöruþróunar. Þetta kemur m.a. fram í nýrri skýrslu dr. Helgu Kristjánsdóttur, við viðskipta- og hagfræðideild Háskóla Íslands um samkeppnishæfni Norðurlandanna en í henni er m.a. stuðst við gögn IMD viðskiptaháskólans. Fram kemur skýrt í skýrslunni að Íslendingar geti enn bætt árangur sinn hvað varðar alþjóðlega samkeppnishæfni og þar með aukið verðmætasköpun og velferð.

Ný úttekt ParX viðskiptaráðgjafar IBM á Fræðslumiðstöð atvinnulífsins (FA) sýnir að tekist hefur að ná markmiðum með starfsemi FA - að bæta möguleika þeirra á vinnumarkaði sem litla grunnmenntun hafa til að afla sér menntunar. Úttektin er afar jákvæð fyrir Fræðslumiðstöðina og starfið sem þar er unnið. Faglegur árangur af starfi FA þykir umtalsverður og fyrirkomulag hefur reynst vel. Samstarf FA við símenntunarmiðstöðvar á landsbyggðinni og Mími símenntun hefur gengið vel og námsframboð fyrir markhópinn er gott. Þróun aðferða við mat á raunfærni, óformlegu námi og námsárangri hefur einnig gengið vel. Þessi fyrsta úttekt á FA fyrir menntamála ráðuneytið er unnin í samræmi við leiðbeiningar þess um úttektir á fræðslustofnunum.

Aðalfundur Samtaka atvinnulífsins verður haldinn föstudaginn 18. apríl síðdegis. Fundurinn að þessu sinni  fer fram í Listasafni Reykjavíkur - Hafnarhúsinu. Dagskrá verður auglýst þegar nær dregur en segja má að aðalfundur SA haldi nú á fornar slóðir en hann fór um árabil fram í miðborg Reykjavíkur undir merkjum forvera SA - VSÍ. Um og upp úr miðri síðustu öld var aðalfundur VSÍ t.a.m. haldinn í Kaupþingssalnum í Eimskipafélagshúsinu sem nú hýsir fjögurra stjörnu Radisson SAS hótel. Um tíma var fundurinn haldinn í húsnæði VSÍ í Garðastræti þar sem skrifstofur SA voru - áður en Hús atvinnulífsins var tekið í notkun - en fulltrúar kínverskra stjórnvalda halda nú til í Garðastrætinu. Fundurinn stóð í tvo heila daga hér áður fyrr en rétt er að halda því til haga að dagskrá aðalfundar SA þetta árið verður nær tveimur klukkutímum en tveimur dögum.

Staða starfsmenntasjóðanna Landsmenntar og Starfsafls er mjög góð og ástæða til að hvetja stjórnendur að sækja sér styrki í þessa sjóði. Góð staða í árslok 2007 byggðist einkum á því að Atvinnuleysistryggingarsjóður greiddi einnig til sjóðanna en þau framlög hættu um áramót. Þá var mikil þensla á vinnumarkaði og þess vegna minna sótt í sjóðina en oft áður en framlög atvinnurekenda rífleg af sömu ástæðu. Full ástæða er til að hvetja forráðamenn fyrirtækja  til að láta menntamál til sín taka á nýbyrjuðu ári og nýta sjóðina við þá uppbyggingu.

Lækki Seðlabankinn ekki stýrivexti á morgun líta Samtök atvinnulífsins á slíkt sem blauta tusku í andlit samningamanna í yfirstandandi kjaraviðræðum. Þetta kom fram í hádegisfréttum RÚV þar sem rætt var við Vilhjálm Egilsson, framkvæmdastjóra SA um stöðu kjaraviðræðna. „Ef Seðlabankinn ætlar að hækka vexti á morgun eða halda þeim óbreyttum og fara ekki inn í vaxtalækkunarferli þá lítum við svo á að það sé blaut tuska framan í andlitið á okkur" sagði Vilhjálmur.

„Það er mikilvægt fyrir þann samningaferil, sem er að fara í gang á sviði loftslagsmála á vegum Sameinuðu þjóðanna, að íslensk stjórnvöld fari af stað með skýrar hugmyndir um hvert skuli stefna. Það er mjög mikilvægt að menn haldi til haga árangri Íslands í loftslagsmálum sem íslensk stjórnvöld fengu viðurkenndan í samningaferlinu að Kyoto-samkomulaginu 1995-97 varðandi nýtingu endurnýjanlegrar orku og hið svokallaða íslenska ákvæði."  Þetta segir Pétur Reimarsson, forstöðumaður hjá SA, í samtali við Morgunblaðið í dag. Ennfremur segir Pétur að viðræðurnar um loftslagssamninginn snúist ekki um náttúruvernd eða einstakar virkjanir hér á landi heldur fyrst og fremst um að halda óskoruðum yfirráðum yfir orkulindum Íslands.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, ræddi um stöðu og horfur í íslensku efnahagslífi í hádegisviðtalinu á Stöð 2 í dag. Sagði hann mikilvægt að fjármálamarkaðir nái að rétta úr kútnum á næstu mánuðum. Takist það hins vegar ekki gæti ástandið orðið erfitt næsta haust. Vilhjálmur segir að það muni hægja smá saman á og ef takist ekki að snúa þróuninni við geti beðið okkar verulegur skellur næsta haust.

