Fréttir

Árið 2004 einkennist af góðum árangri íslensks atvinnulífs og samfélagsins alls í efnalegu tilliti og eftirtektarverðum land-vinningum einstakra fyrirtækja, segir Ingimundur Sigurpáls-son, formaður SA, m.a. í áramótaviðtali Morgunblaðsins. Hann segir samkeppnishæf starfsskilyrði íslenskra fyrirtækja mikil-vægari en nokkru sinni fyrr á tímum hnattvæðingar. Náum við enn frekari árangri á þeim sviðum höfum við alla burði til þess að vera áfram í fremstu röð meðal þjóða.

Á kjaramálavef SA er að finna kaupgjaldsskrá SA, heildar-útgáfu, sem gildir frá 1. janúar 2005. Starfsfólk SA svarar fyrirspurnum frá félagsmönnum og er þeim innan handar ef skýra þarf einstök ákvæði samninganna. Sjá nánar undir liðnum kaupgjaldsskrá á kjaramálasíðu SA.

Guðlaugur Stefánsson hagfræðingur hefur verið ráðinn til starfa á hagdeild Samtaka atvinnulífsins og hefur hann störf í ársbyrjun 2005. Guðlaugur er með M.Sc.-gráðu í hagfræði frá Lundúnaháskóla og hefur undanfarin fimm ár starfað sem yfirhagfræðingur Samkeppnisstofnunar, en þar áður m.a. hjá ESA.

Hörður Vilberg hefur verið ráðinn verkefnastjóri á stefnu-mótunar- og samskiptasviði SA og mun hann hefja störf í ársbyrjun 2005. Hörður er með BA-gráðu í sagnfræði og heimspeki frá Háskóla Íslands. Hann hefur undanfarin rúmlega þrjú ár starfað sem blaðamaður á Viðskiptablaðinu og áður m.a. á fréttastofu Skjás eins.

Kjararannsóknarnefnd og Hagstofa Íslands hafa gert með sér samstarfssamning um launakannanir og aðrar vinnumarkaðs-rannsóknir. Frá og með 1. janúar 2005 verður launakönnun Kjararannsóknarnefndar framkvæmd af Hagstofu Íslands og hættir nefndin skrifstofurekstri frá þeim tíma.

Dr. Guðfinna S. Bjarnadóttir, núverandi rektor Háskólans í Reykjavík, hefur verið ráðin í starf rektors þegar fyrirhugaðri sameiningu skólans við Tækniháskóla Íslands verður lokið. Í tækni- og verkfræðideild skólans verða kennd rekstrar-verkfræði, fjármálaverkfræði, hugbúnaðarverkfræði og heilbrigðisverkfræði. Einnig er fyrirhuguð stofnun kennslu-fræðideildar og þá verða starfræktar viðskipta- og lagadeild við skólann. Sjá nánar á vef HR.

„Án vaxtar, án atvinnusköpunar, án kraftmeira hagkerfis getum við ekki viðhaldið því háa stigi almannatrygginga, félagslegrar verndar... og umhverfisverndar sem við köllum evrópska módelið“ segir Manuel Barroso, nýr forseti framkvæmdastjórnar ESB. Hann segir nauðsynlegt að nútímavæða hið félagslega kerfi aðildarríkjanna.

Útflutningsráð hefur gert skoðanakönnun meðal íslenskra fyrirtækja á því hvert þau myndu vilja að ráðið skipulegði viðskiptasendinefndir árið 2005. Töluverðar líkur eru á að efnt verði til slíkra ferða til þeirra landa sem lentu í efstu sætunum, þ.e. til Póllands, Slóvakíu, Úkraínu, Japan og Danmerkur. Sjá nánar á vef Útflutningsráðs.

SA og ASÍ undirrituðu á dögunum samkomulag um framtíðar-skipulag lífeyriskerfisins og um ráðstöfun á  1% viðbótar-framlagi atvinnurekenda um næstu áramót. Stefnt er að því að tekin verði upp aldurstengd réttindaávinnsla í þeim sjóðum sem ekki eru þegar með slíkt kerfi og að þeir lífeyrissjóðir sem vilja eða þurfa að breyta réttindaávinnslukerfi sínu geti gert það samtímis.

Í mörgum aðildarríkja ESB þarf að hækka eftirlaunaaldur, lengja vinnuvikuna, lækka atvinnuleysisbætur, draga úr stighækkun tekjuskatts og lækka óbeinan launakostnað til þess að auka bæði framboð og eftirspurn á vinnumarkaði og þar með möguleika viðkomandi ríkja til verðmætasköpunar. Þetta kom m.a. fram í máli forseta bankastjórnar Seðlabanka Evrópu á degi samkeppnishæfni.

Í nóvember voru skráðir 85.377 atvinnuleysisdagar á landinu öllu sem jafngilda því að 3.885 manns hafi að meðaltali verið á atvinnuleysisskrá, eða 2,6% af áætluðum mannafla á vinnumarkaði. Til samanburðar mældist atvinnuleysið 2,7% í október sl. en 3,0% í nóvember í fyrra. Mikil eftirspurn er eftir iðnmenntuðu fólki.

Núverandi gengi íslensku krónunnar fær ekki staðist og samræmist ekki raunstærðum í hagkerfinu, segir Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, í samtali við Morgunblaðið. Segir hann samtökin telja um klárt yfirskot að ræða, sem sjá megi af gríðarlegum viðskiptahalla enda sverfi að samkeppnis-atvinnuvegunum.

Undirritaður hefur verið kjarasamningur milli Sambands íslenskra bankamanna og Samtaka atvinnulífsins og gildir hann til 1. október 2008. Samningurinn er nokkuð öðru vísi uppbyggður en aðrir helstu samningar sem gerðir hafa verið á almennum vinnumarkaði á þessu ári, þar sem fyrst og fremst er um að ræða beinar launabreytingar.

Um eitt þúsund fyrirtækjastjórnendur eru saman komnir í Brussel á degi samkeppnishæfni til að krefjast umbóta á því sviði innan ESB. Draga þarf úr reglubyrði, ryðja burt hindrunum á innri markaðnum og auka sveigjanleika á vinnumarkaði, segja UNICE, Evrópusamtök atvinnulífsins. Meðal annars er bent á að erfiðara er að stofna fyrirtæki innan ESB en t.d. vestanhafs auk þess sem þau vaxa hægar.

Stjórn Samtaka atvinnulífsins lýsir áhyggjum af verðbólgu og gengi krónunnar og horfum um þróunina á næstunni. 5% hækkun á gengi krónunnar á nokkrum dögum jafngildir 15 milljarða króna tekjulækkun útflutningsgreina á ársgrundvelli. Í ályktuninni er m.a. fjallað um ónógt aðhald í ríkisfjármálum, launaþróun hjá hinu opinbera og samkeppni Íbúðalánasjóðs á lánamarkaði.

Evrópusambandið undirbýr nú að mældur verði kostnaður atvinnulífsins af einstökum lögum reglum og er mælingunni ætlað að auðvelda minnkun reglubyrðinnar og þess kostnaðar sem af henni hlýst. Fyrirmyndin er sótt til Hollands, þar sem stjórnvöld stefna að lækkun kostnaðar atvinnulífsins vegna reglubyrði um fjórðung.

Útflutningsráð hefur gert skoðanakönnun meðal íslenskra fyrirtækja á því hvert þau myndu vilja að ráðið skipulegði viðskiptasendinefndir árið 2005. Töluverðar líkur eru á að efnt verði til slíkra ferða til þeirra landa sem lentu í efstu sætunum, þ.e. til Póllands, Slóvakíu, Úkraínu, Japan og Danmerkur. Sjá nánar á vef Útflutningsráðs.

SA fagna umræðu um samfélagslega ábyrgð fyrirtækja hér á landi, en hún hefur verið nokkuð fyrirferðarmikil á Evrópu-vettvangi. Í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi minnir Ari Edwald framkvæmdastjóri samtakanna þó á að meginhlutverk fyrirtækja sé að skapa verðmæti og bera arð, en það er jú forsenda almennrar velferðar. Samkeppnishæf starfsskilyrði atvinnulífsins séu mikilvægari en nokkru sinni fyrr nú á tímum hnattvæðingar.

Þó nokkur fjölgun starfa virðist framundan á vinnumarkaði, skv. niðurstöðum könnunar SA á ráðningaráformum fyrirtækja. 19% fyrirtækja hyggjast fjölga hjá sér starfsfólki næstu 3-4 mánuði en 7% hyggjast fækka því. Meiri fjölgun virðist fram-undan á höfuðborgarsvæði en á landsbyggðinni. Fyrirtæki í nær öllum greinum boða fjölgun starfsfólks, nema fyrirtæki í útgerð sem boða lítils háttar fækkun.

Afkomuvæntingar fyrirtækja eru mjög svipaðar og fyrir ári síðan, skv. könnun SA. Rúmur helmingur reiknar með svipaðri afkomu á næstu mánuðum, eða 56%, samanborið við 52% fyrir ári síðan. 29% reikna með batnandi afkomu í stað 30% fyrir ári síðan, og 12% með versnandi afkomu, í stað 16%. Bjartsýnin er minni á landsbyggðinni en á höfuðborgarsvæði og horfur bjartastar meðal verktaka en dekkstar í sjávar-útvegi.

Á næstu þremur árum mun þurfa að gefa út á bilinu 1.300 til 1.800 atvinnuleyfi vegna fyrirhugaðra stóriðju- og virkjana-framkvæmda, að öllum líkindum frekar þó í hærri kantinum. Þetta er niðurstaða nýrrar skýrslu Vinnumálastofnunar um mannaflaþörf við stóriðju- og virkjanaframkvæmdir á árunum 2005 til 2007.

Starfsmenn sem hafa verið í fullu starfi allt árið hjá sama fyrirtæki og eru við störf í fyrirtækinu síðustu viku í nóvember eða í fyrstu viku desember skulu eigi síðar en 15. desember fá greidda sérstaka eingreiðslu, desemberuppbót, sem er kr. 38.500 hjá flestum starfsgreinum nema verslunarmönnum, en þar hefur uppbótin verið ákveðin kr. 43.700. Sjá nánar á vinnumarkaðsvef SA.

Útflutningsráð er að undirbúa verkefnaáætlun hvað varðar viðskiptasendinefndir næsta árs. Á vef ráðsins geta fyrirtæki tekið þátt í einfaldri skoðanakönnun í þeim tilgangi að kanna hvar áhugi íslenskra fyrirtækja liggur í þessum efnum. Meðal annars eru til skoðunar ferðir viðskiptasendinefnda til Úganda, Brasilíu og Úkraínu. Sjá nánar á vef ráðsins.

Ef skoðaðir eru 22 ára og yngri, miðað við árið 2000, kemur í ljós að hér á landi höfðu 55% lokið framhaldsskóla, en meðal-talið innan EES voru 75%. Hæst var hlutfallið hins vegar í Noregi, tæp 97%. Þetta kom fram í ávarpi Gústafs Adolfs Skúlasonar, formanns stjórnar Fræðslumiðstöðvar atvinnu-lífsins, á ársfundi hennar.

