Efnahags- og skattamál

Mikilvægasta verkefnið um þessar mundir er að koma fjárfestingum í atvinnulífinu í gang - það er raunar algjört úrslitaatriði. Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, en rætt var við hann í morgunþætti Bylgjunnar um stöðuna í atvinnulífinu, takmarkaða bjartsýni stjórnenda stærstu fyrirtækja landsins og hvort viðsnúningur í efnahagsmálunum sé á næsta leiti. Vilhjálmur segir fjárfestingarnar í raun svo litlar að mikil hætta sé á að þjóðin dragist verulega aftur úr í lífskjörum og samkeppnishæfni.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, segir miklu skipta að móta nýja peningamálastefnu sem fyrst. Í samtali við Fréttablaðið í dag segir Vilhjálmur ánægjulegt að Árni Páll Árnason, efnahags- og viðskiptaráðherra, vilji hafa forgöngu um að setja í gang umræðu um peningastefnuna. Augljóst hafi verið að framkvæmd hennar hafi ekki virkað þegar Seðlabanki Íslands hækkaði ítrekað vexti í aðdraganda hrunsins til að reyna að sporna við verðbólgu. Þá segir Vilhjálmur mikilvægt að aflétta gjaldeyrishöftunum sem fyrst til að opna fjármagnsmarkaði. Gengi krónunnar geti þá byggt á raunveruleikanum en ekki því gerviumhverfi sem höftin skapi.

Í nýrri reglubundinni könnun Capacent meðal stjórnenda 400 stærstu fyrirtækja landsins kemur fram að nær allir aðspurðra telja sig hafa nægt starfsfólk og einungis 5,5% búa við skort á starfsfólki. Ráðningaráform stjórnenda eru ekki uppörvandi þar sem 14% hyggjast fjölga starfsmönnum á næstu sex mánuðum, 26% hyggjast fækka en 60% halda óbreyttum fjölda. Þetta er heldur lakari niðurstaða en í síðustu könnunum. Mesta fjölgunin er áformuð í fjármála- og tryggingastarfsemi en mesta fækkunin í iðnaði og framleiðslu.

Yfirgnæfandi hluti stjórnenda 400 stærstu fyrirtækja landsins telja aðstæður slæmar í atvinnulífinu. Þetta kemur  fram í reglubundinni könnun Capacent meðal fyrirtækjanna. Samkvæmt könnuninni, sem gerð var í desember 2010, telja 84% stjórnenda aðstæður slæmar, 15% að þær séu hvorki góðar né slæmar en nánast enginn að þær séu góðar. Þetta er svipuð niðurstaða og fengist hefur frá miðju ári 2008. Þeir örfáu stjórnendur sem telja aðstæður góðar starfa í sjávarútvegi og í iðnaði en í öðrum greinum telur enginn að aðstæður séu góðar.

Á fjórða hundrað stjórnenda mættu á opinn upplýsingafund í morgun um nýtt samkomulag um úrvinnslu skuldamála lítilla og meðalstórra fyrirtækja. Um víðtækt samkomulag er að ræða sem efnahags- og viðskiptaráðuneytið, Félag atvinnurekenda, fjármálaráðuneytið, Samtök atvinnulífsins, Samtök fjármálafyrirtækja og Viðskiptaráð Íslands standa að.

 

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, hvetur fyrirtæki til að snúa sér sem fyrst til síns viðskiptabanka til að skoða hvaða möguleikar standi þeim til boða og taka ákvarðanir í framhaldinu. Margir aðilar eru tilbúnir til að veita fyrirtækjunum hlutlausa þjónustu í þeirri vinnu sem framundan er og verða upplýsingar um þá birtar hér á vef SA.

Víðtækt samkomulag hefur náðst um leiðir við úrvinnslu skuldamála lítilla og meðalstórra fyrirtækja. Að því standa efnahags- og viðskiptaráðuneytið, Félag atvinnurekenda, fjármálaráðuneytið, Samtök atvinnulífsins, Samtök fjármálafyrirtækja og Viðskiptaráð Íslands. Skrifað var undir samkomulagið í dag í Rúgbrauðsgerðinni. Samkomulagið verður kynnt á opnum fundi á Grand Hótel Reykjavík föstudaginn 17. desember kl. 8.30-10.00. Nauðsynlegt er að skrá þátttöku hér á vef SA.

Samtök atvinnulífsins hafa allt frá því íslenska bankakerfið hrundi haustið 2008 hvatt til þess að reynt yrði sem fyrst að koma viðskiptum Íslands við aðrar þjóðir í eðlilegt horf. Því hafa samtökin stutt allar tilraunir starfandi ríkisstjórna á þessum tíma til að ná samkomulagi við við stjórnvöld í Bretlandi og Hollandi um svokallað Icesave-mál. Lausn þess er einn liður í endurreisn efnahagslífsins sem hefur dregist allt of lengi, en fleira þarf að koma til. Yfir 14 þúsund manns eru án atvinnu á Íslandi og þúsundir hafa yfirgefið landið í leit að betri tækifærum. SA telja þetta ólíðandi og hafa því lagt fram ítarlega aðgerðaáætlun um endurreisn atvinnulífsins. Lausn milliríkjadeilunnar við Breta og Hollendinga er einn liður í þeirri áætlun en til að komast út úr kreppunni þarf Ísland að fjárfesta í arðbærum útfluningsgreinum. Til þess þarf atvinnulífið greiðan aðgang að innlendu og erlendu lánsfé á viðráðanlegum kjörum og opinn aðgang að erlendum fjármálamörkuðum.

 

Á vef SA má nú nálgast ítarlegt yfirlit yfir framgang Icesave-málsins á vettvangi ríkisstjórnar og Alþingis og afstöðu SA til þess en framkvæmdastjórn Samtaka atvinnulífsins hvatti til þess í upphafi ársins að reynt yrði að ná víðtækri samstöðu um lausn málsins.

Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, segir jákvætt að niðurstaða sé fengin varðandi aðgerðir vegna skuldavanda heimilanna. Mikilvægt sé að unnið verði hratt úr vanda þeirra en einnig verði ráðist hratt í að leysa úr skuldavanda lífvænlegra fyrirtækja eins og boðað hafi verið. Hannes segir að ef endurskipulagning á fjárhag heimila og fyrirtækja gangi vel sé mögulega hægt að sjá fyrir botn hagsveiflunnar og jafnvel viðspyrnu.

Samtök atvinnulífsins áttu í gær fund með ráðherrum og Alþýðusambandi Íslands í stjórnarráðinu þar sem rætt var um aðgerðir í þágu skuldsettra heimila og framlag lífeyrissjóðanna til þeirra. Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri SA, segir að viðfangsefnið sé að tryggja að stjórnir sjóðanna geti tekið ákvörðun um að taka þátt í aðgerðum stjórnvalda án þess að eiga yfir höfði sér málaferli og bótakröfur. Búa verði þannig um hnútana að kröfur sem eru innheimtanlegar verði ekki afskrifaðar.

Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, segir í samtali við fréttastofu Stöðvar 2 að samtökin telji að Seðlabankinn hafi ráðist allt of hægt í stýrivaxtalækkanir. Svigrúm Seðlabankans til að keyra niður raunvexti fer minnkandi með lækkandi verðbólgu en hagdeild Samtaka atvinnulífsins telur að ábyrgðin á því að blása lífi í hagkerfið sé að færast frá Seðlabankanum og yfir á stjórnvöld. Hannes segir mikilvægast að stjórnvöld marki sóknarstefnu í atvinnumálum, eyði óvissu í kringum sjávarútveginn og stuðli að því að þau fjárfestingarverkefni sem eru á borðinu verði að veruleika.

Gangi spá OECD um hagvöxt á þessu og næsta ári eftir eru tekjur ríkissjóðs ofmetnar í fjárlagafrumvarpi næsta árs um 15 milljarða. Þetta segir Halldór Árnason, hagfræðingur hjá Samtökum atvinnulífsins, í samtali við Morgunblaðið. OECD hefur birt spá sem gerir ráð fyrir 1,5% hagvexti á næsta ári, en í fjárlagafrumvarpinu er byggt á þeirri forsendu að hagvöxtur verði 3,2%. Halldór segir fjárfestingu í atvinnulífinu í lágmarki og það hafi leitt til samdráttar. Samtök atvinnulífsins hafi margsinnis bent á að skapa verði skilyrði til að atvinnulífið geti hafið að fjárfesta á ný og ráða fólk í vinnu.

Til að bæta kjör fólks á íslenskum vinnumarkaði skiptir langmestu máli að fólk fái aukna vinnu. Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins. Raunhæfustu kjarabæturnar felist í að atvinnulaust fólk fái vinnu og að fyrirtæki sem hafi þurft að draga saman seglin, lækka laun og bjóða upp á hlutastörf að einhverju leyti auki umsvifin á nýjan leik. Aukin atvinna sé lykillinn að því að ná Íslandi í gang á nýjan leik og bæta hag almennings.

Formaður Samtaka atvinnulífsins, Vilmundur Jósefsson, segir að í komandi kjaraviðræðum á almennum vinnumarkaði verði lögð á það áhersla af hálfu SA að allir hópar fái sambærilega og hóflega launahækkun og að samningar allra aðila hafi sama gildistíma sem verði allt að þremur árum. Vilmundur leggur þunga áherslu á að það sé algjört forgangsmál að koma atvinnulífinu af stað á nýjan leik, skapa ný störf og minnka atvinnuleysið sem allra fyrst. Að því muni SA stefna.

