Efnahags- og skattamál
31.12.2003
Kjarasamningar ættu að nást án átaka
Það kæmi á óvart ef menn sæju ástæðu til þess að efna til kjaradeilna nú, þegar höfð er í huga hin mikla aukning kaupmáttar undanfarin ár, segir Ingimundur Sigurpálsson, formaður SA, í áramótasamtali við Morgunblaðið. Hann segir mestu skipta að andrúmsloftið er jákvætt og að almenn ánægja ríkir með árangur af yfirstandandi samningum, sem hafa skilað launafólki meiri raunhækkun launa en dæmi eru um áður.
8.12.2003
Hádegisverðarfundur um alþjóðleg reikningsskil
Upptaka alþjóðlegra reikningsskilastaðla, innleiðing og áhrif. Þetta er meðal þess sem verður til umræðu á hádegisverðarfundi um alþjóðleg reikningsskil, þriðjudaginn 9.desember kl. 12-14, á Grand Hótel Reykjavík. Fundinn heldur Deloitte í samstarfi við SA og SBV. Sjá nánar á vef Deloitte.
4.12.2003
Heilbrigðiskerfi í vanda
Hlutfall 65 ára og eldri er það 5. lægsta hér á landi af 30 löndum OECD, en heildarútgjöld til heilbrigðismála þau 5. hæstu, sem hlutfall af landsframleiðslu. Þá eru útgjöld hins opinbera til heilbrigðismála næst hæst hérlendis og hafa hækkað mest hér á undanförnum áratugum. Þar sem hlutfall eldra fólks er lægra en hér eru heilbrigðisútgjöld mun lægri.
4.12.2003
Hóflegar hækkanir skila meiri kaupmætti
Laun hafa lengi hækkað meira hér en í viðskiptalöndunum. Á yfirstandandi samningstímabili hafa umframhækkanir launa hér á landi verið „leiðréttar“ með lækkun gengis krónunnar og niðurstaðan er sambærilegar launahækkanir og erlendis þegar samanburður er gerður í erlendri mynt. Á árunum 1980-1990 hækkuðu laun um 1.450% en kaupmáttur minnkaði um 14%. Hóflegar launahækkanirnar eru líklegri til að skila sér í auknum kaupmætti.
4.12.2003
Skref í átt til einsleitari vinnumarkaðar
Sérstaða og sérkjör opinberra starfsmanna hafa skaðleg áhrif á frjálst flæði fólks milli almenns og opinbers vinnu-markaðar, segir Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. Hann segir fjármálaráðherra eiga hrós skilið fyrir að stíga skref í átt til einsleitari vinnumarkaðar á Íslandi.
4.12.2003
Prósentuhækkanir og kaupmáttur
Háar prósentuhækkanir launa búa ekki til kjarabætur, segir Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi, og bendir á að kaupmáttur dróst saman um 14% á tímabilinu 1980-1990, þegar laun hækkuðu um 1450%. Vinnufriður og efnahagslegur stöðugleiki stuðla að framleiðniaukningu sem bætir lífskjör.
13.11.2003
Umfjöllun SA um útgjöld heilbrigðisstofnana leiðrétt
Heilbrigðis- og tryggingaráðherra hefur gert athugasemdir við umfjöllun SA um fjármál heilbrigðisstofnana og hefur hún verið lagfærð með hliðsjón af því. Meginstef umfjöllunar SA stendur þó óhaggað.
13.11.2003
Stöðug framúrkeyrsla heilbrigðisstofnana
Síðastliðin fimm ár hafa 34 heilbrigðisstofnanir farið stöðugt fram úr fjárlögum, að meðaltali um rúm 21%. Átta stofnanir voru hins vegar oftast undir fjárlögum eða rétt fyrir ofan og eru þær flestar sjálfseignarstofnanir. Þetta er meðal þess sem fram kemur í endurskoðaðri athugun SA, þar sem brugðist hefur verið við gagnrýni á upphaflega framsetningu.
6.11.2003
Heilbrigð viðhorf
Ánægjuleg tíðindi eru fólgin í stjórnmálaályktun lands-fundar Samfylkingarinnar um heilbrigðismálin, segir Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. Hann vonar að ályktunin reynist innlegg í að skapa breiða pólitíska samstöðu um gagngera endur-skoðun heilbrigðiskerfisins. Gríðarlegir hagsmunir séu í húfi.
6.11.2003
Afkomuvæntingar fyrirtækja óbreyttar milli ára
Afkomuvæntingar fyrirtækja eru nánast óbreyttar frá því fyrir ári síðan, skv. könnun SA. Rúmur helmingur reiknar með svipaðri afkomu á næstu mánuðum, eða 52%, samanborið við 55% fyrir ári síðan. 30% reikna með batnandi afkomu í stað 28% fyrir ári síðan, og 16% með versnandi afkomu, í stað 14%. Bjartsýnin er minni á landsbyggðinni en á höfuðborgarsvæði og horfur dekkstar í sjávarútvegi.