Sú staða að ríkið er komið í beina samkeppni við einkafyrirtæki á frjálsum markaði sem eru fær um að sinna þörfum lang flestra þeirra sem hyggjast fjárfesta í íbúðarhúsnæði hlýtur að stuðla að því að hlutverk Íbúðalánasjóðs verði endurskilgreint og að ríkið dragi úr lánveitingum til íbúðakaupenda, segir m.a. í umsögn SA um frumvarp til laga um húsnæðismál.

Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, segir í samtali við frétta-stofu Ríkisútvarpsins að þær skattbreytingar sem ríkisstjórnin hefur kynnt séu eðlilegar skipulagsbreytingar á skattkerfinu og í samræmi við gefin fyrirheit. Breytingunum sé stefnt gegn jaðaráhrifum sem séu mikil í skattkerfinu og jafnframt séu skattleysismörk aukin sem og stuðningur við barnafólk.

Þriðjudaginn 23. nóvember verður haldinn fyrsti ársfundur Fræðslumiðstöðvar atvinnulífsins á hótel Nordica. Fjallað verður um raunfærnimat og er það jafnframt þema veglegs ársrits FA sem dreift verður á fundinum. Meðal ræðumanna verða Jón Björnsson forstjóri Haga hf. og Jón Sigurðsson bankastjóri Seðlabanka Íslands. Sjá nánar á vefsíðu FA.

Viðurkenningin „Lóð á vogarskálina“ var í ár veitt ISS Íslandi úr flokki fyrirtækja á almennum markaði og Landsvirkjun úr flokki opinberra stofnana og fyrirtækja í opinberri eigu. Viðurkenningin er veitt fyrir framlag sem stuðlar að sam-ræmingu vinnu og einkalífs í orði og verki. Sjá nánar á vef Hins gullna jafnvægis.

Undirritaður hefur verið samstarfssamningur milli Fræðslu-miðstöðvar atvinnulífsins og símenntunarmiðstöðvanna á landsbyggðinni, sem ætlað er að stuðla að því að fólk á vinnumarkaði með litla grunnmenntun fái betri tækifæri til að afla sér menntunar. Aðilar munu m.a. byggja upp sameigin-legt gæðakerfi með það að markmiði að votta gæði fræðslu-aðila utan hins hefðbundna skólakerfis. Sjá nánar á vefsíðu FA.

Regluleg laun á almennum vinnumarkaði hækkuðu að meðal- tali  um 4,9% milli 3. ársfjórðungs 2003 og 3. ársfjórðungs 2004. Á sama tíma hækkaði vísitala neysluverðs um 3,6%. Samkvæmt því jókst kaupmáttur launa að meðaltali um 1,3%. Laun kvenna hækkuðu um 5,9% en karla um 4,5%. Laun á höfuðborgarsvæði hækkuðu um 4,8% en laun utan höfuðborgarsvæðis um 5,2%. Sjá nánar í fréttabréfi Kjararannsóknarnefndar.

Miðvikudaginn 17. nóvember stendur Hið gullna jafnvægi fyrir ráðstefnu  um samræmingu vinnu og einkalífs í fjölmenningar-samfélagi, á Nordica hótel. M.a. verður fjallað um útrás og mannauðsstjórnun og innflytjendur á íslenskum vinnu-markaði. Þá verður afhent viðurkenningin Lóð á vogarskálina fyrir framlag sem stuðlar að samræmingu vinnu og einkalífs. Sjá nánar á vef hgj.

Samkomulag hefur náðst um að fresta kjaraviðræðum við blaðamenn til haustsins 2005 og muni friðarskylda gilda til 20. nóvember 2005. Í tengslum við undirritun nýrrar viðræðu-áætlunar þess efnis hefur m.a. orðið að samkomulagi að laun blaðamanna hækki um 3,0% frá og með 1. nóvember 2004 og breyting verði á greiðslum í lífeyrissjóð 1. janúar 2005 eins og hjá þeim starfsstéttum sem samið hefur verið við á árinu.

Í októbermánuði voru skráðir 81.459 atvinnuleysisdagar á landinu öllu sem jafngilda því að 3.880 manns hafi að meðal-tali verið á atvinnuleysisskrá í mánuðinum, eða 2,7% af áætlun efnahagsskrifstofu fjármálaráðuneytis um mannafla á vinnumarkaði. Til samanburðar mældist atvinnuleysið 2,6% í september sl. og 2,8% í október 2003. Að mati Vinnumála-stofnunar er líklegt að atvinnuleysið aukist lítils háttar í nóvember og verði 2,7-3,0%.

Árangur Íslands á sviði efnahagsmála er til umfjöllunar í grein á vef sænsku samtaka atvinnulífsins og er landið sagt efna-hagsleg „vin“ og öðrum til eftirbreytni. Fjallað er um hvernig Ísland hefur færst upp lista þjóða þegar borin er saman landsframleiðsla á íbúa og framfarirnar hérlendis þakkaðar umbótum á borð við einkavæðingu bankanna, skatta-lækkunum og kvótakerfinu, þ.e. markaðslausnum.

Þriðjudaginn 23. nóvember verður haldinn fyrsti ársfundur Fræðslumiðstöðvar atvinnulífsins á hótel Nordica. Fjallað verður um raunfærnimat og er það jafnframt þema veglegs ársrits FA sem dreift verður á fundinum. Meðal ræðumanna verða Jón Björnsson forstjóri Haga hf. og Jón Sigurðsson bankastjóri Seðlabanka Íslands. Sjá nánar á vefsíðu FA.

Forsvarsmenn breskra fyrirtækja segja þrýsting fara vaxandi í þá veru að hluti starfseminnar verði færður úr landi þangað sem launakostnaður er lægri og reglubyrði minni. Á móti kemur að önnur störf skapast innan Bretlands sem krefjast sérhæfingar og því mun þessi þróun stuðla að aukinni framleiðni, arðsemi og hagvexti, að mati fyrirtækjastjórnenda.

Í athyglisverðri ræðu sem umhverfisráðherra flutti á fundi Samtaka heilbrigðiseftirlitssvæða á dögunum vakti hún athygli á að eftirlits- og sýnatökugjöld eru áberandi mismunandi í mörgum tilvikum. Hvatti hún til að málið yrði skoðað vel og að hófs verði gætt við gjalddtökuna. Þá sagðist ráðherra telja eðlilegast að matvælaeftirlit heyrði undir eitt ráðuneyti og eina ríkisstofnun.

Miðvikudaginn 10. nóvember, kl. 8:30 til 10:00, halda Samtök verslunar og þjónustu fund á Grand Hótel Reykjavík um við-skiptasérleyfi (franchise). Meðal annars verður stutt kynning á erlendum aðilum sem leita að íslenskum sérleyfistökum. Sjá nánar á vef SVÞ.

Gera verður kröfu um lágmarkssamræmi milli skattalagabrota og refsiviðurlaga, segir Ragnar Árnason, forstöðumaður vinnumarkaðssviðs SA, í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. Lágmarkssekt vegna virðisaukaskattsskulda er þannig tvöföld fjárhæð á gjalddaga, án tillits til aðstæðna hverju sinni. Nýlega var forsvarsmaður fyrirtækis sektaður um 121 milljón króna, þótt einungis 8,5 milljónir stæðu eftir af skatt-skuld. Þá segir Ragnar óviðunandi þá mismunun ríkinu í hag sem í þessu felst gagnvart öðrum kröfuhöfum.

Undanfarin misseri hefur starfandi fólki fækkað á vinnu- markaði samfara miklum hagvexti þannig að nú stefnir í 6% framleiðniaukningu í ár. Þótt fækkun starfa sé áhyggjuefni þá er þessi mikla framleiðniaukning mjög ánægjuleg tíðindi. Kröftugur framleiðnivöxtur er lífsnauðsynlegur, ekki síst í heimi hnattvæðingar, þar sem samkeppni milli ríkja fer sífellt harðnandi. Aukin skilvirkni eykur arðsemi fyrirtækja og leiðir til aukinna fjárfestinga sem aftur skapa ný störf.

Innan ESB versla fyrirtæki nú með framseljanlega kvóta á losun koltvísýrings, sem úthlutað hefur verið fyrir árin 2005-2007, til undirbúnings Kyoto bókuninni sem tekur gildi árið 2008. Ísland er aðili að bókuninni en allar líkur eru á að landið uppfylli ákvæði hennar með almennum aðgerðum. Óvíst er hvort tilskipun ESB um kvótakerfi verður tekin upp í EES.

Um næstkomandi áramót mun mótframlag vinnuveitenda í samtryggingarsjóði lífeyrissjóða hækka úr 6% í 7% skv. flestum þeim kjarasamningum sem Samtök atvinnulífsins hafa gert við viðsemjendur sína. Á sama tíma fellur niður skylda vinnuveitanda til að greiða 1% fast framlag í séreignarsjóð, án framlags starfsmanns.

ESB hyggst auka frelsi í þjónustuviðskiptum, sem þegar er til staðar í orði en ekki alltaf á borði, m.a. með því að festa í sessi gagnkvæma viðurkenningu á lögum og reglum á því sviði og draga þannig úr skriffinsku. Leyfi í einu landi verður leyfi í þeim öllum. Ástæða er til að taka fram að tilskipunin mun engin áhrif hafa á kjör erlends starfsfólks hér á landi, sem áfram verða skv. íslenskum lögum og kjarasamningum.

Undirritaður hefur verið kjarasamningur milli sjómanna og útvegsmanna. Að sögn Friðriks J. Arngrímssonar, fram-kvæmdastjóra LÍÚ, er samningurinn skref inn í framtíðina og þótt samningurinn kosti útvegsmenn talsverða fjármuni, skapist með honum möguleikar á hagræðingu sem eigi að geta skilað báðum aðilum meiri tekjum.

Á aðalfundi LÍÚ voru samþykktar ályktanir um afnám línu-ívilnunar, auknar loðnurannsóknir, niðurfellingu veiðigjalds, framsal aflaheimilda, meðalafla við kolmunnaveiðar, eftir-litsiðnað og hvalveiðar. Sjá ályktanir fundarins á vef LÍÚ.

Samkvæmt talningu Ferðamálaráðs fyrir fyrstu þrjá fjórðunga ársins 2004 hefur fjöldi erlendra ferðamanna um Leifsstöð aukist um 14,4% miðað við sömu mánuði árið 2003, eða úr um 260.000 í um 297.000. Sjá nánar á vef Samtaka ferða-þjónustunnar.

Samtök atvinnulífsins sendu viðskiptaráðuneytinu á dögunum ítarlega umsögn um frumvarpsdrög viðskiptaráðherra til breytinga á lögum um hlutafélög og lögum um einkahluta-félög. Samtökin styðja flestar þær breytingartillögur sem þar koma fram en telja óhjákvæmilegt að gera athugasemdir við nokkur atriði. Umsögnin er vistuð á umsagnasíðu sa.is og hana má nálgast hér (pdf-skjal).

Þann 17. nóvember nk. munu hollvinir hins gullna jafnvægis veita árlega viðurkenningu fyrir framlag sem stuðlar að samræmingu vinnu og einkalífs í orði og verki. Frestur til að senda rökstudda ábendingu um aðila sem hlotið gætu viðurkenninguna rennur út 5. nóvember. Sjá nánar á vefsíðu Hins gullna jafnvægis.