 

Samtök atvinnulífsins efna til opinna funda á landsbyggðinni í næstu viku um stöðu atvinnumála og vinnumarkaðinn og verður fyrsti fundurinn á Ísafirði 9. nóvember. Fimmtudaginn 11. nóvember efna SA til funda á Akureyri og Húsavík og á Reyðarfirði föstudaginn 12. Nóvember. Fleiri fundir verða auglýstir síðar víðar um landið.

Í ítarlegri umfjöllun Ísland í dag á Stöð 2 þann 1. nóvember var fjallað um alvarlega stöðu atvinnumála á Íslandi og leiðir til þess að koma hlutunum á hreyfingu á nýjan leik. Niðurstöður nýlegrar könnunar Capacent meðal 400 stærstu fyrirtækja landsins var höfð til hliðsjónar en samkvæmt henni telja 80% stjórnenda aðstæður vera slæmar en enginn telur þær góðar. Miðað við niðurstöður könnunarinnar er erfiður vetur framundan ef ekki rætist fljótlega úr málum.

Samtök atvinnulífsins hvetja stjórnvöld til þess að nýtilkomin skilyrði um að jafna skuli tap til þess að öðlast rétt til frádráttar á móti fengnum arði verði felld niður sem og skilyrði um 10% lágmarkseign hlutafjár. Fyrir liggur að fjöldi fyrirtækja, með yfirfæranlegt skattalegt tap, sjá fram á umtalsverðan skattalegan kostnað við að færa fjármuni frá dótturfélögum til móðurfélags. Þessi meðferð söluhagnaðar veikir samkeppnisstöðu þeirra á alþjóðavettvangi og gerir þeim erfitt fyrir að halda höfuðstöðvum sínum hérlendis.

Miklu skiptir að íslensk skattalöggjöf hvetji til fjárfestinga erlendra aðila. Breytingar á tekjuskattslögum í lok árs 2009 hafa virkað þveröfugt. Ein breytingin felur í sér að skattandlag erlendra lögaðila verður ekki lengur tekjuskattstofn heldur tekjur. Tekjur erlendra aðila af t.a.m. vöxtum eru nú skattlagðar brúttó en ekki nettó eins og áður. Þessi breyting hefur gert Ísland að enn verri fjárfestingarkosti en þegar var orðið. Tekjur þessara aðila eru margskattlagðar, á meðan innlendir aðilar njóta sama fyrirkomulags og gilti áður. Samtök atvinnulífsins leggja því eindregið til að fallið verði frá þessari breytingu.

Síðastliðin tvö ár hefur nær algjört hrun orðið í verktakagreininni. Starfsmönnum hefur þannig fækkað um 50% til 60%. Til að koma í veg fyrir verkefnaskort og atvinnuleysi og að greinin leggist ekki af í bókstaflegri merkingu er íslenskum fyrirtækjum og starfsmönnum í verktakastarfssemi mikilvægt að geta fengið verkefni við hæfi erlendis.

Samtök atvinnulífsins hvetja stjórnvöld til að taka af allan vafa, með breytingu á lögum um tekjuskatt, að eignaauki vegna eingreiðslubóta úr sjúkdómatryggingum skuli vera undanþeginn tekjuskatti. Jafnræðissjónarmið mæla með því að eignaauki vegna þessara bóta verði áfram undanþegin tekjuskatti. Þá mæla velferðarrök með hinu sama. Með skattlagningu bótanna er verið að sækja fjármagn til þeirra sem lenda í alvarlegum heilsufarsvanda og hafa keypt sér að því þeir töldu skattfrjálsa tryggingu til að mæta slíkum vanda. Skattskylda bóta er tvísköttun og felur í sér auknar álögur á þá sem eiga um sárt að binda vegna alvarlegra sjúkdóma eða fötlunar.

Framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, Vilhjálmur Egilsson, segir boðað frumvarp ríkisstjórnarinnar um breytingar á gjaldþrotalögum jákvætt. Frumvarpið auðveldi fólki að komast aftur af stað eftir gjaldþrot og hvetji fólk til þátttöku í atvinnulífinu. Það hafi hins vegar í för með sér að þeir sem láni peninga verði að fara varlegar og gera meiri greinarmun á áhættu en nú. Vilhjálmur segir jafnframt að frumvarpið muni hafa þau áhrif að ásóknin í neðanjarðarhagkerfið minnki en þeir sem hafi orðið gjaldþrota á Íslandi hafi oft ekki átt neitt annað athvarf en að leita þangað.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdarstjóri Samtaka atvinnulífsins, telur óskynsamlegt að hækka laun sérstaklega hjá fyrirtækjum í útflutningsgreinum vegna þess að gengi krónunnar sé lágt um þessar mundir. Samtök atvinnulífsins telji að gengi krónunnar þurfi að hækka og hóflegir kjarasamningar sem valdi lítilli  verðbólgu muni stuðla að styrkingu krónunnar. Það komi öllum til góða.

Erfiðleikar í atvinnulífinu endurspeglast skýrt í mati stjórnenda fyrirtækja á stöðu og horfum í  ársfjórðungslegri könnun Capacent meðal 400 stærstu fyrirtækja landsins. Samkvæmt nýrri könnun, sem gerð var í september 2010, telja 80% stjórnenda aðstæður slæmar, 20% að þær séu hvorki góðar né slæmar en enginn að þær séu góðar. Þetta er svipuð niðurstaða og í fyrri könnunum á árinu þar sem fram hefur komið að 80-90% svarenda telja aðstæður í efnahagslífinu slæmar.

Aðilar vinnumarkaðarins áttu í gær fund með ríkisstjórninni um skuldavanda heimila og fyrirtækja. Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífisins, segir að á fundinum hafi komið fram að ríkisstjórnin vilji ganga hratt í það verk og fjarlægja þær hindranir sem séu í vegi þess að fyrirtæki geti starfað með eðlilegum hætti. „Við brýndum fyrir ríkisstjórninni að fyrirtækin yrðu að hafa rekstrargrundvöll. En á meðan þessi óvissa er um mál fyrirtækja geta þau ekki gert framtíðaráætlanir eða ráðið til sín fólk."

Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastóri SA, tók þátt í umræðum um skattastefnu ríkisstjórnarinnar í þættinum Sprengisandi á Bylgjunni sunnudaginn 10. október ásamt Helga Hjörvar alþingismanni. Hannes segir skattastefnuna koma í veg fyrir nauðsynlega uppbyggingu atvinnulífsins. Frekari hækkun tekjuskatts fyrirtækja og fyrirhuguð hækkun á fjármagnstekjuskatti hindri fjárfestingar í atvinnulífinu en en aukin fjárfesting sé einmitt það sem Ísland þurfi á að halda til að komast út úr kreppunni. Fjárfestingar eru nú í algjöru lágmarki - þær hafa aldrei verið lægri.

Án öflugs atvinnulífs verður ekki til öflugt velferðarkerfi. Þetta segir Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri SA, í leiðara nýs fréttabréfs samtakanna. Hann segir að ef vinna eigi bug á atvinnuleysinu þurfi fjárfestingar, smáar og stórar, innlendar sem erlendar, að aukast verulega. Hækkun tekjuskatts fyrirtækja, hækkun skatts á arðgreiðslur og hækkun tryggingagjalds dragi úr fjárfestingum og seinki þar með atvinnusköpun og minnki svigrúm fyrirtækja til kjarabóta. Þá hafi ríkisstjórnin boðað að tryggingagjaldið muni ekki lækka samhliða minnkandi atvinnuleysi, eins og gengið hafi verið út frá, og við það verði ekki unað. Almenningur muni finna fyrir stefnu ríkisstjórnarinnar með meira atvinnuleysi, lakari lífskjörum og minni velferðarþjónustu en annars hefði orðið.

Fjárfestingar í atvinnulífinu eru forsenda samkeppnishæfni og hagvaxtar. Án fjárfestinga skapast engin ný störf og grunnur þeirra sem fyrir eru veikist smám saman þar til þau hverfa að lokum. Frá lokum síðari heimsstyrjaldarinnar fram til 2008 voru fjárfestingar hér á landi að meðaltali á ári um 25% landsframleiðslunnar. Síðustu tvo áratugina hefur hlutfallið numið 21%. Í yfirstandandi efnahagskreppu hefur umfang fjárfestinga hrunið og á það jafnt við um fjárfestingar í atvinnulífinu, í íbúðarhúsnæði og um fjárfestingar hins opinbera. Árið 2009 námu fjárfestingar í heild 14% af landsframleiðslu og er áætlað að þær lækki í 12% á þessu ári. Fjárfestingar atvinnuveganna eru taldar hafa numið 7% af landsframleiðslu 2009 og 8% á þessu ári.

 „Forsendur fjárlagafrumvarpsins eru að mörgu leyti úreltar og staðan veikari en gengið er út frá," segir Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins. „Við fyrstu sýn kemur það okkur hjá Samtökum atvinnulífsins á óvart að byggt sé á forsendum þjóðhagsspár Hagstofunnar frá því í júní." Síðan í júní hafi forsendur verið endurmetnar og til dæmis sé minni hagvexti spáð á næsta ári samkvæmt áætlun Seðlabankans frá því í ágúst.

