Fréttir

Þróun atvinnulífsins og efnahagsmála hefur sett mestan svip á starf Samtaka atvinnulífsins á árinu,“ segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, í samtali við Morgunblaðið í dag inntur eftir því hvað hæst hafi borið á árinu. „Rekstur margra fyrirtækja hefur gengið vel. Þau hafa ráðið til sín fólk og kaupmáttur hefur farið vaxandi. Þá hefur atvinnuleysi verið sáralítið. Annað hefur hins vegar ekki gengið jafnvel. Verðbólgan hefur aukist og veldur því fyrst og fremst hækkun íbúðaverðs. Við höfum horft á Seðlabankann hækka vexti án þess að það hefði nokkur áhrif á verðbólguna. Ýmis útflutningsfyrirtæki hafa síðan lent í vandræðum vegna aðgerða bankans. Þótt árið hafi að flestu leyti verið uppgangsár hefur það verið á ýmsan hátt erfitt. Það ber brýna nauðsyn til að ná betra jafnvægi á næsta ári.“

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, segir í grein í Fréttablaðinu í dag að hjöðnun verðbólgu hljóti að vera forgangsmál fyrir Samtök atvinnulífsins og verkalýðshreyfinguna í þeim kjaraviðræðum sem nú standa yfir. Mikil óvissa ríki um framvindu efnahagslífsins á næsta ári. Fjármálageirinn sem leitt hafi uppganginn í atvinnulífinu hafi orðið fyrir barðinu á samdrætti á alþjóðlegum fjármálamörkuðum og búast megi við því að það hægi smám saman á atvinnulífinu á fyrri hluta ársins. Vilhjálmur segir vonandi að þá hefjist nýtt uppgangstímabil.

Á síðasta einum og hálfa áratug hefur Íslendingum farnast vel. Á árunum 2000-2007 jókst kaupmáttur launa samkvæmt launavísitölu Hagstofunnar um 20% til viðbótar við 22% aukningu á árunum 1990-2000. Sé litið til umsaminna lágmarkslauna þá jókst kaupmáttur þeirra um 45%  frá 1990-2000 og um rúm 18% á árunum 2000-2007. Samtals jókst kaupmáttur umsaminna lágmarkslauna um 71% milli áranna 1990 og 2007. Launahækkanir á Íslandi hafa verið mun meiri undanfarin ár en gerist meðal nálægra þjóða. Það þarf öflugt atvinnulíf til að greiða há laun og ástæða til að óska Íslendingum til hamingju með árangur liðinna ára.

Þingmenn úr öllum flokkum Alþingis hafa sameinast um að leggja til að ríkisstjórn Íslands skipi nefnd til að móta stefnu um hvernig leggja megi á næstu árum og áratugum raflínur í jörð sem nú eru ofan jarðar. Þingsályktunartillaga þessa efnis var lögð fram skömmu fyrir jólafrí þingmanna en koma verður í ljós hvort jólagjöf þeirra verði á endanum metin til fjár. Þó er ljóst er að verðmiði hennar, m.v. núverandi aðstæður og fyrirliggjandi tækni, gæti hlaupið á yfir þrjú hundruð milljörðum króna. Verði það almenn stefna að leggja skuli raflínur í jörð mun flutningskostnaður raforku á Íslandi margfaldast og reikningurinn sendur til íslenskra fyrirtækja og heimila. Það mun hindra stofnun nýrra fyrirtækja og draga úr hvata til nýsköpunar auk þess að draga úr lífsgæðum landsmanna. Flutningskostnaður raforku er nú þegar tvöfalt hærri á Íslandi en á Norðurlöndunum, samkvæmt upplýsingum Landsnets, sem skýrist af miklum fjárfestingum og uppbyggingu á undanförnum árum.

SVÞ-Samtök verslunar og þjónustu standa ásamt fleiri aðilum að sérstöku átaki til að virkja Íslendinga til að hjálpa erlendu starfsfólki í verslunar- og þjónustustörfum að tala íslensku. Framleidd voru sérstök barmmerki með mismunandi áletrunum, m.a. spurningunni um hvernig skuli fallbeygja orðið kýr, en einnig má fá merki með yfirlýsingunni: Íslenska er mínar ær og kýr.

Atvinnulífið þarf skýrar og  gegnsæjar reglur til langs tíma til að geta gert áætlanir og ráðist í nauðsynlegar fjárfestingar. Það er grunnur að því að unnt verði að taka í notkun nýja tækni í verkefnum sem tengjast aðgangi að orku, framleiðslu hennar og orkunýtingu. Samkomulag í loftslagsmálum verður að fela í sér markmið til lengri tíma og sveigjanlega áfanga. Alþjóðleg geiranálgun getur verið hluti af því að slík markmið náist. Mikilvægt er að auka opinberan stuðning við rannsóknir og nýsköpun, hvetja til samstarfs opinberra aðila og einkafyrirtækja og að draga úr þeim hindrunum sem koma í veg fyrir markaðslausnir á einstökum sviðum. Þetta var meðal þess sem fram kom í ávörpum fulltrúa atvinnulífsins á loftslagsráðstefnunni á Balí í dag.

Vísitala neysluverðs hækkaði sem kunnugt er um 0,68% milli nóvember og desember 2007 og varð hækkunin ívið meiri en greiningardeildir bankanna höfðu spáð. Það jákvæða við mælinguna að þessu sinni er að húsnæðisliður vísitölunnar hækkar ekki meira en annað verðlag og er því ekki leiðandi í verðhækkunum. Hækkun kostnaðar vegna eigin húsnæðis var ennfremur að mestu vegna hækkunar vaxta en hækkun á markaðsverði húsnæðis var mun minni en undanfarna mánuði. Ljóst virðist að hækkanir fasteignaverðs stefni niður á við og hugsanlega eru þær við það að stöðvast í bili. Enn er þó mikil velta á fasteignamarkaði. Athygli vekur við skoðun á opinberum upplýsingum um þróun fasteignaverðs hve breytingar eru sveiflukenndar milli mánaða og vekur það spurningar um áreiðanleika þeirra.

Auglýst er eftir fyrirtækjum til að taka þátt í norrænu samstarfsverkefni um umhverfisstjórnun. Fyrirtækin fá í hendurnar einfalt umhverfisstjórnunarkerfi sem er þróað með þarfir lítilla og meðalstóra framleiðslu- og þjónustufyrirtækja í huga. Verkefnið auðveldar fyrirtækjunum að vinna að úrbótum í umhverfismálum á skilvirkan hátt, bæta með sýnilegum hætti samkeppnisstöðu sína og um leið styrkja stöðu sína í sátt við samfélagið og umhverfið. Verkefnið nýtist einnig fyrirtækjum á sviði gæðamála.

„Að undanförnu hafa verið settar fram kröfur um miklar samningsbundnar launahækkanir frá ýmsum hópum sem ekki byggja á neinu faglegu mati á þróun á vinnumarkaði eða stöðu atvinnulífsins. Það leysir engin vandamál að nálgast kjarasamninga eins og einhvers konar kröfukeppni milli einstakra hópa.” Þetta segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. Hann segir blasa við að 4% almenn hækkun, bæði til starfsfólks fyrirtækja og opinberra starfsmanna, muni ekki hafa annað í för með sér en samsvarandi verðbólgu. Það sé bæði hagsmunamál fyrirtækja og starfsfólks að ná verðbólgunni sem allra mest niður. Þannig sé grunnurinn að lífskjörum starfsfólks og afkomu fyrirtækja best treystur.

Kaupmáttur launa hefur aukist mjög á núverandi samningstímabili og meira en gerist meðal nálægra þjóða. Laun hafa hækkað mikið og verðbólga verið allt of mikil.  Nú er tími til kominn að hægja á launa- og verðbreytingum. Þetta segir stjórn Samtaka atvinnulífsins í ályktun sem samþykkt var þann 4. desember. Í ályktuninni segir ennfremur að nýta eigi svigrúm í komandi kjarasamningum til að hækka lægstu laun og færa kauptaxta nær greiddum launum. Stjórnin telur ekki svigrúm til almennra launahækkana og að þær yrðu beinlínis skaðlegar íslensku efnahagslífi. Stjórnin styður áform um stofnun áfallatryggingasjóðs og hvetur stjórnvöld til ábyrgðar í hagstjórn. Varað er við nýrri og íþyngjandi lagasetningu sem dragi úr samkeppnishæfni atvinnulífsins án sýnilegs ávinnings s.s. á sviði jafnréttismála og samkeppnismála. Stjórn SA telur ekki svigrúm til nýrra kjarasamninga með auknum tilkostnaði atvinnulífsins verði umgjörð hagstjórnarinnar ekki bætt, aðhalds gætt í opinberum útgjöldum og verðbólgumarkmiði Seðlabankans breytt. Stjórn SA leggur áherslu á að launakostnaður opinberra aðila aukist ekki umfram það sem gerist í samningum SA á almennum vinnumarkaði.

Stjórn Samtaka atvinnulífsins lýsir eindregnum stuðningi við það sjónarmið Landssambands íslenskra útvegsmanna að fella að fullu niður veiðigjald á sjávarútveginn. Mjög illa horfir með afkomu sjávarútvegsins og því eru engin rök fyrir sérstakri skattlagningu á þá atvinnugrein umfram aðrar. Samtök atvinnulífsins hvetja ríkisstjórn og Alþingi til þess að breyta fyrirliggjandi frumvarpi um niðurfellingu veiðigjalds að hluta til þannig að gengið verði alla leið og að sjávarútvegurinn losni alfarið við þetta sérstaka gjald.

Gangi áform framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins eftir um að fella útstreymi gróðurhúsalofttegunda frá flugsamgöngum undir tilskipun sambandsins, mun það hafa meiri áhrif hér á landi en annars staðar og skekkja samkeppnisstöðu íslensks efnahags- og atvinnulífs gagnvart öðrum ríkjum Evrópu. Flugfargjöld til og frá Íslandi munu hækka verulega. Samtök smærri flugfélaga í Evrópu hafa gagnrýnt harðlega að ekki hafi farið fram mat á kostnaði eða áhrifum þessara áforma. Segja samtökin að verulega verði þrengt að flugi sem samgöngukosti en tekjur ríkja vegna aukinna gjalda á flugsamgöngur eiga m.a. að renna til að bæta lestarsamgöngur og ferðir hópferðabíla. Ráðherraráðið mun ræða málið og taka til atkvæðagreiðslu þann 20. desember næstkomandi.

Á aðalfundi Menntar 27. nóvember var ákveðið að slíta félaginu. Fyrir rúmu ári var staða og hlutverk félagsins endurmetin og gerð úttekt á starfsemi og fjármálum þess. Niðurstaða þeirrar úttektar var lögð fyrir framhaldsaðalfund í janúar s.l. Þar var lagt til að Mennt skyldi vera áfram til í breyttri mynd, rekstur skorinn niður og haldnir yrðu tveir félagsfundir á ári. Formlegum rekstri skrifstofu skyldi hætt á miðju ári og verkefnum komið fyrir annars staðar. Þetta gekk ekki eftir sem skyldi. Ákvað aðalfundur því nú að leggja Mennt alfarið niður og fól stjórn að ganga frá lausum endum og slíta félaginu formlega  á fyrri hluta næsta árs.

Starfmenntaverðlaunin voru afhent í áttunda sinn nýverið og fékk Icelandair verðlaunin í flokki fyrirtækja og félagasamtaka. Icelandair fékk verðlaunin fyrir þá áherslu sem lögð er á þjálfun og símenntun starfsmanna svo hæfileikar þeirra njóti sín sem best en fyrirtækið lítur á þekkingu og öfluga þjálfun sem samkeppnisforskot til framtíðar. Miðstöð símenntunar á Suðurnesjum fékk verðlaunin í flokki fræðsluaðila fyrir öflugt starf og Þórunn Sveinbjarnardóttir, fyrrverandi  formaður starfsmannafélagsins Sóknar og fyrrverandi varaformaður Eflingar, fékk verðlaunin í opnum flokki fyrir margvíslegt frumkvæði í starfsmenntamálum. Sjá nánar á vef Starfsmenntaráðs

Ársfundur Fræðslumiðstöðvar atvinnulífsins (FA) fór fram 28. nóvember. Sama dag kom út Gátt 2007, ársrit um fullorðinsfræðslu og starfsmenntun. Á ársfundi FA fengu Elín Þór Björnsdóttir og Kornína Óskarsdóttir viðurkenningu Fræðslumiðstöðvar atvinnulífsins fyrir að vera „Fyrirmyndir í námi fullorðinna 2007” en þær hafa sýnt frumkvæði og kjark og yfirstigið hindranir sem getur hvatt aðra til náms. Sjá nánar um starfsemi ársins í Gáttinni og á vef FA

Samtök atvinnulífsins á Norðurlöndunum sendu í dag bréf til forsætisráðherra Norðurlanda og umhverfisráðherra auk forseta framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins þar sem hvatt er til þess að stjórnvöld og atvinnulíf vinni saman að því að finna lausnir á loftslagsvandanum. Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, ritar undir bréfið fyrir hönd SA en Geir H. Haarde, forsætisráðherra Íslands og Þórunn Sveinbjarnardóttir, umhverfisráðherra, fengu það sent í dag ásamt öðrum forsætisráðherrum og umhverfisráðherrum Norðurlanda og Jose Manuel Barroso hjá ESB.

Ný rannsókn sem KPMG í Þýskalandi gerði meðal 800 fyrirtækja í löndum Evrópusambandsins sýnir að háir skattar, reglubyrði og ósveigjanlegur vinnumarkaður, eru meðal þess sem kemur í veg fyrir að þau vaxi og dafni með eðlilegum hætti. Þetta kemur niður á samkeppnishæfni Evrópu og verði ekki brugðist við munu Evrópubúar dragast aftur úr í alþjóðlegri samkeppni. Niðurstöðurnar voru kynntar nýverið á ráðstefnu Evrópusamtaka atvinnulífsins (BUSINESSEUROPE) í Brussel. Yfirskrift ráðstefnunnar var thinking BIG!

Í næstu viku hefst á Balí loftslagsráðstefna aðildarríkja loftslagssamnings Sameinuðu þjóðanna þar sem viðræður hefjast um hvað taki við þegar tímabil Kyoto-bókunarinnar rennur út. Samtök atvinnulífsins verða með fulltrúa á ráðstefnunni en samtökin leggja áherslu á að fyrirtæki í sömu grein búi við sömu eða svipaðar kröfur hvar sem þau eru staðsett í heiminum. SA styðja að sambærilegt ákvæði og svokallaða íslenska ákvæði fylgi nýju alþjóðlegu samkomulagi. Mikilvægt er að ákvörðun um frekari skuldbindingar Íslands byggi á raunhæfu mati á aðgerðum, möguleikum til að draga úr útstreymi hér á landi og hagkvæmni þeirra aðgerða.

„Brýnt er að endurskoða nú þegar stefnuna í efnahags- og peningamálum. Núverandi blanda hagstjórnaraðgerða opinberra fjármála, íbúðalánasjóðs og stýrivaxta er ekki til þess fallin að stuðla að jafnvægi í efnahagslífinu og draga úr verðbólgu. Hágengistímabil krónunnar koma illa niður á fyrirtækjum í alþjóðlegri samkeppni og óstöðugleiki gengisins breytir forsendum rekstrarlegra ákvarðana í öllum atvinnugreinum á ófyrirsjáanlegan hátt. Nú er komið að þeirri stund, að knýja verður á um samræmdar aðgerðir ríkisstjórnar og Seðlabanka, þar sem væntingar um starfsumhverfi atvinnulífsins á komandi misserum munu hafa veruleg áhrif á gerð kjarasamninga á næstu vikum.” Þetta segir Ingimundur Sigurpálsson, formaður SA, í grein sem birtist í Fréttablaðinu í dag.

Fulltrúaráð SA kom saman til fundar í morgun og ályktaði um kjarasamninga og efnahagsmál. Fulltrúaráð SA hefur æðsta vald í málefnum samtakanna milli aðalfunda. Í upphafsorðum ályktunarinnar segir m.a. að óvissa og óróleiki á erlendum og innlendum fjármálamörkuðum muni marka efnahagsframvinduna á næstu mánuðum og jafnvel misserum. Íslendingar muni ekki fara varhluta af þessari þróun sem auk hás olíuverðs og minnkandi sjávarafla muni leiða til þess að hagvöxtur verður að líkindum óverulegur á næsta ári. Við þessar aðstæður gangi Samtök atvinnulífsins til kjarasamninga við helstu viðsemjendur sína. Brýnt sé að niðurstaða þeirra verði til þess að stuðla að stöðugleika í efnahagslífinu og að verðbólga komist fljótlega á svipað stig og í viðskiptalöndunum.

Samtök atvinnulífsins efndu í morgun til opins morgunverðarfundar á Hilton Reykjavík Nordica þar sem rætt var um komandi kjaraviðræður og lagt mat á stöðu og horfur í efnahagsmálum. Yfirskrift fundarins var Hvert stefnir vinnumarkaðurinn? Meðal frummælenda voru Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, Sigurjón Þ. Árnason, bankastjóri Landsbankans, Hrund Rudolfsdóttir, formaður SVÞ og Svana Helen Björnsdóttir, framkvæmdastjóri Stika.

Það er með öllu óljóst að breytingar sem lagðar eru til í frumvarpi félagsmálaráðherra um jafna stöðu og jafnan rétt karla og kvenna, muni breyta einhverju um hlutfallslega stöðu karla og kvenna í atvinnulífinu. Fyrir því hafa ekki verið færð nein rök. Þetta kom m.a. fram í máli Hrafnhildar Stefánsdóttur, yfirlögfræðings Samtaka atvinnulífsins, á fundi Landssambands sjálfstæðiskvenna. Í erindi sínu rakti hún gagnrýni SA á frumvarpið og fór yfir rökstuðninginn sem að baki því liggur. Benti hún jafnframt á að nýleg könnun og rannsókn sýni að jafnrétti sé meira meðal yngra fólks en þeirra eldri og því vísbendingar um að jákvæðar breytingar séu að eiga sér stað á íslenskum vinnumarkaði – konur séu að sækja á.

„Í febrúar 2007 samþykkti Evrópuþingið ályktun þar sem óskað var eftir því við framkvæmdastjórn Evrópusambandsins að það setti reglugerð um nýtt félagaform, evrópskt einkahlutafélag (e. European Private Company eða EPC). Stefnir framkvæmdastjórnin á að leggja fram drög að nýrri reglugerð um evrópsk einkahlutafélög fyrir mitt ár 2008. Hafa samtök atvinnulífsins í Evrópu og aðrir hagsmunaaðilar eindregið stutt framgang málsins.” Þetta segir Guðrún Björk Bjarnadóttir, lögmaður hjá SA, í grein í Viðskiptablaðinu um nýtt félagaform. Greinina má nálgast í heild sinni hér á vef SA.

Samtök atvinnulífsins efna til opins morgunverðarfundar á Hilton Reykjavík Nordica miðvikudaginn 28. nóvember kl. 8:15-9:30. Á fundinum verður rætt um komandi kjaraviðræður og lagt mat á stöðu og horfur í efnahagsmálum. Yfirskrift fundarins er Hvert stefnir vinnumarkaðurinn? Meðal frummælenda eru Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, Sigurjón Þ. Árnason, bankastjóri Landsbankans, Hrund Rudolfsdóttir, formaður SVÞ og Svana Helen Björnsdóttir, framkvæmdastjóri Stika.

Stjórn Samtaka iðnaðarins hefur ákveðið að ráða Jón Steindór Valdimarsson, aðstoðarframkvæmdastjóra SI, í stöðu framkvæmdastjóra Samtaka iðnaðarins. Tekur hann við starfinu af Sveini Hannessyni frá og með næstu mánaðamótum. Sveinn hefur gengt margs konar trúnaðarstörfum fyrir Samtök iðnaðarins og setið í stjórnum lífeyrissjóða, Samtaka atvinnulífsins og félaga sem tengjast starfsemi Samtaka iðnaðarins. Sveinn tekur við starfi framkvæmdastjóra Gámaþjónustunnar hf. um næstu mánaðamót. Sjá nánar á vef SI

Umferð um Eyrarsundsbrúna milli Svíþjóðar og Danmerkur hefur aukist um nærri 30% á þessu ári og er búist við því að umferðin muni aukast enn frekar á næsta ári. Ástæðan er einföld og hefur lítið að gera með dálæti Svía á frændum sínum. Skattar á laun í Danmörku eru lægri en í Svíþjóð og um áramótin verða skattar lækkaðir enn frekar í Danmörku. Það borgar sig því fyrir Svía sem búa á Skáni að keyra yfir til Danmerkur og vinna þar en eftir sitja sænskir atvinnurekendur  í erfiðleikum með að manna fyrirtækin sín. Þeir eru að verða undir í skattasamkeppni við nágranna sína og samkeppnisstaða þeirra fer versnandi þar sem laun í Danmörku eru að jafnaði hærri en í Svíþjóð, en tekjuskattur lægri.