UNICE, Evrópusamtök atvinnulífsins, standa fyrir evrópskum samkeppnisdegi í Brussel fimmtudaginn 9. desember nk. Yfirskrift dagskrárinnar er „leikið til sigurs" og fjallað verður um nauðsyn þess að auka samkeppnishæfni evrópsks starfsumhverfis. Eru fyrirtækjastjórnendur um alla álfu hvattir til að taka þátt. Sjá nánar

Undirrituð hefur verið viljayfirlýsing menntamálaráðherra fyrir hönd ríkisstjórnarinnar, Samtaka atvinnulífsins, Samtaka iðnaðarins, Verslunarráðs og stjórnenda Háskólans í Reykja-vík og Tækniháskóla Íslands um stofnun nýs háskóla með samruna skólanna tveggja. Stofnað verður einkahlutafélag og verða SA, SI og VÍ hluthafar.

Stéttir á almennum vinnumarkaði hafa almennt verið að beita verkfallsvopninu af mikilli varkárni, enda hafa þær lært af langri og oft allbiturri reynslu og vita að þegar upp er staðið skilar samningaleiðin varanlegri árangri, sagði Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, m.a. í erindi á fundi Frjálshyggju-félagsins um verkföll. Hann lagði áherslu á mikilvægi þess að menn virtu leikreglur í verkföllum.

Alþjóðamálastofnun HÍ og Samtök iðnaðarins efna til málstofu um ,,Áhrif Evrópusamrunans á smærri ríki Evrópu“ miðviku-daginn 20. október í Norræna húsinu frá kl. 8:30 til 10:00. Málstofan er haldin í tilefni af útkomu skýrslu um áhrif EES og ESB aðildar á smærri ríki Evrópu. Sjá nánar á vef SI.

Þriðjudaginn 26. október nk. stendur Jafnréttisráð fyrir málþingi á Grand Hótel Reykjavík um mikilvægi jafnréttis-áætlana fyrir vinnumarkaðinn. Meðal framsögumanna verður Ragnar Árnason, forstöðumaður vinnumarkaðssviðs SA. Sjá nánar á vefsíðu Jafnréttisráðs.

Regluleg laun hækkuðu að meðaltali um 4,0% milli 2. árs-fjórðungs 2003 og 2. ársfjórðungs 2004, skv. launakönnun Kjararannsóknarnefndar. Á sama tíma hækkaði vísitala neysluverðs um 3,3% og samkvæmt því jókst kaupmáttur launa að meðaltali um 0,7%. Þessi niðurstaða markast nokkuð af því að verslunarmenn og iðnaðarmenn fengu launahækkanir á miðjum fjórðungnum skv. nýgerðum kjarasamningum, en kjarasamningar verkafólks voru að fullu komnir til framkvæmda þegar þessi mæling var gerð.

Í septembermánuði  voru skráðir 85.538 atvinnuleysisdagar á landinu öllu sem jafngilda því að 3.891 manns hafi að meðal-tali verið á atvinnuleysisskrá í mánuðinum, eða 2,6% af áætlun efnahagsskrifstofu fjármálaráðuneytis um mannafla á vinnumarkaði. Til samanburðar mældist atvinnuleysið 2,9% í ágúst sl. og 2,7% í september 2003. Að mati Vinnumála-stofnunar er líklegt að atvinnuleysið aukist heldur í október og verði á bilinu 2,6-2,9%.

Í samningunum síðastliðið vor hækkuðu lágmarkslaun í 100.000 kr. á mánuði. Kaupmáttur lágmarkslauna hefur aldrei verið meiri en á þessu ári og var nú í september 70% meiri en hann var fyrir áratug, í ársbyrjun 1995. Kaupmáttur lágmarkslaunanna hefur aukist tæplega tvöfalt meira en kaupmáttur almennra launa skv. launavísitölu Hagstofu Íslands, sem hefur aukist um 38% á sama tíma.

Í erindi á kynningarfundi Impregilo um áhrif stórframkvæmda á Austurlandi á íslenskt efnahagslíf fjallaði Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri SA, um forsendur þess að það tækist að viðhalda efnahagsstöðugleika á næstu árum. Sagði hann mikilvægustu aðgerðina gegn ofþenslu á vinnumarkaði vera lipra og snurðulausa útgáfu atvinnuleyfa og vakti athygli á að hlutfall erlends starfsfólks við þessar framkvæmdir hefur hingað til verið mun hærra en spár hafa gert ráð fyrir.

Miðvikudaginn 13. október nk. stendur Útflutningsráð fyrir námskeiði um lykilatriði útflutnings, þar sem tekið verður á þeim grunnþáttum sem einkenna uppbyggingu og fram-kvæmd útflutningsmála innan fyrirtækja. Námskeiðið er fyrir stjórnendur og starfsmenn sem á einhvern hátt koma að útflutningsmálum síns fyrirtækis, stofnunar eða samtaka. Sjá nánar á vef Útflutningsráðs.

Fjárlagafrumvarp ársins 2005 hljóðar upp á 8% aukningu ríkisútgjalda frá frumvarpi síðasta árs, eða 3,5% raunvöxt, og ekki að sjá að frumvarpið markist af miklu átaki til að sporna gegn ofþenslu sem það þyrfti að gera, segir Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri SA, í leiðara frétta-bréfsins Af vettvangi. Hann segir greiðan aðgang erlends starfsfólks að íslenskum vinnumarkaði gríðarlega mikilvægan á næstu misserum í þessu sama skyni.

Gjald heilbrigðiseftirlits vegna sýnatöku er langhæst í Reykjavík, 144% hærra en á Norðurlandi eystra. Frá fyrri samanburði SA hefur tímagjald heilbrigðisnefnda hækkað um 50% á Kjósarsvæðinu þar sem það var áður lægst, en um 8% á Suðurnesjum þar sem það var hæst. Markmið samanburðar SA var sannarlega ekki að lægstu gjöldin yrðu færð upp að þeim hæstu, sem virðist hafa orðið raunin. Þessi gjöld eiga að endurspegla raunverulegan kostnað og ekkert annað, en gjöldin eru áætluð um 300 milljónir á ári.

Í lokaskýrslu til framkvæmdastjórnar ESB hefur víðtækur samráðsvettvangur atvinnurekenda, verkalýðshreyfingar o.fl. hagsmunaaðila komið sér saman um helstu skilgreiningar í umræðunni um félagslega ábyrgð fyrirtækja, þ.e. þær skuldbindingar sem fyrirtæki kjósa að taka á sig gagnvart starfsfólki, umhverfi og viðskiptavinum umfram það sem kveðið er á um í kjarasamningum, lögum eða reglugerðum.

Á vinnumarkaðsvef SA, sem opinn er félagsmönnum, er nú að finna uppfærða nokkra af helstu heildarkjarasamningum SA með þeim breytingum sem orðið hafa árið 2004. Samningar þessir hafi einnig verið prentaðir og sendir félagsmönnum. Sjá nánar á vinnumarkaðsvefnum.

Þriðjudaginn 5. október kl. 15-16 heldur Kristján Geirsson fagstjóri á Stjórnsýslusviði Umhverfisstofnunar kynningu á nýjum lögum um varnir gegn mengun hafs og strandar. Öllum er velkomin þátttaka og aðgangur er ókeypis. Fyrirlesturinn er haldinn í húsnæði Umhverfisstofnunar að Suðurlandsbraut 24, 5. hæð.

UNICE, Evrópusamtök atvinnulífsins, standa fyrir evrópskum samkeppnisdegi í Brussel fimmtudaginn 9. desember nk. Yfirskrift dagskrárinnar er „leikið til sigurs“ og fjallað verður um nauðsyn þess að auka samkeppnishæfni evrópsks starfsumhverfis. Eru fyrirtækjastjórnendur um alla álfu hvattir til að taka þátt.

SVÞ og Íslandsbanki hafa gefið út rit um viðskiptasérleyfi (franchise), sem ætlað er að leiðbeina um hvernig staðið er að stofnun og rekstri slíkra fyrirtækja. Viðskiptasérleyfi hafa orðið æ algengari í verslun og þjónustu undanfarin ár, en hingað til hafa engar leiðbeiningar verið gefnar út um þetta málefni hér á landi. Sjá nánar á vef SVÞ.

Í nýlegu bréfi SA var því beint til borgarstjóra að hann beitti sér fyrir endurskoðun á aðkomu Vélamiðstöðvarinnar að nýlegu útboði Sorpu. Tillaga þess efnis hefur verið felld í borgarráði, en í svari borgarstjóra til SA kemur fram að á meðan Vélamiðstöðin sé á leið úr almannaeigu telji borgar-yfirvöld ekki rétt að taka framfyrir hendur stjórnar fyrir-tækisins og hugsanlega rýra þar með verðmæti þess.

Áherslur SA í umfjöllun sinni um samkeppnismál og stjórnar-hætti fyrirtækja hafa í öllum megindráttum verið þær nákvæm-lega sömu og systursamtaka SA í Svíþjóð, segir Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, í Morgunblaðsgrein. Hann segir það að sjálfsögðu markmið SA að vinna með stjórnvöldum að jákvæðri þróun mála á þessu sviði.

Jafnréttisráð lýsir eftir tilnefningum til jafnréttisviður-kenningar fyrir árið 2004. Viðurkenningu geta hlotið einstaklingar, hópar, fyrirtæki eða félagasamtök, sem á einn eða annan hátt hafa skarað fram úr eða markað spor á sviði jafnréttismála. Tilnefningum skal skilað eigi síðar en 1. október nk. Sjá nánar á vef Jafnréttisráðs.

Föstudaginn 8. október stendur fjöldi fyrirtækja og samtaka að ráðstefnu um markaðssetningu á Netinu, þar sem þekktir erlendir sérfræðingar verða meðal framsögumanna. Ráðstefnan verður haldin í Smáralind. Sjá nánar á vef ráðstefnunnar.

Ísland er nánast eina vestræna ríkið sem leggur stimpilgjald á öll skuldabréfaviðskipti, og er með sérstöðu í álagningu stimpilgjalds á útgáfu hlutabréfa. Einstaklingar greiða skattinn einkum í tengslum við fasteignakaup, en þar sem hann veitir rétt til vaxtabóta er hann þó að hluta til endur-greiddur að ári. Almennt þekkist ekki á hinum Norðurlönd-unum að lagt sé á stimpilgjald í annað sinn í tengslum við endurfjármögnun lána.

Í kjölfar skýrslu nefndar iðnaðar- og viðskiptaráðherra um íslenskt viðskiptaumhverfi sendu Verslunarráð, Kauphöll Íslands og Samtök atvinnulífsins ráðherra bréf til þess að vekja athygli á hlutverki Leiðbeininga um stjórnarhætti fyrirtækja.

Þann 30. september nk. stendur Staðlaráð Íslands fyrir námskeiði um lykilatriði, uppbyggingu og notkun ISO 9000 gæðastjórnunarstaðlanna. Sjá nánar á vefsíðu Staðlaráðs.

Borgarráð hefur samþykkt tillögu borgarstjóra um mótuð verði tillaga að sölu hluts Reykjavíkurborgar í Vélamiðstöð ehf. og Malbikunarstöðinni Höfða hf. SA hljóta að fagna þessari niðurstöðu en í nýlegu bréfi samtakanna til borgarstjóra er hugmyndum í þessa veru m.a. fagnað. Í bréfinu er því hins vegar jafnframt beint til borgarstjóra að hann beiti sér fyrir endurskoðun á aðkomu Vélamiðstöðvarinnar að nýlegu útboði Sorpu.