Í desember 2009 ákvað Alþingi að skipta úthlutuðum arði hlutafélaga og einkahlutafélaga upp í launahluta og fjármagnshluta við skattlagningu. Samkvæmt reglunum ber að skattleggja arð allt að 20% af eigin fé sem fjármagnstekjur en helming af arðinum umfram það sem fjármagnstekjur og launatekjur. Sá hluti arðsins, sem sætir launatekjuskattlagningu, ber því eftir atvikum 32,72%, 42,12% eða 46,12% skatt. Þetta skapar óvissu, óþarfa flækjur og eykur líkur á flutningi fyrirtækja erlendis, svo sem rannsóknar- og nýsköpunarfyrirtækja. Nauðsynlegt er að endurskoða þetta fyrirkomulag.

Samtök atvinnulífsins og Viðskiptaráð Íslands hafa gefið út nýtt rit með ítarlegum tillögum til umbóta á skattkerfinu sem hafa það að markmiði að efla fjárfestingu, auka atvinnu og bæta lífskjör. Ritið heitir Skattkerfi atvinnulífsins. Fjárfesting - atvinna - lífskjör og var kynnt á opnum fundi í morgun á Hilton Reykjavík Nordica þar sem fullt var út úr dyrum. Á fjórða hundrað stjórnenda úr íslensku atvinnulífi mætti til fundarins.

 

Í inngangi ritsins kemur m.a. fram að á Íslandi eru skatttekjur hins opinbera í hlutfalli við landsframleiðslu meðal þeirra hæstu í OECD ríkjunum (m.v. 2007) þegar lögbundin iðgjöld í lífeyrissjóði eru talin með. Það er eðlilegt að telja þau með þar sem sambærileg iðgjöld eru víðast annars staðar í formi skatta. Hlutfallið þannig reiknað var 48,6% á Íslandi en hæst 48,7% í Danmörku. Skatthlutfall evru-ríkjanna var hins vegar 39,7% og OECD-ríkjanna 35,8%.

 

Rafrænt eintak má nú nálgast hér á vef SA.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, kynnti í morgun  tillögur SA og Viðskiptaráðs Ísland um umbætur á skattkerfinu sem hafa að markmiði að efla fjárfestingar, stuðla að sköpun nýrra starfa og bæta lífskjör landsmanna.  Í kynningu sinni sagði hann m.a. nauðsynlegt að skattkerfið stuðli að bættri samkeppnishæfni íslensks atvinnulífs.  Ýmis skilyrði hér á landi séu lakari en hjá keppninautum okkar og því þurfi að breyta. Margar breytingar sem gerðar hafa verið á skattkerfinu skemmi fyrir fyrirtækjum í stað þess að auka tekjur ríkissjóðs.

Vilmundur Jósefsson, formaður Samtaka atvinnulífsins setti í morgun opinn fund SA og Viðskiptaráðs Íslands um skattamál fyrirtækja sem nú stendur yfir. Þar lögðu samtökin fram ítarlegar tillögur að umbótum á skattkerfinu sem miða að því að efla fjárfestingar, stuðla að sköpun nýrra starfa og bæta lífskjör landsmanna. Í erindi sínu sagði Vilmundur að þær breytingar sem ríkisstjórnin hafi gert á skattkerfinu lýsi ótrúlega mikilli vanþekkingu á efnahagslífinu. Skattkerfið hafi verið fært áratugi aftur í tímann, einfaldleika þess og gagnsæi hafi verið fórnað.

Samtök atvinnulífsins og Viðskiptaráð Íslands kynna í dag ítarlegar tillögur að umbótum á skattkerfinu sem miða að því að efla fjárfestingar, stuðla að sköpun nýrra starfa og bæta lífskjör landsmanna. Tillögurnar verða kynntar á opnum morgunverðarfundi samtakanna sem hefst á Hilton Reykjavík Nordica kl. 8:30 og stendur til k. 10:00. Rúmlega 300 stjórnendur úr íslensku atvinnulífi hafa boðað komu sína á fundinn en þar mun m.a. Steingrímur J. Sigfússon, fjármálaráðherra, bregðast við tillögunum.

Á þriðja hundrað stjórnenda úr íslensku atvinnulífi hafa nú þegar boðað komu sína á opinn fund SA og VÍ um skattamál fyrirtækja en fundurinn fer fram á Hótel Nordica í fyrramálið. Skráningu á fundinn lýkur í dag og eru áhugasamir hvattir til að skrá sig sem fyrst en ljóst er að skattamálin hvíla þungt á atvinnulífinu um þessar mundir - einkum breytingar á skattkerfinu sem stjórnvöld hafa ráðist í og valda atvinnulífinu og ríkissjóði skaða.

Samtök atvinnulífsins og Viðskiptaráð Íslands efna til opins morgunverðarfundar um skattamál fyrirtækja fimmtudaginn 23. september nk. á Hótel Nordica. Þar munu samtökin leggja fram og kynna tillögur að umbótum á skattkerfinu  sem miða að því að efla fjárfestingar, stuðla að sköpun nýrra starfa og bæta lífskjör landsmanna. Steingrímur J. Sigfússon, fjármálaráðherra, mun bregðast við tillögunum og fjalla um skattamálin, auk þess sem stjórnendur og skattasérfræðingar munu ræða raunveruleg dæmi um það sem þarf að laga til að endurreisn atvinnulífsins geti hafist.

Samtök atvinnulífsins telja nauðsynlegt að flestar þær breytingar sem gerðar voru á síðasta ári á skattalegu umhverfi atvinnulífsins gangi til baka eða verði breytt. Þær eru flestar til þess fallnar að draga úr fjárfestingum og vilja til þátttöku í atvinnurekstri. Sérstaklega á þetta við um breytingar sem ekki skila ríkissjóði ætluðum tekjum en valda sjálfstætt starfandi einstaklingum, fyrirtækjum og ríkissjóði kostnaðarauka og óhagræði.

Samtök atvinnulífsins vilja vekja sérstaka athygli á þýðingu fjárfestinga fyrir íslenskt samfélag nú þegar afar misvísandi skilaboð um hagþróun koma fram og skapa mikla óvissu um þróun atvinnulífsins og efnahags þjóðarinnar. Þróun á vinnumarkaði sýnir minnkandi atvinnuleysi og að fjöldi starfa á fyrri árshelmingi þessa árs hafi verið svipaður og í fyrra. Í síðustu viku birti Hagstofan svo aðrar tölur sem gefa til kynna að afraksturinn af störfum þjóðarinnar hafi verið 7,3% samdráttur í landsframleiðslu milli fyrri árshelminga 2009 og 2010 og leiðrétti þannig niður á við fyrri tölur um hagvöxt í byrjun þessa árs og í lok þess síðasta.

 

Í ríkjum með áreiðanlegar hagtölur væri slíkt framleiðniáfall í atvinnulífinu tilefni til neyðarviðbragða og rannsókna, en íslenskt atvinnulíf þarf að búa við óvissu og óáreiðanlegar hagtölur.

Málefni íslenskra lífeyrissjóða hafa verið nokkuð til umræðu að undanförnu, m.a. aðkoma atvinnurekenda að rekstri sjóðanna, en það fyrirkomulag er ekki algilt. Í vikunni var rætt við Vilhjálm Egilsson, framkvæmdastjóra SA, um lífeyrismálin á Bylgjunni en þar var þeirri hugmynd m.a. varpað fram að leggja niður alla starfandi lífeyrissjóði og stofna einn sjóð fyrir landsmenn. Vilhjálmur segir þá hugmynd ekki góða í ljósi reynslunnar en með fjölbreyttu lífeyriskerfi sé hægt að bera saman árangur ólíkra sjóða. Hann segir nauðsynlegt að taka ákveðna áhættu í fjárfestingum sjóðanna til að tryggja fólki verðtryggðan lífeyri en ávöxtun hafi farið lækkandi að undanförnu með aukinni sókn í tryggari ávöxtunarleiðir.

Í flestum OECD-ríkjum hefur ríkisvaldið sett fjármálareglur sem gilda fyrir lægri stjórnsýslustig, eða þau hafa sjálf sett þær, til þess að koma í veg fyrir skuldasöfnun eða útgjaldavöxt hins opinbera. Yfirleitt er með setningu eða aðlögun slíkra reglna stefnt að því að tryggja markmið í hagstjórn og stöðugleika í efnahagslífinu. SA telja mikilvægt að slíkar reglur verði settar á Íslandi en umsvif sveitarfélaga hafa aukist verulega á undanförnum árum.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, segir í samtali við Fréttablaðið í dag að stjórnvöld verði að nýta sér góðar horfur í efnahagslífinu og beita sér fyrir því að koma verkefnum á borð við álverið í Helguvík í gang. Gylfi Arnbjörnsson, forseti ASÍ, segir í frétt blaðsins að það yrði gríðarlegt reiðarslag ef eigendur Norðuráls hættu við byggingu álvers í Helguvík vegna óvissu um raforku og tafa á veitingu virkjanaleyfis. Stjórnvöld verði að fylgja eftir batasporum í efnahagslífinu með þróttmeiri ákvörðunum í efnahagsmálum. Einkennileg staða sé uppi hjá stjórnvöldum í málefnum HS Orku, sem setji álver í Helguvík í uppnám.