Bókasalur Þjóðmenningarhússins var þétt setinn á hádegisfundi með prófessor Arthur B. Laffer í dag en hann er einn kunnasti hagfræðingur heims. Í afar líflegu erindi fjallaði hann um áhrif skattalækkana og skattahækkana á einstaklinga, fyrirtæki og þjóðfélög. Vísaði hann til reynslu Bandaríkjamanna í þeim efnum allt frá byrjun 20. aldar til dagsins í dag. Laffer vakti heimsathygli þegar hann setti fram þá kenningu á 8. áratug 20. aldar, að skatttekjur ríkisins þyrftu ekki að minnka, heldur gætu jafnvel aukist, þegar skattar væru lækkaðir.

Aðilar vinnumarkaðarins í Evrópu hafa komist að samkomulagi um brýnustu úrlausnarefnin á vinnumarkaði í löndum Evrópusambandsins. Í sameiginlegri greiningu er þróun og horfum á evrópskum vinnumarkaði lýst og settar fram tillögur um hvað megi betur fara. Samkomulagið þykir mikilvægt innlegg í umræðuna um sveigjanleika og öryggi á vinnumarkaði í Evrópu sem verður til umfjöllunar á vettvangi Evrópuráðsins í desember.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, segir í samtali við Morgunblaðið að verðbólgan sé allt of mikil og nýjustu verðbólgutölur auðveldi ekki kjaraviðræður. Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri SA, tekur í sama streng og segir í samtali við fréttastofu Útvarps 5,2% verðbólgu ekki óskastöðu við upphaf kjarasamningagerðar og að langtímasamningar séu erfiðir við slíkar aðstæður. Óvissa í efnahagslífinu kalli á styttri samninga án uppsagnarmöguleika, t.d. til tveggja ára. Spenna í hagkerfi og á vinnumarkaði auk gengisóvissu með þeirri vaxtastefnu sem fylgt er hafi þetta í för með sér.

Staðlaráð Íslands stendur fyrir námskeiði fimmtudaginn 22. nóvember fyrir þá sem vilja læra á ISO 9000 gæðastjórnunarstaðlanna. Farið verður yfir lykilatriði, uppbyggingu og notkun. Markmið námskeiðsins er að þátttakendur geti gert grein fyrir megináherslum og uppbyggingu kjarnastaðlanna í ISO 9000:2000 röðinni og þekki hvernig þeim er beitt við að koma á og viðhalda gæðastjórnunarkerfi. Námskeiðið fer fram hjá Staðlaráði Íslands, Laugavegi 178, kl. 08:30-14:45. Nánari upplýsingar og skráning á vef Staðlaráðs

Fimmtudaginn 15. nóvember efnir Verkefnisstjórn 50+ til lokafundar í fundaröð um málefni miðaldra og eldrafólks á vinnumarkaði. Fundurinn fer fram á Grand Hótel Reykjavík - Háteigi kl. 8:30-10:00. Er eftirsóknarvert fyrir einstaklinga að vera í starfi fram eftir ævi? Af hverju er langtímaatvinnuleysi meira meðal eldra fólks en þess yngra? Hvernig hafa breytingar í lífshlaupi fólks áhrif á atvinnuþátttöku þess og þarfir á vinnumarkaði? Er sveigjanleiki ákjósanlegur eða getur hann verið íþyngjandi? Leitað verður svara við þessum spurningum. Morgunverður hefst kl. 08:00.

Samtök atvinnulífsins efna til hádegisfundar 16. nóvember í samstarfi við ýmsa aðila um skattalækkanir. Þar mun einn kunnasti hagfræðingur heims, prófessor Arthur B. Laffer, tala um árangur af skattalækkunum. Laffer vakti heimsathygli, þegar hann setti fram þá kenningu á 8. áratug 20. aldar, að skatttekjur ríkisins þyrftu ekki að minnka, heldur gætu jafnvel aukist, þegar skattar væru lækkaðir.

Framleiðendur og innflytjendur raftækja og rafeindatækja bera ábyrgð á og greiða fyrir söfnun og förgun úrsérgenginna raftækja og rafeindatækja eftir að ný tilskipun Evrópusambandsins um raftækja- og rafeindatækjaúrgang tekur gildi á næsta ári. Tilskipunin var kynnt á upplýsingafundi í Húsi atvinnulífsins en Samtök atvinnulífsins, Félag íslenskra stórkaupmanna, Samtök iðnaðarins og SVÞ – Samtök verslunar og þjónustu boðuðu til fundarins.

Í samræmi við aðgerðaáætlun um Einfaldara Ísland hefur verið tekin saman á vegum ráðuneyta og skrifstofu Alþingis handbók um undirbúning og frágang stjórnarfrumvarpa. Þar er safnað saman á einn stað þeim viðmiðum sem telja má að gildi um framsetningu stjórnarfrumvarpa og athugasemda með þeim. Jafnframt eru settar fram leiðbeiningar um hvernig standa eigi að undirbúningi frumvarpa í ráðuneytum, meðal annars að því er varðar samráð og mat á áhrifum. Meðal lykilþátta sem höfundar nýrra frumvarpa þurfa að meta er kostnaður og ávinningur fyrirtækja af fyrirhugaðri lagasetningu.

Vaxtastefna Seðlabankans og verðbólgumarkmið hans munu óhjákvæmilega koma til umræðu við gerð komandi kjarasamninga. Breiðfylking atvinnulífsins, SA og öll aðildarsamtökin, standa að þeirri stefnu sem SA hefur kynnt varðandi verðbólgumarkmið bankans og úrbætur á peningastefnunni. „Atvinnulífið getur ekki unað við þær gengissveiflur sem peningastefnan hefur haft í för með sér. Breyting þar á er ein af meginforsendunum fyrir því að atvinnulífið geti axlað áfram þá byrði að bera hæsta launakostnað í Evrópu,” segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. Hann segir jafnframt að meginviðfangsefni nýrra kjarasamninga muni miða að því að tryggja þeim, sem setið hafa eftir við launaskrið síðustu missera, tiltekna lágmarks launaþróun og taka ákvarðanir um nýtt fyrirkomulag áfallatrygginga.

Meðallaun kvenna á Alþingi eru 5,7% lægri en karla þegar horft er til þingmanna sem ekki eru ráðherrar. Meðallaun karlkyns þingmanna eru rúmlega 602 þúsund krónur en meðallaun kvenkyns þingmanna rúmlega 34 þúsund krónum lægri á mánuði. Með því að beita algengri aðferð við að skýra launamun kynjanna fæst sú niðurstaða að óútskýrður kynbundinn launamunur þingmanna sé 3,7%, þ.e. að sá munur verði eingöngu rakinn til kynferðis. Ef málið er hins vegar skoðað ofan í kjölinn, og tillit tekið til álagsgreiðslna sem þingmenn fá, hverfur óútskýrður launamunur – en karlkyns þingmenn fá þær í ríkari mæli en þingkonur. Vilji Alþingi jafna þennan launamun í gildandi launakerfi, verður það ekki gert nema með auknum hlut þingkvenna í álagsgreiðslum, t.d. með fjölgun kvenna sem eru formenn stjórnmálaflokka í stjórnarandstöðu.

Niðurstöður rannsóknar Heilbrigðisþjónustu InPro, sem gerð var í samstarfi við Samtök atvinnulífsins og Alþýðusamband Íslands, benda til þess að veikindafjarvistir á íslenskum vinnumarkaði hafi farið minnkandi frá árinu 2000. Gagnasafn InPro náði til 11 þúsund einstaklinga árið 2006 en meðalfjöldi veikindadaga var 8,4 árið 2006 eða 3,8% vinnudaga á árinu. Það jafngildir því að launagreiðslur í veikindum hafi numið 26 milljörðum króna á einu ári. Fjarvistir fólks aukast yfir vetrartímann og yngra fólk er mun oftar frá vegna veikinda en þeir sem eldri eru. Þá axla konur fjölskylduábyrgð mun oftar en karlar vegna veikinda barna. Um er að ræða ítarlegustu athugun sem fram hefur farið á veikindafjarvistum á íslenskum vinnumarkaði.

Starfsgreinasamband Íslands og Flóabandalagið hafa nú kynnt sínar megináherslur í komandi kjaraviðræðum. Endanlegar kröfugerðir verða þó ekki lagðar fram fyrr en um miðjan nóvember. Rafiðnaðarsambandið hefur lagt fram kröfugerð og munu viðræður hefjast fljótlega. Önnur félög hafa ekki lagt fram kröfugerðir.

Miðvikudaginn 7. nóvember verður haldinn upplýsingafundur í Húsi atvinnulífsins um innleiðingu tilskipunar Evrópusambandsins um raftækja- og rafeindatækjaúrgang. Í tilskipuninni er gert ráð fyrir að framleiðendur og innflytjendur raftækja og rafeindatækja beri ábyrgð á og greiði fyrir söfnun og förgun úrsérgenginna raftækja og rafeindatækja.

Starfsmenntaverðlaun Starfsmenntaráðs og Menntar árið 2007 verða veitt í nóvember. Verðlaunin verða veitt í þremur flokkum: flokki fyrirtækja, flokki fræðsluaðila og í opnum flokki sem nær meðal annars til einstaklinga og verkefna. Frestur til að senda inn tilnefningar er til 2. nóvember. Tilnefningar skal senda á sérstökum eyðublöðum sem finna má á vef Starfsmenntaráðs.

Í september síðastliðnum var greint frá því að skipaður hafi verið starfshópur ráðherra til að móta samningsmarkmið Íslands í væntanlegum viðræðum um samkomulag um loftslagsmál eftir 2012. Samtök atvinnulífsins vilja af þessu tilefni árétta að það er mjög mikilvægt að við stefnumörkun þessa og mótun samningsmarkmiða sé þess gætt að rekstrarskilyrði íslenskra fyrirtækja verði ekki skert og gerðar til þeirra ríkari kröfur en gilda munu í nálægum löndum. Sérstaklega á þetta við um útflutnings- og samkeppnisgreinar. Taka verður mið af því að fiskveiðar hér við land eru reknar með arðsemi að leiðarljósi og njóta ekki ríkisstyrkja eins og algengt er annars staðar. Samtökunum er ekki heldur kunnugt um að í nokkru landi séu lagðar takmarkanir á útstreymi gróðurhúsalofttegunda frá áliðnaði umfram það að beita bestu fáanlegu tækni við framleiðslu sína á  svipaðan hátt og gert er hér á landi.

Aðalfundur Landssambands íslenskra útvegsmanna hófst á Hilton Reykjavík Nordica í dag. Björgólfur Jóhannsson, formaður LÍÚ setti fundinn og sagði m.a. í ræðu sinni: „Þegar horft er til framtíðar eigum við tvo kosti varðandi íslenskan sjávarútveg. Við getum haldið áfram á sömu braut í átt til aukinnar miðstýringar með sértækum aðgerðum, sértækri skattlagningu, tilfærslum aflaheimilda og mismunun þar til í öngstræti er komið og sjávarútvegur verður byrði á samfélaginu. Hinn kosturinn er að skapa sjávarútveginum það almenna umhverfi að hann geti eflst og dafnað á eigin forsendum og sótt fram til nýsköpunar að eigin frumkvæði og lagt drjúgan skerf til samfélagsins. Ráðamenn þjóðarinnar eiga þessa tvo valkosti. Í mínum huga er valið auðvelt.“

Samtök atvinnulífsins hafa sent Neytendastofu umsögn um drög að leiðbeinandi reglum um verðkannanir til opinberrar birtingar. Reglunum er ætlað að koma í stað reglna um sama efni sem Samkeppnisstofnun gaf út 4. desember 2000. Samtök atvinnulífsins gera ekki athugasemd við efni reglnanna. Telja má að reglurnar miði að vandaðri framkvæmd verðkannana sem gefi skýra heildarmynd af markaðnum. Kemur til dæmis fram að jafnan skuli gætt að þeirri eðlilegu og sjálfsögðu kröfu að bera aðeins saman verð á sömu vöru og/eða þjónustu eða vöru og þjónustu sem er að öllu leyti sambærileg að gæðum. Vandamálið við framkvæmd verðkannana hér á landi er hins vegar meðal annars það að margir þeirra sem gera verðkannanir virða ekki þær sjálfsögðu kröfur sem er að finna í umræddum reglum.

Morgunblaðið greindi frá því í gær að ferðaþjónustufyrirtækið Hvíldarklettur hafi þurft að sækja um tæplega 400 leyfi og vottorð til að fá að starfa og kostnaður fyrirtækisins við leyfisgjöldin væri orðinn meiri en fjórar milljónir króna! Pétur Reimarsson, forstöðumaður stefnumótunar- og samskiptasviðs Samtaka atvinnulífsins, segir í samtali við Morgunblaðið í dag þetta vera ótrúlegt og sýni hversu leyfisfrumskógurinn er orðinn ógegnsær og erfiður yfirferðar fyrir íslensk fyrirtæki. Fréttin komi þó ekki á óvart þar sem forsvarsmenn SA hafi um nokkurra ára skeið talað fyrir því að leyfisveitingar væru einfaldaðar.

Fjögur fyrirtæki hlutu viðurkenningu Vinnueftirlitsins fyrir framúrskarandi vinnuverndarstarf á ráðstefnu sem haldin var í tilefni af Vinnuverndarvikunni sem nú stendur yfir. Fyrirtækin eru Hjúkrunar- og dvalarheimilið Lundur á Hellu, Kjötvinnsla Kaupfélags Skagfirðinga á Sauðárkróki, Jarðboranir og Mjólkursamsalan. Í Vinnuverndarviku er reynt að vekja sérstaka athygli á því hvernig tryggja megi öruggt og heilsusamlegt starfsumhverfi.

Ráðgjafarnefnd EFTA hefur sent frá sér yfirlýsingu um mikilvægi jafnrar samkeppnisstöðu í viðskiptum með losunarheimildir vegna gróðurhúsalofttegunda á Evrópska efnahagssvæðinu. Reglur um viðskipti með losunarkvóta hafa verið í gildi innan ESB samkvæmt tilskipun frá árinu 2003. Í yfirlýsingu ráðgjafarnefndarinnar er hvatt til þess að upptöku hliðstæðra reglna í EES samninginn verði hraðað, en þær hafa verið í undirbúningi um hríð.

Í kjarasamningunum sem eru framundan er aðalverkefnið að hækka laun þeirra sem hafa af einhverjum ástæðum setið eftir í launaþróuninni. Þetta sagði Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, í viðtali við fréttastofu Stöðvar 2. Aðspurður um ákvörðun Reykjavíkurborgar um að setja 800 milljónir í að leysa mannekluvanda borgarinnar, sagði Vilhjálmur það vera innan ramma þess kjarasamnings sem í gildi er. Samtök atvinnulífsins funda nú með fulltrúum landssambanda verkalýðsfélaganna til að fara yfir stöðu mála og kynna áherslur samtakanna fyrir komandi kjarasamninga.

Húsfyllir var á frumkvöðlamóti SA, HR og SI sem fram fór í Gyllta salnum á Hótel Borg. Þar fjallaði bandaríski fyrirlesarinn Larry Farrell um hvernig megi auka hagvöxt á Íslandi og skapa viðvarandi velmegun en hann sagði það aðeins mögulegt með því að örva nýsköpun og viðhalda frumkvöðlaanda íslensku þjóðarinnar. Rakti hann fjölmörg dæmi af stórfyrirtækjum og þjóðum sem fatast hefur flugið í gegnum tíðina en ástæðuna sagði hann vera þá að þeim hefði ekki auðnast að viðhalda kraftinum sem skóp velmegun þeirra í upphafi. Þetta þyrftu Íslendingar að hafa í huga á tímum mikils vaxtar - það væri viðbúið að úr honum myndi draga og framtíð þjóðarinnar myndi ráðast af því hvernig brugðist yrði við.

Eldra fólki mun fjölga hlutfallslega á íslenskum vinnumarkaði á næstu áratugum og ungmennum mun að sama skapi fækka. Það hefur að líkindum í för með sér að hér á landi mun verða viðvarandi vinnuaflsskortur og innflytjendum mun fjölga. Þetta kom m.a. fram í erindi Hannesar G. Sigurðssonar, aðstoðarframkvæmdastjóra SA, á fundi um málefni miðaldra og eldra fólks á vinnumarkaði. Hannes sagði breytta aldurssamsetningu snerta nánast öll svið efnahags- og þjóðmála og kalla á nýja hugsun og nýja nálgun stjórnvalda.

Hæfilegt álag er heilsu best er yfirskrift Vinnuverndarvikunnar sem nú stendur yfir. Ráðstefna Vinnuverndarvikunnar verður haldin á Grand Hótel Reykjavík, Gullteigi, þriðjudaginn 23. október frá kl. 13.00-16.00. Meðal fyrirlesara er Guðrún S. Eyjólfsdóttir, verkefnastjóri hjá Samtökum atvinnulífsins, og mun hún fjalla um áherslur atvinnulífsins á sviði vinnuverndar. Sjá nánar á vef Vinnueftirlitsins

Samkvæmt nýrri úttekt Alþjóðabankans er Ísland í 10. sæti á lista yfir þær þjóðir heims þar sem best er að eiga viðskipti. Ísland hækkar um tvö sæti á milli ára og stekkur upp fyrir Noreg en í kjölfarið fylgja Japan, Finnland og Svíþóð. Best þykir að eiga viðskipti í Singapúr, en Nýja Sjáland, Bandaríkin, Hong Kong og Danmörk raða sér í efstu sæti listans. Niðurstöðurnar eru birtar í riti Alþjóðabankans Doing Business 2008 sem kynnt var í morgun á kynningarfundi Útflutningsráðs og viðskiptaþjónustu utanríkisráðuneytisins.

Verkefnisstjórn 50+ efnir til fundaraðar um málefni miðaldra og eldra fólks á vinnumarkaði. Fyrsti fundurinn af þremur verður á Grand Hótel Reykjavík, Háteigi þann 19. október n.k. kl. 8:30-10:00. Hver er ávinningur þjóðfélagsins af atvinnuþátttöku eldra fólks? Hvað kostar það samfélagið að fólk fer fyrr af vinnumarkaði s.s. vegna örorku eða atvinnuleysis? Hver verður mannfjöldaþróunin á Íslandi á næstu áratugum og hvaða áhrif hefur það á vinnumarkaðinn? Leitað verður svara við þessum spurningum en Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins fjallar um breytingar í mannfjöldaþróun næstu áratuga og áhrif breytinganna á íslenskan vinnumarkað.

Það er mikilvægt að fyrirtæki fari reglulega og kerfisbundið yfir launagreiðslur sínar til að ekki myndist skekkja milli starfsmanna, en mismunun getur komið upp við nýráðningar og einstaklingsbundnar launaákvarðanir. Þetta kom m.a. fram í máli Hannesar G. Sigurðssonar, aðstoðarframkvæmdastjóra SA, á súpufundi hjá Kvenréttindafélagi Íslands. Þar kom einnig fram að stefnt sé að því að halda áfram samstarfi Samtaka atvinnulífsins, ParX viðskiptaráðgjafar IBM og Hagfræðistofnunar Háskóla Íslands sem hafa rannsakað launagreiðslur íslenskra fyrirtækja. Niðurstöður rannsóknar þessara aðila fyrir árið 2006 sýndu 10-12% óútskýrðan launamun milli kynja. Gögn um ábyrgð starfsmanna, frammistöðu eða fjölskylduaðstæður voru ekki tiltæk, en vera kann að hluta launamunarins megi rekja til þessara þátta og því ekki hægt að fullyrða að einungis sé um kynbundinn launamun að ræða. Í rannsókninni fyrir árið 2007 verður sérstaklega horft til áhrifa ábyrgðar starfsmanna á launagreiðslur.

Við undirbúning náttúruverndaráætlunar er mikilvægt að horfa á málin frá víðari sjónarhorni en gert hefur verið til þessa. Taka ætti tillit til áhrifa fyrirhugaðrar friðlýsingar á félagslega og efnahagslega þætti. Þetta kom fram í ávarpi Vilhjálms Egilssonar, framkvæmdastjóra SA, á Umhverfisþingi sem hófst í morgun. Benti hann á að fleiri þurfi að koma að undirbúningi náttúruverndaráætlunar en vísindamenn og það hljóti að vera ástæða til að velta fyrir sér hvort náttúrverndaráætlun eigi ekki að fara í gegnum svipað ferli og t.d. skipulagsáætlanir stjórnvalda og samgönguáætlun þar sem ekki eru einungis skoðuð hin umhverfislegu áhrif heldur einnig aðrir mikilvægir þættir.

Samtök atvinnulífsins á Norðurlöndum hafa tekið saman uppskrift að farsælli nýsköpun og gefið út í ritinu The Nordic Recipe for Successful Innovation. Uppskriftin var birt í höfuðstöðvum Marel Food Systems í Garðabæ. Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, kynnti uppskriftina og Hörður Arnarson, forstjóri Marel, ræddi um mikilvægi nýsköpunar í rekstri starfandi fyrirtækja og undirstrikaði framlag hennar til verðmætasköpunar. Oftar en ekki væri horft um of á ytri vöxt fyrirtækja með yfirtökum í stað þess að horfa á innri vöxt, en öflugt nýsköpunarstarf geri fyrirtækjum kleift að vaxa og dafna.