6.11.2003
Sérstök hækkun lægstu launa færi upp allan launastigann
„Sérstakar“ hækkanir lægstu launa myndu í raun leiða til samsvarandi hækkana upp allan launastigann, að mati 65% aðspurðra í könnun SA. Ef einungis eru skoðuð svör þeirra sem taka afstöðu og hafa starfsfólk á lægstu umsömdu töxtum svara 80% spurningunni játandi en 20% neitandi. Þessi viðhorf koma heim og saman við niður-stöður rannsóknar hagfræðings við Hagfræðistofnun HÍ.
3.11.2003
Áhersla á mikilvægi aðhalds í ríkisfjármálum
Í ræðu sinni á aðalfundi LÍÚ fjallaði Kristján Ragnarsson, fráfarandi formaður samtakanna til 33 ára, m.a. um áhrif stóriðjuframkvæmda og mikilvægi aðhalds í ríkisfjármálum, sem hann sagði ekki birtast með nægilega skýrum hætti í fjárlagafrumvarpi næsta árs.
28.10.2003
Hærri lán Íbúðalánasjóðs gætu ógnað stöðugleika
Nauðsynlegt er að fara afar gætilega í rýmkun lánareglna Íbúðalánasjóðs, sem gæti valdið miklum sviptingum á verði íbúðarhúsnæðis og ógnað stöðugleika í hagkerfinu. Þetta er meðal þess sem fram kemur í skýrslu Hagfræðistofnunar HÍ um áhrif aukinna lánveitinga Íbúðalánasjóðs á fasteignamarkað og efnahagslíf. Skýrslan var unnin að beiðni SA og SBV.
16.10.2003
Fjölgun starfandi fólks?
Starfandi fólki fjölgaði um 2.100 frá öðrum ársfjórðungi til þess þriðja. Fjölgunin markast mjög af afleysingastörfum sumarfólks og er einkum í aldurshópnum 16-24 ára. Hjá þeim sem eru eldri en 25 ára nam fjölgunin einungis 200 störfum. Starfandi körlum fækkaði um 500 og starfandi konum fjölgaði um 700.
15.10.2003
Krefjandi valkostir Dana
Danir verða sem fyrst að taka afstöðu til þess hvort þeir vilji kalla yfir sig stórfelldar skattahækkanir og/eða niðurskurð opinberra útgjalda, eða grípa til aðgerða nú þegar til að hækka hlutfall fólks á vinnumarkaði, m.a. með hækkun eftirlaunaaldurs og auknum fjölda útlendinga á dönskum vinnumarkaði. Þetta er niðurstaða skýrslu dönsku samtaka atvinnulífsins.
13.10.2003
Atvinnulífið spáir 1,8% hagvexti í ESB
UNICE, Evrópusamtök atvinnulífsins, spá 1,8% hagvexti meðal núverandi aðildarríkja ESB árið 2004, og 1,7% hagvexti meðal evrulandanna. Á sama tíma er reiknað með 3,9% hagvexti Bandaríkjunum. Samtökin segja nauðsynlegt að efla samkeppnishæfni Evrópu, m.a. með sveigjanlegri reglum á vinnumarkaði.
12.10.2003
Hátt í 80% töldu sig fá hæfilegt lán
Nær átta af hverjum tíu töldu að lánið, sem þeir fengu síðast hjá Íbúðalánasjóði, hafi verið hæfilegt að því er kemur fram í könnun sem Gallup gerði fyrir Íbúðalánasjóð og félagsmálaráðuneytið. Á þetta bendir Guðjón Rúnars-son, framkvæmdastjóri Samtaka banka og verðbréfa-fyrirtækja, í samtali við Morgunblaðið.
10.10.2003
Tilslökun í ríkisfjármálum ógn við stöðugleikann
Undanfarin ár hefur afkoma ríkisins verið lakari en gert var ráð fyrir í fjárlagafrumvarpi. Ef markmið ríkisfjármála nást ekki á komandi árum ógnar það efnahagslegum stöðug-leika, segir Þorsteinn Þorgeirsson, hagfræðingur Samtaka iðnaðarins í grein á vef samtakanna.
8.10.2003
Heimsmet í opinberum umsvifum
Gjöld í fjárlagafrumvarpi 2004 eru 8% hærri en í frumvarpi fyrir þetta ár, en breytingin milli frumvarpa er ágætur mælikvarði á aukningu ríkisútgjalda. Hlutfall samneysl-unnar, þ.e. rekstrar hins opinbera, af landsframleiðslunni hefur aukist tvöfalt meira en ráð var fyrir gert og er nú áætlað 26,4%, eða það hæsta sem þekkist.
7.10.2003
Færist fé á færri hendur?
Því er stundum haldið fram að fjármunir færist á sífellt færri hendur. Þegar skoðuð er þróunin með tilliti til eignarskattsstofns kemur hins vegar fram að á árunum 1996-2001 fækkaði þeim sem greiða engan eignarskatt um 10%, og hópurinn sem mest greiðir þrefaldaðist.