Samtök atvinnulífsins leggja áherslu á að skattar verði ekki hækkaðir heldur opinber útgjöld lækkuð til að ná jafnvægi í ríkisfjármálum fyrir næsta fjárlagaár. Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, í samtali við fréttavef Vísis vegna fréttar Morgunblaðsins um að ríkisstjórnin hyggist hækka skatta, m.a. fjármagnstekjuskatt, tekjuskatt fyrirtækja, auðlegðarskatt, erfðafjárskatt og umhverfis- og auðlindagjald auk áforma um sérstakan bankaskatt.

Kaupmáttur lágmarkslauna er nú 2,5% hærri en í ársbyrjun 2008. Kjaraskerðing verkafólks af völdum efnahagskreppunnar hefur verið minni en annarra hópa.

Íslenska skattkerfið fær á heildina litið jákvæða umsögn í skýrslu AGS um skattkerfið, Improving the Equity and Revenue Productivity of the Icelandic Tax System. Það sé fremur einfalt, skattstofnar breiðir, skatthlutföll tiltölulega lág, möguleikar til skattasniðgöngu takmarkaðir og tekjuöflunargeta mikil. Þetta segir Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri SA í grein í Viðskiptablaðinu í dag.

Svipleg örlög stöðugleikasáttmálans breyta því ekki að gera verður nýja atrennu að því að ná atvinnulífinu á alvöru skrið, skapa störf og eyða atvinnuleysinu. Ríkisstjórnin kemur óhjákvæmilega að því en í samskiptum við ríkisstjórn og önnur stjórnvöld þarf í ljósi reynslunnar að ganga mun tryggilegar frá málum en áður var nauðsynlegt. Nú þarf að miða við að lagabreytingar sem ríkisstjórn vill beita sér fyrir í samkomulagi við aðila vinnumarkaðarins verði samþykktar áður en gengið er frá kjarasamningum og sambærilegt gildi um stjórnvaldsákvarðanir. Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins m.a. í leiðara nýs fréttabréfs SA um komandi kjaraviðræður og áherslur SA en flestir samningar á vinnumarkaðinum renna út í lok nóvember.

Sveitarfélög verða að setja sér haldgóðar fjármálareglur sem tryggja eftir föngum hallalausan rekstur þeirra. Fjárhagur flestra sveitarfélaga þolir ekki lausatök og mikilvægt er að sveitarfélög sæki leiðir til hagræðingar í reynslu hjá hverju öðru. Breytileiki í kostnaði sveitarfélaga á hvern íbúa er mikill sem sýnir að verulegt svigrúm er fyrir bættan rekstrarárangur sem nauðsynlegt er að nýta. Í tillögum Samtaka atvinnulífsins að nauðsynlegum umbótum í fjármálum hins opinbera kemur fram að hægt sé að hagræða á vettvangi sveitarfélaganna fyrir um 20 milljarða króna á ári.

Skatttekjur Ríkisútvarpsins eru vel á fjórða milljarð króna á ári. Að mati Samtaka atvinnulífsins er óhjákvæmilegt að þessi starfsemi verði fyrir miklum niðurskurði á næstunni. Mikil framþróun hefur átt sér stað í fjölmiðlun á síðustu árum og því eðlilegt að ljósvakamiðlar fái allir jöfn færi á að sinna því hlutverki sem Ríkisútvarpið gegnir nú samkvæmt útvarpslögum: Að gegna öryggishlutverki á hættutímum, flytja fréttir og skoðanaskipti, standa vörð um íslenska tungu, menningararfleifð og sögu þjóðarinnar, flytja lista- og menningarefni, fræða hlustendur, flytja skemmtiefni, sérstaklega fyrir börn og senda dagskrána út til landsins alls.

Sameiginlegt hvatningarátak stjórnvalda, aðila vinnumarkaðarins og Nýsköpunarmiðstöðvar Íslands hófst í dag undir yfirskriftinni Allir vinna. Átakinu eru ætlað að efla innlenda atvinnustarfsemi, framleiðslu, verslun og þjónustu. Landsmenn eru hvattir  til að nýta sér hagstæðar aðstæður til að ráðast í framkvæmdir og leggja þar með sitt af mörkum til að skapa atvinnu.

 

Endurgreiðsla virðisaukaskatts vegna vinnu við eigið íbúðarhúsnæði eða sumarhús hefur verið hækkuð úr 60% í 100%. Þá geta einstaklingar sem fjárfesta í viðhaldi á eigin húsnæði fengið allt að 200 þúsund króna skattafrádrátt en hjón eða samskattaðir allt að 300 þúsund króna skattafrádrátt.

Samtök atvinnulífsins hafa farið þess á leit við dómsmála- og mannréttindaráðherra að beita sér fyrir því að mál vegna gengistryggðra lána fái flýtimeðferð í dómskerfinu. Með dómunum hefur skapast gríðarleg réttaróvissa ásamt óvissu um afleiðingarnar m.a. um hversu víðtæk áhrifin eru, hvernig fara eigi með það sem greitt hefur verið og hvernig skuli fara með skuldbindingar sem eru að fullu greiddar. Skiptar skoðanir eru einnig um hvaða vexti skuli miða við á umræddum skuldbindingum.

Samtök atvinnulífsins telja að skoða beri hækkun lífeyrisaldurs og tengingu hans við lengri meðalævi þjóðarinnar. Miklar breytingar eru fyrirsjáanlegar á aldurssamsetningu Íslendinga á næstu áratugum þar sem eldra fólki mun fjölga hlutfallslega og fólki á vinnualdri mun jafnframt fækka hlutfallslega. SA telja því að það hljóti að koma til alvarlegrar skoðunar að hækka almennan aldur til töku lífeyris á næstunni úr 67 árum í 68 ár hjá almennu lífeyrissjóðum og Tryggingastofnun og hækka jafnframt þennan aldur hjá lífeyrissjóðum opinberra starfsmanna úr 65 í 68 ár. Þetta kemur m.a. fram í nýju riti SA Nauðsynlegar umbætur í fjármálum hins opinbera. Fjallað var um málið í fréttum Stöðvar 2.

Samtök atvinnulífsins vilja hefja umræðu um að hækka viðmiðunaraldur vegna lífeyristöku úr 67 í 68 ár. Ennfremur telja SA skynsamlegt að viðmiðunaraldur vegna lífeyrisréttinda opinberra starfsmanna, sem er 65 ár, verði samræmdur því sem gildir um almenna lífeyrissjóði og almannatryggingar. Í ljósi fyrirsjáanlegra breytinga á aldurssamsetningu þjóðarinnar eru hugmyndir um skattlagningu inngreiðslna í lífeyrissjóði fráleitar. Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, m.a. í leiðara nýs fréttabréfs SA um leiðir til umbóta í ríkisfjármálum.

Einn meginþátturinn í endurreisn íslensks efnahags er að snúa hallarekstri ríkissjóðs við þannig að afgangur verði á rekstrinum. Þetta sagði Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, á morgunverðarfundi SA í morgun þar sem nýtt rit SA um nauðsynlegar umbætur í fjármálum hins opinbera var kynnt.

 

Vilhjálmur sagði  fjármál hins opinbera hafa margvísleg áhrif á atvinnulífið og móta starfsskilyrði og samkeppnisstöðu þess. Opinberu fjármálin hafi t.a.m. áhrif á verðbólgu og vexti og þar með á hagvöxt, sköpun starfa og kaupmátt launa. Traust opinber fjármál séu því ein grundvallarforsenda þess að unnt verði að sækja fram til bættra lífskjara.

Aðstæður í efnahagslífinu eru nú slæmar að mati 87%  stjórnenda í stærstu fyrirtækjum landsins, 1% telja þær góðar en 12% telja aðstæður hvorki góðar né slæmar. Er þetta meðal niðurstaðna ársfjórðungslegrar könnunar Capacent Gallup á stöðu og horfum meðal 400 stærstu fyrirtækja landsins, en könnunin var gerð í maí og byrjun júní 2010. Afstaða stjórnenda hefur ekki breyst frá síðustu könnun í febrúar og mars sl. Vísitala efnahagslífsins er því enn við lægstu mörk líkt og hún hefur verið frá hruni bankanna.

BUSINESSEUROPE (Evrópusamtök atvinnulífsins) birtu í vikunni nýja hagvaxtarspá en Samtök atvinnulífsins og Samtök iðnaðarins eiga aðild að BUSINESSEUROPE. Samtökin spá hægum efnahagsbata í löndum ESB og gera ráð fyrir 1,1% hagvexti á þessu ári og 1,6% á því næsta. Búist er við að atvinnuleysi verði að meðaltali um 10% í löndum ESB og að atvinnuástandið batni ekki fyrr en í árslok 2011. Þó er atvinnuleysi mjög mismunandi milli landa eða frá 5-6% í Austurríki og Hollandi til tæplega 20% á Spáni. BUSINESSEUROPE birtu einnig nýja skýrslu um stöðu evrunnar í vikunni og æskileg viðbrögð til að styrkja framtíð hennar. Skýrsluna má nálgast á vef SA ásamt hagvaxtarspánni.

Grundvallarforsenda þess að unnt verði að sækja fram til bættra lífskjara á Íslandi er að dregið verði úr útgjöldum hins opinbera og fjármunir þess nýttir betur. Of miklar skattaálögur á fyrirtæki og einstaklinga draga úr hagvexti og því eru takmörk sett hversu mikið er hægt að auka skattheimtuna. Því eru líka takmörk sett hvað hægt er að draga mikið saman þjónustu hins opinbera. Með hagræðingu og nýjum hugmyndum um skipulag þjónustunnar er hins vegar hægt að lækka útgjöld ríkisins án þess að skerða lífskjör borgaranna.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, segir að 200 milljarðar króna af innlánum viðskiptabanka og sparisjóða séu úr umferð meðan þær fjárhæðir liggi í Seðlabankanum. Atvinnulífið í landinu sé svelt um tugi milljarða vegna þessa. Þetta kom fram í hádegisfréttum RÚV.

