Fréttir

Launakostnaður á Íslandi er hærri en í öllum evruríkjunum þegar horft er til almenna vinnumarkaðarins. Munurinn mælist 30% á 2. ársfjórðungi 2007 en árið 2004 var munurinn 13%. Launakostnaður á Íslandi hefur hækkað um 26,1% í evrum reiknað á þessu tímabili samanborið við 9,9% hækkun í evruríkjunum. Launakostnaður hefur því hækkað tæplega 15% meira á Íslandi en í evruríkjunum. Mestu munar í byggingarstarfsemi þar sem launakostnaður er 66% hærri á Íslandi en þar á eftir koma samgöngur með 29% hærri kostnað. Þetta kemur fram í nýrri greinargerð SA um launakostnað.

Í ljósi mikillar opinberrar umræðu um erlent starfsfólk á Íslandi þá telja Samtök atvinnulífsins rétt að benda á mikilvægi þess fyrir íslenskan vinnumarkað og íslenskt þjóðfélag. Samkvæmt mannfjöldaspá SA sem birt var í vor mun Íslendingum fjölga í um 400 þúsund árið 2050. Íslendingum á vinnumarkaði mun hins vegar fjölga tiltölulega hægt á komandi árum og mun fjölgunin stöðvast eftir u.þ.b. tvo áratugi. Því verður vinnuframlag erlends starfsfólks ein meginforsenda hagvaxtar.

„Að efla hluthafalýðræði við stjórnun félaga er eitt af markmiðum Evrópusambandsins á sviði félagaréttar. Í kjölfar birtingar nýrrar könnunar og skýrslu sem Evrópusambandið lét vinna um jafnan rétt hluthafa fer nú fram mikil umræða innan Evrópusambandsins um hvort framkvæmdastjórn Evrópusambandsins eigi að hafa frumkvæði að nýrri löggjöf um hluthafalýðræði í hlutafélögum.” Þetta segir Guðrún Björk Bjarnadóttir, lögmaður hjá SA, í grein í Viðskiptablaðinu um hluthafalýðræði. Greinina má nálgast í heild sinni hér á vef SA.

Árlegur símenntunardagur í fyrirtækjum er miðvikudagurinn 26. september. Fyrirtæki eru hvött til að tileinka þann dag fræðslumálum starfsmanna, t.d. með því að kynna fræðslustefnu sína eða halda námskeið. Þá fjalla fræðsluaðilar almennt um fræðslumál. Mímir símenntun stendur m.a. fyrir opnum fundi undir yfirskriftinni Viskubrunnar fyrirtækjanna þar sem fjallað verður um þarfir, hindranir og tækifæri fyrirtækja og einstaklinga með litla formlega menntun. Menntamálaráðherra, Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, flytur ávarp en meðal frummælenda er Gunnhildur Arnardóttir, forstöðumaður starfsmannasviðs Securitas. Skráning er á vef Mímis

Vika símenntunar verður haldin 24.-30. september 2007. Markmið viku símenntunar er að auka símenntun í atvinnulífinu og hvetja fólk til að leita sér þekkingar alla ævi. Í viku símenntunar 2007 er lögð áhersla á að ná til þeirra sem hafa litla formlega menntun og hvatt til þess að huga sérstaklega að læsi og lestrarörðugleikum á vinnustað.

Jafnréttisráð lýsir eftir tilnefningum til jafnréttisviðurkenningar fyrir árið 2007. Viðurkenningu geta hlotið einstaklingar, hópar, fyrirtæki eða félagasamtök, sem á einn eða annan hátt hafa skarað fram úr eða markað spor á sviði jafnréttismála. Tilgangurinn er að verðlauna fyrir vel unnin störf í þágu jafnréttis kvenna og karla og hvetja um leið til frekari dáða. Tilnefningum skal skilað eigi síðar en 24. september n.k. Sjá nánar á vef Jafnréttisráðs