Starfsmenntaverðlaun Starfsmenntaráðs og Menntar árið 2004 hljóta Landsbanki Íslands í flokki fyrirtækja, Samtök verslunar og þjónustu og Viðskiptaháskólinn á Bifröst í flokki fræðsluaðila, og Janus endurhæfing í opnum flokki. Verðlaunin eru veitt fyrir framúrskarandi starf á sviði starfsmenntunar. Sjá nánar á vef Menntar.

Menntamálaráðuneytið hefur staðfest mat Fræðslumiðstöðvar atvinnulífsins á 5 námsleiðum Mímis-símenntunar til eininga í framhaldsnámi. Á vegum FA er unnið að mati á fleiri námsleiðum, m.a. fagnámi fyrir verslunarfólk. Sjá nánar á vefsíðu FA, samstarfsvettvangs SA og ASÍ um fullorðins- og starfsmenntun á vinnumarkaði.

Fimmtudaginn 30. september kl. 8:30-10:00 standa SVÞ og utanríkisráðuneytið fyrir fundi um þau tækifæri sem felast í fríverslunarsamningum sem íslenska ríkisstjórnin hefur gert á undanförnum árum. Fundurinn verður haldinn á 6. hæð í Húsi atvinnulífsins, Borgartúni 35. Sjá nánar á vef SVÞ.

Í ágústmánuði voru skráðir 98.011 atvinnuleysisdagar á landinu öllu sem jafngilda því að 4.452 manns hafi að meðaltali verið á atvinnuleysisskrá í mánuðinum, eða 2,9% af áætlun efnahagsskrifstofu fjármálaráðuneytis um mannafla á vinnumarkaði. Til samanburðar mældist atvinnuleysið 3,0% í júlí sl. og 2,9% í ágúst 2003. Að mati Vinnumálastofnunar er líklegt að atvinnuleysið minnki í september.

UNICE, Evrópusamtök atvinnulífsins hafa kynnt sýn atvinnu-lífsins fyrir Evrópu þar sem áhersla er lögð á vöxt, störf og velmegun til framtíðar. Meðal annars er lagt til að ný forysta ESB leggi bann við frekari lagasetning á félagslega sviðinu sem leggur kvaðir á fyrirtæki, í því skyni að tryggja betri virkni vinnumarkaðarins.

4% hagvöxtur ár eftir ár er langt umfram jafnaðarhagvöxt og því mun smám saman vaxa spenna á vinnumarkaði, segir Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri SA, í samtali við Heim. Hann segir þessari spennu verða mætt með erlendu starfsfólki, ekki sé nægilegt framboð af starfsfólki til að standa undir þessum hagvexti hér á landi. Sjá nánar á vef Heims.

Lögfræðiskrifstofa Reykjavíkur og Euphoria standa fyrir alþjóðlegri ráðstefnu um samkeppnisreglur á Nordica hótelinu föstudaginn 10. september nk., með stuðningi SA o.fl. Virtir erlendir sérfræðingar munu ávarpa ráðstefnuna, en miklar breytingar hafa orðið á samkeppnisreglum ESB undanfarin ár. Sjá nánar á vef ráðstefnunnar.

Skýrsla nefndar um stefnumótun íslensks viðskiptaumhverfis er vandað og yfirgripsmikið plagg og margar tillögur nefnd-arinnar eru til bóta, segir Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. Hann leggur áherslu á að samráð sé haft við atvinnulífið áður en frumvörp verði unnin í viðskiptaráðuneytinu. Þá svarar Ari leiðara Morgunblaðsins þar sem hann segir grundvallarmisskilning á ferð.

SA og stéttarfélögin hafa markað kjarastefnu á almenna vinnumarkaðnum til næstu fjögurra ára. Á þessu ári hafa samtökin þegar gert 101 sjálfstæðan kjarasamning sem samtals tekur til 62.500 launamanna. SA eiga eftir að gera kjarasamnina vegna 11.000 starfsmanna. Samningar SA ná yfir 95% hins almenna vinnumarkaðar, en hann nemur 75% af vinnumarkaðnum í heild. Ef samið er við eitt eða fleiri félög opinberra starfsmanna um meiri kostnaðarhækkanir getur það falið í sér ákvörðun um að brjóta á bak aftur þá launa-stefnu sem mótuð hefur verið á almennum vinnumarkaði, skapað óvissu, vaxandi verðbólgu og óstöðugleika. Það er sú staðreynd sem opinberir samningsaðilar standa frammi fyrir þegar þeir meta hvort þeir ætli að bera ábyrgð á nýrri kjarastefnu í landinu, með meiri launahækkunum.

Lækkun tekjuskatts fyrirtækja í 15% og afnám stimpilgjalda eru meðal þess sem skattahópur SA lagði til í ítarlegri skýrslu sem gefin var út í maí 2001. Ástæða er til að minna á skýrsluna í tengslum við þær umræður sem nú eiga sér stað um breytingar á skattkerfinu, sem og á stefnumörkun SA og fleiri samtaka í atvinnulífinu frá í vor á sviði vörugjalda og skattheimtu á matvælum.

43% þýskra fyrirtækja hyggjast fjárfesta erlendis á þessu ári og hefur þetta hlutfall vaxið jafnt og þétt undanfarin ár. Hár starfsmannakostnaður og ósveigjanlegt ráðningarumhverfi koma í veg fyrir að þýsk fyrirtæki fjárfesti heima fyrir.

Jafnréttisráð lýsir eftir tilnefningum til jafnréttisviður-kenningar fyrir árið 2004. Viðurkenningu geta hlotið einstaklingar, hópar, fyrirtæki eða félagasamtök, sem á einn eða annan hátt hafa skarað fram úr eða markað spor á sviði jafnréttismála. Tilnefningum skal skilað eigi síðar en 1. október nk. Sjá nánar á vef Jafnréttisráðs.

Í samtali við fréttastofu Ríkisútvarpsins segir Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, stimpilgjald úreltan skatt sem skekki samkeppnisstöðu íslenskra fyrirtækja á alþjóðlegum markaði. Ari segir samtökin lengi hafa talað fyrir því að þessi skattur yrði afnuminn.

Lögfræðiskrifstofa Reykjavíkur og Euphoria standa fyrir alþjóðlegri ráðstefnu um samkeppnisreglur á Nordica hótelinu föstudaginn 10. september nk., með stuðningi SA o.fl. Virtir erlendir sérfræðingar munu ávarpa ráðstefnuna, en miklar breytingar hafa orðið á samkeppnisreglum ESB undanfarin ár. Sjá nánar á vef ráðstefnunnar.

Vika símenntunar verður haldin dagana 12.-18. september. Að verkefninu standa m.a. menntamálaráðuneytið, Starfs-menntaráð, Mennt, SA, ASÍ og símennuntarmiðstöðvarnar. Vikan er ekki síst hugsuð fyrirtækjum til hvatningar, en að þessu sinni er athyglinni beint að fræðslumálum ungs fólks. Sjá nánar á vef Menntar.

Viltu senda starfsmann í þjálfun erlendis? Ertu í samstarfi við aðra evrópska aðila í starfsmenntamálum, eða vilt koma því á? Auglýst er eftir umsóknum um styrki í mannaskipta- og tilraunaverkefni Leonardo da Vinci starfsmenntaáætlunar ESB. Umsóknarfrestur er til 1. október 2004. Mennt veitir fyrirtækjum ráðgjöf og aðstoðar þau við gerð umsókna.

Námskeið Vinnueftirlitsins fyrir öryggistrúnaðarmenn og öryggisverði hefjast á nýjan leik í september. Farið er yfir gerð áhættumats, helstu málaflokka í vinnuumhverfi starfsmanna og vinnuverndarlögin kynnt. Sjá nánar á vef Vinnueftirlitsins.

Í júlímánuði voru skráðir 103.648 atvinnuleysisdagar á landinu öllu sem jafngilda því að 4.712 manns hafi að meðal-tali verið á atvinnuleysisskrá í mánuðinum eða 3,0% af áætlun efnahagsskrifstofu fjármálaráðuneytis um mannafla á vinnu-markaði. Til samanburðar mældist atvinnuleysið 3,1% í júní sl. og 3,0% í júlí 2003.

Skortur á sveigjanleika á evrópskum vinnumarkaði, of stutt vinnuvika, of lágur eftirlaunaaldur, of rík uppsagnarvernd. Allt eru þetta kunnuglegar ástæður efnahagslegrar stöðnunar víða í Evrópu. Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn hvetur til umbóta. Michael Deppler, yfirmaður Evrópudeildar sjóðsins, segir Evrópubúa einfaldlega þurfa að vinna meira til að standast samkeppni og til að kosta velferðarkerfin.

Umræða um mismun á skattlagningu fjármagnstekna og launatekna byggist gjarnan á of miklum einföldunum og klárum misskilningi. Í samantekt SA er m.a. sýnt hvernig munurinn getur verið allt frá engu að t.d. 7% við mjög háar tekjur. Sá munur lækkar verulega með væntanlegu afnámi hátekjuskatts og fyrirhugaðri lækkun tekjuskatts.

Starfsmenntaverðlaunin verða afhent í fimmta skiptið í sept-ember nk. og er óskað eftir tilnefningum í flokkum fyrirtækja og félagasamtaka, skóla og fræðsluaðila og í opnum flokki. Frestur til þess að tilnefna rennur út 17. ágúst. Sjá nánar á vef Menntar.

Út er komin bókin Frá kreppu til þjóðarsáttar - Saga Vinnuveitendasambands Íslands 1934 til 1999, skráð af Guðmundi Magnússyni sagnfræðingi. Í bókinni fjallar Guðmundur fyrstur sagnfræðinga um það hvernig kjara-baráttan hér á landi horfði við atvinnurekendum og byggir hann verkið einkum á ítarlegri könnun frumheimilda.

Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, segir skattaumræðuna að hluta til á villigötum og segir í samtali við fréttastofu Ríkis-útvarpsins að munurinn á skattgreiðslum almennings og þeirra sem taka sér laun í gegnum arðgreiðslur eignarhalds-félaga sé ekki eins mikill og menn vilji vera láta.

Kaupgjaldsskrá SA nr. 5 er komin á vef samtakanna, en hún gildir fyrir samninga sem undirritaðir voru á tímabilinu mars til júní 2004. Prentað eintak verður sent félagsmönnum á næstunni. Sjá nánar.

Forstjóri Samkeppnisstofnunar hefur varpað fram þeirri hugmynd að eftirlitsskyldir aðilar greiði að hluta eða öllu leyti kostnað við samkeppniseftirlitið. Í samtali við Morgunblaðið segir Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, þessar hugmyndir ekki sérlega raunhæfar við fyrstu sýn. Erfitt sé að afmarka umræddan hóp og eðlilegra að slík starfsemi sé fjármögnuð með almennu skattfé.

Tveir þriðju dansks launafólks telja ekki forsendu fyrir frekari styttingu vinnuvikunnar og rúmur helmingur telur ekki rétt að lengja sumarleyfið, skv. skoðanakönnun. Þess í stað vill meirihluti svarenda lengra fæðingarorlof. Sjá nánar á vef Politiken.