„Ríkisstjórnin hefur vissulega verið að gera eitt og annað en það eru stóru verkefnin sem skipta höfuðmáli sem hafa ekki komist í framkvæmd," segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, á fréttavef mbl.is aðspurður um viðbrögð fjármálaráðherra við gagnrýni ASÍ á aðgerðaleysi stjórnvalda. „Þá er ég fyrst og fremst að tala um þessar stóru fjárfestingar í atvinnulífinu þar sem öllum hindrunum átti að vera búið að ryðja úr vegi fyrir 1. nóvember á síðasta ári. Og sömuleiðis átti að vera búið að taka ákvörðun fyrir 1. september á síðasta ári um stórar samgönguframkvæmdir þar sem lífeyrissjóðirnir áttu að koma að fjármögnun. Við erum enn þá með óþarflega mikið atvinnuleysi."

Það er ekkert svigrúm til frekari skattahækkana og í raun eru þær brot á samkomulagi ríkisstjórnarinnar við aðila vinnumarkaðarins. Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, bendir á að nú þegar sé búið að hækka skatta um 70 milljarða króna á árunum 2009 og 2010. „Það er ekki hægt að ganga lengra í þeim efnum." Vilhjálmur segir að fyrst verði að lækka útgjöld ríkisins um allt að 50 milljarða króna. Ef ríkisstjórnin láti verða af því að hækka skattana muni það setja í uppnám samninga við ríkið í tengslum við gerð nýrra kjarasamninga í haust.

Samtök atvinnulífsins telja eitt brýnasta verkefni stjórnvalda að  örva fjárfestingar og efla útflutningsframleiðslu. Eitt mikilvægasta tækið til þess er að styrkja orkufyrirtækin til að tryggja að þau geti fjárfest í aukinni orkuframleiðslu og stundað rannsóknir svo unnt sé að halda áfram að virkja sjálfbærar orkulindir Íslands. Þetta markmið er í fullu samræmi við stefnu ríkisstjórnarinnar sem lýsti yfir við myndun stjórnarinnar: „Leitað verður leiða til þess að örva fjárfestingu innlendra og erlendra aðila og sköpun nýrra starfa á almennum vinnumarkaði."

Samtök fjármálafyrirtækja (SFF) telja mikilvægt að eyða óvissu um skattalega meðferð bóta og taka undir sjónarmið  Gigtarfélags Íslands, Hjartaheillar og Krabbameinsfélagsins í bréfi til efnahags- og skattanefndar Alþingis þar sem bent er á að brýnt sé að taka af öll tvímæli um að bætur úr sjúkdómatryggingum séu ekki og verði ekki til framtíðar tekjuskattsskyldar. Þetta kemur fram í samantekt SFF um skattlagningu sjúkdómatrygginga sem birt er á vef samtakanna.

„Það er afar brýnt að bankarnir vinni með fyrirtækjunum að úrlausn þess vanda sem skapaðist annars vegar við hrun bankanna og hins vegar gríðarlega gengislækkun íslensku krónunnar. Nauðsynlegt er að sem fyrst takist að ljúka afgreiðslu mála þannig að fyrirtækin þurfi ekki að velkjast um í óvissu misseri eftir misseri án þess að það takist að ljúka samkomulagi við viðskiptabanka sinn." Þetta sagði Vilmundur Jósefsson, formaður SA, m.a. í ræðu á opnum fundi Samkeppniseftirlitsins um yfirtöku banka á fyrirtækjum og hlutverk Samkeppniseftirlitsins.

Birna Einarsdóttir, bankastjóri Íslandsbanka, birti í morgun á opnum fundi Samkeppniseftirlitsins yfirlit yfir lán Íslandsbanka til fyrirtækja. Athygli verkur að þrátt fyrir mjög erfiðar aðstæður í atvinnulífinu er tæpur helmingur lána bankans til fyrirtækja, eða 46%, í skilum. Þá eru 41% lánanna í endurskipulagningu en markmið Íslandsbanka er að fyrirtækin geti staðið í skilum að henni aflokinni.  Aðeins 4% lána Íslandsbanka til fyrirtækja eru í vanskilum en 9% eru á athugunarlista.

Vilmundur Jósefsson, formaður SA, fjallaði um aðkomu bankanna að endurskipulagningu fyrirtækja og hlutverk Samkeppniseftirlitsins á opnum fundi eftirlitsins sem fram fór í morgun. Þar ræddi hann m.a. um ósk Samkeppniseftirlitsins um auknar valdheimildir til að skipta upp fyrirtækjum án þess að þau hafi brotið af sér eða án þess að um sé að ræða samruna sem hefur í för með sér markaðsráðandi stöðu. Þessar óskir hafa nú birst í lagafrumvarpi sem til umfjöllunar er á Alþingi. Samtök atvinnulífsins eru algerlega ósammála þessu sjónarmiði, telja stofnunina ekki hafa fært fyrir því gild rök og að sú lagabreyting sem stofnunin hefur farið fram á sé óþörf.

Rætt var við Vilhjálm Egilsson, framkvæmdastjóra Samtaka atvinnulífsis, í þættinum Reykjavík síðdegis á Bylgjunni í kjölfar frétta um að BM Vallá var úrskurðað gjaldþrota í byrjun vikunnar eftir áratuga farsælan rekstur. Vilhjálmur segir afar dapurlegt að svona hafi farið fyrir fyrirtækinu sem hafi verið rekið af miklum metnaði í gegnum tíðina. Vilhjálmur segir að samkvæmt upplýsingum frá bönkunum muni hópur fyrirtækja fara í þrot vegna kreppunnar en framundan sé heilmikil endurskipulagning í atvinnulífinu sem ljúki vonandi að mestu á næstu 12 mánuðum. Vilhjálmur segir stöðu fyrirtækja vera mismunandi en erlend lán valdi mörgum þeirra vandræðum.

Samtök atvinnulífsins fagna samkomulagi um kaup Magma Energy á stórum hlut í HS Orku. Með samkomulaginu hefur sterkt erlent fyrirtæki eignast ráðandi hlut í HS Orku og jafnframt lýst yfir áformum um að standa að öflugri uppbyggingu jarðvarmavirkjana hér á landi. Sérstaklega mun þetta gefa HS Orku tækifæri til að halda áfram á fullum krafti  uppbyggingu Reykjanesvirkjunar ásamt frekari rannsóknum á svæðinu.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, segir í leiðara nýs fréttabréfs SA að tölur um vinnumarkaðinn á 1. ársfjórðungi gefi tilefni til bjartsýni þar sem störfum í heild fækki lítið milli ára og störfum á landsbyggðinni fjölgi umtalsvert. Atvinnulífið gæti því byrjað að vaxa á 2. ársfjórðungi ef allt væri eðlilegt og árið í heild komið út á núlli eða með örlitlum hagvexti í stað 2-3% samdráttar sem nú er spáð. „Aðeins eldgosið í Eyjafjallajökli ógnar nú þeirri þróun," segir Vilhjálmur en bendir þó á að þetta gerist án þess að möguleikar séu nýttir til að koma atvinnulífinu á verulegan skrið.

 

„Ennþá eru fjárfestingar í atvinnulífinu í lágmarki og fyrirtæki, stór og smá, halda að sér höndum. Ennþá hefur ekki tekist að hrinda af stað stórum fjárfestingum á vegum hins opinbera með aðkomu lífeyrissjóðanna eins og talað var um síðastliðið sumar að gera fyrir 1. september 2009."

Á Útflutningsþingi sem fór nýverið fram sagði Grímur Sæmundsen, varaformaður SA, nauðsynlegt að setja markmið um að auka útflutning frá Íslandi um 7-8% á ári og að vöxturinn verði 1-2% umfram árlega aukningu alþjóðaviðskipta. Með markvissum og samhæfðum aðgerðum er hægt að auka útflutning um 60-70 milljarða á ári sagði Grímur. „Til þess að það verði unnt, verður ríkisvaldið að taka höndum saman við atvinnulífið, verkalýðshreyfinguna og sveitarfélög um nauðsynlegar aðgerðir og nýja endurreisnaráætlun, sem komið getur atvinnulífinu á réttan kjöl. Innihaldslausar yfirlýsingar eins og gefnar voru við gerð stöðugleikasáttmálans sáluga síðastliðið sumar duga ekki í þeim efnum."

Ekkert hefur þokast í viðræðum á milli aðila vinnumarkaðarins og stjórnvalda um áframhaldandi samráð eftir að Samtökum atvinnulífsins var vísað frá stöðugleikasáttmálanum. Þetta kemur fram í Morgunblaðinu í dag. Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, segir að ákveðið hafi verið að bíða með frekari fundahöld á meðan reynt sé að koma sjávarútvegsmálunum í einhvern farveg á nýjan leik.  „Við þurfum að reyna að koma einhverri hreyfingu á sjávarútvegsmálin."