Kjarasamningar á öllum Norðurlöndum hafa verið endurnýjaðir á þessu ári að Íslandi undanskildu. Umsamdar launabreytingar þar hafa undanfarin ár verið nokkuð meiri en í samkeppnisríkjunum og varð engin breyting þar á þetta árið. Samtök atvinnurekenda í hverju landi fyrir sig settu sér þau markmið í samningaviðræðunum að launabreytingar yrðu svipaðar og verið hafa á meginlandi Evrópu undanfarin ár, en vegna þenslu og mikillar eftirspurnar eftir starfsfólki urðu hækkanirnar meiri. Kjarasamningar sem gerðir voru síðastliðið vor í Þýskalandi til eins árs höfðu þar áhrif, en samið var um 3,5% hækkun launa. Umsamdar launahækkanir á Norðurlöndum eru allt að 3,6% á ári og ljóst að það setur fyrirtækjum nokkuð þröngar skorður. Í yfirliti yfir endurnýjun kjarasamninga á Norðurlöndum má sjá umsamdar launahækkanir og útfærslu samninganna.

Dagana 8.- 9. október verður efnt til námstefnu um gagnkvæma viðurkenningu prófskírteina og starfsréttinda á Evrópska efnahagssvæðinu. Námstefnan er öllum opin, en hún er ætluð öllum þeim sem fara með ráðningar og mat á starfs- og námsréttindum erlendra ríkisborgara sem ráða sig til vinnu hérlendis, en erlendir ríkisborgarar munu nú vera um 8% þeirra sem eru í launaðri atvinnu hér á landi. Meðal þeirra sem málið snertir eru samtök vinnumarkaðarins, embættismenn sem fara með starfsréttindi, starfsmenn stéttarfélaga, sveitarfélaga, menntastofnana og samtaka sem greiða götu innflytjenda.

Ísland hefur verið á hraðri leið til þess sem kallað hefur verið þekkingar- eða þjónustusamfélag á liðnum áratug en hlutfall útflutnings af landsframleiðslu er lágt í samanburði við önnur smáríki, t.d. Norðurlönd. Þetta er meðal þess sem kemur fram í lokaritgerð Jóhannesar Geirs Sigurgeirssonar frá Háskólanum á Bifröst, en helstu niðurstöður hennar voru kynntar á morgunfundi Samtaka atvinnulífsins. Þar kemur m.a. fram að hátt hlutfall útflutnings af landsframleiðslu sé mikilvægt litlum hagkerfum á borð við Íslands en það stefni í fram til ársins 2015 að þjónustuútflutningur verði orðinn meiri en vöruútflutningur. Útlit sé fyrir að sjávarútvegur og álframleiðsla muni þá standa undir 45% af heildarútflutningi en nota aðeins um 5% af mannaflanum. Sýnt er fram á að mikil framleiðniaukning í sjávarútvegi og framleiðsluiðnaði hafi skapað rými fyrir nýjar greinar og hún ásamt stóraukningu í háskólamenntun og aðgengi að erlendu vinnuafli hafi á fáum árum gjörbylt íslenskum vinnumarkaði.

Rannsóknasetur um smáríki við Háskóla Íslands stendur fyrir ráðstefnu um útrás smáríkja föstudaginn 14. september kl. 9:00-17:00 í hátíðarsal Háskóla Íslands. Þar verður spurt hver sé uppspretta auðæfa í smáríkjum. Innlendir og erlendir fræði- og athafnamenn halda erindi og tala um lærdóma sem draga má af útrás smáríkja á alþjóðavettvangi og reynslu sína af starfsemi í útrásinni. Megináhersla er á hið svokallaða írska undur, en efnahagur Írlands hefur breyst gífurlega á liðnum árum, en Ísland og Írland eru borin saman, auk þess sem árangri og stöðu Liechtenstein eru gerð skil.