UNICE, Evrópusamtök atvinnulífsins, lýsa ánægju með þann áfanga sem náðst hefur á vettvangi WTO, í viðræðum um aukið frelsi í viðskiptum sem vonandi leiði til niðurstöðu sem verði öllum til hagsbóta. Samtökin benda hins vegar á óvissu hvað varðar markaðsaðgang með iðnaðarvörur og minna á áherslu sína á að engir tollar verði yfir 15% á því sviði.

Í júnímánuði síðastliðnum voru skráðir 107.279 atvinnuleysis-dagar á landinu öllu sem jafngilda því að 4.877 manns hafi að meðaltali verið á atvinnuleysisskrá í mánuðinum, eða 3,1% af áætlun efnahagsskrifstofu fjármálaráðuneytis um mannafla á vinnumarkaði. Samkvæmt því er atvinnuleysi heldur á niðurleið, en það mældist 3,3% í maí sl. og 3,2% í júní 2003.

Útflutningsráð skipuleggur viðskiptasendinefndir á erlenda markaði, þar sem skipulagðir eru fundir með mögulegum viðskiptaaðilum, auk fræðslu og kynningar. Í haust hefur ráðið þegar skipulagt slíkar ferðir til Rússlands, Seattle og Alaska, Rúmeníu og Búlgaríu. Þá er ferð til Slóvakíu og Tékklands í bígerð. Sjá nánar á vef Útflutningsráðs.

Fái aðrir það sama og kennarar krefjast verður afleiðingin neikvæð kaupmáttarþróun fyrir kennara sjálfa eins og aðra hópa launamanna, þótt prósentuhækkanir verði háar, segir Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. Kennarar ætlist því til að aðrir semji um minna en þeir sjálfir.

Starfsfólk á aldrinum 50 ára og eldra er mun sjaldnar frá vegna veikinda en sér yngra fólk, vinnur kannski ívið hægar en yngra fólkið en er mun jákvæðara í garð vinnunnar. Þetta eru mjög skýrar niðurstöður könnunar SA meðal aðildar- fyrirtækja. Spurningarnar voru samdar í samráði við nefnd á vegum félagsmálaráðuneytisins.

Nokkur fjölgun starfa virðist framundan á vinnumarkaði, samkvæmt könnun SA. 18% fyrirtækja hyggjast fjölga hjá sér starfsfólki næstu 3-4 mánuði en 10% hyggjast fækka því. Sem fyrr hyggjast þó langflest fyrirtæki halda óbreyttum fjölda starfsfólks, eða 72%. Mest fjölgun virðist framundan í iðnaði og ferðaþjónustu en stærstu fyrirtækin ætla öðrum fremur að fækka starfsfólki.

Ástfríður Margrét Sigurðardóttir hefur verið ráðin í hlutastarf á Evrópuskrifstofu atvinnulífsins í Brussel og hefur störf 1. september. Ástfríður er matvælafræðingur að mennt og hefur m.a. starfað hjá Hollustuvernd ríkisins. Þá hefur hún nýlokið meistaranámi í Evrópufræðum við háskólann í Leuven í Belgíu. Ástfríður mun gegna stöðu varafastafulltrúa SA hjá UNICE, Evrópusamtökum atvinnulífsins.

Í kjölfar flutnings og breytinga á rekstri Evrópuskrifstofu atvinnulífsins í Brussel hefur Kristófer Már Kristinsson ákveðið að flytja heim og hefur hann látið af störfum hjá Samtökum atvinnulífsins, eftir nær ellefu ára starf hjá SA og þar áður Vinnuveitendasambandi Íslands og Samtökum iðnaðarins. Samtökin þakka Kristófer vel unnin störf og óska honum velfarnaðar í framtíðinni. Gústaf Adolf Skúlason tekur við stöðu fastafulltrúa SA hjá UNICE, Evrópusamtökum atvinnulífsins, með aðsetur á Íslandi. Jafnframt hefur verið ráðinn í starfsmaður í hlutastarf með aðsetur í Brussel.

Undirritaðir hafa verið kjarasamningar milli Samtaka atvinnulífsins og Múrarafélags Reykjavíkur, Múrarasambands Íslands, Sveinafélags pípulagningamanna og Félags veggfóðrara- og dúklagningasveina. Samningarnir gilda til ársloka 2007.

Undirritaður hefur verið kjarasamningur milli Samtaka atvinnulífsins og Vélstjórafélags Íslands vegna vélstjóra í frystihúsum og verksmiðjum. Samningurinn gildir til ársloka 2007.

Samgönguráðuneytið hefur óskað eftir umsögn SA um drög Umferðarstofu að endurbættum reglum um flutning á hættulegum efnum, þar sem m.a. er horft til flutnings um jarðgöng. Aðildarfyrirtæki sem málið tengist eru hvött til að koma hugsanlegum sjónarmiðum á framfæri við SA.

Útflutningsráð skipuleggur viðskiptasendinefndir á erlenda markaði, þar sem skipulagðir eru fundir með mögulegum viðskiptaaðilum, auk fræðslu og kynningar. Í haust hefur ráðið þegar skipulagt slíkar ferðir til Rússlands, Seattle og Alaska, Rúmeníu og Búlgaríu. Þá er ferð til Slóvakíu og Tékklands í bígerð. Sjá nánar á vef Útflutningsráðs.

Undirritaður hefur verið kjarasamningur milli Samtaka atvinnulífsins og Verkstjórasambands Íslands. Samningurinn gildir til ársloka 2007. Samningurinn kveður á um 3,25% upphafshækkun frá 1. maí og er sambærilegur við aðra samninga sem SA hafa gert að undanförnu.

Starfsmenntaverðlaunin verða afhent í fimmta skiptið í september nk. og er óskað eftir tilnefningum í flokkum fyrirtækja og félagasamtaka, skóla og fræðsluaðila og í opnum flokki. Frestur til þess að tilnefna rennur út 17. ágúst. Sjá nánar á vef Menntar.

Pétur Reimarsson efnaverkfræðingur hefur verið ráðinn verkefnastjóri umhverfismála hjá SA. Pétur lauk doktorsprófi frá Tækniháskólanum í Lundi 1979 og hefur m.a. verið fram- kvæmdastjóri Sæplasts hf. og Árness hf. Verkefni hans hjá SA munu m.a. snúa að umhverfismálum, vinnuverndarmálum, meðferð hættulegra efna og auðlindanýtingu.

Óskar Maríusson efnaverkfræðingur hefur látið af störfum hjá Samtökum atvinnulífsins fyrir aldurs sakir, eftir alls tólf ára starf hjá SA og þar áður hjá Vinnuveitendasambandi Íslands. Samtökin þakka Óskari vel unnin störf og óska honum velfarnaðar í framtíðinni.

Í maímánuði voru skráðir 102.875 atvinnuleysisdagar á landinu öllu sem jafngilda því að 4.900 manns hafi að meðaltali verið á atvinnuleysisskrá í mánuðinum, eða 3,3% af áætlun efnahagsskrifstofu fjármálaráðuneytis um mannafla á vinnumarkaði. Samkvæmt því er atvinnuleysið á niðurleið en það mældist 3,5% í apríl sl. og 3,6% í maí árið 2003.

Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri SA, segir verðbólguna miklu meiri en hægt sé að sætta sig við, í samtali við Morgunblaðið. Hún ógni þó ekki kjarasamningum eins og er en forsendur samninganna koma til skoðunar í nóvember 2005. Hannes segir eðlilegt að endurskoða áform um stórauknar lánveitingar til húsnæðiskaupa og húsnæðis-bygginga.

SA og SI standa fyrir kynningarfundi um umhverfisstjórnunar-kerfi miðvikudaginn 16. júní kl. 8:30, í Húsi atvinnulífsins að Borgartúni 35. Á fundinum verður kynnt umhverfisstjórnunar-kerfið Umhverfisvitinn, sem er hugsað sem ódýrt en vottunarhæft kerfi, sem ætlað er að gefa kost á einfaldri framkvæmd og hugsanlega minni eftirlitskostnaði.

Afskipti ríkisvaldsins af kjaradeilu fiskimanna vorið 2001 voru til umræðu á þingi ILO, þ.e. hvort íslenska ríkið hefði brotið gegn samningsfrelsi aðila. Niðurstaða þingisins felur ekki í sér neinn alvarlegan áfellisdóm og lýtur fyrst og fremst að því að fara þurfi yfir framkvæmd kjarasamningaviðræðna fiskimanna og umgjörð þeirra.

Regluleg laun hækkuðu að meðaltali um 1,5% milli 1. árs-fjórðungs 2003 og 1. ársfjórðungs 2004, skv. launakönnun KRN, en vísitala neysluverðs hækkaði um 2,1%. Skv. því rýrnaði kaupmáttur launa að meðaltali um 0,6%, en á þessu tímabili fékk einungis lítill hluti launafólks hækkun skv. kjarasamningi og nýir kjarasamningar komu að mjög takmörkuðu leyti til framkvæmda á fyrsta ársfjórðungi.

Við teljum mikla skriffinnsku falla illa að veruleika íslenskra fyrirtækja, sem oft eru knappt mönnuð, og erum ekki sannfærð um að hún sé til þess fallin að ýta undir jafnrétti í reynd, segir Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, í samtali við Morgunblaðið um dræm viðbrögð fyrirtækja við beiðni félagsmálaráðuneytis um upplýsingar um jafnréttisáætlanir.

Starfsmenntaverðlaunin verða afhent í fimmta skiptið í september nk. og er óskað eftir tilnefningum í flokkum fyrirtækja og félagasamtaka, skóla og fræðsluaðila og í opnum flokki. Frestur til þess að tilnefna rennur út 17. ágúst. Sjá nánar á vef Menntar.

Mikill stuðningur er við stefnumörkun stjórnvalda um lækkun skatta, segir Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. Hann segir þó nauðsynlegt að samhliða verði haldið þétt um taumana í opinberum fjármálum á næstu misserum og að þar gegni lykilhlutverki að launaþróun opinberra starfsmanna verði í samræmi við þær hækkanir sem atvinnulífið hefur samið um.

Áformað er að gera breytingar á virðisaukaskatti á kjörtíma-bilinu. Æskilegt væri að afnema vörugjöld af matvælum, skattleggja öll matvæli í sama þrepi og lækka VSK á matvæli í t.d. 12%. Þetta myndi hafa í för með sér 5,3 milljarða króna tekjutap fyrir ríkissjóð miðað við forsendur ársins 2002.

Einstaklingar, fyrirtæki og samtök munu á næstunni geta sótt um vefföng sem enda á .eu. Reglur þar að lútandi gilda á öllu Evrópska efnahagssvæðinu og lögðu UNICE, Evrópusamtök atvinnulífsins, það til að frumkvæði SA. Íslenskir aðilar geta því sótt um slík vefföng, kjósi þeir svo.

Haldist olíuverð óbreytt út árið má búast við að olíureikningur- inn hækki um allt að þriðjung frá síðasta ári eða um fimm milljarða króna. Slíkar olíuverðshækkanir hafa veruleg áhrif á atvinnulífið, ekki síst á rekstur sjávarútvegsfyrirtækja. Áhrifin eru þó ekki jafn mikil og áður fyrr, m.a. vegna betri orkunýtingar, tilfærslu yfir í aðra orkugjafa og aukins vægis þjónustu í þjóðarbúskapnum.