5.10.2003
Áhersla á aðhald hins opinbera
Samtök fiskvinnslustöðva segja miklu skipta að ríki og sveitarfélög haldi að sér höndum í framkvæmdum og gæti ítrasta aðhalds í rekstri á fyrirsjánlegum þenslutímum. Varðveita verði stöðugleikann í íslensku efnahagslífi og þar skiptir miklu að aðhaldasemi sé gætt í opinberum útgjöldum.
2.10.2003
Launin aldrei hærra hlutfall verðmætasköpunarinnar
Hlutfall launa af verðmætasköpuninni stefnir í 70% á þessu ári, sem er sögulegt hámark sem rekja má til launa- og gengisþróunar undanfarinna ára. Að meðaltali mun þetta hlutfall vera um 60% meðal OECD-ríkja. Þetta háa launahlutfall þýðir minni framlegð í atvinnulífinu, minni arðsemi fjármagns og að minna fé er varið til fjárfestinga.
2.10.2003
Launakostnaður aukist tvöfalt á við viðskiptalöndin
Á síðustu sex árum hafa laun á almennum markaði hér á landi hækkað um 45% mælt í erlendum gjaldmiðli, saman-borið við 18% hækkun að meðaltali í viðskiptalöndum okkar. Hækkunin hér á landi var því ríflega tvöföld á þessu tímabili.
2.10.2003
Lægstu launin hafa hækkað mest
Frá ársbyrjun 1997 hefur kaupmáttur lægstu launa hækkað um 40%, sem er ríflega tvöfalt meiri kaupmáttaraukning en átt hefur sér stað hjá launafólki á almennum vinnumarkaði. Við núverandi aðstæður er næsta víst að sérstakar hækkanir lægstu launa myndu færast upp allan launastigann.
2.10.2003
Í aðdraganda samningalotu
Lítið svigrúm er til launahækkana í miðlægum samningum segir Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, í leiðara frétta-bréfsins Af vettvangi. Hlutur launa í verðmætasköpuninni sé hærri en fái staðist til lengdar og hljóti að lækka fyrr en síðar, með hægari launabreytingum hér á landi en í viðskiptalöndunum eða með lækkun gengis krónunnar. Sú fyrri sé leið stöðugleikans en hin síðari hafi oftast verið kennd við kollsteypur.
17.9.2003
Kaupmáttur jókst um 3,2%
Á tímabilinu frá 2. ársfjórðungi 2002 til 2. ársfjórðungs 2003 hækkuðu regluleg laun að meðaltali um 5,2%, samkvæmt niðurstöðum launakönnunar Kjararannsóknar-nefndar (KRN). Á sama tíma hækkaði vísitala neysluverðs um 2,0% og samkvæmt því jókst kaupmáttur að meðaltali um 3,2%. Sjá nánar í fréttabréfi KRN.
5.9.2003
Samneyslan hækkar hér en lækkar á Norðurlöndum
Hlutfall samneyslu af landsframleiðslu hefur vaxið hratt hér á landi síðustu áratugi, en hefur hins vegar staðið í stað eða lækkað á hinum Norðurlöndunum. Þetta kemur fram í nýlegri skýrslu OECD. Af Norðurlöndunum er hlutur samneyslunnar einungis hærri í Svíþjóð.
4.9.2003
Lifi samkeppnin
„Loksins, loksins er að myndast almennur skilningur á þeirri brýnu nauðsyn sem er á endurskoðun samkeppnislaga,“ segir Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, í leiðara frétta-bréfsins Af vettvangi. Mikilvægt sé þó að betur verði vandað til verka en við síðustu endurskoðun laganna. Ari segir samkeppni hafa stóraukist í íslensku viðskiptalífi og að mikil tækifæri séu til lífskjarabóta með því að ljúka upp fyrir samkeppni þar sem hún er nú lítil eða engin.
15.8.2003
Launahækkanir nær tvöfalt meiri hérlendis
Í Danmörku hafa laun að meðaltali hækkað um 3,9% frá sama tíma í fyrra. Ársmeðaltalið innan ESB eru 3%. Hérlendis hafa laun hækkað um 5,5% milli ára á almennum vinnumarkaði og um 5,9% hjá hinu opinbera. Launa-hækkanir hafa því verið næstum tvöfalt meiri hér en að jafnaði meðal okkar samkeppnisríkja og eru þær langhæstar hérlendis.
14.8.2003
Þörf á hagræðingu í heilbrigðiskerfinu
Hægt er að nýta kosti samkeppni og einkarekstrar til hagræðingar í heilbrigðiskerfinu, án þess að hlutur hins opinbera í kostnaði við hvern sjúkling minnki, né heldur gæði þjónustunnar, sagði Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, m.a. í erindi á málþingi LSH um rekstur sjúkrahúsa o.fl.
10.7.2003
Ísland færist niður frelsislista
Ísland færist niður um tvö sæti milli ára á lista Fraser-stofnunarinnar yfir efnahagslegt frjálsræði í heiminum. Vaxandi hlutfall samneyslunnar og aukin óánægja íslenskra fyrirtækja með reglubyrði færa Ísland niður, en jákvæð áhrif skattabreytinga og bankasölu koma væntanlega til hækkunar að ári.