Umhverfisráðuneytið og Umhverfisstofnun boða til málstofu föstudaginn 14. september í tilefni af 20 ára afmæli Montrealbókunarinnar. Málþingið fer fram á Hótel Loftleiðum og stendur frá kl. 9:00 til 12:00. Montrealbókunin um verndun ósonlagsins var undirrituð 16. september 1987 í Montreal í Kanada og hefur þessi dagur verið valinn Dagur ósonlagsins. Montrealbókunin er talin vera árangursríkasti alþjóðasamningur sem gerður hefur verið á sviði umhverfismála og hafa nær öll ríki heims staðfest hana. Umhverfisráðuneytið og Umhverfisstofnun efna því nú til málþingsins til að meta árangur sem af bókuninni hefur hlotist og framtíðarhorfur. Allir velkomnir og aðgangur ókeypis.

Ráðstefnan Driving Sustainability 2007 verður haldin á Hilton Reykjavík Nordica 17. og 18. september um visthæfar lausnir í samgöngum s.s. etanól, metan, vetni, tvinntækni og rafmagn. Forseti Íslands, Ólafur Ragnar Grímsson opnar ráðstefnuna. Íslenskir og erlendir sérfræðingar í stefnumótun og tæknilausnum á þessu sviði munu leiða saman hesta sína og leggja fram mjög áhugaverðar tillögur um hvernig mega auka hlut þessara ökutækja og eldsneytis á Íslandi. Ráðstefnan mun veita þátttakendum gott tækifæri til að byggja upp alþjóðlegt tengslanet sérfræðinga í þessum geira.

Jóhannes Geir Sigurgeirsson kynnir lokaritgerð sína frá Bifröst á morgunfundi Samtaka atvinnulífsins föstudaginn 14. september frá kl. 8:30-10:00. Fundurinn fer fram í Húsi atvinnulífsins 6. hæð - í Borgartúni 35. Ritgerðin er lokaritgerð í framhaldsnámi í viðskiptum sem er 45 eininga nám sem samsvarar MA námi í hag- og viðskiptatengdum greinum. Ritgerðin ber nafnið Frá höndum til hugar – breytingar í íslensku atvinnulífi 1995 – 2005, möguleg þróun til 2015. Í ritgerðinni er fjallað um þær miklu breytingar sem hafa átt sér stað í íslensku atvinnulífi 1995 – 2005. Staða Íslands sem þekkingar- og þjónustusamfélags er sett í alþjóðlegt samhengi og rýnt í þær miklu breytingar sem hafa orðið á íslenskum vinnumarkaði á örfáum árum.

SA og ASÍ hafa á undanförnum mánuðum rætt ítarlega um nýtt fyrirkomulag áfallatrygginga en það er eðlilegt að Samtök atvinnulífsins og verkalýðshreyfingin snúi bökum saman og leiti samstöðu um nýtt og betra fyrirkomulag en hefur tíðkast til þessa, segir Vilhjálmur Egilsson framkvæmdastjóri SA í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. „Hvatinn að þessum umræðum er sívaxandi fjöldi öryrkja og alltof há örorkutíðni sem kemur fram í hækkandi kostnaði samfélagsins og brotthvarfs af vinnumarkaði. Aukinn kostnaður samfélagsins hefur m.a. komið niður á lífeyrissjóðunum sem hafa þurft hærri iðgjöld til þess að rísa undir auknum kostnaði vegna örorku,” segir Vilhjálmur og bendir á að alltof oft hafi núverandi fyrirkomulag reynst vera einstefnugata til örorku og fólk hafi alltof sjaldan átt afturkvæmt inn á vinnumarkaðinn. Rætt hefur verið um að framfærslugreiðslur í hinu nýja fyrirkomulagi verði heldur hærri en nú og vinnugeta fólks verði skilgreind fremur en örorka og ekki er gert ráð fyrir sérstökum tekjutengingum á greiðslum. Takist að lækka örorkutíðni um 30% verður hið nýja fyrirkomulag kostnaðarminna fyrir atvinnulífið og samfélagið auk þess að vera meira hvetjandi fyrir fólk sem hefur þurft að hverfa af vinnumarkaði.