„Jóhann Páll Símonarson skrifaði opið bréf til mín í Morgunblaðinu fimmtudaginn 6. maí sl. og leggur fram ýmsar spurningar um málefni lífeyrissjóðsins Gildis. Fyrir þá sem ekki vita hefur Jóhann Páll reynt að gera sig gildandi á ársfundum Gildis undanfarin ár og skeytt takmarkað um samþykktir sjóðsins eða almenn fundarsköp en reitt til höggs gagnvart stjórn og starfsmönnum óháð því hvort vel hefur gengið eða miður. Málefnatilbúnaðurinn hefur verið fátæklegur en þó sjaldnast jafn rýr og nú." Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, varaformaður stjórnar Gildis og framkvæmdastjóri SA m.a. í grein sem birtist í Morgunblaðinu í dag. Greinina má lesa á vef SA.

Í Viðskiptablaðinu sem kom út í dag er að finna ítarlegt viðtal við Vilmund Jósefsson, formann Samtaka atvinnulífsins. Þar segir Vilmundur m.a. að ákveðið hafi verið að huga að nýrri endurreisnaráætlun fyrir efnahags- og atvinnulífið en SA líta svo á að ríkisstjórnin hafi vísað samtökunum frá stöðugleikasáttmálanum sem skrifað var undir fyrir tæpu ári. „Við eigum nú í viðræðum við aðila vinnumarkaðarins um það hvort við getum komið af stað einhvers konar áætlun. Síðan kemur það í hlut ríkisstjórnarinnar að ákveða hvort hún vill vera aðili að þeirri áætlun," segir Vilmundur.

Viðskiptablaðið birtir í dag ítarlega úttekt á ávöxtun lífeyrissjóða á síðasta ári. Þar er m.a. vísað til orða formanns SA, Vilmundar Jósefssonar, um málefni lífeyrissjóðanna í ræðu á aðalfundi SA 2010. Þar segir Vilmundur m.a. að það sé mikið umhugsunarefni að opinberir starfsmenn þurfi ekki að glíma við skerðingu á sínum lífeyri í því árferði sem nú ríkir. Vilmundur bendir á að hjá lífeyrissjóðum opinberra starfsmanna hafi hrúgast upp skuldbindingar langt umfram inngreiðslur. Sjóðir hins opinbera hafi þannig verið með yfir 500 milljarða króna tryggingafræðilegan halla í árslok 2008 sem sé ávísun á miklar skattahækkanir í framtíðinni.

Ársskýrsla Samtaka atvinnulífsins 2009-2010 kom út á aðalfundi SA 21. apríl. Þar er að finna greinagott yfirlit yfir starfsemi samtakanna á liðnu starfsári. Í skýrslunni er einnig ítarleg umfjöllun um þróun efnahags- og atvinnumála undanfarið ár auk yfirlits um kjaramál og samninga. Rafrænt eintak skýrslunnar má nálgast á vef SA.

Helmingur aðildarfyrirtækja SA hyggst ekki gera breytingar á starfsmannafjölda á þessu ári en fjórðungur hyggst fjölga starfsmönnum og sama hlutfall fækka þeim. Þetta er meðal niðurstaðna nýrrar könnunar SA meðal aðildarfyrirtækja. Niðurstaðan bendir til þess að störfum á almennum vinnumarkaði fækki um rúmlega 1.500 á árinu.

Samgönguráðherra hefur kynnt hugmyndir um flýtingu stórra framkvæmda í samgöngumálum. Um er að ræða þær þrjár leiðir sem liggja til og frá höfuðborginni, þ.e. tvöföldun Vesturlandsvegar, tvöföldun Suðurlandsvegar auk nýrrar brúar yfir Ölfusá, að lokið verði við tvöföldun Reykjanesbrautar og Vaðlaheiðargöng. Kostnaður er áætlaður samtals 33 milljarðar króna og geta framkvæmdir hafist þegar á þessu ári og lokið árið 2014. Stofnað verði sérstakt félag í eigu ríkissjóðs um þessar framkvæmdir sem taki lán hjá lífeyrissjóðum á svipuðum vöxtum og  skuldabréf Íbúðalánasjóðs bera og hófleg veggjöld standi straum af endurgreiðslu lána og vaxta.

Aðstæður í efnahagslífinu eru nú slæmar að mati 86%  stjórnenda í stærstu fyrirtækjum landsins, 2% telja þær góðar en 12% telja aðstæður hvorki góðar né slæmar. Er þetta meðal niðurstaðna ársfjórðungslegrar könnunar Capacent Gallup á stöðu og horfum meðal 400 stærstu fyrirtækja landsins, en könnunin var gerð í febrúar og mars 2010. Fjórðungur svarenda telur að aðstæður verði betri eftir sex mánuði, sama hlutfall að þær verði verri en helmingur telur að þær verði óbreyttar. Meiri bjartsýni ríkir um það hvernig aðstæður í atvinnulífinu verða eftir 12 mánuði.

Ef hagvöxtur á Íslandi verður aðeins 1-2% á næstu árum verður hér viðvarandi 7-8% atvinnuleysi. „Það er ástand sem við höfum ekki kynnst á Íslandi og við hjá Samtökum atvinnulífsins viljum ekki sjá. Við munum berjast gegn því af fullum krafti." Þetta segir Grímur Sæmundsen, varaformaður SA. Hann bendir á að 5% árlegan hagvöxt þurfi næstu fimm árin til að hægt sé að vinna bug á atvinnuleysinu og skapa ný störf fyrir þá sem eru að koma út á vinnumarkaðinn.

Yfir 15.000 Íslendingar eru án atvinnu og um 1.500 til viðbótar á atvinnuleysisskrá að hluta. Þá hefur stór hópur fólks orðið að minnka við sig vinnu og horfast í augu við lægri tekjur. Samtök atvinnulífsins telja þetta óviðunandi og vilja bregðast við, rjúfa kyrrstöðuna sem ríkir í efnahags- og atvinnulífi þjóðarinnar og hefja uppbyggingu af krafti. Ef fylgt væri öflugri atvinnustefnu gæti kreppunni lokið á þessu ári.

„Samtök atvinnulífsins harma þá stöðu sem upp er komin. Mikið var reynt til að halda lífi í stöðugleikasáttmálanum en þegar stjórnarmeirihlutinn greip til beinna aðgerða gegn honum var traustið endanlega farið og sáttmálinn þar með að því er Samtök atvinnulífsins varðar." Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, í niðurlagi greinar sem birtist í Morgunblaðinu í dag.

Samtök atvinnulífsins leggja höfuðáherslu á það að kyrrstaðan í íslensku atvinnu- og efnahagslífi verði rofin. „Málið snýst um það í grundvallaratriðum að á þessu ári gætum við verið að komast upp úr kreppunni. Við ættum ekki að þurfa að upplifa samdrátt á þessu ári. Við ættum að geta séð atvinnuleysið fara að minnka og hag okkar fara að batna og það er það sem við viljum sjá." Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins.

Ummæli í leiðara Fréttablaðsins þann 24. mars um "afleik" og "upphlaup" SA vegna þess að ríkisstjórnin vísaði Samtökum atvinnulífsins frá stöðugleikasáttmálanum eru úr lausu lofti gripin. Önnur ummæli á borð við að verið sé að beygja sig undir "áhrifavald hagsmunaaðila í sjávarútvegi" og að verið sé að "hrópa ábyrgðarlaust á vanhugsuð úrræði" eru órökstudd því ákvörðun SA á sér langan aðdraganda og byggir á heildstæðu mati samtakanna á samstarfinu við ríkisstjórnina og árangur þess. Það hefur skort verulega á að stjórnvöld hafi gert það sem í þeirra valdi stendur til þess að stuðla að atvinnuuppbyggingu en Samtök atvinnulífsins hafa lagt sig fram um að standa við það sem um hefur verið samið og í raun sýnt ótrúlega biðlund vegna seinagangs ríkisstjórnarinnar.

Kyrrstaðan í atvinnu- og efnahagslífi þjóðarinnar að undanförnu er óþolandi að mati formanns SA, Vilmundar Jósefssonar. Í samtali við fréttastofu RÚV segir hann ótal mörg atriði hafa orðið til þess að þolinmæði SA brast gagnvart stöðugleikasáttmálanum og samstarfi við stjórnvöld undir merkjum hans. Verklegar framkvæmdir hafi dregist úr hömlu, lífeyrissjóðirnir séu ekki farnir að fjárfesta eina einustu krónu til framkvæmda og 15 þúsund manns séu atvinnulausir. Það sé ólíðandi.

Á fundi stjórnar SA í gær var samþykkt samhljóða að ríkisstjórnin hafi bæði með aðgerðum sínum og aðgerðaleysi á þeim níu mánuðum sem liðnir eru frá undirritun stöðugleikasáttmálans vísað SA  frá sáttmálanum. Verulegur brestur hafi orðið af hálfu ríkisstjórnarinnar við efndir  fyrirheita sáttmálans. Skattar hafi verið hækkaðir umfram það sem gert var ráð fyrir og ýmsar aðgerðir til að stuðla að aukinni atvinnu hafi ekki gengið eftir.

Skattar hafa nú þegar verið hækkaðir of mikið miðað við það sem samið var um í stöðugleikasáttmála aðila vinnumarkaðarins, sveitarfélaganna og ríkisstjórnarinnar. Það bíða því erfiðar ákvarðanir í ríkisfjármálunum þar sem óumflýjanlegt er að skera niður útgjöld til að rétta af halla ríkissjóðs. Þetta kom m.a. fram í spjalli við Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóra SA, í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni um skattahækkanir og áhrif þeirra.