10.7.2003
Aukin áhersla á samkeppnishæfni ESB-ríkja
Í samræmi við ákvörðun vorfundar leiðtoga ESB verða fundir fagráðherra sem fjalla um málefni innri markaðarins, iðnað og rannsóknir og þróun sameinaðir í framtíðinni. Markmið þessarar sameiningar er m.a. að tryggja hagvöxt innan ESB og samkeppnishæfni ESB-ríkja út á við.
3.7.2003
Viðsnúningur á vinnumarkaði
77% fyrirtækja hyggjast halda óbreyttum fjölda starfsfólks næstu 3-4 mánuði, skv. könnun SA. 13% hyggjast fjölga starfsfólki en 10% hyggjast fækka því. Þetta er töluverður viðsnúningur frá í desember, en þá hugðist 21% fyrirtækja fækka starfsfólki og 8% fjölga því. Nokkur starfsmanna-fækkun virðist framundan í fiskvinnslu, útgerð og fjármálaþjónustu, en fjölgun í iðnaði og ferðaþjónustu.
3.7.2003
Greiðari leið fyrir erlent starfsfólk
Nauðsynlegt er að greiða leið erlends starfsfólks hingað eins og hægt er í tengslum við stóriðjuframkvæmdir, m.a. með því að stytta ferla hjá Vinnumálastofnun og Útlendingastofnun, segir Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri SA, í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. Hann segir ferlið nú alltof tímafrekt.
27.6.2003
Náið verði fylgst með áhrifum á EES-samninginn
Í áliti sínu til ráðherraráðs EFTA leggur ráðgjafarnefnd samtakanna áherslu á mikilvægi þess að EFTA fylgist grannt með áhrifum væntanlegrar stjórnarskrár ESB á EES-samninginn og hefji sem fyrst undirbúning viðbragða, til að sem best verði áfram staðinn vörður um hagsmuni EFTA-ríkjanna.
24.6.2003
Tekjulækkun á ári sem svarar mánaðarveltu
Gengishækkun krónunnar kemur illa við allar útflutnings-greinar og greinar í erlendri samkeppni. Á fundi Samtaka fiskvinnslustöðva á dögunum var fjallað um sérstaka erfiðleika rækjuvinnslunnar, en á einu og hálfu ári hafa tekjur greinarinnar dregist saman um sem svarar eins mánaðar veltu á ári.
7.6.2003
Mæla með auknum hlut einkaaðila
Sendinefnd Alþjóðagjaldeyrissjóðsins segir gagnlegt að auka hlut einkaaðila við að veita almannaþjónustu og efla tengsl þjónustugjalda og raunverulegs kostnaðar við þjónustuna. Í samtali við Fréttablaðið segir Gústaf Adolf Skúlason, forstöðumaður hjá SA, þetta að mestu í anda þess sem SA hafi boðað, en undanskilur þjónustugjöld í heilbrigðiskerfinu.
5.6.2003
Mælt með einu þrepi virðisaukaskatts
Alþjóðavæðingin knýr á um lækkun VSK hlutfalls í Svíþjóð og öðrum háskattalöndum. Nýleg sænsk skýrsla mælir með afnámi undanþága til að auðvelda lækkun almenna hlutfallsins. Fáar undanþágur stuðla að lægri jaðarsköttum og minnka líkur á bjöguðum fjárfestinga- og neysluákvörðunum, sem hafa sóun í för með sér.
23.5.2003
Fjórar plágur ferðaþjónustunnar
Samtök ferðaþjónustunnar fagna ákvæðum í stefnu-yfirlýsingu ríkisstjórnarflokkanna um að íslenskri ferða-þjónustu verði sköpuð sambærileg rekstrarskilyrði og í samkeppnislöndum. Þau kalla hátt gengi krónunnar fjórðu plágu greinarinnar. Sjá nánar á heimasíðu SAF.
22.5.2003
Fagnar samráði um skattabreytingar
Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, fagnar því í samtali við Ríkisútvarpið að stjórnvöld ætli að hafa samráð við aðila vinnumarkaðarins um lækkun tekjuskatts. Hann segir fordæmi fyrir því að ráðstafanir stjórnvalda hafi greitt fyrir kjarasamningum.
21.5.2003
Hækkun raungengis vanmetin
SA telja mat Seðlabankans á raungengi á mælikvarða launa vera vanmat. Þær samkeppnisaðstæður sem fyrirtækjum í alþjóðlegri samkeppni eru nú búnar eru orðnar það slæmar að óhjákvæmilegt er að þær leiði til verulegs samdráttar í útflutnings- og samkeppnisgreinum.