Fjármagnstekjur Íslendinga hafa vaxið stórlega á undanförnum árum og á fyrstu sjö mánuðum ársins nema þær nærri 209 milljörðum króna. Það eru meiri fjármagnstekjur en fjármálaráðuneytið gerir ráð fyrir í fjárlagafrumvarpinu á öllu árinu. Ef fram heldur sem horfir verða fjármagnstekjur Íslendinga á árinu 300-400 milljarðar króna, en þær geta sveiflast töluvert. Verði það niðurstaðan mun ríkið fá í sinn hlut 30-40 milljarða króna í fjármagnstekjuskatt. Hér er um að ræða nýjar tekjur fyrir samfélagið sem hafa gríðarleg áhrif, bæði á afkomu ríkissjóðs og hagkerfið í heild.

Íslendinga nota hlutfallslega langminnst af jarðefnaeldsneyti þjóða heims og hlutur þess er einungis 27,5% af heildarorkunotkun þjóðarinnar. Þetta stafar af því að hér er einungis notuð endurnýjanleg orka til raforkuframleiðslu og til upphitunar og hefur svo verið um áratugi. Önnur ríki standa því frammi fyrir að leysa vandamál á þessu sviði sem löngu hefur verið leyst hér landi. Algengt að jarðefnaeldsneyti fullnægi 80%-98% af orkuþörf vestrænna ríkja. Útstreymi gróðurhúsalofttegunda vegna orkuframleiðslu er langlægst á Íslandi -  um 1 gramm CO2 á hverja framleidda kílóvattstund en í ESB er útstreymið 370 grömm CO2 á kílóvattstund. Á Íslandi standa því ekki til boða sömu aðferðir til að draga úr útstreymi á næstu árum eins og hagkvæmastar verða í nálægum löndum. Stjórnvöld hljóta að taka mið af því þegar kemur að því að undirbúa næstu skref í viðræðum um hvað taki við þegar tímabili Kyoto-bókunarinnar lýkur árið 2012.

Kjarasamningar landasambanda ASÍ og fjölmargir aðrir kjarasamningar falla úr gildi um næstu áramót. Þar á meðal eru kjarasamningar verkafólks, iðnaðarmanna, verslunar- og skrifstofufólks, flugliða og farmanna. Ætla má að yfir 70 þúsund launamenn séu félagar í hlutaðeigandi stéttarfélögum. Margir samningar gilda fram á haustið 2008, m.a. samningar stóriðjufyrirtækja, orku- og veitufyrirtækja, fjármálafyrirtækja og sérsamningar einstakra fyrirtækja.

Samtök atvinnulífsins minna félagsmenn sína á að frestur til að sækja um styrki til íslenskukennslu starfsmanna haustið 2007 rennur út 7. september. Sækja verður um styrkina til menntamálaráðuneytisins en þetta er í annað sinn sem ráðuneytið veitir slíka styrki. Í mars síðastliðnum voru veittir styrkir til 60 aðila til að halda námskeið fyrir samtals 3.360 nemendur og var fjöldi fyrirtækja og stofnana í þeim hópi. Sjá nánar á vef menntamálaráðuneytisins

Nær 100 manns sóttu morgunverðarfund Samtaka atvinnulífsins þar sem Halldór Þorgeirsson fjallaði um atvinnulíf og loftslagssamninga. Halldór sem er forstöðumaður hjá skrifstofu Loftslagssamnings Sameinuðu þjóðanna í Bonn kom víða við í fyrirlestri sínum og fjallaði um kolefnismarkaði, stöðuna í alþjóðaviðræðum og hvað taki við eftir 2012 og svo framtíðarsýn um hvernig verði dregið úr útstreymi til lengri tíma.