Fréttir

Samtök atvinnulífsins vilja að teknar verði upp nýjar aðferðir við kannanir á verðlagi á matvörumarkaði og miðlun verðupplýsinga til almennings. Í bréfi til forsætisráðherra Geirs H. Haarde er bent á að um nokkurra ára skeið hafi verið safnað rafrænum upplýsingum um sölu í matvöruverslunum og þær notaðar til þess að vinna talnaefni um markaðshlutdeild einstakra vörutegunda. Þessar upplýsingar væri einnig hægt að nýta til þess að gera kannanir á verðlagi einstakra vörutegunda í einstökum verslunum. Samtökin telja að með því að hagnýta slíkar upplýsingar fengist nákvæmari og betri mynd af verðlagi á þessum markaði. Það er skoðun samtakanna að Hagstofa Íslands væri eðlilegur aðili til þess að vinna úr þessum upplýsingum í eðlilegu samráði við alla viðeigandi hagsmunaaðila en nauðsynlegt er að Hagstofan fái nægar fjárveitingar til verksins.

Athugun Samtaka atvinnulífsins á bakgrunni stjórnarmanna í 15 stórum fyrirtækjum á íslenskum hlutabréfamarkaði leiðir í ljós að yfir 95% stjórnarmannanna höfðu reynslu af setu í stjórnum eða reynslu af rekstri fyrirtækis. Reynsla af stjórnun er því grundvallarþáttur þegar kemur að því að skipa í stjórnir fyrirtækjanna. Eignarhald ræður einnig miklu en 65% stjórnarmanna í umræddum fyrirtækjum eru sjálfir hluthafar í fyrirtækjunum eða sitja í stjórn fyrir hönd ákveðinna eigenda. Eigendur fjármagns eru því ráðandi í stjórnum fyrirtækja á Íslandi en þriðjungur stjórnarmanna í fyrirtækjunum sitja þar án eignatengsla. Menntun stjórnarmanna virðist ekki eins mikilvægur þáttur en í opinberri umræðu hafa margir furðað sig á því að kynjahlutfall í stjórnum íslenskra fyrirtækja hafi ekki jafnast í kjölfar þess að konum með háskólamenntun og konum í ábyrgðarstöðum hafi fjölgað verulega á undanförnum árum.

Á grundvelli upplýsinga frá verðlagseftirliti ASÍ hafa síðustu daga birst sérkennilegar túlkanir og fyrirsögnum verið slegið upp í fjölmiðlum þess efnis að breyting á skattlagningu matvæla frá 1. mars sl. hafi ekki skilað sér í lækkun verðlags. Ýmist er sagt að niðurstaðan sé óviðunandi, óásættanleg eða óþolandi fyrir neytendur. Sem betur fer er hér um rangfærslur að ræða sem ekki eru í samræmi við verðmælingar Hagstofu Íslands.

Ríkisstjórnin tilkynnti um ýmsar mótvægisaðgerðir samhliða ákvörðun um aðeins 130 þúsund tonna þorskafla á næsta fiskveiðiári. Mikilvægasta mótvægisaðgerðin fyrir sjávarútveginn og landsbyggðina væri hins vegar lægra gengi krónunnar. Nú eru skýrar efnahagslegar forsendur fyrir því að Seðlabankinn lækki vexti og hætti stuðningi sínum við alltof hátt gengi krónunnar segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA. Hann segir að Seðlabankinn verði að losna úr sjálfheldu vaxtastefnu sinnar. Það fái engan veginn staðist að gengi krónunnar skuli hækka þegar helsta útflutningsgreinin verði fyrir öðrum eins hremmingum og sjávarútvegurinn nú. Með vaxtastefnunni sé unnið gegn krónunni sem sjálfstæðum gjaldmiðli.