Samkvæmt könnun IMG Gallup fyrir SVÞ eru 59,6% lands-manna fylgjandi sölu á léttvíni og bjór í matvöruverslunum. Sambærilegar kannanir hafa verið gerðar nokkrum sinnum áður og niðurstaðan er alltaf sú að meirihluti vill geta keypt léttvín og bjór í matvöruverslunum. 35% svarenda voru andvígir og 5,4% tóku ekki afstöðu. Sjá nánar á vef SVÞ.

Starfsmenntaverðlaunin verða afhent í fimmta skiptið í september nk. og er óskað eftir tilnefningum í flokkum fyrirtækja og félagasamtaka, skóla og fræðsluaðila og í opnum flokki. Frestur til þess að tilnefna rennur út 17. ágúst. Sjá nánar á vef Menntar.

Undirritaður hefur verið kjarasamningur milli Samtaka atvinnulífsins og Félags bókagerðarmanna. Samningurinn gildir til ársloka 2007. Almennar launahækkanir og hækkanir á lífeyrisframlögum eru þær sömu og í fyrri samningum SA. Þá eru kauptaxtar bókagerðarmanna færðir nær greiddum launum á svipaðan hátt og gert hefur verið í öðrum samningum.

Undirritaður hefur verið kjarasamningur milli Samtaka atvinnulífsins og Lyfjafræðingafélags Íslands vegna apóteka. Samningurinn gildir til ársloka 2007. Samningurinn kveður á um 3,25% upphafshækkun frá 1. júní. Hækkanir á lífeyrisframlögum eru þær sömu og í fyrri samningum SA og samningsforsendur taka jafnframt mið af fyrri samningum.

Föstudaginn 4. júní stendur Vinnueftirlitið fyrir morgunverðar-fundi um veikindafjarvistir, með stuðningi SA o.fl. Fundurinn er m.a. ætlaður stjórnendum fyrirtækja og starfsmannastjórum og hann ávarpa m.a. tveir sænskir prófessorar. Sjá nánar á vef Vinnueftirlitsins.

Markviss mannauðsstjórnun er skemmra á veg komin hér á landi en í samanburðarlöndunum, skv. fjölþjóðlegri könnun HR o.fl. sem gerð var með stuðningi SA. Þó er ljóst að miklar framfarir hafa orðið á síðustu árum, ekki síst á sviði upplýs-ingamiðlunar til starfsmanna og frá starfsmönnum til stjórnenda.

Í tilefni af fimm ára afmæli SVÞ-Samtaka verslunar og þjónustu, hefur Lýður Björnsson sagnfræðingur tekið saman Sögu verslunar á Íslandi, og er hún vistuð á vef SVÞ (pdf-skjal).

Útflutningsráð hefur frestað för sendinefndar til Seattle og Alaska til september. Árni M. Mathiesen sjávarútvegsráðherra mun fara fyrir nefndinni, en megináherslan verður lögð á sjávarútveg, þ.e. útgerð, fiskvinnslu og fiskeldi. Sjá nánar á vef Útflutningsráðs.

Kynningarfundir um kjarasamning SA við verslunarmenn verða haldnir í húsakynnum samtakanna í Borgartúni 35 mánu-daginn 24. maí kl. 14:00 og miðvikudaginn 26. maí kl. 10:00. Félagsmönnum er bent á að skrá sig í síma 591 0000 eða senda tölvupóst á sa@sa.is og tilgreina nafn, fyrirtæki og tíma.

Lítil tengsl eru á milli vanda á vinnumarkaði og aldurs. Fátt bendir til að aldurinn skipti máli, en þá almennt séð fremur að hærri aldur sé til hagsbóta viðkomandi fremur en hitt. Þetta var niðurstaða Hannesar G. Sigurðssonar, aðstoðar-framkvæmdastjóra SA, í erindi á ráðstefnu um stöðu miðaldra fólks á vinnumarkaði.

Undirritaður hefur verið sérkjarasamningur vegna vinnu í fiskimjölsverksmiðjum á Austurlandi. Samningurinn er hluti af aðalkjarasamningi Starfsgreinasambandsins og SA.

Miðvikudaginn 19. maí stendur áhugahópur um atvinnumál miðaldra fólks fyrir ráðstefnu um stöðu þess fólks á vinnu-markaði, í samvinnu við SA o.fl. Ráðstefnan verður haldin í Kiwanishúsinu Engjateigi 11 og hefst kl. 13. Sjá nánar á vef Vinnumálastofnunar.

Borgarráð hefur samþykkt að Reykjavíkurborg hætti sorphirðu hjá fyrirtækjum og stofnunum frá og með 1. janúar 2005, líkt og nokkur nágrannasveitarfélög borgarinnar hafa gert. Eru fyrirtæki í borginni því hvött til að leita til sorphirðufyrirtækja á almennum markaði tímanlega fyrir næstu áramót. Sjá nánar á vef borgarinnar.

Einhugur ríkir meðal þeirra sem reka atvinnubíla um að frumvarp um olíugjald og kílómetragjald o.fl. sé meingallað og feli í sér bæði aukna og flóknari skattheimtu sem ekkert tengist markmiðum frumvarpsins um að gera rekstur smærri dísilbifreiða hagkvæmari. Samtök í atvinnulífi mótmæla frumvarpinu.

Kynnt hefur verið úthlutun úr starfsmenntasjóði félagsmálaráðuneytisins til starfsmenntunar í atvinnulífinu, en alls var rúmum 55 milljónum króna úthlutað til 55 verkefna.  Meðal þeirra sem hlutu styrk voru SVÞ – Samtök verslunar og þjónustu sem fengu kr. 2,5 milljónir til námsbrautar fyrir verslunarfólk. Sjá nánar á vef Starfsmenntaráðs.

Hækkun vísitölunnar er að hluta til áhyggjuefni en að hluta til markast þetta af röð tilviljana, segir Hannes G. Sigurðsson, aðstoðarframkvæmdastjóri SA, í samtali við Morgunblaðið um hækkun vísitölu neysluverðs. Hann segist ekki telja að um sé að ræða varanlega hækkun verðbólgunnar.

Undirritaður hefur verið kjarasamningur milli Samtaka atvinnulífsins og Félags skipstjórnarmanna um kaup og kjör skipstjóra og stýrimanna á kaupskipum í millilandasiglingum. Samningurinn gildir til ársloka 2007 og eru almennar launahækkanir, kjarabreytingar og samningsforsendur þær sömu og í fyrri samningum SA.

Borgarstjórinn í Reykjavík auglýsir eftir tilnefningum til Umhverfisviðurkenningar Reykjavíkurborgar 2004, sem veitt er fyrirtæki eða stofnun sem leitast við að haga rekstri sínum eða einstökum rekstrarþáttum í samræmi við grunnregluna um sjálfbæra þróun. Tilnefningum ber að skila Umhverfis- og heilbrigðisstofu eigi síðar en 15. maí 2004. Sjá nánar á vef stofunnar.

Undirritaður hefur verið kjarasamningur milli Samtaka atvinnulífsins og Vélstjórafélags Íslands um kaup og kjör á kaupskipum. Samningurinn gildir til ársloka 2007. Almennar launahækkanir, hækkanir á lífeyrisframlögum og samningsforsendur eru þær sömu og í fyrri samningum SA.

Þríhliða samskipti aðila vinnumarkaðarins og stjórnvalda eru enn mjög mikilvæg, segir Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. Eðlisbreyting hafi þó orðið á samskiptum þessara aðila. Kúvending efnahagsstefnu eða íhlutun í stjórn efnahagsmála séu sem betur fer ekki umræðuefni lengur í tengslum við gerð kjarasamninga.

Vegna umræðunnar um hátt lyfjaverð á Íslandi er fróðlegt að skoða ýmsar ákvarðanir yfirvalda sem eru íþyngjandi fyrir rekstur apóteka. Þannig skulu þau alltaf mönnuð tveimur lyfjafræðingum, en í Danmörku nægir lyfjatæknir. Þá má starfsfólk þeirra ekki samnýta inngang, búnings-, salernis- eða kaffiaðstöðu með öðrum. Þarna er á ferðinni óþarfa reglubyrði og óþarfa kostnaður sem neytandinn ber á endanum.

Greinar, þar sem hagnaður er mikill, draga til sín fjármagn og samkeppni. Fjármagnsmarkaðurinn er því samkeppnisstofnun hins frjálsa markaðar. Þetta kemur fram í ritgerð eftir Alan Greenspan, núverandi seðlabankastjóra Bandaríkjanna, sem vitnað er til í nýrri skýrslu GJ fjármálaráðgjafar um viðhorf í samkeppnismálum. Skýrsluhöfundur telur sterk rök fyrir afnámi samkeppnislaga.

Ársskýrslu Samtaka atvinnulífsins fyrir starfsárið 2003-2004, sem dreift var á aðalfundi samtakanna 4. maí, má nálgast hér á vef samtakanna. Í skýrslunni er að finna ítarlega umfjöllun um starfsemi SA, efnahagsmál, kjaramál o.fl. Sjá ársskýrslu SA (pdf-skjal).

Víða er svigrúm til hagræðingar á sviði eftirlits með atvinnustarfsemi, sagði Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, þegar hann kynnti nýja skýrslu samtakanna um eftirlit með atvinnustarfsemi og tillögur til úrbóta. Sameina mætti eftirlit, samræma framkvæmd, sameina leyfisveitingar, auka umbun fyrir virkt innra eftirlit fyrirtækja og lækka kostnað.

Fyrirtæki leggja vaxandi áherslu á að skapa sér þá ímynd að þau setji siðferðisleg viðmið á oddinn. Öðru vísi njóti þau ekki trausts almennings, neytenda og mögulegs framtíðar-starfsfólks. Þetta er meðal þess sem fram kom í erindi Görans Trogen, framkvæmdastjóra hjá sænsku samtökum atvinnu-lífsins, í erindi hans á aðalfundi SA.

Ef við viljum halda forystuhlut okkar á sviði skattamála eigum við að stefna að því að skattar á fyrirtæki verði ekki yfir 15% í framtíðinni, sagði Davíð Oddsson forsætisráðherra í ræðu sinni á aðalfundi SA. Hann sagði SA gegna lykilhlutverki í íslensku atvinnulífi og benti á hversu stóran þátt þau ásamt viðsemjendum eiga í þeim stöðugleika sem nú ríkir í atvinnulífi þjóðarinnar.

Mikilvægasta framlag stjórnvalda til kjarasamningagerðar hefur undanfarinn rúman áratug verið fólgið í stöðugleika, sagði Ingimundur Sigurpálsson, formaður SA, í ræðu sinni á aðalfundi samtakanna. Sagði hann áherslur í samskiptum aðila vinnumarkaðar við stjórnvöld hafa tekið miklum breytingum frá því árið 1990, þegar forsenda fyrir gerð kjarasamninga var, að aðilar vinnumarkaðarins tækju höndum saman við stjórnvöld um mótun nýrrar efnahagsstefnu.