Kjaraviðræður sem nú standa yfir eru á jákvæðum nótum. Samtök atvinnulífsins hafa sett fram vinnuskjal vegna samninga við Starfsgreinasambandið og Flóabandalagið. Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, segir í Morgunblaðinu í dag að um sé að ræða grundvallarskjal sem hægt verði að vinna út frá. „Svo fæðast sams konar skjöl fyrir aðra hópa, einn af öðrum. Svo þarf eitthvað að stoppa í þetta eins og gengur, en þetta er allt á jákvæðum nótum," segir Vilhjálmur og bætir við að ef  allt gangi vel gætu samningar náðst í þessari viku, en áfram verður fundað í dag. Þá ræða SA við Alþýðusambandið, Samiðn og Rafiðnaðarsambandið.

Samtök iðnaðarins standa fyrir opnum fundi á Hótel Borg þriðjudaginn 12. febrúar um stöðu kvenna í iðnaði. Fundurinn ber yfirskriftina Virkjum kraft kvenna í iðnaði og hefst klukkan 8.00 með morgunverði í boði SI. Dagskráin hefst síðan klukkan 8.30 og lýkur klukkan 10.30. Fundurinn er öllum opinn en sérstök áhersla lögð á að ná til kvenna í stjórnenda- og millistjórnendastöðum. Skráning og nánari upplýsingar á vef SI

Íslensk fyrirtæki munu á næstu árum og áratugum þurfa að bregðast við loftslagsbreytingum með því að draga úr útstreymi gróðurhúsalofttegunda með einum eða öðrum hætti. Þetta kom fram á fjölsóttum morgunverðarfundi SA um hagsmuni Íslands í loftslagsmálum. Sá árangur sem Íslendingar hafa náð í notkun endurnýjanlegra orkugjafa mun hins vegar gera það að verkum að það verður vandasamt að draga verulega úr útstreymi á Íslandi og það mun taka langan tíma. Árangur Íslands í loftslagsmálum nýtur alþjóðlegrar viðurkenningar og er mikilvægt að svo verði áfram en í kjölfar loftslagslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna á Balí í desember á síðasta ári er nú unnið að undirbúningi nýs alþjóðlegs samkomulags á sviði loftslagsmála sem verður til umræðu á loftslagsráðstefnu í Kaupmannahöfn 2009 og er ætlað að taka gildi árið 2013. Mikilvægt er að stjórnvöld gæti hagsmuna Íslands og að atvinnulífið verði virkur þátttakandi í þeirri vinnu.

Einn fremsti fræðimaður Breta á sviði heilbrigðis- og velferðarmála, Julian Le Grand prófessor við London School of Economics, flytur erindi á síðdegismálþingi Stofnunar stjórnsýslufræða og Félags forstöðumanna ríkisstofnana mánudaginn 11. febrúar. Auk fjölda trúnaðarstarfa fyrir bresku ríkisstjórnina er prófessor Le Grand einn helsti höfundur þeirra umbóta ríkisstjórnar Tony Blairs sem lúta að nútímavæðingu í opinberri þjónustu og var hann m.a. ráðgjafi forsætisráðherra við innleiðingu stefnu bresku stjórnarinnar um aukið valfrelsi notenda og samkeppni innan opinberrar þjónustu.

Það er mikilvægt fyrir íslenskan vinnumarkað að njóta starfskrafta allra þeirra sem lagt geta sitt af mörkum og hagur samfélagsins alls að fólki verði hjálpað að snúa til baka inn á vinnumarkaðinn eftir áföll. Þetta kom fram í erindi Péturs Reimarssonar, forstöðumanns hjá SA, sem hann flutti á  morgunverðarfundi sem Straumhvörf - efling þjónustu við geðfatlaða og Samtök atvinnulífsins stóðu fyrir á Hilton Reykjavík Nordica. Þar kom m.a. fram  að Samtök atvinnulífsins hafi á undanförnum árum haft miklar áhyggjur af vaxandi fjölda öryrkja hér á landi og þeirri atburðarás sem leiði til mikillar fjölgunar þeirra. Þróun undanfarinna ára hafi haft  veruleg áhrif á vinnumarkaðinn en atvinnuþátttaka öryrkja er minni hér á landi en í nálægum löndum þrátt fyrir að almenn atvinnuþátttaka sé sú mesta sem þekkist. Mikilvægt sé að búa þannig í haginn að skilgreina vinnugetu fólks fremur en örorku ásamt því að bæta þjónustu og fjölga úrræðum.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, segir í samtali við Morgunblaðið í dag að gera megi því skóna að staðan í samningaviðræðunum skýrist í dag og á morgun og þá verði hægt að meta hvort hægt verði að halda áfram á næsta stig. Samtök atvinnulífsins funda áfram með fulltrúum Rafiðnaðarsambandsins, Samiðnar og VM í dag auk þess sem fulltrúar ASÍ bætast í hópinn. Á morgun verður síðan fundað með samninganefndum Starfsgreinasambandsins, Flóabandalagsins og VR. Auk kjaramála var í gær rætt um að koma á laggirnar áfallatryggingasjóði og er hugmyndin að hann hafi það verkefni að veita þjónustu og stuðning í veikindum.