Föstudaginn 19. október efna Samtök atvinnulífsins, Háskólinn í Reykjavík og Samtök iðnaðarins til frumkvöðlamóts á Hótel Borg. Þar mun bandaríski fyrirlesarinn Larry Farrell fjalla um hvernig megi auka hagvöxt á Íslandi og skapa viðvarandi velmegun en hann telur það aðeins mögulegt með því að örva nýsköpun og efla frumkvöðlaanda meðal íslensku þjóðarinnar - íslenskra stjórnenda og stjórnmálamanna. Þá mun Vilhjálmur Egilsson framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, birta uppskriftina að farsælli nýsköpun en samtök atvinnulífsins á Norðurlöndum hafa tekið hana saman og gefið út í bók,The Nordic Recipe For Successful Innovation.

Fimmta Umhverfisþing umhverfisráðuneytisins fer fram í Reykjavík dagana 12. og 13. október næstkomandi. Þingið mun að þessu sinni fjalla um náttúruvernd og líffræðilega fjölbreytni. Meðal þeirra sem ávarpa þingið er Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins en Pétur Reimarsson, forstöðumaður hjá SA, mun taka þátt í pallborðsumræðum sem fram fara á laugardaginn.

Íslensk fyrirtæki geta hvorki né vilja una við þann usla sem vaxtastefnan og
gengissveiflur valda þeim. Samtök atvinnulífsins munu meta hvort breytingar á atvinnulífi og efnahagslífi leiði til endurmats á því hvort einstakar atvinnugreinar telji sér betur borgið með öðrum gjaldmiðli en íslensku krónunni. „Á fundi stjórnar samtakanna síðastliðinn þriðjudag var stjórn peningamála enn til umræðu og var það einróma álit stjórnarmanna að við núverandi ástand yrði ekki unað. Hágengistímabil krónunnar koma illþyrmilega við fyrirtæki í útflutnings- og samkeppnisgreinum og óstöðugleiki gengisins breytir forsendum rekstrarlegra ákvarðana í öllum atvinnugreinum á ófyrirsjáanlegan hátt og gerir öllum fyrirtækjum erfitt fyrir,”segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi.

Nýjar tölur sýna að á fyrstu 6 mánuðum þessa árs hefur örorkulífeyrisþegum haldið áfram að fjölga í sama takti og undanfarin ár. Fjölgun örorkulífeyrisþega á Íslandi hefur verið mikil á undanförnum árum en í árslok 2006 voru þeir rúmlega 13.200 eða tæp 8% af vinnuafli í landinu. Lítil atvinnuþátttaka örorkulífeyrisþega hefur leitt til þess að Íslendingum á vinnumarkaði hefur fjölgað mjög lítið. Það hefur m.a. leitt til mikillar eftirspurnar eftir erlendum starfsmönnum auk þess að hafa veruleg fjárhagsleg áhrif á gjöld og skuldbindingar ríkissjóðs og lífeyrissjóða.

Á Íslandi ríkir mest jafnrétti þegar litið er til kyns, kynþáttar, aldurs og fleiri þátta samkvæmt nýlegri rannsókn þar sem kannað var hvort misrétti hefði áhrif á efnahagsþróun. IMD viðskiptaháskólinn, sem er leiðandi í rannsóknum á alþjóðlegri samkeppnishæfni og gerir árlega samræmdar rannsóknir á stöðu mála hjá um 55 þjóðum í öllum heimsálfum, birti nýlega í ritinu World Competitiveness Yearbook (WCY) mælikvarða á stöðu jafnréttismála. Byggist sá mælikvarði á samræmdri spurningakönnun meðal stjórnenda fyrirtækja og stofnana í viðkomandi löndum. Mælikvarðinn um jafnrétti er í víðtækum skilningi þar sem niðurstöður eru byggðar á svörum við spurningunni um það hvort misrétti á grundvelli kyns, kynþáttar, aldurs o.fl. sé Þrándur í Götu efnahagsþróunar. Niðurstaðan er sýnd í vísitölu á skalanum 0-10 þar sem jafnrétti eykst eftir því sem vísitalan er hærri. Ísland lendir í fyrsta sæti með vísitöluna 8,72, sem er talsvert hagstæðari útkoma en hjá þeim löndum  sem fylgja næst á eftir.

Evrópusamtök atvinnulífsins, BUSINESSEUROPE, efna til ráðstefnu í Brussel miðvikudaginn 21. nóvember undir yfirskriftinni thinking BIG! Þar verður sjónum beint að því hvernig hægt sé að auðvelda fyrirtækjum í Evrópu að vaxa og dafna svo þau geti tekið þátt í viðskiptum á alþjóðavettvangi af fullum krafti. Ráðstefnan er opin fulltrúum fyrirtækja, samtaka atvinnulífsins í Evrópu, stjórnmálamönnum og fjölmiðlum. Fjölbreytt og áhugaverð dagskrá er í boði fyrir þá sem hugsa stórt, en nánari upplýsingar um ráðstefnuna og skráning fer fram á vef BUSINESSEUROPE.

Samtök fiskvinnslustöðva skora á stjórnvöld að endurskoða lög um Seðlabanka Íslands meðal annars með það fyrir augum að endurskoða verðbólgumarkmið bankans. Í ályktun aðalfundar samtakanna segir að háir stýrivextir bankans hafi leitt til hækkunar á gengi krónunnar og valdið miklu gengisflökti á undanförnum mánuðum. Þessir háu stýrivextir og hækkun á gengi krónunnar hafi einnig ýtt undir einkaneyslu á meðan útflutnings- og samkeppnisgreinar hafi verið grátt leiknar. „Það gengur einfaldlega ekki að gengi íslensku krónunnar taki ekkert mið af aðstæðum útflutningsgreina, heldur stjórnist orðið að mestu af erlendum skammtímafjárfestum sem gera út á mikinn vaxtamun milli Íslands og okkar helstu viðskipta- og samkeppnislanda. Slíkt mun enda með ósköpum fyrr en síðar,” segir ennfremur í ályktuninni.

Launakostnaður á Íslandi er hærri en í öllum evruríkjunum þegar horft er til almenna vinnumarkaðarins. Munurinn mælist 30% á 2. ársfjórðungi 2007 en árið 2004 var munurinn 13%. Launakostnaður á Íslandi hefur hækkað um 26,1% í evrum reiknað á þessu tímabili samanborið við 9,9% hækkun í evruríkjunum. Launakostnaður hefur því hækkað tæplega 15% meira á Íslandi en í evruríkjunum. Mestu munar í byggingarstarfsemi þar sem launakostnaður er 66% hærri á Íslandi en þar á eftir koma samgöngur með 29% hærri kostnað. Þetta kemur fram í nýrri greinargerð SA um launakostnað.

Í ljósi mikillar opinberrar umræðu um erlent starfsfólk á Íslandi þá telja Samtök atvinnulífsins rétt að benda á mikilvægi þess fyrir íslenskan vinnumarkað og íslenskt þjóðfélag. Samkvæmt mannfjöldaspá SA sem birt var í vor mun Íslendingum fjölga í um 400 þúsund árið 2050. Íslendingum á vinnumarkaði mun hins vegar fjölga tiltölulega hægt á komandi árum og mun fjölgunin stöðvast eftir u.þ.b. tvo áratugi. Því verður vinnuframlag erlends starfsfólks ein meginforsenda hagvaxtar.

„Að efla hluthafalýðræði við stjórnun félaga er eitt af markmiðum Evrópusambandsins á sviði félagaréttar. Í kjölfar birtingar nýrrar könnunar og skýrslu sem Evrópusambandið lét vinna um jafnan rétt hluthafa fer nú fram mikil umræða innan Evrópusambandsins um hvort framkvæmdastjórn Evrópusambandsins eigi að hafa frumkvæði að nýrri löggjöf um hluthafalýðræði í hlutafélögum.” Þetta segir Guðrún Björk Bjarnadóttir, lögmaður hjá SA, í grein í Viðskiptablaðinu um hluthafalýðræði. Greinina má nálgast í heild sinni hér á vef SA.

Árlegur símenntunardagur í fyrirtækjum er miðvikudagurinn 26. september. Fyrirtæki eru hvött til að tileinka þann dag fræðslumálum starfsmanna, t.d. með því að kynna fræðslustefnu sína eða halda námskeið. Þá fjalla fræðsluaðilar almennt um fræðslumál. Mímir símenntun stendur m.a. fyrir opnum fundi undir yfirskriftinni Viskubrunnar fyrirtækjanna þar sem fjallað verður um þarfir, hindranir og tækifæri fyrirtækja og einstaklinga með litla formlega menntun. Menntamálaráðherra, Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, flytur ávarp en meðal frummælenda er Gunnhildur Arnardóttir, forstöðumaður starfsmannasviðs Securitas. Skráning er á vef Mímis

Vika símenntunar verður haldin 24.-30. september 2007. Markmið viku símenntunar er að auka símenntun í atvinnulífinu og hvetja fólk til að leita sér þekkingar alla ævi. Í viku símenntunar 2007 er lögð áhersla á að ná til þeirra sem hafa litla formlega menntun og hvatt til þess að huga sérstaklega að læsi og lestrarörðugleikum á vinnustað.

Jafnréttisráð lýsir eftir tilnefningum til jafnréttisviðurkenningar fyrir árið 2007. Viðurkenningu geta hlotið einstaklingar, hópar, fyrirtæki eða félagasamtök, sem á einn eða annan hátt hafa skarað fram úr eða markað spor á sviði jafnréttismála. Tilgangurinn er að verðlauna fyrir vel unnin störf í þágu jafnréttis kvenna og karla og hvetja um leið til frekari dáða. Tilnefningum skal skilað eigi síðar en 24. september n.k. Sjá nánar á vef Jafnréttisráðs

Kjarasamningar á öllum Norðurlöndum hafa verið endurnýjaðir á þessu ári að Íslandi undanskildu. Umsamdar launabreytingar þar hafa undanfarin ár verið nokkuð meiri en í samkeppnisríkjunum og varð engin breyting þar á þetta árið. Samtök atvinnurekenda í hverju landi fyrir sig settu sér þau markmið í samningaviðræðunum að launabreytingar yrðu svipaðar og verið hafa á meginlandi Evrópu undanfarin ár, en vegna þenslu og mikillar eftirspurnar eftir starfsfólki urðu hækkanirnar meiri. Kjarasamningar sem gerðir voru síðastliðið vor í Þýskalandi til eins árs höfðu þar áhrif, en samið var um 3,5% hækkun launa. Umsamdar launahækkanir á Norðurlöndum eru allt að 3,6% á ári og ljóst að það setur fyrirtækjum nokkuð þröngar skorður. Í yfirliti yfir endurnýjun kjarasamninga á Norðurlöndum má sjá umsamdar launahækkanir og útfærslu samninganna.

Dagana 8.- 9. október verður efnt til námstefnu um gagnkvæma viðurkenningu prófskírteina og starfsréttinda á Evrópska efnahagssvæðinu. Námstefnan er öllum opin, en hún er ætluð öllum þeim sem fara með ráðningar og mat á starfs- og námsréttindum erlendra ríkisborgara sem ráða sig til vinnu hérlendis, en erlendir ríkisborgarar munu nú vera um 8% þeirra sem eru í launaðri atvinnu hér á landi. Meðal þeirra sem málið snertir eru samtök vinnumarkaðarins, embættismenn sem fara með starfsréttindi, starfsmenn stéttarfélaga, sveitarfélaga, menntastofnana og samtaka sem greiða götu innflytjenda.

Ísland hefur verið á hraðri leið til þess sem kallað hefur verið þekkingar- eða þjónustusamfélag á liðnum áratug en hlutfall útflutnings af landsframleiðslu er lágt í samanburði við önnur smáríki, t.d. Norðurlönd. Þetta er meðal þess sem kemur fram í lokaritgerð Jóhannesar Geirs Sigurgeirssonar frá Háskólanum á Bifröst, en helstu niðurstöður hennar voru kynntar á morgunfundi Samtaka atvinnulífsins. Þar kemur m.a. fram að hátt hlutfall útflutnings af landsframleiðslu sé mikilvægt litlum hagkerfum á borð við Íslands en það stefni í fram til ársins 2015 að þjónustuútflutningur verði orðinn meiri en vöruútflutningur. Útlit sé fyrir að sjávarútvegur og álframleiðsla muni þá standa undir 45% af heildarútflutningi en nota aðeins um 5% af mannaflanum. Sýnt er fram á að mikil framleiðniaukning í sjávarútvegi og framleiðsluiðnaði hafi skapað rými fyrir nýjar greinar og hún ásamt stóraukningu í háskólamenntun og aðgengi að erlendu vinnuafli hafi á fáum árum gjörbylt íslenskum vinnumarkaði.

Rannsóknasetur um smáríki við Háskóla Íslands stendur fyrir ráðstefnu um útrás smáríkja föstudaginn 14. september kl. 9:00-17:00 í hátíðarsal Háskóla Íslands. Þar verður spurt hver sé uppspretta auðæfa í smáríkjum. Innlendir og erlendir fræði- og athafnamenn halda erindi og tala um lærdóma sem draga má af útrás smáríkja á alþjóðavettvangi og reynslu sína af starfsemi í útrásinni. Megináhersla er á hið svokallaða írska undur, en efnahagur Írlands hefur breyst gífurlega á liðnum árum, en Ísland og Írland eru borin saman, auk þess sem árangri og stöðu Liechtenstein eru gerð skil.

Umhverfisráðuneytið og Umhverfisstofnun boða til málstofu föstudaginn 14. september í tilefni af 20 ára afmæli Montrealbókunarinnar. Málþingið fer fram á Hótel Loftleiðum og stendur frá kl. 9:00 til 12:00. Montrealbókunin um verndun ósonlagsins var undirrituð 16. september 1987 í Montreal í Kanada og hefur þessi dagur verið valinn Dagur ósonlagsins. Montrealbókunin er talin vera árangursríkasti alþjóðasamningur sem gerður hefur verið á sviði umhverfismála og hafa nær öll ríki heims staðfest hana. Umhverfisráðuneytið og Umhverfisstofnun efna því nú til málþingsins til að meta árangur sem af bókuninni hefur hlotist og framtíðarhorfur. Allir velkomnir og aðgangur ókeypis.

Ráðstefnan Driving Sustainability 2007 verður haldin á Hilton Reykjavík Nordica 17. og 18. september um visthæfar lausnir í samgöngum s.s. etanól, metan, vetni, tvinntækni og rafmagn. Forseti Íslands, Ólafur Ragnar Grímsson opnar ráðstefnuna. Íslenskir og erlendir sérfræðingar í stefnumótun og tæknilausnum á þessu sviði munu leiða saman hesta sína og leggja fram mjög áhugaverðar tillögur um hvernig mega auka hlut þessara ökutækja og eldsneytis á Íslandi. Ráðstefnan mun veita þátttakendum gott tækifæri til að byggja upp alþjóðlegt tengslanet sérfræðinga í þessum geira.

Jóhannes Geir Sigurgeirsson kynnir lokaritgerð sína frá Bifröst á morgunfundi Samtaka atvinnulífsins föstudaginn 14. september frá kl. 8:30-10:00. Fundurinn fer fram í Húsi atvinnulífsins 6. hæð - í Borgartúni 35. Ritgerðin er lokaritgerð í framhaldsnámi í viðskiptum sem er 45 eininga nám sem samsvarar MA námi í hag- og viðskiptatengdum greinum. Ritgerðin ber nafnið Frá höndum til hugar – breytingar í íslensku atvinnulífi 1995 – 2005, möguleg þróun til 2015. Í ritgerðinni er fjallað um þær miklu breytingar sem hafa átt sér stað í íslensku atvinnulífi 1995 – 2005. Staða Íslands sem þekkingar- og þjónustusamfélags er sett í alþjóðlegt samhengi og rýnt í þær miklu breytingar sem hafa orðið á íslenskum vinnumarkaði á örfáum árum.

SA og ASÍ hafa á undanförnum mánuðum rætt ítarlega um nýtt fyrirkomulag áfallatrygginga en það er eðlilegt að Samtök atvinnulífsins og verkalýðshreyfingin snúi bökum saman og leiti samstöðu um nýtt og betra fyrirkomulag en hefur tíðkast til þessa, segir Vilhjálmur Egilsson framkvæmdastjóri SA í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. „Hvatinn að þessum umræðum er sívaxandi fjöldi öryrkja og alltof há örorkutíðni sem kemur fram í hækkandi kostnaði samfélagsins og brotthvarfs af vinnumarkaði. Aukinn kostnaður samfélagsins hefur m.a. komið niður á lífeyrissjóðunum sem hafa þurft hærri iðgjöld til þess að rísa undir auknum kostnaði vegna örorku,” segir Vilhjálmur og bendir á að alltof oft hafi núverandi fyrirkomulag reynst vera einstefnugata til örorku og fólk hafi alltof sjaldan átt afturkvæmt inn á vinnumarkaðinn. Rætt hefur verið um að framfærslugreiðslur í hinu nýja fyrirkomulagi verði heldur hærri en nú og vinnugeta fólks verði skilgreind fremur en örorka og ekki er gert ráð fyrir sérstökum tekjutengingum á greiðslum. Takist að lækka örorkutíðni um 30% verður hið nýja fyrirkomulag kostnaðarminna fyrir atvinnulífið og samfélagið auk þess að vera meira hvetjandi fyrir fólk sem hefur þurft að hverfa af vinnumarkaði.

Fjármagnstekjur Íslendinga hafa vaxið stórlega á undanförnum árum og á fyrstu sjö mánuðum ársins nema þær nærri 209 milljörðum króna. Það eru meiri fjármagnstekjur en fjármálaráðuneytið gerir ráð fyrir í fjárlagafrumvarpinu á öllu árinu. Ef fram heldur sem horfir verða fjármagnstekjur Íslendinga á árinu 300-400 milljarðar króna, en þær geta sveiflast töluvert. Verði það niðurstaðan mun ríkið fá í sinn hlut 30-40 milljarða króna í fjármagnstekjuskatt. Hér er um að ræða nýjar tekjur fyrir samfélagið sem hafa gríðarleg áhrif, bæði á afkomu ríkissjóðs og hagkerfið í heild.

Íslendinga nota hlutfallslega langminnst af jarðefnaeldsneyti þjóða heims og hlutur þess er einungis 27,5% af heildarorkunotkun þjóðarinnar. Þetta stafar af því að hér er einungis notuð endurnýjanleg orka til raforkuframleiðslu og til upphitunar og hefur svo verið um áratugi. Önnur ríki standa því frammi fyrir að leysa vandamál á þessu sviði sem löngu hefur verið leyst hér landi. Algengt að jarðefnaeldsneyti fullnægi 80%-98% af orkuþörf vestrænna ríkja. Útstreymi gróðurhúsalofttegunda vegna orkuframleiðslu er langlægst á Íslandi -  um 1 gramm CO2 á hverja framleidda kílóvattstund en í ESB er útstreymið 370 grömm CO2 á kílóvattstund. Á Íslandi standa því ekki til boða sömu aðferðir til að draga úr útstreymi á næstu árum eins og hagkvæmastar verða í nálægum löndum. Stjórnvöld hljóta að taka mið af því þegar kemur að því að undirbúa næstu skref í viðræðum um hvað taki við þegar tímabili Kyoto-bókunarinnar lýkur árið 2012.

Kjarasamningar landasambanda ASÍ og fjölmargir aðrir kjarasamningar falla úr gildi um næstu áramót. Þar á meðal eru kjarasamningar verkafólks, iðnaðarmanna, verslunar- og skrifstofufólks, flugliða og farmanna. Ætla má að yfir 70 þúsund launamenn séu félagar í hlutaðeigandi stéttarfélögum. Margir samningar gilda fram á haustið 2008, m.a. samningar stóriðjufyrirtækja, orku- og veitufyrirtækja, fjármálafyrirtækja og sérsamningar einstakra fyrirtækja.

Samtök atvinnulífsins minna félagsmenn sína á að frestur til að sækja um styrki til íslenskukennslu starfsmanna haustið 2007 rennur út 7. september. Sækja verður um styrkina til menntamálaráðuneytisins en þetta er í annað sinn sem ráðuneytið veitir slíka styrki. Í mars síðastliðnum voru veittir styrkir til 60 aðila til að halda námskeið fyrir samtals 3.360 nemendur og var fjöldi fyrirtækja og stofnana í þeim hópi. Sjá nánar á vef menntamálaráðuneytisins

Nær 100 manns sóttu morgunverðarfund Samtaka atvinnulífsins þar sem Halldór Þorgeirsson fjallaði um atvinnulíf og loftslagssamninga. Halldór sem er forstöðumaður hjá skrifstofu Loftslagssamnings Sameinuðu þjóðanna í Bonn kom víða við í fyrirlestri sínum og fjallaði um kolefnismarkaði, stöðuna í alþjóðaviðræðum og hvað taki við eftir 2012 og svo framtíðarsýn um hvernig verði dregið úr útstreymi til lengri tíma.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, segir í ítarlegu viðtali við helgarblað Viðskiptablaðsins að mjög mikilvægt sé að vinnumarkaðurinn sé í eðlilegu jafnvægi. „Þar tökum við eftir því að þær takmarkanir sem eru á aðflutningi sérhæfðs starfsfólks frá löndum utan Evrópusambandsins setur óþarfa hömlur á fyrirtækin. Við teljum að það sé mjög brýnt að gera innflutning sérfræðinga auðveldari. Mörg íslensk fyrirtæki leita eftir menntuðu og öflugu starfsfólki frá Bandaríkjunum, Indlandi, Kína og mörgum öðrum löndum sem er mjög erfitt að útvega atvinnuleyfi og dvalarleyfi fyrir. Þetta skiptir mjög miklu máli núna og mun skipta enn meira máli til dæmis ef við ætlum að stefna að þekkingarútflutningi í orkugeiranum,” segir Vilhjálmur meðal annars.