21.5.2003
Brýn nauðsyn aðhalds í opinberum fjármálum - ályktun stjórnar SA
Núverandi gengi krónunnar fær ekki staðist til lengdar, segir í ályktun stjórnar SA, en Seðlabankinn spáir því að raungengi hækki um 10% á þessu ári og að samkeppnis-staðan versni sem því nemur. Til mótvægis við stóriðjuframkvæmdir er afar brýnt að skýr aðhaldsstefna í opinberum fjármálum verði mótuð og þurfa stærstu sveitarfélögin einnig að koma að þeirri stefnumótun.
20.5.2003
Yfir 70 smærri skattar og gjöld
KPMG hafa uppfært yfirlit sitt yfir smærri skatta og gjöld sem íslensk fyrirtæki þurfa að greiða, en yfirlitið var á sínum tíma unnið fyrir SA og birt í skýrslu skattahóps samtakanna í maí 2001. Ekki hafa orðið miklar breytingar frá þeim tíma, en alls eru rúmlega 70 smærri skattar og gjöld tilgreind í yfirlitinu.
16.5.2003
Áhrif þróunar ESB á EES-samninginn
Skoða þarf áhrif þess ef EES-samningurinn verður hafður að fyrirmynd í samskiptum ESB við nágrannaríki, tryggja að stækkun EES fari fram samtímis stækkun ESB og styrkja aðgerðaáætlun EFTA-ríkjanna vegna Lissabon-ferlis ESB. Þetta er meðal þess sem fram kemur í áliti ráðgjafarnefndar EFTA.
30.4.2003
2,5% kaupmáttaraukning á árinu 2002
Á tímabilinu frá 4. ársfjórðungi 2001 til 4. ársfjórðungs 2002 hækkuðu regluleg laun að meðaltali um 4,8% og kaupmáttur launa jókst að meðaltali um 2,5%. Launaskrið hefur minnkað verulega og er komið niður á það stig sem einkennir vinnumarkað í jafnvægi.
29.4.2003
Orsakir þýska efnahagsvandans
Þýskaland býr við hverfandi hagvöxt og mikið atvinnuleysi. Ástæðurnar má ekki síst rekja til ósveigjanlegs vinnumarkaðar – svo sem ríkrar uppsagnarverndar, hás óbeins launakostnaðar og rausnarlegra atvinnuleysisbóta. Þetta kom fram í erindi yfirhagfræðings þýsku samtaka atvinnulífsins á aðalfundi SA.
29.4.2003
Ræða forsætisráðherra
Hagstjórn á Íslandi verður viðkvæm og flókin á næstu misserum og árum, sagði Davíð Oddsson, forsætis-ráðherra, í ávarpi sínu á aðalfundi Samtaka atvinnulífsins. Hann sagði menn nú sem betur fer horfa til framsækinna kjarasamninga, þar sem samspil launa, skatta og framganga ríkis gæti haft mikla þýðingu.
29.4.2003
SA og verkalýðsforystan hefji umræður
Í ræðu sinni á aðalfundi SA sagði Ingimundur Sigurpálsson, nýr formaður samtakanna, æskilegt að SA og verkalýðs-hreyfingin næðu sameiginlegri sýn á stöðu efnahagsmála og breytingar á launakostnaði næstu misseri. Hvatti hann til að forysta SA og verkalýðshreyfingarinnar ræddi meginlínur næsta samningstímabils fyrr en seinna.
29.4.2003
Bætum lífskjörin!
Í nýrri skýrslu fjalla Samtök atvinnulífsins um leiðir til að bæta lífskjörin í landinu með kerfisumbótum. Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, kynnti skýrsluna á aðalfundi samtakanna. Heilbrigðiskerfið hlýtur að verða höfuð-viðfangsefni ríkisfjármálanna á næstu árum, að mati hans.
25.4.2003
15 til 40 milljarðar í eftirlitsiðnaðinn?
Bein gjöld atvinnulífsins vegna opinberrar eftirlitsstarfsemi eru 1,6 milljarðar á ári og hafa hækkað um 30% á tíu árum, á núvirði. Heildarkostnaður vegna eftirlitsiðnaðarins er þó mun meiri, en mörg fyrirtæki segja hann t.d. kalla á sérstakt starfsfólk. Ef mat ESB er yfirfært á Ísland nemur heildarkostnaðurinn 15 til 40 milljörðum króna á ári.
10.4.2003
Umbætur gætu minnkað atvinnuleysi um 3%
Í nýrri efnahagsspá Alþjóðagjaldeyrissjóðsins er m.a. fjallað um ósveigjanlegan vinnumarkað á meginlandi Evrópu og það kerfisbundna atvinnuleysi sem honum fylgir. Að mati sjóðsins væri hægt að minnka atvinnuleysi á evrusvæðinu um 3% með kerfisumbótum í átt til aukins sveigjanleika á vinnumarkaði.
8.4.2003
Gengissveiflur skekkja samkeppnisstöðu
Á aðalfundi SAF voru m.a. samþykktar ályktanir um skatta-, gengis- og vaxtamál, og um markaðsmál greinarinnar. Kvartað er undan háum vöxtum og gríðarlegum gengissveiflum krónunnar, sem skekkja samkeppnisstöðu fyrirtækja í ferðaþjónustu og víðar á alþjóðamarkaði.