Þann 31. janúar fór fram á Hótel Loftleiðum umræðufundur Samtaka atvinnulífsins um Ísland og Evrópusambandið. Á fundinum voru fluttar fjórar áhugaverðar framsögur og spunnust að þeim loknum gagnlegar umræður. Frummælendur voru Björn Bjarnason, dómsmálaráðherra, Michael Emerson, sérfræðingur frá Center for European Policy Studies, Katrín Júlíusdóttir, formaður þingmannanefndar EES og Edda Rós Karlsdóttir, forstöðumaður greiningardeildar Landsbankans.

Í morgunfréttum RÚV var rætt við Vilhjálm Egilsson, framkvæmdastjóra SA, um stöðuna í kjaraviðræðunum. Þar kom fram að í gær hafi verið rætt um útfærslu á launabreytingum við Starfsgreinasambandið og Flóabandalagið. Í dag funda SA með samtökum iðnaðarmanna og verslunarmönnum og sagði Vilhjálmur í samtali við RÚV að stefnt sé að því að ná eins mikilli samstöðu og hægt sé. Næsti fundur SGS, SA og Flóabandalagsins verður á fimmtudag.

Samningaviðræður Samtaka atvinnulífsins og Starfsgreinasambandsins halda áfram í dag. Rætt hefur verið um þriggja ára samning með endurskoðunarákvæði eftir eitt ár. Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, segir í samtali við Fréttablaðið í dag, að aðalmarkmiðið sé að kaupmáttur launa haldist og ganga þurfi frá ákveðnum útgangspunktum. Fundað hafi verið með formönnum landssambandanna og stærstu félaga fyrir helgi. Fundarhöld haldi áfram í vikunni.

Þriðjudaginn 5. febrúar kl. 8.00-10.00 munu Straumhvörf - efling þjónustu við geðfatlaða og Samtök atvinnulífsins standa fyrir morgunverðarfundi um geðheilsu og samfélagslega ábyrgð fyrirtækja á Hilton Reykjavík Nordica. Á undanförnum árum hefur átt sér stað aukin umræða um hlutverk fyrirtækja í samfélaginu og að þau taki aukna samfélagslega ábyrgð með því að taka þátt í ýmsum verkefnum sem varða heilsu og hag samfélagsins. Stjórnendur og eigendur fyrirtækja hafa áttað sig á því að þátttaka fyrirtækja í samfélagslegum verkefnum hvort sem það er fjárhagslega eða á annan veg getur skilað sér með margvíslegum hætti.

Utanríkisráðherra hefur lagt fram á Alþingi skýrslu um helstu málefni á vettvangi ESB og EFTA sem talið er að muni hafa áhrif hér á landi. Í skýrslunni er fjallað um fjölmörg mál sem geta haft áhrif á atvinnulíf og fyrirtæki á næstu árum, auk þess sem fjallað er almennt um þróun innri markaðarins. Sérstaklega er fjallað um málefni siglinga og sjávar, umhverfismál, orkumál, póstmál, veðlánastarfsemi og neytendamál.

Samtök atvinnulífsins efna til opins morgunverðarfundar um hagsmuni Íslands í loftslagsmálum, föstudaginn 8. febrúar á Grand Hótel Reykjavík. Fundurinn er hluti af fundaröð SA um atvinnulíf og umhverfi. Þar mun Pétur Reimarsson, forstöðumaður hjá SA, fjalla um áhrif Balí-vegvísisins á íslensk fyrirtæki en Pétur sat nýverið loftslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna á Balí. Þá mun Jón Ingimarsson, verkfræðingur, fjalla um leiðina til Kyoto-samkomulagsins og þá viðurkenninguna sem varð á sérstöðu Íslands í loftslagsmálum og í hverju hún felst. Jón tók þátt í alþjóðlegum samningaviðræðum fyrir hönd Íslands á vettvangi Sameinuðu þjóðanna á árunum 1992-2000, m.a. í aðdraganda Kyoto-samkomulagsins.