Fundaröð Samtaka atvinnulífsins um atvinnulíf og umhverfi hefst á nýjan leik með morgunverðarfundi á Grand Hótel, mánudaginn 3. september næstkomandi. Þar mun Halldór Þorgeirsson, forstöðumaður hjá Loftslagsstofnun Sameinuðu þjóðanna, ræða um stöðuna í loftslagsmálum og áhrif alþjóðaskuldbindinga á atvinnulíf. Hvert stefnir? Hvernig má nýta verkefni í þróunarríkjum til að draga úr útstreymi heima fyrir? Hvernig starfa alþjóðlegir kolefnissjóðir? Hver verða áhrif á orkunýtingu og orkuvinnslu Íslendinga? Þátttökugjald er kr. 1.500 með morgunverði. Allir eru velkomnir en nauðsynlegt er að skrá þátttöku á vef SA.

Meginmarkmið Samtaka atvinnulífsins í komandi kjaraviðræðum er að næstu kjarasamningar samræmist lítilli verðbólgu, efnahagslegum stöðugleika og þeir raski ekki samkeppnishæfni atvinnulífsins segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, í viðtali við Morgunblaðið. „Flestir samningar sem við gerum renna út um áramótin en þar er um að ræða vel á annað hundrað samninga, stóra og smáa. Við lítum svo á við samningsgerðina að skoða verði alla þessa samninga í samhengi. Við þurfum því að horfa yfir allt sviðið og velta því fyrir okkur hvaða áhrif útkoman úr samningunum mun hafa á efnahagsþróunina, á samkeppnisstöðu atvinnulífsins, verðbólguna og þróunina almennt á vinnumarkaðinum,“ segir Vilhjálmur.

Fjárfestingarstofan og Útflutningsráð halda morgunverðarfund um málefni erlendra sérfræðinga á Íslandi þriðjudaginn 4. september á Grand Hótel kl. 08:15-10:00. Yfirskrift fundarins er Erlendir sérfræðingar á Íslandi: viðhorf, þörf og tækifæri. Alþjóðavæðing íslensks atvinnulífs og fjárfestingar erlendra fyrirtækja á Íslandi hafa aukið eftirspurn og þörf fyrir erlent starfsfólk með sérfræðiþekkingu. Hvaða þýðingu hefur þessi þróun fyrir íslenskt atvinnulíf? Hvernig gengur að fá þetta fólk til starfa og hvernig móttökur fær það hér á landi? Á fundinum verða kynntar niðurstöður rannsóknar um viðhorf sérfræðinga af erlendum uppruna, til búsetu og starfa á Íslandi. Nánari upplýsingar og skráning á vef Útflutningsráðs

Verði olíuhreinsistöð byggð á Íslandi mun hún þurfa að uppfylla ákvæði mjög umfangsmikilla lagabálka. Gerðar eru kröfur um að ný fyrirtæki beiti því sem kallað er besta fáanlega tækni við framleiðslu sína. Líkur eru á að tilskipun ESB um útstreymi gróðurhúsalofttegunda verði innleidd hér á landi. Starfsemi olíuhreinsistöðvarinnar myndi falla undir tilskipunina en í henni er gert ráð fyrir því að unnt sé að stofna ný fyrirtæki og að þau fái úthlutað útstreymiskvóta í samræmi við sínar þarfir. ESB bannar ekki fjárfestingar í nýjum fyrirtækjum og ljóst að íslensk stjórnvöld munu eiga óhægt um vik við að koma slíku banni fram í andstöðu við ákvæði sem gilda á Evrópska efnahagssvæðinu.

Ráðstefna um áhrif aukins efnahagslegs frelsis á stöðu gjaldmiðla í heiminum verður haldin á Hótel Nordica fimmtudaginn 23. ágúst. Það er Rannsóknarmiðstöð um samfélags- og efnahagsmál (RSE) sem stendur fyrir ráðstefnunni undir yfirskriftinni Gjaldmiðlar og alþjóðavæðing. Framsögumenn verða Benn Steil, forstöðumaður alþjóðahagfræðisviðs hjá Council on Foreign Relations, Gabriel Stein, aðalhagfræðingur alþjóðahagfræðisviðs hjá Lombard Street Research, Manuel Hinds, fyrrum fjármálaráðherra El Salvador og Ársæll Valfells, lektor við viðskipta- og hagfræðideild Háskóla Íslands. Ráðstefnan er milli kl. 16:10 og 18:30. Fundarstjóri er Illugi Gunnarsson, alþingismaður.

Fjallað er um góða stöðu jafnréttismála á Íslandi í stórblaðinu Financial Times í vikunni. Einkum vekur það athygli að 90% feðra á Íslandi taki feðraorlof og að fæðingartíðni á Íslandi sé á uppleið. Blaðamaður FT í Þýskalandi kallar Ísland barnaparadís og segir Þjóðverja geta tekið sér Íslendinga til fyrirmyndar. Meðal annars er rætt við Hrafnhildi Stefánsdóttur, yfirlögfræðing Samtaka atvinnulífsins.

Samtök atvinnulífsins telja nauðsynlegt að endurskoða verðbólgumarkmið Seðlabanka Íslands eins og það var upphaflega sett fram með samkomulagi bankans og ríkisstjórnarinnar 27. mars 2001. Við þessa endurskoðun þarf að taka tillit til þess að stjórntæki bankans, stýrivextirnir, hafa takmörkuð samdráttaráhrif á eftirspurn og verðbólgu, en leiða til verulegra sveiflna á gengi íslensku krónunnar. Viðvarandi hátt gengi krónunnar hefur átt drjúgan þátt í miklum halla á vöru- og þjónustuviðskiptum við útlönd og gert útflutnings- og samkeppnisatvinnuvegunum mjög erfitt fyrir. Í bréfi SA til forsætisráðherra ítreka samtökin áhyggjur sínar af afleiðingum peningamálastefnu Seðlabankans og þeim óstöðugleika sem hún veldur. Bréfið er sent í framhaldi af bréfi SA til forsætisráðherra 4. júní sl. Í því segir m.a. að sveiflur á gengi krónunnar frá þeim tíma gefi enn brýnt tilefni til þess að hefja nú þegar vinnu við að undirbúa stefnubreytingar.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, segir í samtali við fréttastofu Útvarps að íslensk þekkingarfyrirtæki þurfi á sérhæfðu og háskólamenntuðu starfsfólki að halda - frá Bandaríkjunum, Kanada, Kína, Indlandi og fleiri ríkjum sem eru utan Evrópska efnahagssvæðisins. Rýmka þurfi heimildir til þess að þetta fólk geti unnið hér.

Utanríkisráðuneytið hefur óskað eftir hugmyndum þeirra sem eru í viðskiptum eða með starfsemi í þróunarlöndum um verkefni sem skulu miða að uppbyggingu á raunhæfu samstarfi opinberra aðila og einkageirans í þróunarríkjum. Verkefnið kallast Nordic Business Outreach og hefur þegar verið hleypt af stokkunum á Norðurlöndum og gefur góða raun. Tilgangur verkefnisins er m.a. að sameina markmið Sameinuðu þjóðanna um aukna þátttöku einkageirans í þróunarsamvinnu og vinna jafnframt að framgangi stefnumiða Íslands í þróunarmálum.

Samtök atvinnulífsins vilja að teknar verði upp nýjar aðferðir við kannanir á verðlagi á matvörumarkaði og miðlun verðupplýsinga til almennings. Í bréfi til forsætisráðherra Geirs H. Haarde er bent á að um nokkurra ára skeið hafi verið safnað rafrænum upplýsingum um sölu í matvöruverslunum og þær notaðar til þess að vinna talnaefni um markaðshlutdeild einstakra vörutegunda. Þessar upplýsingar væri einnig hægt að nýta til þess að gera kannanir á verðlagi einstakra vörutegunda í einstökum verslunum. Samtökin telja að með því að hagnýta slíkar upplýsingar fengist nákvæmari og betri mynd af verðlagi á þessum markaði. Það er skoðun samtakanna að Hagstofa Íslands væri eðlilegur aðili til þess að vinna úr þessum upplýsingum í eðlilegu samráði við alla viðeigandi hagsmunaaðila en nauðsynlegt er að Hagstofan fái nægar fjárveitingar til verksins.

Athugun Samtaka atvinnulífsins á bakgrunni stjórnarmanna í 15 stórum fyrirtækjum á íslenskum hlutabréfamarkaði leiðir í ljós að yfir 95% stjórnarmannanna höfðu reynslu af setu í stjórnum eða reynslu af rekstri fyrirtækis. Reynsla af stjórnun er því grundvallarþáttur þegar kemur að því að skipa í stjórnir fyrirtækjanna. Eignarhald ræður einnig miklu en 65% stjórnarmanna í umræddum fyrirtækjum eru sjálfir hluthafar í fyrirtækjunum eða sitja í stjórn fyrir hönd ákveðinna eigenda. Eigendur fjármagns eru því ráðandi í stjórnum fyrirtækja á Íslandi en þriðjungur stjórnarmanna í fyrirtækjunum sitja þar án eignatengsla. Menntun stjórnarmanna virðist ekki eins mikilvægur þáttur en í opinberri umræðu hafa margir furðað sig á því að kynjahlutfall í stjórnum íslenskra fyrirtækja hafi ekki jafnast í kjölfar þess að konum með háskólamenntun og konum í ábyrgðarstöðum hafi fjölgað verulega á undanförnum árum.

Á grundvelli upplýsinga frá verðlagseftirliti ASÍ hafa síðustu daga birst sérkennilegar túlkanir og fyrirsögnum verið slegið upp í fjölmiðlum þess efnis að breyting á skattlagningu matvæla frá 1. mars sl. hafi ekki skilað sér í lækkun verðlags. Ýmist er sagt að niðurstaðan sé óviðunandi, óásættanleg eða óþolandi fyrir neytendur. Sem betur fer er hér um rangfærslur að ræða sem ekki eru í samræmi við verðmælingar Hagstofu Íslands.

Ríkisstjórnin tilkynnti um ýmsar mótvægisaðgerðir samhliða ákvörðun um aðeins 130 þúsund tonna þorskafla á næsta fiskveiðiári. Mikilvægasta mótvægisaðgerðin fyrir sjávarútveginn og landsbyggðina væri hins vegar lægra gengi krónunnar. Nú eru skýrar efnahagslegar forsendur fyrir því að Seðlabankinn lækki vexti og hætti stuðningi sínum við alltof hátt gengi krónunnar segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA. Hann segir að Seðlabankinn verði að losna úr sjálfheldu vaxtastefnu sinnar. Það fái engan veginn staðist að gengi krónunnar skuli hækka þegar helsta útflutningsgreinin verði fyrir öðrum eins hremmingum og sjávarútvegurinn nú. Með vaxtastefnunni sé unnið gegn krónunni sem sjálfstæðum gjaldmiðli.

Ungt fólk á höfuðborgarsvæðinu, sem margt er nú í sínu fyrsta launaða starfi, mun fá tilsögn í að ráðstafa launum sínum á ábyrgan hátt. Vinnuskólinn í Reykjavík mun í júlí halda tveggja daga ráðstefnu um starfstengd efni fyrir hina ungu starfsmenn sína og hefur farið þess á leit við Unga frumkvöðla, sem eru frjáls félagsamtök, að þau fræði unglinga um fjármál þar.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, segir í samtali við Morgunblaðið, um ákvörðun Seðlabankans að halda stýrivöxtum óbreyttum, að nú hefði verið lag að hefja vaxtalækkunarferli. Hann undrast þá greiningu sem kemur fram í Peningamálum. „Ætla mætti að álit bankans sé að undir öllum kringumstæðum skuli hækka stýrivexti," segir Vilhjálmur og telur bankann hafa ætlað sér um of í baráttunni við verðbólguna. „Peningamálastefnan hefur reynst gagnslaus. Takmörk eru fyrir því hverju hægt er að áorka með vaxtastefnu." Vilhjálmur segir vandann fyrst og fremst liggja í hækkun fasteignaverðs. Skilaboð ríkisstjórnarinnar með lækkun lánshlutfalls gefi til kynna alvöru atlögu að verðbólgunni. Vaxtastefna Seðlabankans dugi ekki til.

Hækkun húsnæðisverðs hefur öðru fremur knúið verðbólguna áfram undanfarin ár. Vísitala neysluverðs hækkaði um 21% frá janúar 2003 til júní 2007 en um einungis 11% þegar hækkun húsnæðisverðs er undanskilin. Á þessum fjórum og hálfa ári hefur verðbólgan verið 4,5% á ári að jafnaði en 2,4% ef hækkun húsnæðisverðs er undanskilin. Hækkun húsnæðisverðs var 84% á tímabilinu en það nemur 15% á ári að jafnaði. Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri SA, segir í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi afar brýnt að stjórnvöld grípi til ráðstafana sem stuðlað geti að jafnvægi á fasteignamarkaði. „Ákvörðun félagsmálaráðherra þann 3. júlí sl. um lækkun lánshlutfalls á ný í 80% er gott skref í þá átt og mun skila árangri. Þróun fasteignamarkaðarins verður þó aldrei eðlileg fyrr en umsvif Íbúðalánasjóðs verða takmörkuð verulega og starfsemi hans afmörkuð við félagslegt hlutverk, en bönkum og sparisjóðum verði látið eftir að sinna almennum íbúðalánum,” segir Hannes.

Ef vörugjald yrði afnumið á Íslandi myndi verðlag hér verða sambærilegra við það sem þekkist í nágrannalöndunum og afnám vörugjalds á heimilistæki og byggingavörur myndi stuðla sérstaklega að bættum hag lág- og millitekjufólks. Sérstakt vörugjald á þessar vörur þekkist ekki meðal þeirra þjóða sem við Íslendingar berum okkur helst saman við. Vörugjaldskerfið er flókið og handahófskennt þar sem engin skiljanleg regla virðist vera fyrir hendi um það hvaða vörur eru skattlagðar og hvaða vörur ekki. Grill sem ristar brauð lárétt ber t.d. vörugjald en hefðbundin brauðrist sem ristar brauð lóðrétt er undanþegin gjaldinu. Algengar vörur á heimilum landsmanna eru 13-20% dýrari vegna vörugjaldsins og er niðurfelling þess orðin löngu tímabær. Skatttekjur ríkissjóðs af vörugjaldi á þessu ári eru áætlaðar tæplega fjórir milljarðar króna sem svarar til rúmlega 1% af tekjum ríkissjóðs. Vísitala byggingakostnaðar er áætluð 0,6% hærri en ella vegna vörugjaldsins og vísitala neysluverðs 0,24%.

Evrópusamtök atvinnulífsins, BUSINESSEUROPE, samþykktu á fundi sínum í Berlín í júní sérstakt ákall með sex áhersluatriðum til að gefa atvinnulífi í Evrópu byr undir báða vængi. Samtökin vilja m.a. örva hagvöxt með því að styrkja tengsl milli rannsókna og nýsköpunar, efla virkni innri markaðarins og berjast gegn hvers kyns verndarstefnu svo fátt eitt sé nefnt. Aðild að BUSINESSEUROPE eiga 39 samtök atvinnulífsins í 33 löndum Evrópu. Samtök atvinnulífsins og Samtök iðnaðarins eru aðilar að BUSINESSEUROPE. 

Kynntar hafa verið athuganir á gerð svokallaðs Norðurvegar. Veginum er ætlað að liggja frá Gullfossi um Kjöl milli Hofsjökuls og Langjökuls og tengjast hringveginum við Silfrastaði í Skagafirði. Þessar athuganir hafa verið gerðar af frumkvæði einstaklinga og fyrirtækja sem stofnað hafa sérstakt félag til að hafa forystu um framkvæmdina. Æskilegt er að hafist verði handa við gerð umhverfismats þannig að í ljós komi hvort vegurinn muni skila jákvæðri niðurstöðu þegar litið er til áhrifa á samfélag, efnahag og umhverfi og um leið fyrir sjálfbæra þróun íslensks samfélags. Niðurstaða matsins verði svo látin ráða því hvort í framkvæmdina verði ráðist.

Niðurstöður nýrrar rannsóknar Hagfræðistofnunar Háskóla Íslands á launagreiðslum íslenskra fyrirtækja árið 2006 eru þær að munur á föstum mánaðarlaunum karla og kvenna sem ekki verði skýrður með öðru en kyni mælist 10-12%. Rannsóknin var unnin í samvinnu við ParX viðskiptaráðgjöf IBM og Samtök atvinnulífsins. Gögn um ábyrgð starfsmanna, frammistöðu eða fjölskylduaðstæður voru ekki tiltæk, en vera kann að hluta launamunarins megi rekja til þessara þátta. Þess vegna er ekki hægt að fullyrða að einungis sé um kynbundinn launamun að ræða heldur getur munurinn stafað af mismunandi ábyrgð og frammistöðu.

Nýjasta ársfjórðungslega könnun Capacent Gallup á stöðu og framtíðarhorfum hjá 400 stærstu fyrirtækjum landsins sýnir litlar breytingar frá hliðstæðum könnunum undanfarin misseri. Aðstæður í efnahagslífinu eru frekar eða mjög góðar að mati forsvarsmanna um 84% þátttökufyrirtækja. Horfur þegar litið er hálft ár fram í tímann eru að vísu mun óvissari en var á árunum 2003-2004  en þó svipaðar og í síðustu þremur könnunum. Skortur á vinnuafli er meiri en fyrr á þessu ári en svipaður og á sama tíma í fyrra. Áfram ríkir að flestu leyti bjartsýni um þróun eftirspurnar á innlendum og erlendum mörkuðum næstu sex mánuði. EBITDA-framlegð hefur vaxið hjá um helmingi fyrirtækjanna en horfur um þróun framlegðar næstu sex mánuði eru þó breytilegar eftir atvinnugreinum. Athygli er vakin á að könnunin var gerð í maímánuði, en eftir það hafa birst nýjar opinberar upplýsinga um versnandi ástand nytjastofna á Íslandsmiðum og minni vöxt í þjóðarbúskapnum en áður var spáð.

Stýra þarf námsframboði í íslenskum háskólum og takmarka frekar aðgang að þeim til að nýta betur fé. Efla þarf kennslu í raunvísindum, verk- og tæknifræði. Þetta er meðal þess sem lesa má út úr ályktunum Ríkisendurskoðunar í nýlegri skýrslu um kostnað, skilvirkni og gæði háskólakennslu.

Húsfyllir var á morgunverðarfundi SA og saksóknara efnahagsbrota sem fram fór á Grand Hótel Reykjavík en þar var rætt um efnahagsbrot, þolendur þeirra og afleiðingar. Sarah Jane Hughes, prófessor í lögum við Indiana háskóla, fjallaði um hvítflibbaglæpi út frá bandarískum sjónarhóli, Helgi Magnús Gunnarsson  saksóknari efnahagsbrota fjallaði um skipulag og framkvæmd efnahagsbrotarannsókna á Íslandi og Garðar G. Gíslason hdl. hjá Lex ræddi um brotalamir og réttarvernd. Fram kom á fundinum að stytta þyrfti málsmeðferðartíma rannsóknaraðila og nauðsynlegt væri að einfalda skipulag.

Samtök atvinnulífsins ásamt saksóknara efnahagsbrota efna til morgunverðarfundar um þolendur og afleiðingar efnahagsbrota á morgun - fimmtudaginn 14. júní. Fundurinn fer fram á Grand Hótel Reykjavík en hann hefst með morgunverði klukkan 8:00 og verður lokið klukkan 10:00. Á fundinum mun Sarah Jane Hughes, prófessor í lögum við Indiana háskóla, fjalla um hvítflibbaglæpi út frá bandarískum sjónarhóli, Helgi Magnús Gunnarsson  saksóknari efnahagsbrota mun fjalla um skipulag og framkvæmd efnahagsbrotarannsókna á Íslandi og Garðar G. Gíslason hdl. hjá Lex ræðir um brotalamir og réttarvernd. Fundarstjóri er Guðjón Rúnarsson, framkvæmdastjóri SFF.

Samtök atvinnulífsins og Alþýðusamband Íslands hafa undirritað samkomulag um starfstengda streitu. Markmið samkomulagsins er að auka vitund og skilning atvinnurekenda og starfsmanna á starfstengdri streitu. Ætlunin er að brugðist verði við vandamálum vegna starfstengdrar streitu sem er áhættuþáttur varðandi öryggi og heilbrigði á vinnustað. Samkomulag þetta fylgir í kjölfar rammasamnings Evrópusamtaka atvinnulífsins (BUSINESSEUROPE) og Evrópusamtaka verkalýðsfélaga (ETUC) en aðildarsamtökin hafa fengið það hlutverk að innleiða samninginn í samræmi við reglur og venjur.

