Fréttir

Nú liggja fyrir niðurstöður úr ársfjórðungslegri könnun Capacent Gallup á stöðu og framtíðarhorfum hjá 400 stærstu fyrirtækjum landsins. Tæplega þrír fjórðu stjórnenda telja að núverandi aðstæður í efnahagslífinu séu góðar. Er þetta ívið betri niðurstaða en í samsvarandi könnun í september. Óvissa um efnahagshorfur sex mánuði fram í tímann fer vaxandi. Umframeftirspurn eftir starfsfólki virðist fara minnkandi og vöxtur innlendrar eftirspurnar dregst saman. Bjartsýni ríkir um eftirspurn á erlendum mörkuðum. Þróun EBITDA-framlegðar fyrirtækja hefur verið hagstæð. Fyrirtæki spá að meðaltali 2,2% verðbólgu næstu 12 mánuði.

Í nýrri skýrslu Hagfræðistofnunar Háskóla Íslands um hagstjórnarumhverfið og sambýli atvinnuveganna, kemur fram að alvarleg mistök hafi verið gerð þegar Íbúðalánasjóði var gert kleift að hækka hámarkslán og rýmka veðheimildir í kjölfar síðustu kosninga þrátt fyrir afgerandi viðvaranir óháðra innlendra og erlendra sérfræðinga. Í máli Tryggva Þórs Herbertssonar, sem kynnti skýrsluna fyrir jól, kom fram að afleiðingarnar hafi verið fyrirsjáanlegar og að þessar breytingar hafi valdið mikilli þenslu í hagkerfinu.

Íbúar á landinu voru 307.261 þann 1. desember sl. og fjölgaði um 7.370, eða sem nemur 2,5%, á fyrstu 11 mánuðum ársins samkvæmt bráðabirgðatölum Hagstofu Íslands. Körlum fjölgaði um rúmlega 5.100 en konum um aðeins um rúmlega 2.200.  Íslendingum fjölgaði um rúmlega 2.700, eða sem nemur 0,91% af íbúafjölda, og skiptist fjölgunin jafnt milli kynja. Íbúum með erlent ríkisfang fjölgaði hins vegar umtalsvert meira, eða um rúm 4.600 sem nemur 1,54% af íbúafjölda, en þar var kynjaskiptingin mjög ójöfn þar sem körlum fjölgaði um tæplega 3.800 en komum um tæplega 900. Töluverður hluti fjölgunar erlendra starfsmanna á árinu mun ganga til baka á næsta ári.

Framkvæmdastjórn ESB hefur tilkynnt um áform sín að auka álögur á flugsamgöngur til að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda. Komið verður á fót sérstöku kvótakerfi vegna útstreymis gróðurhúsalofttegunda frá flugi en viðbúið er að verð á farmiðum og vöruflutningum muni hækka vegna þessa. Áhrifin á íslenskt efnahagslíf gætu orðið mikil þar sem flugsamgöngur eru gríðarlega mikilvægar Íslendingum. Kostnaður á hvern flugmiða gæti t.d. vaxið um allt að 5.000 krónur en forstjóri Icelandair hefur bent á að sérstakir umhverfisskattar séu engin lausn heldur geti þvert á móti dregið úr möguleikum flugfélaga á að fjárfesta í nýrri tækni til að minnka losun gróðurhúsalofttegunda.

Fimmtudaginn 11. janúar næstkomandi fer fram á Hótel Nordica námsstefna um konur og stjórnun fyrirtækja. Nýr rektor Háskólans í Reykjavík, Svafa Grönfeldt, er meðal þeirra sem þar stíga á stokk en Svafa mun ræða um leiðtoga og hlutverk þeirra. Hildur Petersen, stjórnarformaður SPRON, mun ræða um konur og stjórnarsetu og öflugar konur munu ræða um konur og stjórnun ásamt því að segja eigin reynslusögur. Þær eru Elín Sigfúsdóttir, framkvæmdastjóri hjá Landsbanka, Hafdís Jónsdóttir, aðstoðar-framkvæmdastjóri Lauga, Hrönn Greipsdóttir, hótelstjóri Radisson SAS Sögu og Steinunn Þórðardóttir, framkvæmdastjóri Glitnis í London. Námsstefnan er bæði ætluð konum og körlum. Nánari dagskrá auglýst síðar. Hægt er að skrá sig hér.

Niðurstöður úr rannsókn á útgjöldum heimilanna fyrir árin 2003-2005 hafa verið gefnar út í nýju hefti Hagtíðinda. Þar kemur fram að hlutfall mat- og drykkjavöru í útgjöldum heimilanna heldur áfram að lækka miðað við árin 2002-2004, úr 14,4% í 12,9%. Athygli vekur að afar lítill munur er á hlutfalli matarútgjalda eftir útgjaldahópum. Tekjulág heimili verja hlutfallslega álíka stórum hluta útgjalda til kaupa á matvöru og tekjuhá heimili. Lækkun matarverðs leiðir því til tiltölulega jafnrar kaupmáttaraukningar allra heimila óháð tekjustigi.