Á aðalfundi SA var tilkynnt um niðurstöðu úr beinni póstkosningu formanns samtakanna. Ingimundur Sigurpálsson, sitjandi formaður, hlaut 99,6% greiddra atkvæða og er hann því réttkjörinn formaður SA starfsárið 2004 til 2005. Kosningaþátttaka var 51,3%.

Lýst hefur verið kjöri stjórnar SA fyrir starfsárið 2004 til 2005. Ný koma inn í stjórnina þau Björgólfur Jóhannsson Síldar-vinnslunni, Brynjólfur Bjarnason Landssímanum, Finnur Ingólfsson Vátryggingafélagi Íslands, Grímur Sæmundsen Bláa lóninu, Hjörleifur Jakobsson Olíufélaginu, Hreiðar Már Sigurðsson KB banka, Jens Pétur Jóhannson Rafmagns-verkstæði Jens Péturs, Kristín Jóhannesdóttir Baugi Group og Kristján Björn Garðarsson Kísiliðjunni.

Áformað er að gera breytingar á virðisaukaskatti á kjörtímabilinu. Æskilegt væri að afnema vörugjöld af matvælum, skattleggja öll matvæli í sama þrepi og lækka VSK á matvæli í t.d. 12%. Þetta myndi hafa í för með sér 5,3 milljarða króna tekjutap fyrir ríkissjóð miðað við forsendur ársins 2002.

Samtök atvinnulífsins halda aðalfund sinn þriðjudaginn 4. maí á Grand Hótel Reykjavík. Auk ávarpa formanns SA og Davíðs Oddssonar forsætisráðherra verður kynnt ný skýrsla samtakanna um eftirlit með atvinnustarfsemi og tillögur til úrbóta. Þá mun framkvæmdastjóri hjá sænsku samtökum atvinnulífsins flytja erindi um leiðir til þess að efla traust almennings á atvinnulífinu. Sjá nánar

Undirritaður hefur verið kjarasamningur milli Samtaka atvinnulífsins og Samiðnar. Líkt og fyrri samningar sem SA hafa gert að undanförnu gildir hann til ársloka 2007. Almennar launahækkanir og hækkanir á lífeyrisframlögum eru einnig þær sömu og í fyrri samningum SA. Þá eru kauptaxtar færðir nær greiddum launum á svipaðan hátt og gert var í nýgerðum samningum við RSÍ og MATVÍS.

Fimmtudaginn 29. apríl 2004 verða kynnt ný forgangsatriði í Leonardó starfsmenntaáætlun ESB, sem Íslendingar taka þátt í, á fundi í Húsi atvinnulífsins, Borgartúni 35, kl. 15 til 17:30. Sjá nánar á vef Landsskrifstofu Leonardó.

Undirritaður hefur verið kjarasamningur milli SA og Matvæla- og veitingasambands Íslands. Líkt og fyrri samningar sem SA hafa gert að undanförnu gildir hann til ársloka 2007. Almennar launahækkanir og hækkanir á lífeyrisframlögum eru einnig þær sömu og í fyrri samningum SA. Þá eru kauptaxtar iðnaðar-manna færðir nær greiddum launum á svipaðan hátt og gert var í nýgerðum samningi við RSÍ.

Möguleikar íslenskra fyrirtækja á þátttöku í verkefnum sem styrkt eru af þróunarsjóði EFTA verða kynntir á morgunverðar-fundi sem utanríkisráðuneytið, Útflutningsráð og Euro Info skrifstofan standa fyrir fimmtudaginn 29. apríl nk. Sjá nánar á vef Útflutningsráðs.

Undirritaður hefur verið svonefndur virkjunarsamningur, sem gildir á Kárahnjúkasvæðinu, milli SA vegna aðildarfyrirtækja og Landsvirkjunar annars vegar, og ASÍ, SGS, Samiðnar og RSÍ hins vegar. Líkt og fyrri samningar sem SA hafa gert að undanförnu gildir hann til ársloka 2007. Almennar launa-hækkanir og hækkanir á lífeyrisframlögum eru einnig þær sömu og í fyrri samningum SA.

Undirritaður hefur verið kjarasamningur SA við LÍV og VR. Líkt og fyrri samningar sem SA hafa gert að undanförnu gildir hann til ársloka 2007. Almennar launahækkanir og hækkanir á lífeyrisframlögum eru einnig þær sömu og í fyrri samningum SA. Tekið er upp nýtt eftirvinnuálag, heimild til frítöku í stað uppbóta o.fl. nýjungar.

Fimm samtök þeirra sem framleiða, flytja inn, dreifa og selja matvæli hafa sent áskorun til ríkisstjórnarinnar um breytingar á skattlagningu matvæla. Auk Samtaka atvinnulífsins standa að áskoruninni Samtök iðnaðarins, SVÞ-Samtök verslunar og þjónustu, Samtök ferðaþjónustunnar og Félag íslenskra stórkaupmanna.

Í mars voru skráðir 114.789 atvinnuleysisdagar á landinu öllu sem jafngilda því að 4.991 manns hafi að meðaltali verið á atvinnuleysisskrá í mánuðinum, eða 3,5% af áætlun efnahags-skrifstofu fjármálaráðuneytis um mannafla á vinnumarkaði. Að mati Vinnumálastofnunar er ekki líklegt að atvinnuástandið breytist mikið í apríl.

Undirritaður hefur verið kjarasamningur milli SA og SART annars vegar og RSÍ hins vegar. Líkt og fyrri samningar sem SA hafa gert að undanförnu gildir hann til ársloka 2007. Almennar launahækkanir og hækkanir á lífeyrisframlögum eru einnig þær sömu og í fyrri samningum SA. Lágmarkslaun eru hins vegar færð nær greiddum launum og verða byrjunarlaun rafiðnaðarmanns með sveinspróf 152.500 krónur.

Föstudaginn 16. apríl stendur lögfræðideild Viðskiptaháskólans á Bifröst fyrir opinni ráðstefnu um tvískiptingu íslensks vinnu-markaðar, í samstarfi við SA, ASÍ, BSRB og Starfsmanna-skrifstofu fjármálaráðuneytis. Sjá nánar á vef Viðskipta-háskólans á Bifröst.

Það getur ekki verið markmiðið að sjónarmið varðandi persónufrelsi einstakra starfsmanna vegi alltaf þyngra en heilbrigði og öryggi annarra starfsmanna, segir Ari Edwald, framkvæmdastjóri SA, í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. Tilgangur vímuefnaprófa sé fyrst og fremst að standa vörð um öryggi starfsmanna en ekki áhugi fyrirtækja á persónulegum högum manna.

Nýir kjarasamningar Samtaka atvinnulífsins við félög verkafólks fela í sér ýmsar nýjungar sem ætlað er að auka sveigjanleika fyrirtækjanna og fækka ágreiningsmálum. Mikilvægt er að atvinnurekendur kynni sér vel ákvæði samninganna og framkvæmi rétt frá fyrsta degi.

Rafverktökum ber að reka innri öryggisstjórnunarkerfi, en sæta jafnframt úrtaksskoðunum skoðunarstofa, sem fer fækkandi komi þeir ítrekað vel út. Slíkt fyrirkomulag mætti viðhafa víðar. Varla getur t.d. talist nauðsynlegt að viðhafa árlegt utanaðkomandi eftirlit með öllum starfsstöðvum fyrirtækja sem reknar eru skv. sömu handbókinni, sbr. bensínstöðvar. Þetta er meðal þess sem fram kemur í væntanlegri skýrslu SA um eftirlit með atvinnustarfsemi.

Í ræðu sinni á aðalfundi SVÞ sagði Sigurður Á. Sigurðsson, formaður samtakanna, m.a. að ekkert bannaði að fyrirtæki yrðu stór og í raun væri það æskileg þróun fyrir atvinnulífið. Ef einhver dæmi væru um misbeitingu á markaðsráðandi stöðu fyrirtækja ætti að beita samkeppnislögum gegn þeim. Sjá nánar á vef SVÞ.

Frumkvöðlakraftur á Íslandi er mikill, með hæsta móti í Evrópu, en hefur þó dvínað. Skortur á áhættufjármagni er talinn stærsti veikleiki í umhverfi frumkvöðlastarfsemi á Íslandi. Þetta er meðal niðurstaðna úr alþjóðlegri rannsókn (GEM) sem Háskólinn í Reykjavík tekur þátt í, með stuðningi SA o.fl. Sjá nánar á vef HR.

Kjarasamningur SA við Flóabandalagið var samþykktur með 64,2% gegn 27,9% greiddra atkvæða. Kjarasamningur SA við Starfsgreinasambandið utan Flóa var samþykktur í öllum aðildarfélögum nema tveimur, á Höfn í Hornafirði og í Vestmannaeyjum. Í heildina voru 68,1% samþykkir samningnum en nei sögðu 29%.

Samtök ferðaþjónustunnar vilja að stefnt verði að tvöföldun gjaldeyristekna af ferðaþjónustu fyrir lok árs 2012 og að beinar gjaldeyristekjur verði þá komnar í a.m.k. 80 milljarða króna. Til þess að þetta megi ganga eftir segja þau nauðsyn-legt að tryggja betri arðsemi fyrirtækja í ferðaþjónustu.

Á kjaramálavef SA er að finna kaupgjaldsskrá SA vegna verkafólks sem gildir frá 1. mars 2004, verði samningar SA við Starfsgreinasambandið og Flóabandalagið samþykktir, sem skýrist mánudaginn 29. mars. Sjá nánar undir liðnum kaupgjaldsskrá á kjaramálasíðu SA. Starfsfólk SA svarar fyrirspurnum frá félagsmönnum og er þeim innan handar ef skýra þarf einstök ákvæði samninganna.

Árið 2004 skipuleggur Útflutningsráð m.a. ferðir viðskipta-sendinefnda til Alaska og Seattle í maí, sem Árni M. Mathiesen sjávarútvegsráðherra fer fyrir, til Litháen í byrjun júní og til Rússlands í september. Sjá nánar á vef Útflutningsráðs.

Göran Trogen, framkvæmdastjóri hjá sænsku samtökum atvinnulífsins verður gestur á aðalfundi SA, sem haldinn verður á Grand Hótel þriðjudaginn 4. maí nk. Þar mun Trogen flytja erindi um leiðir til þess að efla traust almennings á atvinnu-lífinu, en hann hefur gegnt lykilhlutverki í viðamiklu starfi sænsku samtaka atvinnulífsins í þessu skyni.

Föstudaginn 26. mars standa Rannsóknaþjónusta HÍ, menntamálaráðuneytið, SA, ASÍ og Fræðslumiðstöð atvinnulífsins fyrir ráðstefnu um þróun símenntunar á Íslandi og í Evrópu, aðgengi og fjármögnun. Ráðstefnan verður haldin í hátíðarsal HÍ og hana ávarpar hópur innlendra og erlendra sérfræðinga. Sjá nánar á vef Rannsóknaþjónustu HÍ.

Óskað er eftir tilnefningum um fyrirtæki til að hljóta umhverfis-viðurkenningu umhverfisráðuneytisins fyrir árið 2003. Tillögur skulu berast ráðuneytinu, með stuttri greinargerð, eigi síðar en 26. mars. Sjá nánar á vef umhverfisráðuneytisins.