25.3.2003
ESB - þríhliða samráð
Á dögunum var haldinn fyrsti formlegi fundur fulltrúa aðila vinnumarkaðarins á Evrópuvettvangi með forseta ráðherraráðsins og æðstu embættismönnum ESB. Nauðsyn þess að bæta samkeppnishæfni ESB-ríkja var í brennidepli á fundinum.
21.3.2003
Forgangsatriði að draga úr reglubyrði
Ráðgjafarnefnd EES telur vandséð hvernig ná eigi svonefndu Lissabon-markmiði ESB um að sambandið verði samkeppnishæfasta hagkerfi veraldar árið 2010. Í ályktun sinni segir nefndin það vera forgangsatriði að draga úr reglubyrði atvinnulífsins.
21.3.2003
Bæta ber skertan markaðsaðgang fyrir sjávarafurðir
Bæta ber EFTA-ríkjunum skertan markaðsaðgang með sjávarafurðir vegna stækkunar ESB og skoða möguleikann á tollalækkunum í stað kvóta í því sambandi, segir í ályktun ráðgjafarnefndar EES um stækkun svæðisins. Nefndin segir enga lagalega stoð fyrir kröfum ESB um aukin fjárframlög EFTA-ríkjanna.
20.3.2003
Aukin útgjöld gætu hækkað tryggingagjald
SA taka ekki undir þá túlkun félagsmálaráðuneytisins að Fæðingarorlofssjóður eigi að greiða orlofslaun. Í samtali við Morgunblaðið bendir Hrafnhildur Stefánsdóttir, yfirlögfræðingur SA, á að veruleg útgjaldaaukning sjóðsins, sem fjármagnaður er með tryggingagjaldi, kalli beint á skattahækkun á atvinnulífið.
17.3.2003
Hætta á efnahagslegri stöðnun innan ESB
UNICE, Evrópusamtök atvinnulífsins, hafa gefið út skýrslu um horfur í efnahagsmálum ESB-ríkja, þar sem fyrirtæki innan ESB spá 1,4% hagvexti á árinu. Varað er við hættu á efnahagslegri stöðnun verði ekkert að gert til að bæta rekstrarumhverfið.
14.3.2003
Tekjuskatturinn er stighækkandi
Tekjuskattur er stighækkandi. Á átta árum hækkaði t.d. kaupmáttur lægstu mánaðarlauna um 65%. Þau báru ekki tekjuskatt árið 1995 en bera nú 10,5% skatt, vegna aukins kaupmáttar. Eftir skatt hefur hann vaxið um 47%. Þetta kemur fram í innleggi Hannesar G. Sigurðssonar, aðstoðarframkvæmdastjóra SA, í skattaumfjöllun Fréttablaðsins.
14.3.2003
Vantar samstillingu í efnahagsstjórnina
Á sama tíma og opinberir aðilar boða stóraukin framlög til framkvæmda og flýta öðrum sem mest má verða, heldur Seðlabankinn uppi stífu aðhaldi með háum vöxtum. Það vantar greinilega samstillingu í efnahagsstjórnina, segir í ályktun Iðnþings SI.
13.3.2003
Hækkun vísitölunnar kemur á óvart
Hækkun vísitölu neysluverðs um 1,08% kemur á óvart, segir Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri SA, í samtali við Morgunblaðið. Hann segir stærsta þáttinn vera útsölulok sem vegi meira en gert hafi verið ráð fyrir. Þá sé mikil hækkun á húsnæði og af alkunnum ástæðum á eldsneyti. Matvælaverð hafi hins vegar lækkað.
7.3.2003
Raunstýrivextir hærri hérlendis
Undanfarna daga hafa evrópski og norski seðlabankinn lækkað stýrivexti sína og hefur því vaxtamunur gagnvart nágrannalöndum vaxið á ný. Vextir Seðlabankans umfram verðbólgu eru nú mun hærri en í nágrannalöndunum.
6.3.2003
Mest aukning kaupmáttar á Íslandi
Á tímabilinu 1995-2003 eykst kaupmáttur mest hérlendis af ríkjum OECD, eða um 27%. Meðaltal OECD-ríkja er 12% og innan við 1% á evrusvæðinu. Tölur OECD sýna breytingar á almennum vinnumarkaði. Hérlendis er hækkunin enn meiri hjá hinu opinbera. Hlutur launa í verðmætasköpuninni er að öllum líkindum orðinn hærri en staðist fær til lengdar.
6.3.2003
Langir samningar bera ávöxt
Innsiglað hefur verið lengsta samningstímabil í samskiptasögu á vinnumarkaði og ávinningur almennings hefur verið mikill, segir Hannes G. Sigurðsson, aðstoðar-framkvæmdastjóri SA, í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. Hann varar hins vegar við blikum á lofti í efnahagsmálum og bendir á að meginverkefni nýrrar ríkisstjórnar verði sveiflujöfnun vegna stóriðjuframkvæmda.