Yfirlýsing leiðtogafundarins í Heiligendamm gefur til kynna að meiri samhljómur sé í sjónarmiðum ríkjanna í loftslagsmálum en hingað til. Bandaríkin virðast viðurkenna mikilvægi þess að ná frekari samningum um að draga úr útstreymi. Lykilatriði sé að samningar og markmið sem sett eru nái einnig til ríkja í örri þróun (Indland, Kína). Evrópusambandið virðist einnig viðurkenna að sambandið hafi lítil sem engin áhrif við að sporna gegn loftslagsbreytingum eitt og sér.  Mikilvægara sé að ná samstöðu um raunverulegan samdrátt útstreymis en að setja óljós markmið um tilteknar hitabreytingar á jörðunni. Ríkin eru sammála um að ljúka samningum um langtímamarkmið á skömmum tíma, þ.e. fyrir árslok 2009 og að ríkjaráðstefnur Loftslagssamnings Sameinuðu þjóðanna séu réttur vettvangur til að fjalla um þessi mál.

Í stefnuyfirlýingu leiðtoga helstu iðnríkja heims sem samþykkt var í Heiligendamm í gær er hvatt til samstarfs um að viðhalda hagvexti og tryggja efnalega velferð og félagslegt öryggi í heiminum. Lögð er áhersla á nýsköpun og vernd hugverka,  ábyrga nýtingu auðlinda, baráttu gegn spillingu og aukna fjárfestingu í þróunarrríkjum.

Ætla má að störfum á Reykjanesi fjölgi um rúmlega 1.000 verði 250 þúsund tonna álver reist í Helguvík. Atvinnutekjur á Reykjanesi munu aukast um rúma þrjá milljarða króna og íbúum fjölga um allt að 2.000 manns. Þetta kemur fram í nýrri úttekt Samtaka atvinnulífsins en þar segir að skatttekjur Reykjanesbæjar muni aukast um fimmtung og verða rúmlega 600 milljónum króna hærri en ella frá árinu 2015 ef áform um álver í Helguvík nái fram að ganga. Áætlað er að skatttekjur annarra sveitarfélaga á Suðurnesjum muni aukast um tæplega 200 milljónir króna á ári og skatttekjur sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu aukast um 100 milljónir króna. Áhrif á skatttekjur ríkisins verða einnig umtalsverð. Ætla má að tekjuskattur til ríkisins vegna aukinna launatekna muni nema um einum milljarði króna árlega, tryggingagjald skili um 270 milljónum  og tekjuskattgreiðslur fyrirtækisins gætu numið 1-2 milljörðum króna árlega

Evrópusamband flugfélaga hefur kynnt óháð mat á tillögum framkvæmdastjórnar ESB um að fella flug undir útstreymistilskipun ESB.  Niðurstöður matsins eru m.a að kostnaður flugfélaga vegna tillagnanna sé stórlega vanmetinn og að þær muni hafa áhrif á getu félaganna til fjárfestinga og um leið dragi stórlega úr þeim ávinningi sem þær geti haft fyrir umhverfið. Tillögur ESB geta haft veruleg áhrif á íslensk flugfélög og samkeppnisstöðu þeirra auk þess sem fargjöld og gjöld fyrir vöruflutninga munu hækka.

Verið er að undirbúa innleiðingu matvælalöggjafar Evrópusambandsins hér á landi. Miðað er við að löggjöfin geti tekið gildi í ársbyrjun 2010 og að eftir það falli niður bann við innflutningi á ýmsum matvælum frá Evrópska efnahagssvæðinu svo sem kjötvörum, eggjum og mjólkurvörum. Sama gildir um útflutning íslenskra afurða.

Erlendum fyrirtækjum sem senda starfsmenn til Íslands ber að tilkynna Vinnumálastofnun um starfsemi sína hér á landi, greiða laun samkvæmt íslenskum kjarasamningum, slysatryggja starfsmenn og í vissum tilvikum hafa fulltrúa hér á landi. Notendafyrirtæki hér á landi skal óska eftir staðfestingu þess að erlenda fyrirtækið hafi sinnt upplýsingaskyldu sinni og ber að afhenda Vinnumálastofnun gögn, sé þess óskað.

Í morgun átti framkvæmdastjórn Samtaka atvinnulífsins fund með forsætisráðherra og utanríkisráðherra til að leggja áherslu á að ríkisstjórnin taki þegar á þeim vanda sem stjórn peningamála og hagstjórnin hefur ratað í. Aðgerðir Seðlabankans skaði atvinnulíf án þess að skila árangri á móti og að bankinn muni ekki að óbreyttu um fyrirsjáanlega framtíð eiga möguleika á því að lækka vexti. Fyrstu aðgerðir verða að beinast að því að skapa forsendur fyrir lækkandi verðbólgu. Hafa verður hemil á aukningu samneyslu og tilfærsluútgjalda. Lækka verður lánshlutföll íbúðalánasjóðs og lánsfjárhæðir. Ríkisstjórnin þarf að gefa Seðlabankanum skýr skilaboð um að hún ætlist til þess að bankinn vinni ekki gegn trúverðugleika efnahagsstefnunnar og gegn væntingum um lægri verðbólgu. Það gefur Seðlabankanum tækifæri til þess að komast úr sjálfheldu hárra vaxta en það vekur von um að gengi krónunnar verði stöðugra og lægra en nú og þannig meira í takt við getu atvinnulífsins og stöðuna í viðskiptum við útlönd. Framkvæmdastjórnin afhenti forsætisráðherra bréf þar sem þessum sjónarmiðum er lýst.

Í nýlegum lögum frá Alþingi nr. 91/2006 um mælingar o.fl.   er ráðherra veitt heimild til að gefa út gjaldskrá fyrir löggildingargjald þar sem þjónustuaðili við löggildingu tækja þarf að greiða til Neytendastofu 15% - 25% af þeim tekjum sem hann aflar við löggildinguna. Heimild þessi virðist jafngilda skattheimtu og er gjaldtökuheimildin án nokkurar tengingar við kostnað Neytendastofu af því að veita umræddum aðilum þjónustu.

Á síðustu árum hafa ýmis konar eftirlíkingar af framleiðsluvörum, flestar upprunnar í Kína, flætt yfir Vesturlönd. Ísland er þar ekki undanskilið en bæði er um að ræða dreifingu á eftirlíkingum af þekktum húsgögnum og einnig öðrum vörum sem eru merktar með vörumerkjum annarra aðila. Erfitt getur verið fyrir fyrirtæki að verjast þessari meinsemd en í íslenskum tollalögum er að finna heimild fyrir tollyfirvöld að uppfylltum tilteknum skilyrðum að fresta tollafgreiðslu ef sýnt þykir að innflutningur vöru brjóti gegn hugverkaréttindum. Nýleg lög veita einnig heimild fyrir rétthafa sem telja brotin á sér hugverkaréttindi að óska þess að sýslumaður framkvæmi leit í húsakynnum þess sem talinn er brotlegur. Lögunum hefur þegar verið beitt á Íslandi og á þessu ári og síðasta ári gengu dómar í tveim málum hér á landi þar sem niðurstaðan var sú að banna dreifingu eftirlíkinga af þekktum stólum.

Orku- og iðnfyrirtæki sem losa meira en 30 þúsund tonn af koldíoxíði árlega þurfa að sækja um sérstakar losunarheimildir til Umhverfisstofnunar ekki síðar en 1. júní næstkomandi vegna áætlaðrar losunar koldíoxíðs á tímabilinu 1. janúar 2008 til 31. desember 2012. Umsóknargjald er 250.000 kr. sem skal greiða við afhendingu umsóknar.

Í nýrri skýrslu Eftirlitsstofnunar EFTA (ESA) kemur fram að ríkisaðstoð við atvinnulíf er með minnsta móti á Íslandi. Stofnunin kannaði ríkisaðstoð í EFTA löndunum á árunum 2004 og 2005 og bar saman við ESB-ríkin. Þetta er fyrsta skýrslan sem ESA sendir frá sér um þetta efni en í henni kemur m.a. fram að heildarfjárhæð veittra styrkja í EFTA ríkjunum nam um 1,6 milljörðum evra árið 2005 eða sem nemur um 138 milljörðum íslenskra króna. Heildarfjárhæð styrkja er langhæst í Noregi og var hlutfall styrkja af vergri landsframleiðslu á árinu 2005 ríflega fjórfalt miðað við samsvarandi hlutfall hér á landi og sautjánfalt miðað við Liechtenstein. Þegar horft er til hlutfalls af landsframleiðslu var ríkisaðstoð tæplega þrefalt hærri í ESB-ríkjunum en á Íslandi og ríflega þrefalt hærri í EFTA-ríkjunum.

Ragna Sara Jónsdóttir viðskiptafulltrúi í sendiráði Íslands í Kaupmannahöfn verður með viðtalstíma á Íslandi dagana 25. og 29. maí næstkomandi. Viðtölin eru einkum ætluð fyrirtækjum sem óska eftir aðstoð sendiráðsins í starfi sínu í umdæmislöndum þess sem eru auk Danmerkur; Ísrael, Rúmenía, Slóvenía og Tyrkland. Viðtölin fara fram hjá Útflutningsráði í Borgartúni 35 og eru forsvarsmenn fyrirtækja hvattir til að bóka fundi sem fyrst í síma 511 4000 eða með tölvupósti á utflutningsrad@utflutningsrad.is.

Landsmennt  efnir til málþings um starfsmenntun og fræðslu í atvinnulífinu í lok maí. Landsmennt er fræðslusjóður Samtaka atvinnulífsins og verkafólks á landsbyggðinni en á þinginu verður einnig fjallað um starfsemi Landsmenntar. Í fyrra veitti sjóðurinn fræðslustyrki til 79 fyrirtækja fyrir um 17 milljónir króna. Þá voru veittir 1866 styrkir samtals að upphæð 46 milljónum króna. Málþingið verður í Skíðaskálanum í Hveradölum 30. maí kl. 11.30 – 15.30.

Um 85% áhrifavalda í íslensku þjóðfélagi telja líklegt að rafrænar kosningar til þings og sveitastjórna og um stærri mál verði innleiddar á næstu áratugum í því skyni að styrkja lýðræðið. Í aðdraganda aðalfundar SA 2007 sem fram fór í apríl gerði Capacent Gallup könnun meðal þjóðarinnar þar sem þetta kom m.a. fram. Gangi þetta eftir gæti ferðum á kjörstað því fækkað en músarsmellir fólks heima í stofu öðlast aukið vægi.

Sífellt fleiri fyrirtæki þurfa að kljást við ólöglegar eftirlíkingar á vörum þeirra sem ættaðar eru frá Kína. Eftirlíkingarnar skjóta nú víða upp kollinum og er vandamálið vaxandi, m.a. í Danmörku. Leikfangaframleiðandinn LEGO reynir t.a.m. að hafa upp á fyrirtækjum í Kína sem framleiða nákvæmar eftirlíkingar af vörum LEGO. Gæði eftirlíkinganna frá Kína fara vaxandi og oft þarf sérfræðinga til að greina í sundur upprunalega vöru og ólöglegar eftirlíkingar. Talið er að 60% af ólöglegum varningi af ýmsu tagi í Evrópusambandinu komi frá Kína.

Heildarlaunakostnaður á Íslandi er hærri en meðaltal heildarlaunakostnaðar innan Evrópusambandsins þegar horft er til helstu atvinnugreina á almennum vinnumarkaði. Ný rannsókn á launakostnaði fyrirtækja í Evrópu sýnir að á Íslandi er heildarlaunakostnaður á almennum vinnumarkaði mestur í byggingarstarfsemi og mannvirkjagerð, 29 evrur á vinnustund en minnstur í verslun og ýmissi viðgerðarþjónustu, 22,5 evrur. Hlutfall annars launakostnaðar en launagreiðslna af heildarlaunakostnaði er hæst í samgöngum og flutningum, 17% en lægst í byggingarstarfsemi og mannvirkjagerð, 14,7%. Frá þessu er greint á vef Hagstofunnar.

Endurskoða þarf frumvarp til jafnréttislaga sem nú liggur fyrir og er í opnu umsagnarferli. Þetta er mat Hrafnhildar Stefánsdóttur, yfirlögfræðings SA, en hún fjallaði um álitaefni varðandi frumvarpið á vinnuréttardegi Háskólans á Bifröst. Endurskoðunarnefnd jafnréttislaga samdi frumvarpið en Hrafnhildur fjallaði aðallega um jafnrétti og jöfn laun og hvaða áhrif jafnréttisreglur hafi á stjórnunarrétt atvinnurekenda samkvæmt frumvarpinu samanborið við skilgreiningar Evrópuréttar og dómaframkvæmd.

„Hagvöxtur hefur tiltölulega lítið verið til umræðu í yfirstandandi kosningabaráttu og það er eins og væntingar standi almennt til þess að landsframleiðslan, kaupmátturinn og lífskjör landsmanna haldi áfram að batna á næstu árum í sama takti og verið hefur undanfarin ár," segir Vilhjálmur Egilsson framkvæmdastjóri SA í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. Hann spyr hvort stjórnmálaflokkarnir geti efnt þau loforð sem gefin eru í aðdraganda kosninga til Alþingis. „Í kosningabaráttunni eru vaktar væntingar um áframhaldandi uppbyggingu velferðarkerfisins, samgöngumannvirkja og annarra innviða samfélagsins samhliða því að skattar eiga að lækka. Reyndar heyrist líka að stöðva eigi einstök framfaramál í atvinnulífinu s.s. fjárfestingar í áliðnaði og orkuverum, hagstjórnin er gagnrýnd og jafnvægi lofað í efnahagslífinu."

Ef horft er á mannfjöldaþróun Íslendinga síðustu áratugi kemur í ljós að almennt efnahagsástand hefur mótað allt þjóðlífið og haft bein áhrif á mannfjölda. Óstjórn í efnahagsmálum og óhagstætt árferði hafa í gegnum tíðina tvímælalaust haft áhrif til skamms tíma, en einnig má lesa afleiðingarnar langt aftur í tímann eins og árhringi í trjám. Í kjölfar síldarbrests og efnahagskreppu undir lok sjöunda áratugs síðustu aldar fækkaði barnsfæðingum t.a.m. verulega og á tímum óðaverðbólgu á áttunda og níunda áratugnum áttu önnur viðfangsefni en barneignir hug Íslendinga.

Frá næstu áramótum verður orkufrekum iðnaði óheimilt að starfa án heimilda til losunar koldíoxíðs í andrúmsloftið. Starfandi fyrirtæki eiga að sækja um heimildir fyrir 1. júní næstkomandi en önnur fyrirtæki að minnsta kosti  9 mánuðum áður en starfræksla hefst. Birt verður áætlun um úthlutaðar losunarheimildir fyrir lok september um tímabilið 2008 - 2012.

Samtök atvinnulífsins hafa tekið upp samstarf við Samtök grænlenskra atvinnurekenda – NUSUKA. Framkvæmdastjóri NUSUKA, Ole Aggo Markussen, segir samstarfið mikilvægt skref fyrir grænlenskt atvinnulíf og það muni tengja Ísland og Grænland betur saman. Samstarf landanna á sviði atvinnulífs verður aukið og munu SA meðal annars miðla félagsmönnum NUSUKA af reynslu sinni varðandi samskipti við ESB. Vefur NUSUKA

Samtök atvinnulífsins og SVÞ – Samtök verslunar og þjónustu verða á Akureyri fimmtudaginn 3. maí til að kynna starfsemi samtakanna og til að kynnast atvinnulífi norðan heiða. Opin kynning fer fram á Hótel KEA klukkan 17 og eru fulltrúar fyrirtækja á Akureyri og í nágrenni hvattir til að mæta.

Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, segir það rangt að ríkið hafi orðið af 50 milljarða skatttekjum á 5 ára tímabili vegna frestunar fyrirtækja á söluhagnaði. Í samtali við fréttastofu Sjónvarps segir hann áríðandi að ganga lengra í að lækka skatta á fyrirtæki svo þau stofni ekki eignarhaldsfélög erlendis til að komast hjá skattgreiðslum.

Mennt - samstarfsvettvangur atvinnulífs og skóla heldur félagsfund um Nýjan framhaldsskóla 3. maí næstkomandi. Á fundinum verður gerð grein fyrir helstu niðurstöðum og áherslum í skýrslu starfsnámsnefndar um Nýjan framhaldsskóla og stöðu málsins. Þá munu fulltrúar aðila vinnumarkaðarins og menntastofnana sem eiga aðild að Mennt gera grein fyrir sínum viðhorfum og áherslum. Fulltrúar stjórnmálaflokkanna gera í lok fundarins grein fyrir viðhorfum flokkanna til þeirra meginsjónarmiða sem fram koma í tillögunum um Nýjan framhaldsskóla og með hvaða hætti þeir munu beita sér í því máli í eða utan næstu ríkisstjórnar. Sjá nánar á vef Menntar

Föstudaginn 4. maí næstkomandi verður fjallað um vinnurétt á málþingi í Háskólanum á Bifröst. Rannsóknasetur vinnuréttar og jafnréttismála stendur að vinnuréttardeginum í samstarfi við Vinnuréttarfélag Íslands og lagadeild Háskólans á Bifröst. Fjölmargir fyrirlesarar taka til máls og mun Hrafnhildur Stefánsdóttir, yfirlögfræðingur SA, fjalla um álitaefni varðandi frumvarp endurskoðunarnefndar jafnréttislaga. Fundarstjóri er Bryndís Hlöðversdóttir, forseti lagadeildar. Þáttökugjald er 4000 krónur og nauðsynlegt er að skrá þátttöku. Nánari upplýsingar á vef Háskólans á Bifröst

Áætla má að ávöxtun lífeyrissjóðanna af eignum þeirra í íslenskum fjármálafyrirtækjum á síðustu 10 árum nemi um 160 milljörðum króna. Heildarsjóðfélagar íslenskra lífeyrissjóða eru 180 þúsund og hefur vöxtur íslenskra fjármálafyrirtækja því aukið meðaleign hvers sjóðfélaga um 900 þúsund krónur. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu Samtaka fjármálafyrirtækja um fjármálastarfsemi á Íslandi sem lögð var fram á fyrsta aðalfundi samtakanna.

Auður íslenskra heimila væri allt að 5% minni ef aðgangur erlends starfsfólks hefði verið takmarkaður að íslenskum vinnumarkaði. Kaupmáttur ráðstöfunartekna hefði verið allt að 4,5% minni á síðasta ári, verðbólga og stýrivextir hefðu verið hærri og einkaneysla minni. Þetta kom fram í máli Rannveigar Sigurðardóttur, forstöðumanns greiningar og útgáfudeildar Seðlabanka Íslands á morgunverðarfundi SA um erlent starfsfólk á Íslandi. Sólveig Jónasdóttir, verkefnastjóri hjá Alþjóðahúsi sagði Íslendinga þurfa að ákveða hvort  þeir ætli að líta á erlent fólk sem hingað kemur sem erlent vinnuafl eða framtíðar ríkisborgara.

Ef Ísland vill takmarka fjölda erlendra starfsmanna hér á landi með beitingu öryggisráðstafana EES samningsins verða þær ráðstafanir að beinast gegn öllum 27 aðildarríkjum EES samningsins samtímis. Það eitt gerir notkun þessara ákvæða fullkomlega óraunhæfa. Þetta var meðal þess sem fram kom í máli Ragnars Árnasonar, forstöðumanns vinnumarkaðssviðs SA, á morgunverðarfundi SA um erlent starfsfólk á Íslandi. Beiting öryggisráðstafana EES samningsins gæti jafnframt kallað á gagnaðgerðir ESB sem gætu skaðað hagsmuni Íslands verulega. Ef stöðva á eða takmarka með lögmætum hætti frjálsa för launafólks frá aðildarríkjum EES til Íslands þarf að koma til uppsagnar EES samningsins.

SFF dagurinn verður haldinn hátíðlegur í Borgarleikhúsinu fimmtudaginn 26. apríl næstkomandi. Þar munu Samtök fjármálafyrirtækja efna til ráðstefnu þar sem Jón Sigurðsson, viðskiptaráðherra, mun fjalla um stöðu íslensks fjármálamarkaðar og Bjarni Ármannsson formaður Samtaka fjármálafyrirtækja flytja erindi. Erlendur gestur ráðstefnunnar er Sandeep Agraval, framkvæmdastjóri Credit Suisse, og flytur hann erindið „ Sailing the turbulent waters of international capital markets.” Dagskrá hefst klukkan 14:00 með aðalfundi SFF en ráðstefnan hefst klukkan 14:15 og lýkur klukkutíma síðar. Ráðstefnustjóri er Margrét Kristmannsdóttir, formaður Félags kvenna í atvinnurekstri.

Samkvæmt launakönnun Hagstofunnar hækkuðu laun á almennum vinnumarkaði um 17% að meðaltali frá upphafi ársins 2005 til loka ársins 2006. Sú starfsstétt sem hækkaði mest var verkafólk, um 19%, en erlendir starfsmenn eru fjölmennastir í þeirri starfsstétt. Laun í byggingariðnaði, en í þeirri atvinnugrein eru erlendir starfsmenn fjömennastir, hækkuðu um 17%, eða um það sama og meðaltal allra.