Í nóvembermánuði sl. voru skráðir 38.457 atvinnuleysisdagar á landinu öllu sem jafngilda því að 1.749 manns hafi að meðaltali verið á atvinnuleysisskrá í mánuðinum, eða 1,1% af áætluðum mannafla á vinnumarkaði. Til samanburðar mældist atvinnuleysið 1,5% í nóvember 2005 en 1,0% í október sl. Vinnumálastofnun telur líkur á að atvinnuleysið aukist lítilsháttar í desember, m.a. vegna árstíðarsveiflu, og verði á bilinu 1%-1,3%. Sjá nánar á vef Vinnumálastofnunar.

Alþingi hefur samþykkt ný lög um endurnotkun opinberra upplýsinga. Lögin eru byggð á tilskipun Evrópusambandsins um sama efni en ganga þó lengra að nokkru leyti. Markmið laganna er að auka möguleika fyrirtækja og einstaklinga á að endurnota upplýsingar frá hinu opinbera og stuðla þannig að hagvexti og atvinnusköpun en miklir hagnýtingarmöguleikar geta verið fólgnir í að skapa ný verðmæti úr upplýsingum sem eru í vörslum stjórnvalda.

Í máli sem dæmt var í Hæstarétti 7. desember var deilt um hvort verktakafyrirtækinu Impregilo bæri að greiða starfsmanni sem ráðinn var af starfsmannaleigu til starfa við verkframkvæmdirnar við Kárahnjúka mismun þeirra launa sem hann taldi sig eiga rétt á sem trésmiður í vaktavinnu og verkamannalaunum sem starfsmannaleigan greiddi honum. Þá var deilt um það hvort Impregilo eða starfsmannaleigan væri vinnuveitandi starfsmannsins. Niðurstaða Hæstaréttar var að Impregilo væri ekki vinnuveitandi starfsmannsins heldur starfsmannaleigan. SA bendir á að sú niðurstaða er í fullu samræmi við gildandi lög um starfsmannaleigur.

Markaðshlutdeild krónunnar í íslenska bankakerfinu er um 20% en í íslenska lánakerfinu í heild er hlutdeildin aðeins 13%. Á undanförnum árum hafa ýmsar nýjungar á fjármagnsmarkaðnum gert hann virkari og meðal annars valdið því að lántakendur hafa betri möguleika en áður að taka lán í öðrum gjaldmiðlum en krónunni. Þessi þróun hlýtur að halda áfram og háir vextir á krónunni minnka því markaðshlutdeild hennar og þýðingu fyrir hagstjórn, segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. Hann veltir fyrir sér virkni stjórnar peningamála við þessar aðstæður og minnir á að gengi krónunnar hefur farið lækkandi að undanförnu þrátt fyrir metvexti.

RÚV fetar nú nýja braut í innheimtuaðgerðum sínum og krefur fyrirtæki um auknar greiðslur á afnotagjöldum vegna útvarpstækja í atvinnubifreiðum. Virðist þessi nýja skattheimta RÚV vera mjög tilviljanakennd auk þess sem óvissa ríkir um hvort lagastoð sé fyrir henni. Samtök atvinnulífsins hafa mótmælt þessari nýju skattheimtu og verði henni haldið til streitu mun látið reyna á réttmæti hennar fyrir dómsstólum. Um verulegar fjárhæðir getur verið að ræða hjá fyrirtækjum sem eru með fjölda atvinnubifreiða í rekstri.

Um næstu áramót mun almenn launahækkun í helstu kjarasamningum Samtaka atvinnulífsins við stéttarfélög og landssambönd verða 2,9%. Um áramótin hækkar ennfremur iðgjald atvinnurekenda til samtryggingarlífeyrissjóðs og framlag atvinnurekenda í fræðslusjóði verkafólks.

Framkvæmdastjórn ESB hefur tekið upp nýjar túlkunarreglur um ríkisaðstoð til rannsóknar- og þróunarstarfsemi og nýsköpunar og gilda þær frá ársbyrjun 2007 innan ESB. Má gera ráð fyrir að Eftirlitsstofnun EFTA (ESA) taki fljótlega upp hliðstæðar reglur sem gilda munu m.a. gagnvart slíkri ríkisaðstoð hér á landi. Með reglunum er leitast við að skýra hvaða ráðstafanir stjórnvalda feli í sér ríkisaðstoð og að hvaða marki þeim er heimilt að styrkja rannsóknir og þróun án þess að það brjóti í bága við ESB og EES reglur um ríkisaðstoð. Meðal nýmæla er að sérstakar reglur eru settar um styrki til nýsköpunar, en áður voru til staðar takmarkaðar reglur um það efni sem giltu einkum gagnvart litlum og meðalstórum fyrirtækjum.