4.3.2003
Kjarasamningar verslunarmanna halda
Niðurstaða launanefndar SA og VR/LÍV er að ekki sé tilefni til uppsagnar launaliðar kjarasamninga.
4.3.2003
Afnám stimpilgjalda
Í frumvarpi til laga um stimpilgjöld er gert ráð fyrir afnámi þeirra í áföngum til ársins 2007. SA taka undir þá stefnumörkun sem í frumvarpinu felst en spyrja hvort ekki sé gert ráð fyrir of löngum tíma, í ljósi þess tjóns sem skatturinn veldur.
28.2.2003
Kjarasamningar halda
Niðurstaða launanefndar ASÍ og SA er að ekki sé tilefni til uppsagnar launaliðar kjarasamninga.
25.2.2003
SAF mótmæla skatti á gistinætur
Samtök ferðaþjónustunnar mótmæla harðlega hugmynd nefndar á vegum umhverfisráðuneytisins um að tekið verði upp gistináttagjald til uppbyggingar fjölsóttra ferða-mannastaða á Íslandi. Sjá nánar í fréttabréfi SAF.
25.2.2003
SA styðja tillögu um samstarf
Á fundi SA um áhrif hágengis á þjóðarhag lagði fram-kvæmdastjóri ASÍ til að komið yrði á formlegu samstarfi stjórnvalda, Seðlabanka Íslands og aðila vinnumarkaðarins til að samræma viðbrögð hagstjórnar. Í samtali við Morgunblaðið tekur Hannes G. Sigurðsson, aðstoðar-framkvæmdastjóri SA, heilshugar undir með Gylfa.
21.2.2003
Húsfyllir á opnum fundi SA um áhrif hágengis
Ferðaþjónustan er að tapa viðskiptum úr landi vegna hás gengis krónunnar, landvinnsla á fiski mun að óbreyttu gefa eftir, fyrirtæki sem flytja starfsemi úr landi sökum slæmra samkeppnisskilyrða koma yfirleitt ekki aftur, launaþróun er vanmetin í forsendum Seðlabankans og kallað er eftir þríhliða samráði. Þetta er meðal þess sem fram kom á opnum fundi SA.
19.2.2003
Markaðsvæðing húsnæðisfjármögnunar á Íslandi
Samtök banka og verðbréfafyrirtækja telja tímabært að færa húsnæðislánamarkað á Íslandi í sambærilegt horf og almennt gerist í nágrannalöndunum. Samtökin kynna áherslur sínar í nýrri skýrslu um markaðsvæðingu húsnæðisfjármögnunar á Íslandi.
18.2.2003
Búið í haginn fyrir framtíðina
Þátttaka í viðbótarlífeyrissparnaði hefur aukist gríðarlega síðustu misseri. Í samtali við Morgunblaðið segir Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri SA, engan vafa leika á því að þessi sparnaður hafi átt stóran þátt í að draga úr ofþenslu í efnahagslífinu. Nú séu menn að búa í haginn fyrir framtíðina.
15.2.2003
Huga verður að samkeppnishæfni
Brýnast er að lækka og afnema skatta sem skekkja samkeppnishæfni gagnvart viðskiptalöndum eins og eignaskatta og stimpilgjöld, segir Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri SA, í samtali við Fréttablaðið.
11.2.2003
Aðstæður leyfa meiri vaxtalækkun
Ákvörðun Seðlabankans um einungis 0,5% lækkun stýrivaxta veldur vonbrigðum, segir Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, í samtali við Morgunblaðið. Samtökin átta sig ekki á ástæðum 2,3% vaxtamunar við Evrópu, samhliða lægri verðbólgu og miklum slaka á vinnumarkaði. Þá lýsir Ari áhyggjum af gengishækkun krónunnar.
11.2.2003
SA fagna útspili ríkisstjórnarinnar
SA fagna ákvörðun ríkisstjórnarinnar um flýtingu ýmissa opinberra framkvæmda og fjármögnun þeirra með frekari einkavæðingu. Flýting sumra þessara framkvæmda er liður í að skapa rými fyrir væntanlegar virkjunar- og álversframkvæmdir. Áhersla er þó lögð á mikilvægi aðhalds í opinberum útgjöldum þegar stóriðjuframkvæmdirnar verða í hámarki.
10.2.2003
Beinir sjónum að íslenskri fyrirtækjaskattalöggjöf
SA og SI gera ekki athugasemdir við að Alcoa séu veittar mikilvægar undanþágur frá íslenskum skattalögum. Samningurinn beinir hins vegar sjónum að þáttum í íslenskri fyrirtækjaskattalöggjöf sem ekki tíðkast í nágrannalöndum, svo sem eignarsköttum, stimpilgjöldum og vörugjöldum.
7.2.2003
Breyttar áherslur við stjórn peningamála
Þróunin á gjaldeyrismarkaðnum að undanförnu kallar á breyttar áherslur við stjórn peningmála í landinu, að mati Christophs Kuhns, hagfræðings hjá Samtökum atvinnu-lífsins. Hann hvetur Seðlabankann til þess að stuðla að lækkun of hátt verðlagðrar krónu!