Hátt í 200 manns sóttu fund SA um heilbrigðismál sem fram fór í morgun á Hótel Nordica auk þess sem fulltrúar heilbrigðisstofnana víða um landið fylgdust með fundinum  í beinni útsendingu. Yfirskrift fundarins var Hvernig fáum við það besta úr heilbrigðiskerfinu? Boðað var til fundarins í samráði við Félag íslenskra hjúkrunarfræðinga, Læknafélag Reykjavíkur, Félag forstöðumanna ríkisstofnana og Stofnun stjórnsýslufræða og stjórnmála við  Háskóla Íslands. Kynningar frummælenda má nú nálgast á vef SA.

Seðlabanki Íslands tilkynnti í dag um lækkun stýrivaxta um hálft prósentustig í 9,0%. Fréttastofa RÚV leitaði viðbragða hjá Vilhjálmi Egilssyni, framkvæmdastjóra SA: „Þetta er lítið skref í rétta átt en betur má ef duga skal." Vilhjálmur segir fjármagnskostnað íslenskra fyrirtækja allt of háan. Fjárfestingar þeirra séu í algjöru lágmarki en með því að koma þeim af stað sé hægt að koma Íslandi út úr kreppunni og auka atvinnu í landinu.

Samtök atvinnulífsins efna til fundar um heilbrigðismál og skipulag heilbrigðiskerfisins, fimmtudaginn 18. mars, á Hótel Nordica í samráði við Félag íslenskra hjúkrunarfræðinga, Læknafélag Reykjavíkur, Félag forstöðumanna ríkisstofnana og Stofnun stjórnsýslufræða og stjórnmála við  Háskóla Íslands. Yfirskrift fundarins er Hvernig fáum við það besta út úr heilbrigðiskerfinu?

Sjónvarpsupptaka af fundi SA um stöðu atvinnumála og horfurnar framundan er komin á vefinn. Um 300 stjórnendur úr íslensku atvinnulífi, stjórnmálamenn, fulltrúar sveitarfélaga, ríkisstofnana og verkalýðshreyfingar, mættu til fundarins sem fram fór á Hótel Nordica föstudaginn 12. mars. Þar var m.a. rætt um til hvaða aðgerða hægt er að grípa til að koma Íslandi af stað og rjúfa þá kyrrstöðu sem nú einkennir atvinnulífið.

Um 300 stjórnendur úr íslensku atvinnulífi, stjórnmálamenn, fulltrúar sveitarfélaga, ríkisstofnana og verkalýðshreyfingar, mættu til fundar SA í morgun á Hótel Nordica til að ræða stöðu atvinnumála, horfurnar framundan og til hvaða aðgerða sé hægt að grípa til að koma Íslandi af stað og rjúfa þá kyrrstöðu sem nú einkennir atvinnulífið. Vilmundur Jósefsson, formaður SA, setti fundinn og sagði þolinmæði fólks og fyrirtækja á þrotum. Tími væri fyrir ríkisstjórnina að láta nú verkin tala en dráttur hafi orðið á úrlausn margra mála.

„Samtök atvinnulífsins hafa sett fram markmið um að þjóðin hafi endurheimt fyrra atvinnustig og lífskjör á árinu 2015. Þetta er hægt með því að setja atvinnusköpun í forgang, sérstaklega með fjárfestingum og vexti í útflutningsgreinum. Núverandi spár gera ráð fyrir 2% árlegum hagvexti en það er of lítið til þess að nógu mörg störf skapist til að það dragi úr atvinnuleysinu. Náist 3,5% hagvöxtur á næstu árum er árangur samt ekki nægur til að eyða atvinnuleysi. Það þarf að setja djarfari hagvaxtarmarkmið og stilla saman strengi til þess að ná þeim. Um 5% árlegan hagvöxt þarf til." Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, í leiðara nýs fréttabréfs samtakanna.

Evrópusamtök atvinnulífsins, BUSINESSEUROPE, hafa nýverið sent frá sér stefnumörkun sem mælir með markvissum aðgerðum til að vinna Evrópu út úr þeirri djúpstæðu kreppu sem herjað hefur á flest ríki í álfunni á undanförnum tveimur árum. Stefnumörkunin er sett fram í hnitmiðaðri skýrslu þar sem greindar eru helstu áskoranir sem evrópskt atvinnulíf stendur frammi fyrir og mælt með skilvirkum lausnum til að snúa aftur á braut hagvaxtar og velferðar. Án kraftmikilla fyrirtækja sem skapa störf og verðmæti molnar fljótt undan velferðarkerfinu.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, hvetur þá sem koma að Icesave-verkefninu að nálgast það af ábyrgð og með alla hagsmuni í huga. Meta þurfi kostnaðinn sem hljótist á töfum á því að samið sé um Icesave en hann geti verið mikill. Þetta kemur fram í Fréttablaðinu í dag.

Samtök atvinnulífsins telja að örlög íslensks atvinnu- og efnahagslífs séu fyrst og fremst í höndum Íslendinga sjálfra. Aðgerðir eða aðgerðaleysi ráði því hvernig til takist að komast út úr kreppunni í kjölfar bankahrunsins í október 2008. SA leita því eftir samstöðu með öllum ábyrgum aðilum sem hafa metnað fyrir hönd íslensku þjóðarinnar til þess að ná viðsnúningi strax þannig að endurheimta megi fulla atvinnu og fyrri lífskjör eigi síðar en á árinu 2015. Í ljósi alvarlegrar stöðu atvinnumála efna SA til opins fundar föstudaginn 12. mars um stöðuna og horfurnar framundan.

Vilhjálmur Egilsson framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins segir í samtali við Vísi að það séu vissulega gleðifréttir að landsframleiðslan hafi vaxið um 3,3% á fjórða ársfjórðungi síðasta árs. „Nú er nauðsynlegt að viðhalda þessari þróun með fjárfestingum í minni og meðalstórum atvinnufyrirtækjum og stóriðjuframkvæmdum," segir Vilhjálmur.

Samtök fjármálafyrirtækja (SFF) hafa unnið sameiginlegar verklagsreglur um úrlausn á skuldavanda fyrirtækja í samræmi við ákvæði laga nr. 107/2009, um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins. Þessar verklagsreglur hafa verið staðfestar af Fjármálaeftirlitinu (FME), með bréfi 2. mars 2010. Gerður er fyrirvari um að Samkeppniseftirlitið veiti undanþágu fyrir slíkum samræmdum reglum fjármálafyrirtækja á grunni 15. gr. samkeppnislaga. SFF eiga í samskiptum við Samkeppniseftirlitið hvað þann þátt varðar og vonast til að slík undanþága liggi fyrir fljótlega.

Rætt var við Vilhjálm Egilsson, framkvæmdastjóra SA, í þættinum Sprengisandi á Bylgjunni á laugardag. Sigurjón M. Egilsson, stjórnandi þáttarins, ræddi við Vilhjálm um stöðu atvinnulífsins og horfurnar framundan ásamt því að fjalla um hvaða leiðir eru færar út úr kreppunni þannig að Íslendingar endurheimti lífskjör sín á næstu árum.

Á árunum 1963 til 2009 var hagvöxtur, þ.e. raunvöxtur landsframleiðslunnar, 3,6% að meðaltali árlega en störfum fjölgaði um 1,8% að meðaltali. Þannig fjölgaði störfum um hálfa prósentu við hverja prósentu í hagvexti á þessu tímabili. Á síðustu tveimur áratugum hefur hagvöxtur á Ísland ekki verið eins vinnuaflsfrekur og áður var og þetta hlutfall farið lækkandi. Á árunum 1999-2009 fjölgaði störfum um 0,33% að jafnaði við hverja prósentu í hagvexti og á árunum 1989-1999 um 0,38%. Þessi hlutföll verður  að hafa í huga þegar fjallað er um hvað þurfi mikinn hagvöxt til vinna á bug á núverandi atvinnuleysi og mæta þeirri fjölgun sem fyrirsjáanleg er á fólki á vinnualdri næstu árin.

Samtök atvinnulífsins fagna áformum Þróunarfélags Keflavíkurflugvallar (Kadeco) og Iceland Healthcare um að ráðast í umfangsmiklar endurbætur á sjúkrahúsinu að Ásbrú, í Reykjanesbæ. Á sjúkrahúsinu verða þrjár skurðstofur og 35 legurými, þar sem boðið  verður upp á sérhæfðar meðferðir fyrir útlendinga. Allt að 300 störf munu skapast í tengslum við starfsemina. Gert er ráð fyrir að þjónustuþegar verði um 1.000 talsins fyrsta starfsárið en tvöfaldist síðan á næstu tveimur árum, með árlegum tekjum sem áætlaðar eru um 3,5 milljarðar króna.

„Bein erlend fjárfesting, með tilheyrandi hagvaxtaráhrifum, hefur e.t.v. aldrei verið íslensku atvinnulífi mikilvægari en einmitt um þessar mundir. Endurnýjanleg orka er eitt helsta aðdráttaraflið í þeim efnum enda henni ætlað stórt hlutverk í endurreisn íslensks efnahagslífs, m.a. í efnahagsáætlunum stjórnvalda. Íslensk orkufyrirtæki lýsa sig reiðubúin til þátttöku í endurreisninni og munu þar leggja sitt af mörkum eins og kostur er. Þá binda fyrirtækin miklar vonir við að væntanleg afgreiðsla 2. áfanga rammaáætlunar um nýtingu vatnsafls og jarðvarma muni stuðla að aukinni sátt um nýtingu íslenskra orkulinda, færa orkufyrirtækjunum aukin og spennandi verkefni og þannig stuðla að mikilvægri uppbyggingu í íslensku atvinnulífi." Þetta kemur m.a. fram í ályktun aðalfundar Samorku sem fram fór þann 19. febrúar.