Ungt fólk á höfuðborgarsvæðinu, sem margt er nú í sínu fyrsta launaða starfi, mun fá tilsögn í að ráðstafa launum sínum á ábyrgan hátt. Vinnuskólinn í Reykjavík mun í júlí halda tveggja daga ráðstefnu um starfstengd efni fyrir hina ungu starfsmenn sína og hefur farið þess á leit við Unga frumkvöðla, sem eru frjáls félagsamtök, að þau fræði unglinga um fjármál þar.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, segir í samtali við Morgunblaðið, um ákvörðun Seðlabankans að halda stýrivöxtum óbreyttum, að nú hefði verið lag að hefja vaxtalækkunarferli. Hann undrast þá greiningu sem kemur fram í Peningamálum. „Ætla mætti að álit bankans sé að undir öllum kringumstæðum skuli hækka stýrivexti," segir Vilhjálmur og telur bankann hafa ætlað sér um of í baráttunni við verðbólguna. „Peningamálastefnan hefur reynst gagnslaus. Takmörk eru fyrir því hverju hægt er að áorka með vaxtastefnu." Vilhjálmur segir vandann fyrst og fremst liggja í hækkun fasteignaverðs. Skilaboð ríkisstjórnarinnar með lækkun lánshlutfalls gefi til kynna alvöru atlögu að verðbólgunni. Vaxtastefna Seðlabankans dugi ekki til.

Hækkun húsnæðisverðs hefur öðru fremur knúið verðbólguna áfram undanfarin ár. Vísitala neysluverðs hækkaði um 21% frá janúar 2003 til júní 2007 en um einungis 11% þegar hækkun húsnæðisverðs er undanskilin. Á þessum fjórum og hálfa ári hefur verðbólgan verið 4,5% á ári að jafnaði en 2,4% ef hækkun húsnæðisverðs er undanskilin. Hækkun húsnæðisverðs var 84% á tímabilinu en það nemur 15% á ári að jafnaði. Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri SA, segir í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi afar brýnt að stjórnvöld grípi til ráðstafana sem stuðlað geti að jafnvægi á fasteignamarkaði. „Ákvörðun félagsmálaráðherra þann 3. júlí sl. um lækkun lánshlutfalls á ný í 80% er gott skref í þá átt og mun skila árangri. Þróun fasteignamarkaðarins verður þó aldrei eðlileg fyrr en umsvif Íbúðalánasjóðs verða takmörkuð verulega og starfsemi hans afmörkuð við félagslegt hlutverk, en bönkum og sparisjóðum verði látið eftir að sinna almennum íbúðalánum,” segir Hannes.

Ef vörugjald yrði afnumið á Íslandi myndi verðlag hér verða sambærilegra við það sem þekkist í nágrannalöndunum og afnám vörugjalds á heimilistæki og byggingavörur myndi stuðla sérstaklega að bættum hag lág- og millitekjufólks. Sérstakt vörugjald á þessar vörur þekkist ekki meðal þeirra þjóða sem við Íslendingar berum okkur helst saman við. Vörugjaldskerfið er flókið og handahófskennt þar sem engin skiljanleg regla virðist vera fyrir hendi um það hvaða vörur eru skattlagðar og hvaða vörur ekki. Grill sem ristar brauð lárétt ber t.d. vörugjald en hefðbundin brauðrist sem ristar brauð lóðrétt er undanþegin gjaldinu. Algengar vörur á heimilum landsmanna eru 13-20% dýrari vegna vörugjaldsins og er niðurfelling þess orðin löngu tímabær. Skatttekjur ríkissjóðs af vörugjaldi á þessu ári eru áætlaðar tæplega fjórir milljarðar króna sem svarar til rúmlega 1% af tekjum ríkissjóðs. Vísitala byggingakostnaðar er áætluð 0,6% hærri en ella vegna vörugjaldsins og vísitala neysluverðs 0,24%.

Evrópusamtök atvinnulífsins, BUSINESSEUROPE, samþykktu á fundi sínum í Berlín í júní sérstakt ákall með sex áhersluatriðum til að gefa atvinnulífi í Evrópu byr undir báða vængi. Samtökin vilja m.a. örva hagvöxt með því að styrkja tengsl milli rannsókna og nýsköpunar, efla virkni innri markaðarins og berjast gegn hvers kyns verndarstefnu svo fátt eitt sé nefnt. Aðild að BUSINESSEUROPE eiga 39 samtök atvinnulífsins í 33 löndum Evrópu. Samtök atvinnulífsins og Samtök iðnaðarins eru aðilar að BUSINESSEUROPE.