7.2.2003
Horfur á lækkun vaxta í Evrópu
Breski seðlabankinn lækkaði stýrivexti á dögunum og horfur eru á lækkun stýrivaxta á evrusvæðinu og í Noregi. Vaxtalækkanir í Evrópu auka enn á þann mikla vaxtamun sem þegar er til staðar milli Íslands og helstu viðskipta-landa og gæti stuðlað að frekari styrkingu á gengi krónunnar.
6.2.2003
Fyrirtæki hyggjast draga úr fjárfestingum
Tæp 40% fyrirtækja hyggjast fjárfesta minna í ár en 2002, en tæp 20% hyggjast fjárfesta meira, samkvæmt könnun SA. Samdrátturinn virðist nokkuð almennur milli greina, en algengari á landsbyggðinni en á höfuðborgarsvæðinu.
6.2.2003
„Óvænta“ vaxtalækkun!
Það sem þörf er fyrir núna er því ekki „vænt“ vaxtalækkun heldur einmitt „óvænt,“ segir Ari Edwald, framkvæmda-stjóri SA, í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. Hann segir ekki verjandi að stuðla að háu gengi með margfalt hærri raunstýrivöxtum en eru í Evrópu, í því umhverfi verðlækkana og samdráttar sem hér er.
5.2.2003
Ekki trú á frekari gengishækkun
Gengishækkun undanfarinna mánaða er byggð á væntingum sem ekki eru byggðar á nægilega traustum forsendum, segir Hannes G. Sigurðsson, aðstoðar-framkvæmdastjóri SA, í samtali við Viðskiptablaðið. Hann hefur ekki trú á að gengið hækki frekar, nema þá sem tímabundið flökt.
29.1.2003
Efla þarf samkeppnishæfni Evrópu
Á fundi UNICE, Evrópusamtaka atvinnulífsins, með forseta ráðherraráðs ESB lýstu samtökin áhyggjum af sam-keppnishæfni Evrópu. Í nýrri skýrslu samtakanna er m.a. fjallað um háan launakostnað, háa skatta og mikla reglubyrði evrópskra fyrirtækja, og lagðar fram tillögur til úrbóta.
23.1.2003
Vaxandi áhyggjur af þróun peningamála
SA hafa vaxandi áhyggjur af þróun peningamála í landinu. Gengi krónunnar hefur hækkað það mikið að verulega þrengir að samkeppnisstöðu atvinnulífsins, stefnan er í átt til verðhjöðnunar og mikill slaki á vinnumarkaði. Nauðsyn-legt er að stuðla að lækkun gengis með lækkun stýrivaxta.
22.1.2003
Enn meiri launahækkanir í opinbera geiranum
Laun opinberra starfsmanna og bankamanna hækkuðu að meðaltali um 7,3% á 4. ársfjórðungi 2002 árs miðað við sama tíma árið 2001. Á almennum markaði hækkuðu laun á sama tíma um 4,6%. Í heild hækkaði launavísitala Hagstofunnar um 5,8%.
15.1.2003
Stefnir í verðhjöðnun
Vísitala neysluverðs í janúar hækkaði um 0,36% frá fyrra mánuði. Í samtali við Morgunblaðið segir Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri SA, stefna í verðhjöðnun. Hann segir verðbólgu á fasteignamarkaði meginskýringu hækkunar vísitölunnar nú og vísar til aukinnar húsbréfaútgáfu.
9.1.2003
Fyrirtæki hyggjast fækka fólki
Að meðaltali hyggjast fyrirtæki fækka starfsfólki um 1,55% á næstunni, samkvæmt könnun SA. Þetta er talsvert hærri tala en mælst hefur að undanförnu. Einkum hyggjast stærri fyrirtæki fækka fólki. Hlutfallslega er mest fækkun framundan í sjávarútvegi og meiri á landsbyggð en á höfuðborgarsvæði.
9.1.2003
Stóriðjuframkvæmdir
Umræður um umhverfismál virðast í ákaflega einlitum farvegi á Íslandi, segir Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. Hann segir óeðlilegt að erlend samtök blandi sér um of í ákvarðanir fullvalda þjóðar um þessi málefni. Það kunni ekki góðri lukku að stýra eins og reynslan kenni.
6.1.2003
65% kaupmáttaraukning lágmarkslauna frá 1995
Kaupmáttur lágmarkskauptaxta hefur aukist um 58% frá því í janúar 1995. Á sama tíma hefur kaupmáttur lágmarkstekjutryggingar aukist um 65%.
2.1.2003
Vaxandi hlutur samneyslunnar
Hagvöxtur var neikvæður á þriðja ársfjórðungi 2002 um sem nemur 1,6%. Samfara minni verðmætasköpun jókst hins vegar samneyslan um 6,5%. Hlutur opinbers rekstrar í efnahagslífinu, sem hefur aukist mikið undanfarin ár, hefur nú náð nýju hámarki, eða rúmlega 25%.
Leit
Stjórnborð
Fánar