Samtök atvinnulífsins efna til morgunverðarfundar um erlent starfsfólk á Íslandi miðvikudaginn 25. apríl. Yfirskrift fundarins er Góðir Íslendingar – erlent starfsfólk á íslenskum vinnumarkaði og fer fundurinn fram á Grand Hótel Reykjavík kl. 8:00-10:00. Framsögur flytja Rannveig Sigurðardóttir forstöðumaður greiningardeildar Seðlabanka Íslands, Ragnar Árnason forstöðumaður vinnumarkaðssviðs SA og Sólveig Jónasdóttir verkefnastjóri hjá Alþjóðahúsi. Fundarstjóri er Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA. Þátttökugjald er kr. 1.500 með morgunverði. Nauðsynlegt er að skrá þátttöku á vef SA

Ríkissjóður gæti hagnast af því að afnema tekjutengingu bóta vegna launa eldri borgara og öryrkja. Ástæðan eru auknar skatttekjur sem þessir einstaklingar myndu greiða í ríkissjóð. Þetta er meðal niðurstaðna í nýrri skýrslu Rannsóknaseturs verslunarinnar sem ber heitið Framleiðnimæling og ávinningur af aukinni atvinnuþátttöku eldri borgara og öryrkja. Í skýrslunni kemur fram að mjög mikil framleiðniaukning hefur orðið í verslun á undanförnum árum og skortur sé á starfsmönnum í greininni. Meðal úrlausnarefna gæti verið að afnema tekjutengingu á bætur eftirlaunaþega og öryrkja og hvetja þá þannig til að koma í auknum mæli til starfa í verslun.

Ráðstefna um einkaframkvæmd á Íslandi verður haldin á vegum Rannsóknarmiðstöðvar um einkaframkvæmd við Háskólann í Reykjavík mánudaginn 23. apríl kl. 15.30 – 18.15. Markmið með ráðstefnunni er að vekja athygli á möguleikum einkaframkvæmdar á Íslandi til næstu framtíðar og kynna hugmynd að framtíðarsýn. Ráðstefnan er vettvangur umræðna um tækifærin á Íslandi, hvað vel hefur tekist erlendis, víti að varast og lykilatriði til árangurs. SA eru meðal samstarfsaðila ráðstefnunnar.

Í marsmánuði síðastliðnum voru skráðir 42.540 atvinnuleysisdagar á landinu öllu sem jafngildir því að 1.934 manns hafi að meðaltali verið á atvinnuleysisskrá í mánuðinum, eða 1,3% af áætluðum mannafla á vinnumarkaði. Atvinnuleysi í janúar og febrúar mældist einnig 1,3% en atvinnuleysi í mars er minna en á sama tíma fyrir ári þegar það mældist 1,5%. Vinnumálastofnun gerir ráð fyrir því að draga muni úr atvinnuleysi í apríl og það verði líklega á bilinu 1,1%-1,4%. Sjá nánar á vef Vinnumálastofnunar

Árið 2050 verður Ísland þekkt fyrir að skara fram úr á heimsvísu og hér verður einstakt fyrirmyndarþjóðfélag þar sem lífskjör verða mjög góð. Þetta voru álitsgjafar á aðalfundi SA 2007 sammála um en Guðfinna S. Bjarnadóttir fv. rektor HR, Karl Wernersson hjá Milestone, Þór Sigfússon forstjóri Sjóvá, Þóra Helgadóttir hagfræðingur í greiningardeild Kaupþings og Þórður Friðjónsson, forstjóri Nordic Exchange á Íslandi, ræddu um framtíð lands og þjóðar á aðalfundinum undir stjórn Vilhjálms Egilssonar, framkvæmdastjóra SA.

Lýst hefur verið kjöri stjórnar SA fyrir starfsárið 2007 til 2008.  Nýjir koma inn í stjórnina Franz Árnason, Norðurorku, Guðjón Rúnarsson, Samtökum fjármálafyrirtækja og Hörður Arnarson, Marel. Úr stjórninni ganga Sveinn Hannesson, Samtökum iðnaðarins, Guðmundur Ásgeirsson, Nesskip hf. og Jens Pétur Jóhannsson, Rafmagnsverkstæði Jens Péturs sem verður áheyrnarfulltrúi. 

Sjá nánar

Forsenda þess að Ísland verði áfram í fremstu röð er undir því komin að stjórnvöld hafi metnað til þess að halda umgjörð efnahagslífsins áfram í fremstu röð, að tryggja íslenskum fyrirtækjum bestu starfsskilyrði, að draga úr reglubyrði og að viðhalda þeim trúverðugleika, sem byggður hefur verið upp undanfarin ár. Þetta er meðal þess sem kom fram í máli Ingimundar Sigurpálssonar, formanns SA í ræðu á aðalfundi SA. „Stjórnvöld verða að sýna ábyrgð og festu og þau verða að muna, að á tímum alþjóðavæðingar, þegar upplýsingar berast um heiminn á augabragði, þá leitar efnahagsstarfsemin þangað, þar sem starfsskilyrðin eru almennt hagstæðust. Trúverðugleiki, traust og stöðugleiki eru mikilvægir þættir í efnahagsstjórninni. Það veltur á miklu, að stjórnvöld hafi metnað til þess að halda áfram á þeirri braut að skapa atvinnulífinu svigrúm til athafna.”

Meirihluti íslensku þjóðarinnar telur að lífskjör á Íslandi árið 2050 verði líkt og nú meðal þeirra bestu í heimi. Þetta kemur fram í nýrri könnun Capacent Gallup fyrir SA. Bjartsýni þjóðarinnar hefur aukist frá því í apríl árið 1993 en þá töldu 43% þjóðarinnar hættu á þjóðargjaldþroti samkvæmt skoðanakönnun Hagvangs. Hin bjartsýna íslenska þjóð telur jafnframt að Ísland sé á leið í ESB, en 75,5% þjóðarinnar telja að Ísland verði gengið í Evrópusambandið árið 2050. Tæp 3% telja að sambandið verði ekki til. Rúm 72% áhrifavalda í íslensku samfélagi telja að Ísland verði orðið aðili að ESB árið 2050 en 6,5% áhrifavalda telja að sambandið verði liðið undir lok árið 2050.

Á aðalfundi SA 17. apríl 2007 var Ingimundur Sigurpálsson endurkjörinn formaður Samtaka atvinnulífsins. Kosningin fór fram með rafrænum hætti í fyrsta sinn og var þátttaka góð. Ingimundur var rétt kjörinn formaður starfsárið 2007-2008 með 97% greiddra atkvæða.

Aldurssamsetning íslensku þjóðarinnar árið 2050 verður mjög frábrugðin því sem nú er samkvæmt nýrri mannfjöldaspá SA. Einstaklingar á eftirlaunaaldri, 65 ára og eldri, verða 27% íbúanna í stað 12% nú og munu telja 109 þúsund manns. Fjöldi Íslendinga 80 ára og eldri mun fimmfaldast fram til 2050, úr 9 þúsund í 45 þúsund. Gert er ráð fyrir því að árið 2050 verði ævilíkur karla við fæðingu 86,5 ár og kvenna tæp 90 ár og lenging meðalævi frá því sem nú er verði þannig 7,5 ár hjá körlum og 7 ár hjá konum. Þá er útlit fyrir að það tímabil sem fólk nýtur lífeyris lengist um tæp 30%. Þetta kemur fram í nýju riti SA Ísland 2050: Eldri þjóð – ný viðfangsefni sem kemur út í dag, en þar segir m.a. að brýnt sé að afnema allar hindranir fyrir atvinnuþátttöku eldri starfsmanna og hækkun eftirlaunaaldurs hljóti að koma til álita þar sem fólk á aldrinum 65-70 ára búi við mun betri heilsu en áður og sú þróun muni halda áfram.

ÍSLAND 2050 – TVEIR Á MÓTI EINUM er yfirskrift aðalfundar SA sem fram fer á Hótel Nordica þann 17. apríl næstkomandi. Vísað er til þess að árið 2050 stefnir í að það verði tveir Íslendingar á vinnumarkaði fyrir hvern ellilífeyrisþega. Íslenska þjóðin er að eldast en í dag eru fimm Íslendingar á vinnumarkaði fyrir hvern ellilífeyrisþega. Þessi þjóðfélagsbreyting sem nú er hafin er í raun ávísun á miklar breytingar á fjölmörgum sviðum. Á fundinum verður kynnt ný könnun Capacent Gallup á viðhorfum Íslendinga til framtíðarinnar. Trúir þjóðin því að kreppa sé framundan? Búast Íslendingar við stórkostlegum framförum í læknavísindum og breytingum á orkumálum Íslendinga? Verður búið að tvöfalda hringveginn árið 2050 og Ísland orðið hluti af ESB? Sjá nánar

Seðlabankinn gaf út tölur um viðskiptahalla og erlenda skuldastöðu fyrir árið 2006 6. mars síðastliðinn. Niðurstaðan var sú að viðskiptahallinn hefði numið 305 milljörðum króna eða 26,7% af VLF og að hrein skuldastaða í árslok hefði verið neikvæð um 120% af VLF. „Þessar tölur eru ótrúlega háar og ættu að vekja skelfingu meðal allra sem eiga hagsmuna að gæta í íslensku efnahagslífi. Samt virtust viðbrögð almennt vera furðu róleg og fæstir í raun trúa því að eitthvað mikið sé að í efnahagslífinu” segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi, og segir ekki ólíklegt að raunverulegur viðskiptahalli sé jafnvel innan við helmingur af því sem fram hefur komið. Mikilvægt sé að Seðlabankinn hafi forgöngu um að koma fram með tölur sem skýri betur raunverulega stöðu íslenska þjóðarbúsins. Það þurfi m.a. að gera með því að meta raunvirði fjárfestinga Íslendinga erlendis og setja fram talnaefni um söluhagnað og aðrar verðbreytingar á erlendum eignum og skuldum.

Íslendingar standa í þeirri trú að þeir verði orðnir fleiri en hálf milljón árið 2050. Þetta er meðal niðurstaðna nýrrar Capacent Gallup könnunar á framtíðarviðhorfum Íslendinga fyrir SA. Til að þetta gangi eftir þarf íbúafjöldi höfuðborgarsvæðisins að tvöfaldast. Samtök atvinnulífsins eru heldur hógværari og telja í nýrri mannfjöldaspá að Íslendingar verði um 400 þúsund árið 2050. Til að sú spá gangi eftir þurfa fleiri að flytja til landsins en frá því næstu áratugina þannig að á landinu verði um 40 þúsund manns af erlendu bergi brotnir árið 2050 eða um 10% íbúa. Samkvæmt spánni verða Íslendingar 80 ára og eldri um 45 þúsund árið 2050 en þeir eru 9 þúsund í dag. Sameinuðu þjóðirnar virðast hafa minna álit á frjósemi Íslendinga en samkvæmt mannfjöldaspá SÞ verða Íslendingar 355 þúsund árið 2050.

SA hafa ásamt Samtökum iðnaðarins, SVÞ - Samtökum verslunar og þjónustu og Samtökum ferðaþjónustunnar gert alvarlegar athugasemdir við reglugerðir samgönguráðuneytisins um aksturs- og hvíldartíma ökumanna. Gagnrýnt er að það er nánast ómögulegt fyrir atvinnubílstjóra að vinna starf sitt án þess að eiga á hættu að fá háar sektir fyrir. Sektir eru nú mun hærri en áður og getur hálftíma umframakstur kostað ökumenn 50 þúsund krónur. Ekki er tekið tillit til aðstæðna á vegum, ófærðar og erfiðra veðurskilyrða. Reglugerðirnar munu leiða til hærri flutningskostnaðar og um leið hærra vöruverðs á landsbyggðinni.

Samkvæmt niðurstöðum nýrrar rannsóknar Námsmatsstofnunar sem gerð var fyrir SA stefnir meginþorri ungs fólks sem er á leið í framhaldsnám á Íslandi að því að verða háskólamenntaðir sérfræðingar sem starfa í mennta- eða heilbrigðisgeiranum eða starfa við verslun og þjónustu. Rætt var við 15 ára ungmenni árin 2000, 2003 og 2006. Niðurstöður rannsóknarinnar endurspegla viðhorf þess fólks sem verður ráðandi í íslensku þjóðfélagi á árunum 2030-2050. Samtök atvinnulífsins telja niðurstöðurnar gefa vísbendingar um framtíðarþróun á íslenskum vinnumarkaði og að upp kunni að koma alvarlegt misvægi milli framboðs og eftirspurnar eftir starfsfólki í atvinnulífinu.

Hætt er við að Ísland teljist ekki jafn áhugaverður kostur fyrir erlendar fjárfestingar eftir að stækkun álversins í Straumvík var hafnað. Eftir áralangan undirbúning að stækkun álversins í Straumsvík í samræmi við gildandi reglur breytti bæjarstjórn Hafnarfjarðar leikreglunum á lokasprettinum og setti málið í dóm kjósenda. Það er atvinnulífinu afar mikilvægt að leikreglur allar sem um það gilda séu einfaldar, skýrar og gegnsæjar. Forsenda uppbyggingar og framþróunar er stöðugleiki í efnahagslífi og stjórnarfari en niðurstaða atkvæðagreiðslunnar í Hafnarfirði hlýtur að verða umhugsunarefni öllum þeim sem hafa í hyggju að efna til uppbyggingar nýs reksturs eða umfangsmikillar stækkunar á núverandi rekstri.

Í ályktun aðalfundar Samtaka ferðaþjónustunnar er góðu gengi í íslenskri ferðaþjónustu á síðasta ári fagnað. Aukning gjaldeyristekna um 18%, fjölgun erlendra ferðamanna um 13% og aukning gistinátta á hótelum og gistiheimilum um 10% sé árangur sem hafi m.a. skapast af hagstæðri gengisþróun og auknu sætaframboði til landsins. Miklar breytingar hafi orðið á markaðsstarfi og því sé mikilvægt að horfa til framtíðar við skipulag landkynningar og markaðsmála í síaukinni samkeppni á alþjóðamarkaði. Í ályktuninni er ítrekuð sú skoðun ferðaþjónustunnar að skilja eigi á milli markaðsstarfsemi og annarrar stjórnsýslustarfsemi Ferðmálastofu. Sjá nánar á vef SAF

Í stjórnsýsluúttekt Ríkisendurskoðunar á Vinnueftirliti ríkisins koma fram margar athyglisverðar ábendingar. Ríkisendurskoðun leggur til að stór hluti þess eftirlits með atvinnurekstri sem Vinnueftirlitið sinnir í dag verði færður til faggiltra skoðunarstofa. Eins er lagt til að eftirlit Vinnueftirlitsins beinist að því fyrst og fremst að aðgæta hvort innra starf fyrirtækjanna sé eins og ætlast er til samkvæmt lögum og reglugerðum. Hvort gert hafi verið áhættumat og hvort öryggistrúnaðarmenn og verðir séu að störfum hjá fyrirtækjunum enda liggur meginábyrgð á því að skapa gott vinnuumhverfi hjá atvinnurekendum. Ríkisendurskoðun leggur áherslu á að eftirlitið verði að vera hlutlægt, gegnsætt og fyrirsjáanlegt. SA taka undir með Ríkisendurskoðun í veigamiklum atriðum en benda á að hafa verði náið samráð við atvinnulífið við innleiðingu tillagna stofnunarinnar.

Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri SA, segir í viðtali við Fréttablaðið að SA vilji fyrst og fremst stuðla að upplýstri umræðu um stækkun álversins í Straumsvík og að málið sé rætt út frá staðreyndum sem lagðar séu á borðið. Talsmaður Sólar í Straumi, Kristín Pétursdóttir, gagnrýnir SA fyrir aðkomu að umræðu um stækkun álversins en Hannes bendir á að kosning Hafnfirðinga um stækkun álversins sé einstök. Að öllum líkindum sé þetta í fyrsta skipti í sögunni sem íbúar í sveitarfélagi greiði atkvæði um stækkun fyrirtækis. Þar með sé fyrirtækinu komið í aðstæður sem það hafi ekki lent í áður, þ.e. kosningabaráttu um framtíðaráform sín sem það geti ekki annað en tekið þátt í.

Árið 2050 stefnir í að það verði tveir Íslendingar á vinnumarkaði fyrir hvern ellilífeyrisþega. Íslenska þjóðin er að eldast en í dag eru fimm Íslendingar á vinnumarkaði fyrir hvern ellilífeyrisþega. Þessi þjóðfélagsbreyting sem nú er hafin er í raun ávísun á miklar breytingar á fjölmörgum sviðum. Fjallað verður um þær í opinni dagskrá aðalfundar SA á Hótel Nordica 17. apríl kl. 14:00-16:30. Þar verður m.a. kynnt ný könnun Capacent Gallup á viðhorfum íslensku þjóðarinnar til framtíðarinnar. Þá mun Kári Stefánsson, forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar, rýna í framtíðina ásamt völdum álitsgjöfum. Nauðsynlegt er að skrá þátttöku á vef SA.

Finna þarf form á frjálsum samningum á milli fyrirtækja og þeirra aðila sem fara með málefni þeirra sem búa við skerta starfsorku. Sníða þarf ráðningarsamninga að þörfum þessa hóps með sveigjanlegum vinnutíma og afkastakröfum og láta kostnað vegna greiðslu launa í veikindum falla á sameiginlegan sjóð. Þetta sagði Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri SA, á ráðstefnu um ný tækifæri til atvinnuþátttöku. Hannes sagði íslenskan vinnumarkað sveigjanlegan sem kæmi fólki með veika stöðu vel. Forðast ætti að grípa til íþyngjandi stjórnvaldsákvarðana til að tryggja aukna atvinnuþátttöku öryrkja sem óhjákvæmilega yrðu umdeildar og gætu skapað hættu á útbreiddri sniðgöngu meðal fyrirtækja.

SVÞ – Samtök verslunar og þjónustu hvetja stjórnvöld til að hraða framgangi útvistunarstefnu ríkisins um þjónustukaup með því að ráðuneyti og fyrirtæki á þeirra vegum setji sér sem fyrst mælanleg markmið um útvistun þjónustuverkefna. Í ályktun aðalfundar SVÞ segir að samtökin telji óásættanlegt að einungis sé endurgreiddur virðisaukaskattur af kaupum ríkisfyrirtækja af þjónustu einnar atvinnugreinar þótt það sé í sjálfu sér gott skref. Stjórnvöld verði að gæta jafnræðis þjónustufyrirtækja á almennum markaði í viðskiptum við ríkið með því að sami háttur verði hafður á um öll þjónustukaup hins opinbera. Ekki megi dragast að skipa málum með þeim hætti. SVÞ skora jafnframt á stjórnvöld um að leggja niður úrelt vörugjöld á heimilistæki og sætindi. Sjá nánar um aðalfund SVÞ á vef samtakanna.

Samkvæmt nýju spálíkani um íbúðafjárfestingar, munu íbúðafjárfestingar dragast saman næstu misserin. Ekki er búist við því að fjárfestingin taki við sér fyrr en raunverð fasteigna taki að hækka á nýjan leik, eða um það bil 2-4%. Gunnar Haraldsson og Magnús Árni Skúlason hjá Reykjavík Economics unnu spálíkanið með stuðningi SA og fjármálaráðuneytis. Ein meginforsendan fyrir verkefninu var að kanna hvort íbúðafjárfestingar væru þensluhvetjandi og hvort umframframboð væri að myndast á markaðinum. Í niðurstöðum þeirra segir að í kjölfar mikils nýbyggingaframboðs á undanförnum misserum muni íbúðafjárfesting dragast verulega saman á fyrri hluta árs 2007. Jafnvægi framboðs og eftirspurnar á íbúðamarkaði muni að öllum líkindum nást á árunum 2008 og 2009.

Hagfræðistofnun Háskóla Íslands vanmetur stórlega tekjur Hafnarfjarðarbæjar vegna fyrirhugaðrar stækkunar álvers Alcan í Straumsvík. Í nýrri skýrslu áætlar stofnunin að tekjuauki Hafnarfjarðar vegna stækkunar álversins verði að hámarki 4,7 milljarðar á 50 ára tímabili. Útreikningar Hagfræðistofnunar eru hins vegar mjög takmarkaðir og horft er fram hjá veigamiklum atriðum. Litið er fram hjá afleiddum áhrifum af starfsemi álversins á störf hjá fyrirtækjum í Hafnarfirði og útsvarstekjursem þeim fylgja. Þá byggir stofnunin á þeirri vafasömu forsendu að stækkunin sé ekki hrein viðbót við atvinnulífið í Hafnarfirði heldur því að stækkað álver komi í stað annarrar atvinnustarfsemi. Ef tekið er mið af framangreindu þá verða árlegar tekjur Hafnarfjarðarbæjar af álveri Alcan í íslensku skattumhverfi eftir stækkun rúmlega 1.400 milljónir króna samkvæmt áætlun SA, sem þýðir aukningu um tæpan milljarð króna á ári.