Ríkisstjórnin þarf að skera fimmtíu milljarða króna af ríkisútgjöldum til viðbótar til að halda ákvæði stöðugleikasáttmálans. Framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, Vilhjálmur Egilsson,  kveðst í samtali við Fréttastofu Stöðvar 2 engin teikn sjá um að ráðherrar séu með uppbrettar ermar að undirbúa slíkan niðurskurð. Búið sé að nýta allt svigrúm sem gefið var  fyrir skattahækkanir  á árunum 2009, 2010 og 2011. Útgjöldin hafi ekki lækkað að sama skapi og það eigi eftir að lækka útgjöld um 50 milljarða áður en menn geti farið að tala um meiri skattahækkanir.

Atvinna fyrir alla - aðgerðaáætlun 2010 um uppbyggingu atvinnulífsins er komin út. Um er að ræða nýja stefnumörkun SA um atvinnu- og efnahagsmál sem miðar að sköpun nýrra starfa og uppbyggingu atvinnulífsins á þessu ári og í næstu framtíð. Meginmarkmiðið er að útrýma atvinnuleysi og tryggja að ný störf verði til fyrir þá sem koma út á vinnumarkaðinn á næstu árum. Um er að ræða stefnumörkun á fjölmörgum sviðum sem miða að því að koma Íslandi af stað. Rafrænt eintak ritsins má nú nálgast hér á vef SA.

Ef það tekst að ná 5% meðalhagvexti á Íslandi á árunum 2011-2015 mun atvinnuleysi hverfa og landsmenn endurheimta lífskjör sín. Með slíkum vexti verður hægt að greiða niður skuldir ríkisins og sækja fram í velferðarmálum. Með 2% meðalvexti á sama tíma mun atvinnuleysi hins vegar verða svipað og nú, ríkisfjármálin í vanda og velferðarkerfinu hraka.

Enginn einstakur liður í hagstjórninni skiptir jafn miklu máli við núverandi aðstæður og árangurinn í ríkisfjármálum. Þar skilur algerlega á milli feigs og ófeigs. Þetta sagði Björn Rúnar Guðmundsson, skrifstofustjóri í efnahags- og viðskiptaráðuneytinu, á morgunverðarfundi SA um horfurnar í fjármálum ríkisins til ársins 2013. Björn sagði ennfremur að af þeim meginverkefnum sem framundan eru í hagstjórninni séu ríkisfjármálin mest krefjandi. Á síðasta ári hafi ríkisfjármálum verið beitt til að milda áhrif efnahagsáfallsins en þann slaka þurfi nú að vinna hratt til baka.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, segir í samtali við Vísi ákvörðun peningastefnunefndar Seðlabankans að lækka stýrivexti um 0,5 prósentur vera hænufet í rétta átt en breyti ekki miklu varðandi fjármagnskostnað og möguleika lítilla og meðalstórra fyrirtækja til uppbyggingar. Með ákvörðun peningastefnunefndar bankans lækkuðu stýrivextir úr 10% í 9,5%. Vilhjálmur segist hafa viljað sjá meiri lækkun. Ekki séu nein rök fyrir því að halda vöxtum svona háum.

Seðlabanki Íslands hefur nú gott tækifæri til þess að lækka vexti í framhaldi af nýjustu verðbólgumælingu Hagstofu Íslands fyrr í dag. Reynsla undanfarinna ára hefur sýnt að geta Seðlabankans til að ráða niðurlögum verðbólgu með vaxtahækkunum er afar lítil. Á þenslutímanum frá árinu 2004 - 2008 höfðu vaxtahækkanir fyrst og fremst þau áhrif að hækka gengi krónunnar, laða kvikt erlent skammtímafjármagn inn í landið og skapa enn frekari verðbólgutilefni.

Vilmundur Jósefsson, formaður Samtaka atvinnulífsins, segir horfur ekki bjartar hvað varðar fjárfestingar atvinnuveganna. Þær hafi að jafnaði verið um 13% af vergri landsframleiðslu á undanförnum árum en fóru niður í um 9% á síðasta ári. „Við erum dauðhræddir við að þær fari ennþá neðar." Þetta kemur fram í Viðskiptablaðinu í dag.

Mikill samdráttur í fjárfestingum atvinnuveganna á síðasta ári og takmörkuð áform um fjárfestingar á árinu 2010 valda því að ástæða er til þess að hafa áhyggjur af þróuninni í atvinnumálum. Óvissa um framtíðina, háir vextir, gjaldeyrishöft, skattahækkanir og minnkandi kaupgeta stuðla almennt að slæmu andrúmslofti fyrir fjárfestingar. Ef dráttur verður á áformum um fjárfestingar í virkjunum og orkufrekum iðnaði á þessu ári eru líkur á því að fjárfestingar atvinnuveganna verði minni í hlutfalli við landsframleiðslu en þær hafa verið frá lokum síðari heimsstyrjaldarinnar.

Nú þegar árið er hafið eru útistandandi alltof margar hindranir í veginum fyrir því að fjárfestingar í íslensku atvinnulífi verði nægilegar til þess að komast út úr kreppunni á þessu ári, ná einhverjum hagvexti á nýjan leik og leggja grunn að arðsömum framtíðarstörfum. Nauðsynlegt er að framgangur fjárfestinga í atvinnulífinu fái þann forgang sem þarf til þess að efnahagsáætlanir gangi eftir á þessu ári og hægt verði að kveikja einhver bjartsýnisljós í íslensku efnahagslífi. Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, í leiðara nýs fréttabréfs samtakanna.

Aðstæður í efnahagslífinu eru nú slæmar að mati 92% stjórnenda í stærstu fyrirtækjum landsins, 8% telja aðstæður hvorki góðar né slæmar - enginn telur þær góðar. Er þetta meðal niðurstaðna ársfjórðungslegrar könnunar Capacent Gallup á stöðu og horfum meðal 400 stærstu fyrirtækja landsins, en könnunin var gerð í desember 2009. Enn mun syrta í álinn að mati 43% stjórnenda sem telja að aðstæður í efnahagslífinu eigi eftir að verða enn verri eftir sex mánuði, 39% telja að aðstæður verði óbreyttar en aðeins 18% telja að það horfi til betri vegar. Fækkun starfsfólks er fyrirhuguð hjá 37% fyrirtækja á næstu 6 mánuðum, 49% hyggjast halda óbreyttum starfsmannafjölda en 14% ætla að bæta við sig starfsfólki.

Nauðsynlegt var að hækka skatta vegna mikils hallareksturs ríkissjóðs í kjölfar hruns bankanna en ríkisstjórnin hefur nú þegar hækkað skatta umfram það sem samið var um í stöðugleikasáttmálanum sumarið 2009. Samstaða var um að skattar yrðu hækkaðir um 54 milljarða á árunum 2009-2011 en skattahækkanir á árunum 2009-2010 nema nú þegar rúmlega 72 milljörðum króna. Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, segir ríkisstjórnina ekki hafa svigrúm til frekari skattahækkana, ná þurfi tökum á rekstri ríkissjóðs með lækkun útgjalda. Erfiðar ákvarðanir séu framundan sem taka verði sem fyrst.

Formaður Samtaka atvinnulífsins,  Vilmundur Jósefsson, Tómas Már Sigurðsson, formaður Viðskiptaráðs Íslands og Helgi Magnússon, formaður Samtaka iðnaðarins, leggja það til í grein í Morgunblaðinu og Fréttablaðinu í dag að Alþingi skipi nýja samninganefnd án tafar til að leita lausna og ná sátt í Icesave-deilunni. Nefndin yrði skipuð fulltrúum allra þingflokka undir forystu utanríkisráðherra. Í greininni segja þeir mikilvægt að fá til liðs við nefndina erlendan fyrrverandi stjórnmálaleiðtoga til að gegna hlutverki sáttasemjara.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, setur spurningarmerki við að hagvöxtur náist á þessu ári, í ljósi ákvörðunar forseta Íslands um að skrifa ekki undir Icesave-lögin. „Eftir því sem óvissan varir lengur þá minnka líkurnar á því að við komumst upp úr kreppunni á þessu ári."

Ákvörðun forseta Íslands um að staðfesta ekki Icesave-lögin veldur mikilli óvissu og töfum í íslensku atvinnulífi auk þess að valda að öllum líkindum miklu tjóni. Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA. Hann segir mikilvægt að ná aftur eðlilegum aðgangi að erlendum fjármagnsmörkuðum bæði fyrir hið opinbera og almenn fyrirtæki.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, segir mikilvægt að klára Icesave-málið og að forseti Íslands þurfi að taka ákvörðun um Icesave-lögin sem fyrst. Í samtali við Vísi segir Vilhjálmur að biðin megi ekki verða löng. „Einn dagur til eða frá, ég held að það sé ekki afdrifaríkt. Það er niðurstaðan sem skiptir mestu máli," segir Vilhjálmur. „Okkar afstaða hefur verið sú að það þurfi að klára þetta mál sem fyrst og snúa sér að öðru."