Lokafundur fundaraðar verkefnisstjórnar 50+ um málefni miðaldra og eldra fólks á vinnumarkaði verður haldinn á Grand Hótel – Hvammi, þann 7. desember, kl: 8:30-10:00. Jón Torfi Jónasson prófessor í uppeldis- og menntunarfræði við Háskóla Íslands, fjallar um símenntun innan fyrirtækja. Þá munu Soffía Gísladóttir framkvæmdastjóri Símenntunarmiðstöðvar Eyjafjarðar og Ingibjörg Elsa Guðmundsdóttir framkvæmdastjóri Fræðslumiðstöðvar atvinnulífsins fjalla um símenntunaraðila og samspil framboðs og eftirspurnar. Umræður fara fram að loknum erindum. Fundurinn er öllum opinn og hægt er að kaupa morgunverð frá klukkan 8:00 á kr. 1.400.

Áætlað er að eftirspurn eftir orku í heiminum muni aukast  um 60% milli áranna 2002 og 2030. Byggja þarf upp hnattrænt markaðskerfi með losunarheimildir til langs tíma svo að t.d. fyrirtæki verði viljugri til að leggja út í þær fjárfestingar sem krafist er í nýrri tækni. Þetta er meðal þess sem kom fram í máli Dr. Nick Campbell, formanns umhverfisnefndar Evrópusamtaka atvinnulífsins, á fundi SA um loftslagsmál og atvinnulífið. Campbell sagði Ísland vera í einstakri stöðu vegna hás hlutfalls endurnýjanlegra orkugjafa hér, og að Ísland hefði mikilvæg skilaboð að færa umheiminum á því sviði.

Alþjóðasamtök flugfélaga hafa að eigin frumkvæði ákveðið að minnka losun um 10% milli áranna 2000 og 2010, en á síðustu 40 árum hefur losun á hvern floginn farþegakílómetra minnkað um 70%. Þetta er meðal þess sem kom fram í máli Jóns Karls Ólafssonar forstjóra Icelandair Group á fundi SA um loftslagsmál og atvinnulífið. Jón Karl lagði áherslu á það að sérstakir umhverfisskattar væru engin lausn, þvert á móti þá gætu þeir dregið úr möguleikum fyrirtækjanna á að fjárfesta í nýrri tækni til að minnka losun.

Innan ESB eru 12,8% raforku framleidd með endurnýjanlegum orkugjöfum, en hérlendis er þetta hlutfall 99,9%. Þetta er meðal þess sem fram kom í erindi Árna Magnússonar forstöðumanns orkumála hjá Glitni á fundi SA um loftslagsmál og atvinnulífið. Árni fjallaði um áherslu Glitnis á fjármálaþjónustu á sviði endurnýjanlegra orkugjafa, með sérstakri áherslu á jarðhita. Hann sagði bankann geta boðið umheiminum aðgang að gríðarlegri þekkingu á þessu sviði en áætlað er að eingöngu um 5% af virkjanlegum jarðhitasvæðum séu nú í notkun og sóknarfærin því mikil.

Fimmtudaginn 7. desember efnir Græni krossinn til ráðstefnu um öryggis- og heilbrigðismál á vinnustöðum og í samfélaginu. Græni Krossinn eru samtök sem hafa það stefnumið að stuðla að auknu öryggi og heilbrigði á vinnustöðum og í samfélaginu. Leitast verður við að svara spurningum um hvort og hvernig við getum aukið árangur okkar í heilbrigðis- og öryggismálum þannig að starfsfólk skili sér ávallt heilt heim. Ráðstefnan er haldin á Hótel Nordica í sal A og B og stendur frá kl. 9:00 til 16:00. Fundarstjórar eru Ármann Kr. Ólafsson, forseti bæjarstjórnar í Kópavogi og Stefanía Katrín Karlsdóttir, bæjarstjóri Árborgar.

Þriðjudaginn 5. desember næstkomandi gefst áhugafólki um atvinnulíf og umhverfismál kærkomið tækifæri til að hlýða á Dr. Nick Campbell ræða um loftslagsbreytingar og atvinnulífið á morgunverðarfundi SA. Dr. Campbell er formaður nefndar Evrópusamtaka atvinnulífsins um loftslagsbreytingar og umhverfisstjóri hjá alþjóðlega efnavörufyrirtækinu Arkema SA. Campbell hefur því ríka innsýn í þennan málaflokk sem hefur verið mikið í umræðunni að undanförnu. Á fundinum munu einnig Jón Karl Ólafsson, forstjóri Icelandair Group og Árni Magnússon, forstöðumaður orkumála hjá Glitni, lýsa viðhorfum sínum til málsins.

Samkvæmt reglugerð um matvælaeftirlit og hollustuhætti við framleiðslu og dreifingu matvæla hefur þess verið krafist að efni sem notuð eru til þrifa og gerileyðinga skuli samþykkt af Umhverfisstofnun. Nú hefur verið birt í Stjórnartíðindum ný reglugerð sem gerir að verkum að ekki þarf lengur að leita samþykkis Umhverfisstofnunar. Eftir sem áður ber framleiðendum að gæta þess að eiturefni og hættuleg efni berist ekki í matvæli og gæta þess að matvæli óhreinkist ekki eða spillist.