Hagvöxtur á Íslandi verður í framtíðinni drifinn áfram af fyrirtækjum sem reiða sig á vel menntað starfsfólk, ekki síst á í iðn- og tæknigreinum. Efla verður raungreinakennslu á öllum skólastigum og bæta árangur nemenda, segir í ályktun Iðnþings Samtaka iðnaðarins. Ennfremur segir að mannauð fyrirtækja þurfi að efla með öllum ráðum, ekki síst gegnum menntakerfið sem sé meginuppspretta þess auðs. Auka verði þátt atvinnulífsins í stjórnun skóla sem sinni þörfum þess fyrir menntaða starfsmenn. Í því felist sameiginlegur ávinningur stjórnvalda, atvinnulífs, skóla og nemenda. Í ályktuninni er einnig rætt um nýtingu náttúruauðlinda og segir m.a. að skapa verði sátt um skynsamlega nýtingu þeirra. Sjá ályktunina í heild á vef SI

Í viðhorfskönnun sem Rannsóknasetur verslunarinnar lét gera meðal eldri borgara í lok febrúar kemur í ljós að um 66% þeirra sem eru á eftirlaunaaldri, eða eru að komast á þann aldur, telja að verslunarstörf henti eftirlaunaþegum mjög vel eða frekar vel. Könnunin er liður í stærri rannsókn sem Rannsóknasetur verslunarinnar vinnur að varðandi starfsmannamál í verslunum og aukna atvinnuþátttöku eldri borgara og öryrkja. Könnunin náði til 800 manna hóps fólks á aldrinum 65 – 71 árs og byggði á 400 manna tilviljanaúrtaki úr þjóðskrá og sambærilegu úrtaki úr félagaskrá Landssambands eldri borgara.

Landssamband íslenskra útvegsmanna og Samtök fiskvinnslustöðva hafa stofnað Samtök atvinnurekenda í sjávarútvegi. Um er að ræða samstarfsvettvang samtaka atvinnurekenda í sjávarútvegi, sem starfa innan Samtaka atvinnulífsins. Meginhlutverk samstarfsins felst í nánara samstarfi og samþættingu verkefna er varða kynningar- og ímyndarmál sjávarútvegsins, auk umhverfismála og annarra verkefna er varða sameiginlega hagsmuni. Sjá nánar á vef LÍÚ.

Í febrúarmánuði síðastliðnum voru skráðir 40.682 atvinnuleysisdagar á landinu öllu sem jafngilda því að 2.037 manns hafi að meðaltali verið á atvinnuleysisskrá í mánuðinum, eða 1,3% af áætluðum mannafla á vinnumarkaði. Atvinnuleysi er töluvert minna en á sama tíma fyrir ári þegar það mældist 1,6%, en ef litið er til febrúar 2006 hefur fækkað um 301 í hópi atvinnulausra, eða um 13%. Atvinnuleysi mældist 1,3% í janúar. Að sögn Vinnumálastofnunar breytist atvinnuástand yfirleitt lítið frá febrúar til mars. Sjá nánar á vef Vinnumálastofnunar.

Samtök atvinnulífsins mótmæla harðlega nýjum tillögum um víðtækar og hömlulausar heimildir til Umferðarstofu til að innheimta gjald fyrir veitta þjónustu. Að mati samtakanna jafngildir tillagan því að stofnuninni verði heimilt að leggja skatt á greiðendur skráningargjalda bifreiða og annarar þjónustu sem stofnunin veitir. Gjaldtakan er bundin í lögum og einokar Umferðarstofa þessa þjónustu. Hvergi er að finna neitt sem veitt getur stofnuninni aðhald í að takmarka gjaldtökuna. Tillagan sem fyrir Alþingi liggur er fordæmalaus og felur í sér nýja og útvíkkaða skilgreiningu á gjaldi fyrir veitta þjónustu sem Samtök atvinnulífsins munu leitast við að fá hnekkt verði tillagan að lögum.

Samkvæmt nýútkomnum tölum Seðlabankans virðast íslenskir fjárfestar hafa orðið fyrir meiri háttar hremmingum ár eftir ár í fjárfestingum sínum erlendis en haldið samt ótrauðir áfram fjárfesta og tapa fjármunum. Skuldir þjóðarinnar umfram eignir eru samkvæmt bankanum um 1354 milljarðar króna eða 119,5% af vergri landsframleiðslu. Slík skuldastaða er ógnvænleg og því er það merkilegt að í atvinnulífi landsmanna skuli lítið heyrast um varnaðarorð. Ástæðan er eflaust sú að það umhverfi sem birtist í hagtölum Seðlabankans er afar framandi flestum sem starfa í atvinnulífinu og fylgjast með gangi þess. Miðað við eðlilega áxöxtun vanmetur Seðlabankinn eignir Íslendinga erlendis um allt að 400 milljarða króna. Það er því nauðsynlegt að fram fari gagnger bragarbót á talnagrunni Seðlabankans áður en það verður almenn skoðun út um heim að Ísland sé að fara á hausinn á meðan efnahagslífið stendur í raun sterkari fótum en nokkru sinni fyrr.

Öryrkjabandalag Íslands og Vinnumálastofnun efna til ráðstefnu um ný tækifæri til atvinnuþátttöku í samstarfi við Alþýðusamband Íslands og Samtök atvinnulífsins. Ráðstefnan fer fram í Gullhömrum fimmtudaginn 22. mars frá kl. 9-16. Fjölbreytt erindi eru á dagskrá auk pallborðsumræðna en Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, mun m.a. fjalla um aðkomu atvinnurekenda að starfsendurþjálfun í ljósi nýrrar skýrslu örorkumatsnefndar. Nánari upplýsingar um dagskrá og skráning á vef Öryrkjabandalags Íslands.

Bæta á hag þeirra einstaklinga sem búa við skerta starfsorku vegna örorku og auka atvinnuþátttöku þeirra. Þetta er einróma niðurstaða nefndar forsætisráðherra sem falið var að koma með tillögur um hvernig endurskoða mætti örorkumat og efla starfsendurhæfingu ásamt því að einfalda og bæta þjónustu. Í nefndinni sátu fulltrúar stjórnvalda, ASÍ, SA, lífeyrissjóða og Öryrkjabandalagsins. Nefndin telur að huga þurfi sérstaklega að þeim sem horfið hafi af vinnumarkaði af ýmsum ástæðum og að brýn þörf sé á að breyta núverandi fyrirkomulagi örorkumats. Óbreytt ástand og áframhaldandi fjölgun lífeyrisþega hafi í för með sér vaxandi útgjöld vegna aukinna bótagreiðslna ríkis og lífeyrissjóða.

Samtök iðnaðarins efna til ráðstefnu um samskipti fjárfesta og frumkvöðla föstudaginn 9. mars frá 8:30 til 12:00 í Salnum í Kópavogi. Þar munu fjárfestar og frumkvöðlar m.a. ræða hvort bætt samskipti þeirra geti aukið vaxtarhraða og þroska sprotafyrirtækja ásamt því að leiða til betri arðsemi þegar á markað er komið. Meðal þátttakenda er Jon S. Von Tetzchner, framkvæmdastjóri Opera Software. Nánari upplýsingar og skráning á vef SI

„Félagsmálaráðherra lék mikinn afleik með því að hækka á ný lánshlutfall og fjárhæðamörk hjá Íbúðalánasjóði” segir Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi, og bendir á að við gerð kjarasamninga síðasta sumar hafi SA lagt mikla áherslu á lækkun lánshlutfallsins til að stemma stigu við síhækkandi íbúðaverði og til að tryggja lækkun verðbólgunnar. „Hækkun lánshlutfalls í 90% og hámarksláns í 18 milljónir gengur þvert á ákvörðun ríkisstjórnarinnar í kjölfar kjarasamninganna og á eftir að virka sem verðbólgufóður engum til gagns,” segir Vilhjálmur ennfremur og segir einstakt tækifæri til að festa efnahagslegan stöðugleika í sessi á árinu vera í hættu. Hækkun íbúðalána sé afleikur.

Alþingi hefur samþykkt breytingar á tollalögum, í kjölfar samninga við ESB, sem fela í sér auknar heimildir til  innflutnings á tollfrjálsum landbúnaðarafurðum. Þessi breyting er jákvætt skref og ætti að geta stuðlað að aukinni samkeppni og lægra vöruverði ef vel tekst til. Sú framkvæmd sem hingað til hefur verið viðhöfð við úthlutun þessara tollfrjálsu innflutningsheimilda, uppboð á tollkvótum, hefur hins vegar unnið gegn markmiðum stjórnvalda um aukna samkeppni á innanlandsmarkaði og lækkað vöruverð. Samkvæmt frumvarpinu er áfram gert ráð fyrir að innflytjendur landbúnaðarafurða bjóði í tollkvóta á uppboði en Samtök atvinnulífsins og Samtök verslunar og þjónustu lögðu til að því yrði hætt. Ólíklegt er miðað við núverandi fyrirkomulag að stjórnvöldum takist að ná þeim markmiðum sínum að matvælaverð verði sambærilegt á Íslandi við meðalverð á matvælum á Norðurlöndum.

Samtök atvinnulífsins gera alvarlegar athugasemdir við frumvarp til breytinga á samkeppnislögum þótt ýmislegt í því sé til bóta. SA telja að refisheimildir séu hertar um of og benda á að í frumvarpinu sé gengið lengra en í nágrannaríkjum Íslands. Það er mat SA að fyrningarfrestur vegna brota á samkeppnislögum eigi að vera 5 ár eins og í nágrannalöndunum, bæði fyrir lögaðila og einstaklinga, og að viðurlög við brotum á samkeppnislögum eigi að meginstefnu til að vera í formi sekta. SA taka undir sjónarmið forstjóra Samkeppniseftirlitsins um mikilvægi þess að samtök fyrirtækja séu ekki skjól eða vettvangur samkeppnislagabrota. Samtök atvinnulífsins hafa skilað ítarlegri umsögn um frumvarpið sem finna má á vef SA.

Aðalfundur Samtaka atvinnulífsins verður haldinn þann 17. apríl næstkomandi á Hótel Nordica. Þar verður leitað svara við því hvert Íslendingar stefni. Á fundinum verður lögð fram viðamikil könnun Capacent Gallup fyrir SA um viðhorf þjóðarinnar til framtíðarinnar – auk þess sem fundargestir fá ritið Ísland 2050 - Hvert stefnum við? Nánari dagskrá verður auglýst þegar nær dregur. Venjuleg aðalfundarstörf hefjast klukkan 13:00 en opin dagskrá hefst stundvíslega klukkan 14:00 og stendur til 16:30. Allir eru velkomnir en nauðsynlegt er að skrá þátttöku á vef SA.

Fyrir árslok 2009 eiga ríkin á Evrópska efnahagssvæðinu að hafa innleitt nýja þjónustutilskipun ESB. Markmið hennar er að auðvelda viðskipti með þjónustu á milli landa. Afnema á hindranir og sérstakar reglur sem hafa þann tilgang að takmarka getu fyrirtækja til að veita þjónustu innan EES. Kveðið er á um að öll samskipti við hið opinbera fari um einn tengilið og verði rafræn. Samtök atvinnulífsins hvetja til þess að innleiðingu tilskipunarinnar verði hraðað hér á landi.

Niðurstöður nýrrar efnahagsspár evrópusamtaka atvinnulífsins, BUSINESSEUROPE, benda til þess að efnahagslíf í Evrópu muni halda áfram að styrkjast á árinu en verði í jafnvægi árið 2008. Jákvæð teikn eru á lofti á evrópskum vinnumarkaði. Áætlað er að rúmlega 8 milljón ný störf verði til á þremur árum og að hlutfall vinnandi fólks í álfunni fari hækkandi. Evrópusamtökin segja þó vonbrigði að ekki hafi tekist að auka framleiðni sem skyldi og þörf sé á frekari umbótum. Hagvöxtur á evrusvæðinu er til að mynda aðeins áætlaður 2% á árinu 2008 og 2,4% í ESB. Búist er við að verðbólga fari lækkandi og verði um 2% árið 2008 og atvinnuleysi er áætlað um 7%. Samtökin gefa spá sína út tvisvar á ári. Sjá nánar á vef BUSINESSEUROPE

Samtök upplýsingatæknifyrirtækja og Samtök iðnaðarins efna til ráðstefnu um ávinning af útvistun verkefna og þróun opinberra innkaupa. Ráðstefnan er haldin í samvinnu við Ríkiskaup og ráðuneyti fjármála, iðnaðar og viðskipta og fer fram í nýju Íþrótta- og sýningarhöllinni í Laugardal fimmtudaginn 1. mars frá 13:00 til 15:00. Ráðstefnan er opin og aðgangur ókeypis. Sætaframboð er takmarkað og er nauðsynlegt að skrá þátttöku á vef SI.

ICEPRO verðlaunin í ár komu í hlut Glitnis, Kaupþings, Landsbanka og sparisjóðanna en verðlaunin voru veitt í 11. sinn á aðalfundi ICEPRO. Verðlaunin eru veitt þeim skarað hafa fram úr á sviði rafrænna samskipta. Í máli Jóns Sigurðssonar, viðskiptaráðherra, sem veitti verðlaunin kom fram að ákveðið hefði verið að þessu sinni að verðlaunahafar yrðu fleiri en einn og væri það í fyrsta skipti sem slíkt væri gert.

Störfum í Hafnarfirði mun fjölga verulega komi til stækkunar álvers Alcan í Straumsvík. Starfsmönnum Alcan mun fjölga um rúmlega þrjú hundruð en fyrir hvert eitt starf sem skapast í álverinu verða til 2,4 afleidd störf annars staðar. Bein afleidd störf í Hafnarfirði verða eftir stækkun um fimm hundruð og áhrif á fyrirtæki í Hafnarfirði sem skipta við álverið munu verða mikil. Áætlað er að viðskipti Alcan við birgja í Hafnarfirði muni rúmlega tvöfaldast og nema um þremur og hálfum milljarði króna á ári eftir stækkun álversins.

Áhugi frænda vorra Dana á íslensku efnahagslífi virðist síður en svo fara dvínandi en fjallað er um Ísland og þróun íslenskra efnahagsmála í nýju fréttabréfi dönsku samtaka iðnaðarins, DI Business. Þar velta menn því fyrir sér hvort Íslendingar geti haldið sínu striki eða hvort vindurinn leki brátt úr þeim. Meðal annars er rætt við Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóra Samtaka atvinnulífsins, sem segir að ástæðulaust sé að óttast kreppu þar sem jákvæð teikn séu á lofti og Íslendingar séu vel í stakk búnir að takast á við áframhaldandi vöxt í efnahagslífinu.

Ný efnalöggjöf Evrópusambandsins tekur gildi þann 1. júní 2007 og skömmu síðar á Evrópska efnahagssvæðinu. Ástæða er til að hvetja íslensk fyrirtæki til að undirbúa sig vel fyrir gildistöku hennar en framleiðendum og innflytjendum efna verður gert skylt að veita upplýsingar um eiginleika þeirra og einnig verða gerðar kröfur til dreifingaraðila. Óheimilt verður að framleiða eða markaðssetja óskráð efni í Evrópu. Markmið með hinni nýju löggjöf ESB eru að vernda heilsu fólks og umhverfi en með henni er gengið mun lengra en þekkist annars staðar í heiminum. Iðnrekendur í Bandaríkjunum, Kína og á Indlandi munu til dæmis ekki lúta sambærilegum reglum nema þegar þeir flytja efni eða vörur til EES.

Stefnumót atvinnulífsins í Evrópu fram fer í Brussel 15.-16. mars næstkomandi þar sem umræður um stöðu og framtíð Evrópu á 50 ára afmæli Rómarsáttmálans verða áberandi. Forsætisráðherrar, stjórnendur stórfyrirtækja og leiðtogar Evrópusambandsins munu stinga saman nefjum og ræða samkeppnishæfni Evrópu ofan í kjölinn ásamt hundruðum blaðamanna en búist er við að þátttakendur verði á þriðja þúsund.

Lisa Johnson, annar tveggja höfunda bókarinnar Don´t think pink , fjallar um rannsóknir sínar á kauphegðun kvenna á fundi SVÞ - Samtaka verslunar og þjónustu og FKA – Félags kvenna í atvinnurekstri í Salnum í Kópavogi þriðjudaginn 20. febrúar. Talið er að konur taki ákvarðanir um allt að 80% þeirra útgjalda sem fara til neyslu í vestrænum samfélögum í dag. Þar af eru konur á aldrinum 18 ára til 40 atkvæðamestar. Lisa mun meðal annars fjalla um hvernig fyrirtæki nái til þessa hóps og hvort framleiðendur og seljendur séu að senda frá sér réttu skilaboðin. Sjá nánar á vef SVÞ.

Miðvikudaginn 21. febrúar efna Samtök atvinnulífsins til morgunfundar um nýja efnalöggjöf ESB, s.k. REACH löggjöf, og áhrif hennar á íslenskt atvinnulíf. Bryndís Skúladóttir, efnaverkfræðingur hjá Samtökum iðnaðarins, mun fjalla um löggjöfina, tiltaka dæmi um hverju REACH mun breyta fyrir íslensk fyrirtæki og benda á hvernig fyrirtæki geti undirbúið sig fyrir breytingarnar. REACH löggjöfin tekur gildi þann 1. júní 2007 í Evrópusambandinu og nokkru síðar á Íslandi.

Samkvæmt nýrri reglugerð ber öllum fyrirtækjum að gera skriflega áætlun um öryggi og heilbrigði starfsmanna sinna, óháð stærð, starfsgrein eða starfsmannafjölda. Reglugerðin felur í sér að kerfisbundnu vinnuverndarstarfi verði komið á innan fyrirtækja til að draga úr hættu á heilsutjóni, draga úr veikindafjarvistum og stuðla að andlegri og líkamlegri vellíðan starfsmanna á vinnustað. Almennt eiga atvinnurekendur að geta útbúið sjálfir skriflegt áhættumat sem felur í sér áætlun um öryggi og heilbrigði starfsmanna.

Alþingi hefur nú til meðferðar frumvörp til laga um breytingu á samkeppnislögum annars vegar og um viðurlög við brotum á fjármálamarkaði hins vegar. Í frumvörpunum er gengið lengra en í nágrannalöndum Íslands og lagðar til strangari refsiheimildir en þar tíðkast gagnvart einstaklingum, fyrirtækjum og samtökum fyrirtækja. Samtök atvinnulífsins telja að bannákvæði samkeppnislaga séu mikilvæg og þau beri að virða en þó verði að gæta meðalhófs við ákvörðun refsiramma vegna brota á lögunum. Því hafi ekki verið svarað hvers vegna Íslendingar eigi að ganga lengra en önnur ríki í þessum efnum.

SVÞ - Samtök verslunar og þjónustu efna til morgunverðarfundar um útvistunarstefnu ríkisins og þá möguleika sem hún felur í sér fyrir þjónustufyrirtæki á almennum markaði. Fundurinn fer fram þann 15. febrúar kl. 8:30 – 10:00 á Hótel Nordica. Fyrirlesarar eru Stefán Jón Friðriksson viðskiptafræðingur í fjármálaráðuneytinu sem talar um ríkið sem upplýstan kaupanda þjónustu og Sigfús Jónsson framkvæmdastjóri Nýsis sem fjallar um ónýtta möguleika íslenskra þjónustufyrirtækja. Sjá nánar á vef SVÞ.

Samtök atvinnulífsins og Samtök fjármálafyrirtækja efna til morgunverðarfundar á Grand Hótel Reykjavík, þriðjudaginn 13. febrúar kl. 8:00 - 10:00. Á fundinum verður rætt um fyrirhugaða breytingu á samkeppnislögum og frumvarp til laga um viðurlög við brotum á fjármálamarkaði. Fulltrúar iðnaðar- og viðskiptaráðuneytis munu kynna fyrirhugaðar lagabreytingar og fulltrúar atvinnulífsins munu lýsa viðhorfum sínum til þeirra.

SA halda á næstunni námskeið um starfsmannamál fyrir félagsmenn sína, bæði í Reykjavík og á landsbyggðinni. Boðið verður upp á almenn námskeið um túlkun og framkvæmd kjarasamninga og námskeið um nýjungar í kjarasamningum og lögum og sérhæfða þætti starfsmannamála. Námskeiðin hefjast þriðjudaginn 13. febrúar í Húsi atvinnulífsins en fullbókað er á fyrsta námskeiðið.

Enginn vafi er á að bæði einstaklingar og atvinnulíf munu finna fyrir auknum kröfum um að dregið verði úr útstreymi gróðurhúsalofttegunda á næstu árum og áratugum. Atvinnulíf á Íslandi stendur hins vegar almennt vel að vígi á þessu sviði m.a. vegna þess að raforkuframleiðsla á Íslandi veldur ekki útstreymi gróðurhúsalofttegunda. Vísindanefnd Sameinuðu þjóðanna hefur bent á að loftslagsbreytingar megi fyrst og fremst rekja til brennslu jarðefnaeldsneytis, landbúnaðar og breytinga á landnotkun. Alþjóðasamfélagið hefur jafnframt viðurkennt sérstöðu Íslands sem felst í nýtingu á endurnýjanlegum orkulindum, t.d. við framleiðslu á áli sem feli í sér minni áhrif á verðurfarskerfi heldur en almennt gerist með álframleiðslu annars staðar í heiminum.

Tekjur Hafnarfjarðarbæjar sem tengjast starfsemi Alcan munu stóraukast komi til stækkunar álversins í Straumsvík og nema um 1.400 milljónum króna á ári. Mikil fjölgun starfa og auknar útsvarstekjur vega þungt, en bærinn mun einnig fá auknar tekjur vegna hafnargjalda og fasteignagjalda. Þetta kom fram í erindi Hannesar G. Sigurðssonar, aðstoðarframkvæmdastjóra SA, á stefnumóti fyrirtækja í Hafnarfirði sem fram fór í Hafnarborg. Ríkið mun einnig fá sitt því eftir að Alcan færir sig yfir í íslenskt skattkerfi og greiðir 18% tekjuskatt, munu árlegar tekjur ríkisins sem tengjast starfsemi Alcan nema fjórum til fimm milljörðum króna á ári.

Framlög til Fræðslumiðstöðvar atvinnulífsins hækka um rúmlega hundrað milljónir á ári samkvæmt þjónustusamningi  menntamálaráðuneytis annars vegar og Alþýðusambands Íslands og Samtaka atvinnulífsins hins vegar. Greiðslur til fræðsluaðila um land allt verða því um 215 milljónir á ári. Áhersla er lögð á að veita fólki á vinnumarkaði með litla formlega grunnmenntun tækifæri til að afla sér menntunar eða bæta stöðu sína á vinnumarkaði. Samtök atvinnulífsins hvetja fyrirtæki til að stuðla að símenntun starfsfólks sem kostur er.

Nú liggur fyrir frumvarp til breytinga á samkeppnislögum þar sem gert er ráð fyrir nýjum og að verulegu leyti mjög hertum refsiheimildum. Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, segir í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi að sá þáttur frumvarpsins sem snúi að starfsemi samtaka fyrirtækja sé um margt mjög sérstakur og ef það yrði að lögum yrði það mjög heftandi fyrir starfsemi samtaka í atvinnulífinu, þ.á.m. Samtaka atvinnulífsins. Sérstaklega er varað við því nýmæli sem felst í frumvarpinu að heimilt verði að beita samtök fyrirtækja sektum sem nemi allt að 10% af veltu þeirra fyrirtækja sem forsvarsmenn samtakanna tengjast. Vilhjálmur segir gengið lengra í frumvarpinu en við nýlegar breytingar á samkeppnislögum í Danmörku og bendir á að Samtök atvinnulífsins sitji ekki við sama borð og önnur samtök á borð við Alþýðusambandið, Neytendasamtökin og stjórnmálaflokkana, varðandi félagafrelsi, skoðanafrelsi og málfrelsi.

Meginmarkmið samkomulags á almennum vinnumarkaði um mitt síðasta ár var hjöðnun verðbólgu. Í verðbólguspá frá því í júli taldi Seðlabankinn hins vegar að samkomulagið myndi auka á verðbólguþrýsting og að 2,5% verðbólgumarkmið næðist ekki á næstu tveim árum. Staðreyndir um verðlagsþróun undanfarna sjö mánuði sýna að þessi verðbólguspá Seðlabankans hefur sem betur ekki gengið eftir. Árangurinn hefur orðið framar vonum og er útlit fyrir að verðbólgumarkmiðinu verði náð um mitt þetta ár. Með samstilltu átaki aðila á vinnumarkaði og stjórnvalda hafa verðbólguvæntingar minnkað og óvænt launaskrið hefur ekki komið fram. Smám saman hefur dregið úr þenslu í hagkerfinu og fasteignamarkaðurinn kólnað.

Nú eru þungatakmarkanir á flestum vegum landsins. Þær hafa í för með sér að afhending vöru tefst, vöruverð er hærra en ella og skapa alls kyns óvissu og óþægindi. Ætla má að takmarkanir geti staðið í 50 til 60 daga á ári eftir því hvaða vegi er um að ræða. Reglulega má heyra af umkvörtunum flutningafyrirtækja vegna þessara mála og eins umfjöllun einstakra bæjar- og sveitarstjórna auk þess sem þessi hluti vegamála er reglulega til umfjöllunar á Alþingi. Mikilvægt er að á þessu verði ráðin bót og taka SA undir hvatningu SVÞ – Samtaka verslunar og þjónustu um 10 ára stórátak í vegamálum.

Aðalfundur Samtaka atvinnulífsins verður haldinn þann 17. apríl næstkomandi á Hótel Nordica. Stjórn Samtaka atvinnulífsins hefur ákveðið að taka upp rafræna kosningu við val formanns samtakanna og fer slík kosning í fyrsta sinn fram í vor.

Að undanförnu hefur nokkur fjöldi fyrirtækja haft samband við Samtök atvinnulífsins til að fá ráðleggingar vegna brotthlaups starfsmanna. Brotthlaup úr starfi hefur í för með sér tjón og óþægindi fyrir fyrirtækin og geta þau krafist bóta úr hendi starfsmanns.

BUSINESSEUROPE, Evrópusamtök atvinnulífsins, hafa sent frá sér yfirlýsingu þar sem bent er á nauðsyn þess að ESB og aðildarríki þess takist á við þær áskoranir sem þau standa frammi fyrir á tímum hnattvæðingar og aukinnar alþjóðlegrar samkeppni. Evrópa verði að auka snerpu sína og samkeppnishæfni eigi álfan ekki að sitja eftir á tímum þar sem allt breytist á ógnarhraða. Hleypa verði nýju lífi í ESB svo hægt sé að blása til sóknar.

Samtök atvinnulífsins og Alcan á Íslandi efna til stefnumóts fyrirtækja í Hafnarfirði föstudaginn 2. febrúar frá kl. 7:45-10:00 í Hafnarborg. Þar verður rætt um framtíðarþróun atvinnulífs í Hafnarfirði, stækkun álversins í Straumsvík og fyrirhugaða kosningu Hafnfirðinga um nýtt deiliskipulag við álverið. Leitað verður svara við áleitnum spurningum. Til hvers að stækka álverið og hvað felst í stækkun? Hvaða áhrif hefur stækkunin á önnur fyrirtæki í Hafnarfirði? Hvaða áhrif getur kosningin haft á fyrirtæki í Hafnarfirði? Hvað er í húfi fyrir Hafnarfjörð og Hafnfirðinga?

Verði af stækkun álvers Alcan í Straumsvík verða loftgæði með tilliti til heilsu fólks og mengun gróðurs og jarðvegs undir öllum mörkum sem sett eru innan sem utan lóðamarka álversins. Þetta kom fram á fundi SA um atvinnulíf og umhverfi sem fram fór í morgun. Á fundinum kom jafnframt fram að Alcan hafi tekist á undanförnum árum að draga stórlega úr útstreymi flúors en mælingar sýna að magn flúors í gróðri við álverið er nú svipað og mældist áður en álver Alcan hóf starfsemi árið 1969. Í dag er losun gróðurhúsalofttegunda á hvert framleitt tonn af áli fjórðungur af því sem það var árið 1990 þegar framleiðslan var 87 þúsund tonn. Verði framleiðslugeta álversins í Straumsvík aukin í 460 þúsund tonn verður heildarlosun gróðurhúsalofttegunda litlu meiri en árið 1990.

Skatttekjur af fjármagnstekjum hafa aukist gríðarlega og nema 1,6% af landsframleiðslu og nálgast 20 milljarða króna. Fjármagnseigendur greiða því háar fjárhæðir til ríkisins en áður voru skatttekjur af fjármagnstekjum hverfandi. Þetta kemur fram í grein Vilhjálms Egilssonar, framkvæmdastjóra Samtaka atvinnulífsins, á vef SA. Þar sýnir hann fram á að sú staðhæfing að skattlagning fjármagnstekna sé mun hagstæðari en skattlagning launatekna sé röng. Vilhjálmur bendir á að tekjuaukningin vegna fjármagnstekjuskatts og tekjuskatts fyrirtækja hafi numið um 3,5% af landsframleiðslu eða í kringum 40 milljörðum króna. Þessi mikla tekjuaukning sé forsenda þess að unnt hafi verið að lækka og jafnvel fella niður aðra skatta á síðustu misserum.

Verkfræðistofa Sigurðar Thoroddsen og Rannsóknarþjónustan Sýni standa fyrir námstefnu þann 31. janúar undir yfirskriftinni ,,Öryggi og heilbrigði á vinnustað – Hagur allra”. Markmið námstefnunnar er að fylgja eftir nýrri reglugerð um skipulag og framkvæmd vinnuverndarstarfs í fyrirtækjum. Samkvæmt reglugerðinni ber atvinnurekanda að gera skriflega áætlun um öryggi og heilbrigði á vinnustað sem á að marka stefnu varðandi aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustaðnum.

BUSINESSEUROPE er nýtt heiti á Evrópusamtökum atvinnulífsins sem áður flögguðu heitinu UNICE sem stóð fyrir Union of Industrial and Employers' Confederations of Europe. Nýtt heiti er öllu þjálla og er ætlað að draga fram þá staðreynd að það sé lífsnauðsynleg forsenda fyrir því að Evrópa dafni að þar séu stunduð öflug, kraftmikil og arðvænleg viðskipti. Nafn samtakanna er ritað með hástöfum í einu orði og er ætlað að vera vörumerki evrópsks atvinnulífs svo hróður þess megi berast sem víðast.

Í samstarfi við þingflokka stjórnmálaflokka, ráðuneyti iðnaðar-, viðskipta- og menntamála, háskóla og aðila stoðkerfis og atvinnulífs efna SI og aðildarfélög til Sprotaþings 2007 föstudaginn 2. febrúar næstkomandi. Á þinginu verður fjallað um stöðu og starfsskilyrði sprota- og hátæknifyrirtækja á Íslandi og tillögur þingheims lagðar fram til afgreiðslu. Sprotaþing 2007 markar einnig upphaf Sprotavettvangs sem formlega hefur störf í kjölfarið. SA eru meðal samstarfsaðila um Sprotaþing. Sjá nánar á vef SI.

Vinnueftirlitið efnir til ráðstefnu um áhættumat og forvarnir á vinnustöðum á Grand Hótel þriðjudaginn 23. janúar frá klukkan 13-16. Á ráðstefnunni verða kynnt ný ákvæði  um skyldu atvinnurekenda til að gera áætlun um öryggi og heilbrigði á vinnustað. Einnig munu fulltrúar fyrirtækja greina frá reynslu sinni af áhættumati og forvörnum í starfi. Í lokin verða pallborðsumræður með fulltrúum stjórnvalda og fulltrúum atvinnurekenda og launþega. Sjá nánar á vef Vinnueftirlitsins.

Samtök atvinnulífsins vilja koma á framfæri óánægju sinni með þá ákvörðun Háskóla Íslands um að synja nýráðnum rektor Háskólans á Bifröst, dr. Ágústi Einarssyni, um launalaust leyfi í þrjú ár. Samtök atvinnulífsins eru meðal aðstandenda Háskólans á Bifröst, tilnefna tvo af fimm stjórnarmönnum hans og beittu sér fyrir ráðningu dr. Ágústs í rektorsstarfið. Í bréfi framkvæmdastjóra SA til rektors HÍ kemur m.a. fram að synjun um launalaust leyfi komi samtökunum mjög á óvart og þau líti svo á að þessi synjun sé í algjöru ósamræmi við stöðu og metnað Háskóla Íslands, í andstöðu við hagsmuni atvinnulífsins vegna uppbyggingar háskólamenntunar í landinu og alls ekki í neinu samræmi við viðleitni til þess að rækta og efla samstarf Háskóla Íslands við atvinnulífið í landinu. SA vilji eiga gott samstarf við HÍ og hvetji eindregið til þess að ákvörðun skólans um að synja Ágústi Einarssyni um launalaust leyfi verði endurskoðuð.

Á síðustu 10-15 árum hefur tekist að skapa eftirsóknarverð hálaunastörf á Íslandi og hafa umbætur í skattakerfinu átt stóran þátt í að skila langflestum Íslendingum almennt hærri tekjum en nokkru sinni fyrr. Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, segir það þó vera vandamál að hálaunastörfin og háu tekjurnar hafi ekki skapast á öllum stöðum á landinu og því hafi nokkrar byggðir setið eftir í þróuninni. Þessar byggðir búi við launajöfnuð sem felist í of jafn lágum tekjum og betra væri fyrir þessi svæði að búa að fólki með háar tekjur – „þau vanti sárlega meiri misskiptingu".

Menntamálaráðuneyti hefur auglýst fyrstu úthlutun styrkja til fræðsluaðila og fyrirtækja sem bjóða nám í íslensku sem ekki er hluti af almennu námi á grunn- eða framhaldsskólastigi árið 2007. Styrkveitingar þessar byggja á samþykkt ríkisstjórnarinnar frá 10. nóvember síðastliðnum þar sem ákveðið var að fela menntamálráðuneyti framkvæmd verkefnis um íslenskukennslu fyrir útlendinga og verja til þess 100 milljónum króna árið 2007. Fræðsluaðilar og fyrirtæki sem bjóða starfsmönnum sínum upp á skipulagða kennslu í íslensku og eru á fyrirtækjaskrá geta sótt um styrki. Fyrirtæki sem ekki eru fræðsluaðilar þurfa að hafa samning við hæfan fræðsluaðila sem annast kennsluna. Umsóknarfrestur er til 2. febrúar 2007. Sjá nánar á vef menntamálaráðuneytis.

Á árinu 2006 mældist að jafnaði 1,3% atvinnuleysi, 1,8% meðal kvenna og 0,9% meðal karla. Mest var atvinnuleysið í upphafi árs, 2,6% en minnkaði jafnt og þétt eftir því sem leið á árið allt fram í október þegar það mældist 1,0%. Síðustu tvo mánuði ársins jókst það lítið eitt og mældist 1,2% í lok árs. Í desembermánuði síðastliðnum voru skráðir 39.464 atvinnuleysisdagar á landinu öllu sem jafngilda því að um 1.879 manns hafi að meðaltali verið á atvinnuleysisskrá í mánuðinum eða 1,2% af áætluðum mannafla á vinnumarkaði. Að mati Vinnumálastofnunar má gera ráð fyrir því að atvinnuleysi aukist lítið eitt  í janúar. Sjá nánar á vef Vinnumálastofnunar.

Guðrún S. Eyjólfsdóttir hefur hafið störf sem verkefnastjóri á stefnumótunar- og samskiptasviði Samtaka atvinnulífsins. Guðrún mun einkum sinna verkefnum er tengjast menntamálum. Guðrún er með BA-gráðu í frönsku og bókmenntum frá Háskóla Íslands en hún starfaði áður sem sérfræðingur í sjávarútvegsráðuneytinu. Þar sinnti hún m.a. ráðgjöf í umhverfismálum og tók þátt í fundum Sameinuðu þjóðanna um hafréttarmál. Á árunum 2002-2004 var Guðrún fulltrúi sjávarútvegsráðuneytisins í sendiráði Íslands í Brussel. Áður starfaði Guðrún m.a. sem fréttamaður á fréttastofu Útvarps.

„Íslenskt atvinnulíf bíður eftir því að heyra hvort halda eigi áfram eða aftur á bak í skattamálum. Framhaldið mun ráða miklu um það hvort lífskjör á Íslandi haldast áfram í fremstu röð eða hvort við sígum niður úr hópi fremstu þjóða heims.” Þetta sagði Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri SA, í erindi sem hann flutti á skattadegi Deloitte en þar kallaði hann eftir skýrum skilaboðum frá öllum stjórnmálaflokkum um það hvert þeir ætli að stefna í skattamálum atvinnulífsins. „Á að þróa áfram samkeppnishæft skattkerfi eða á að taka til baka það sem vel hefur tekist? Á að halda fjármagnstekjuskattinum í 10% og lækka tekjuskatt fyrirtækja enn frekar eða á að hækka hvort tveggja?”

Það er ekki í þágu hagsmuna íslensks samfélags að atvinnulífið skuli þurfa að notast við hjáleiðir eins og hollensk eignarhaldsfélög til þess að búa við samkeppnishæft skattumhverfi, segir Vilhjálmur Egilsson framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi, en undanfarið hafa borist fréttir af því að íslensk fyrirtæki stofni eignarhaldsfélög Í Hollandi til að ná fram hagstæðara skattaumhverfi. Vilhjálmur bendir á að til að laga þetta þurfi að gera söluhagnað íslenskra fyrirtækja af hlutabréfum skattfrjálsan eins og arð. Slík breyting væri í takt við hugsunina í skattlagningu tekna fyrirtækja og skattlagingu atvinnulífsins í heild. Skattleggja eigi hagnað af hlutafjáreign fyrst og fremst þegar hann er tekinn út úr því til einstaklinga.

Á þessum orðum endaði Svafa Grönfeldt nýr rektor HR erindi sitt sem hún hélt á námsstefnunni Virkjum kraft kvenna sem fram fór á hótel Nordica í morgun. Á fimmta hundrað manns fylltu ráðstefnusal hótelsins, hlýddu á fjölbreytt erindi um konur og stjórnun fyrirtækja ásamt því að taka þátt í fjörlegum umræðum. Félag kvenna í atvinnurekstri, iðnaðar- og viðskiptaráðuneyti og Samtök atvinnulífsins stóðu að námsstefnunni.

Álagður tekjuskattur fyrirtækja árið 2006 vegna tekna á árinu 2005 nam 34,7 milljörðum króna. Þar af nam álagður tekjuskattur á fjármálafyrirtæki 13 milljörðum króna eða tæplega 40% af tekjuskatti fyrirtækja í heild. Álagður tekjuskattur fjármálafyrirtækja hefur rúmlega sexfaldast frá árinu 2004 þegar hann nam rúmum tveimur milljörðum króna. Þessar upplýsingar er að finna á vef RSK sem nýlega hefur birt sundurliðun álagningar á fyrirtæki eftir atvinnugreinum.

Á fyrsta degi ársins tóku gildi breytingar á lögum um Póst- og fjarskiptastofnun sem fela í sér tugmilljóna króna hækkun á gjöldum fjarskiptafélaga til stofnunarinnar. Breytingarnar voru lagðar fram í frumvarpi til Alþingis á síðustu starfsdögum þess fyrir jólafrí og var afgreitt með hraði án samráðs við atvinnulífið. Samtök atvinnulífsins mótmæltu þessu harðlega en rökstuðning fyrir þessari skattahækkun skortir og  líkur eru á að breytingarnar stangist á við ákvæði Evrópuréttar. Viðbúið er að fjarskiptafyrirtækin láti reyna á lögmæti þessarar auknu skattheimtu.

Í umsögn til landbúnaðarnefndar Alþingis lýsa Samtök atvinnulífsins eindreginni andstöðu við frumvarp um breytingar á lögum um eldi og heilbrigði sláturdýra, enda feli það í sér ógegnsæja og órökstudda skattlagningu á fyrirtæki. Bent er á að engin tilraun sé gerð til að leggja bönd á þann kostnað sem Landbúnaðarstofnun geti lagt á fyrirtæki, engin takmörk verði lögð á gjaldtöku á kjöti og engar áætlanir liggi fyrir um upphæð gjalda og ráðstöfun þeirra. SA mótmæla ennfremur vinnubrögðum landbúnaðarráðuneytisins sem hefur ítrekað hafnað því að ganga til samstarfs við hagsmunaaðila um að semja nútímalega eftilitslöggjöf. Ekki er lagst gegn því að greitt verði sanngjarnt gjald fyrir nauðsynlegt opinbert eftirlit.

Skattadagur Deloitte, Samtaka atvinnulífsins, Viðskiptaráðs Íslands og Viðskiptablaðs Morgunblaðsins verður haldinn föstudaginn 12. janúar á Grand Hótel Reykjavík frá kl. 8:15 til 10:30. Dagskráin fer fram í Gullteig og er hún fjölbreytt. Meðal þeirra sem flytja erindi er Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, en hann mun fjalla um samkeppnishæfni skattkerfisins. Nauðsynlegt er að tilkynna þátttöku á netfangið skraning@deloitte.is eða í síma 580-3000. Léttur morgunverður á boðstólum, verð kr. 2.500. Sjá nánari dagskrá.

Boðið verður upp á fjölbreytta og glæsilega dagskrá á námsstefnunni Virkjum kraft kvenna sem fram fer á Hótel Nordica fimmtudaginn 11. janúar næstkomandi. Fjallað verður um konur og stjórnun fyrirtækja út frá ýmsum sjónarhornum en námsstefnan er bæði ætluð körlum og konum. Hvaða eiginleikum eru leiðtogar gæddir, hvernig stjórnendur eru konur, hvaða skyldur fylgja stjórnarsetu og hvað ræður vali í stjórnir? Leitað verður svara við þessum spurningum og fleirum þann 11. janúar. SA ásamt iðnaðar- og viðskiptaráðuneyti og Félagi kvenna í atvinnurekstri standa að námsstefnunni.

Útflutningsráð Íslands mun á árinu halda með viðskiptasendinefnd í fræðsluferð til Kasakstan. Dagskrá viðskiptasendinefnda Útflutningsráðs fyrir árið 2007 hefur nú verið mótuð og stefnan tekin á nýja og spennandi markaði. Viðskiptasendinefndir munu halda til Suður-Afríku, Indlands, Kína, Ungverjalands og Rúmeníu, Bandaríkjanna, Þýskalands, Norður-Englands og Brasilíu auk Kasakstan. Áhersla er lögð á að auka gæði viðskiptafunda fyrir þau fyrirtæki sem taka þátt og tengslum komið á milli fyrirtækja áður en fundirnir fara fram. Í Kasakstan og Brasilíu verður þó áhersla lögð á kynningar og heimsóknir í fyrirtæki og stofnanir frekar en viðskiptafundi. Sjá nánar á vef Útflutningsráðs.