Verslunarráð Íslands, Samtök atvinnulífsins og Kauphöll Íslands hafa kynnt nýjar leiðbeiningar um starfshætti fyrirtækja sem hafa að markmiði að skýra hlutverk og störf stjórnarmanna og stjórnenda fyrirtækja á Íslandi. Með leiðbeiningunum er þessum aðilum auðveldað að rækja skyldur sínar um leið og hagur allra hluthafa í hlutafélögum er efldur. Sjá nánar á vef Verslunarráðs Íslands.

Í febrúar voru skráðir 101.921 atvinnuleysisdagar á landinu öllu sem jafngilda því að 5.097 manns hafi að meðaltali verið á atvinnuleysisskrá, eða 3,6% af áætlun efnahagsskrifstofu fjármálaráðuneytis um mannafla á vinnumarkaði. Að mati Vinnumálastofnunar má gera ráð fyrir að atvinnuástandið batni lítilsháttar í mars.

Dagana 24. og 25. mars stendur Staðlaráð fyrir námskeiði um stjórnun upplýsingaöryggis samkvæmt ISO staðli 17799. Námskeiðið er m.a. ætlað stjórnendum sem bera ábyrgð á að móta og innleiða stjórnkerfi upplýsingaöryggis. Sjá nánar á vef Staðlaráðs.

Í ályktun iðnþings Samtaka iðnaðarins er m.a. fjallað um mikilvægan hlut erlends starfsfólks við stóriðjufram-kvæmdir, þörf á framleiðniaukningu, skort á vel menntuðu fólki á sviði iðn-, verk-, tækni- og raungreina, og skort á fjármagni til nýsköpunar.

UNICE, Evrópusamtök atvinnulífsins, hafa kynnt sérstaka aðgerðaáætlun um leiðir til að efla samkeppnishæfni álfunnar. Í skýrslu samtakanna er m.a. lögð áhersla á mikilvægi þess að draga úr reglubyrði, auka sveigjanleika á vinnumarkaði og auka stuðning við rannsóknir og þróun.

Starfsmenntaráð auglýsir eftir umsóknum um styrki vegna starfsmenntunar í atvinnulífinu, í flokkunum 1) ný tækifæri til náms, með sérstakri áherslu á nám í verk- og tæknigreinum, og 2) ferðaþjónusta og útivist. Umsóknarfrestur er til 12. mars og rétt til að sækja um styrki eiga m.a. fyrirtæki og samtök atvinnurekenda og launafólks. Sjá nánar

Undirritaðir hafa verið kjarasamningar milli Samtaka atvinnulífsins annars vegar og Starfsgreinasambandsins og Flóabandalagsins hins vegar. Samningarnir gilda til ársloka ársins 2007.

Ríkisstjórnin hefur samþykkt yfirlýsingu vegna gerðar kjarasamninga á almennum vinnumarkaði, þar sem fjallað er um starfsmenntamál, lífeyrismál, atvinnuleysisbætur og tryggingagjald.

Nýsköpunarverðlaun Rannís og Útflutningsráðs í ár hlýtur Lyfjaþróun hf. Fyrirtækið var stofnað árið 1991. Það hefur aflað fjögurra alþjóðlegra einkaleyfa og er fjöldi umsókna um einka-leyfi í undirbúningi. Sjá nánar á vef Útflutningsráðs.

Jón Rúnar Pálsson, lögmaður hjá SA, hefur öðlast réttindi til málflutnings fyrir Hæstarétti og óska samtökin honum til hamingju með áfangann. Þessi áfangi eflir enn vinnumarkaðs-svið samtakanna, en þar starfa nú tveir hæstaréttarlögmenn og þrír héraðsdómslögmenn.

SA og aðildarfélög hafa skilað sameiginlegri umsögn um frumvarp til laga um siglingavernd. Samtökin telja gríðarlega mikilvægt að vel takist til verka við nánari útfærslu laganna sem ýmsum opinberum aðilum er falin í frumvarpinu, þannig að um leið og framkvæmdin uppfylli lágmarkskröfur alþjóðasamn-inga þá sé hún ekki um of íþyngjandi hvað varðar kostnað eða umstang.

Nýlegur dómur Hæstaréttar vekur upp aðkallandi spurningar um félagafrelsi starfsmanna og ekki síður um þörf á endur-skoðun dómsvalds Félagsdóms, en dómar hans eru endan-legir, segir Hrafnhildur Stefánsdóttir, yfirlögfræðingur SA, í leiðara fréttabréfsins Af vettvangi. Hún segir Hæstarétt af þeirri ástæðu hafa lagt dóm Félagsdóms til grundvallar bótaskyldu starfsmanna, en þar var því hafnað að félaga-frelsisákvæði stjórnarskrár hafi áhrif á túlkun forgangsréttar-ákvæða kjarasamninga. Niðurstaðan er því sú að þeim er jafnað til aðildarskyldu að félagi.

Hlutfall heilbrigðisútgjalda af landsframleiðslu fór vaxandi á uppsveifluárunum 1998 til 2002, úr tæpum 7% í tæp 8,5%. Ef heilbrigðisútgjöld hefðu aukist í svipuðum takti og landsfram-leiðslan hefði það að öðru óbreyttu þýtt liðlega 32 milljarða króna lægri útgjöld til heilbrigðismála á tímabilinu en raunin varð.

Þrír af hverjum fjórum Svíum telja að eigendur og stjórnendur fyrirtækja séu best til þess fallnir að efla traust almennings á atvinnulífinu. Fimmtungur nefnir stjórnmálamenn. Svíar telja einnig að bestu hugmyndirnar um leiðir til að efla hagvöxt sé að finna hjá atvinnulífinu.

Vinnueftirlitið hefur sett upp upplýsingasíðu um persónuhlífar, svo sem öryggishjálma, heyrnarhlífar, öryggisskó, hlífðar-hanska, öndunarfærahlífar o.fl. Fjallað er um lög, reglur, staðla, notkun o.fl. Sjá nánar á vef Vinnueftirlitsins.

Verslunarmenn hafa vísað kjaraviðræðum sínum við SA til ríkissáttasemjara, með vísan í að þær hafi tafist. Gera má ráð fyrir að hafnar verði viðræður við verslunarmenn og fleiri hópa á næstu dögum. Forgangsmál SA að sinni er að ljúka samningum við Starfsgreinasambandið og Flóabandalagið, þar sem lokið hefur verið gerð allra sérsamninga en nokkuð ber á milli um almennar launahækkanir, lífeyrismál o.fl.

Eitt prósent íbúa væntanlegra aðildarríkja ESB og EES myndu hyggja á flutning til einhvers af núverandi aðildarríkjum á næstu fimm árum eftir stækkun, ef þeir hefðu frjálsan aðgang að vinnumarkaði ríkjanna, skv. könnun ESB. Reynslan segir að það yrðu færri í raun. ESB segir áhyggjur af miklum fólksflutn-ingum vegna stækkunarinnar ekki eiga við rök að styðjast.

ICEPRO, samstarf um rafræn viðskipti, veitir í ár Ölgerð Egils Skallagrímssonar hf. ICEPRO-verðaunin fyrir góðan árangur og markvissa stefnu á sviði rafrænna viðskipta.

Á tímabilinu frá 4. ársfjórðungi 2002 til 4. ársfjórðungs 2003 hækkuðu regluleg laun að meðaltali um 5,1%. Á sama tíma hækkaði vísitala neysluverðs um 2,6%. Samkvæmt því jókst kaupmáttur launa að meðaltali um 2,5%. Laun kvenna hækkuðu um 6,1% en karla um 4,7%. Sjá nánar í fréttabréfi Kjararannsóknarnefndar.

Háskólinn í Reykjavík og LOGOS standa fyrir morgunverðar-fundi miðvikudaginn 3. mars, þar sem fjallað verður um stjórnunarhætti í hlutafélögum, m.a. út frá aðgerðum framkvæmdastjórnar ESB. Erindi flytja Áslaug Björgvinsdóttir, dósent við lagadeild HR, og dr. Jan Schans Christensen, prófessor í félagarétti við lagadeild Háskólans í Kaupmannahöfn.

Þriðjudaginn 2. mars standa Háskólinn í Reykjavík, SA og LOGOS fyrir hádegisfundi um Evrópufélög – nýtt hlutafélaga-form. Erindi flytja dr. Jan Schans Christensen, prófessor í félagarétti við lagadeild Háskólans í Kaupmannahöfn, og Jón Ögmundur Þormóðsson, skrifstofustjóri í viðskiptaráðuneytinu.

Regnbogabörn hafa hafið samstarf við Brynju Bragadóttur, doktor í heilsusálfræði. Hún heimsækir m.a. vinnustaði og heldur fyrirlestra fyrir starfsfólk. Markmiðin eru m.a. að upplýsa fólk um eðli og einkenni eineltis, og hjálpa fólki að taka á vandanum. Sjá nánar á vef Regnbogabarna.

Fimmtudaginn 11. mars stendur Staðlaráð fyrir námskeiði um lykilatriði, uppbyggingu og notkun ISO 9000 gæðastjórnunar-staðlanna. Sjá nánar á vef Staðlaráðs. 

Dagana 11.-12. mars standa ESB, UNICE o.fl. fyrir European Business Summit í Brussel, þar sem forystumenn úr atvinnulífi og stjórnmálum munu fjalla um rannsóknir og nýsköpun sem leið til bættrar samkeppnishæfni álfunnar. Meðal ræðumanna verða Romano Prodi og Dr. Jürgen Strube. Aðildarfyrirtæki SA fá 50% afslátt af þátttökugjaldi.

Landsskrifstofa Leonardó og Mennt eru að undirbúa upp-setningu gagnabanka um íslenska aðila sem hafa áhuga á evrópsku samstarfi undir merkjum Leonardó starfsmennta-áætlunar ESB. Tilgangurinn er að flýta fyrir leit íslenskra sem erlendra aðila að samstarfsaðilum. Sjá nánar á vef Menntar.

Á málþingi Alþjóðahúss, SA o.fl. um mannauð innflytjenda fjallaði Gústaf Adolf Skúlason, forstöðumaður hjá SA, um mikilvægi jákvæðrar umræðu um málefni innflytjenda, langa leið starfsfólks frá löndum utan EES til Íslands, efnahagslegt mikilvægi sæmilega greiðs aðgangs að íslenskum vinnumarkaði o.fl. Ferlið við öflun dvalar- og atvinnuleyfa hér tekur oft um þrjá mánuði.

Í bókun fulltrúa SA í nefnd iðnaðarráðherra um fyrirkomulag flutnings raforku er áhersla lögð á að mat á verðmæti eigna í flutningskerfinu byggist á arðsemi en ekki stofnkostnaði. Þá er meðal annars  tekið fram að opinber stuðningur við tiltekna raforkunotendur eigi að vera eins gegnsær og unnt sé.

Samkomulag hefur náðst um það milli Samtaka atvinnulífsins annars vegar og Starfsgreinasambandsins og Flóabanda-lagsins hins vegar, að vísa kjaraviðræðum aðilanna til ríkissáttasemjara, í því skyni að koma viðræðunum um þá liði sem ekki hafa verið afgreiddir í ákveðnari farveg og skerpa á þeim.

Einungis fjórðungur Dana á aldrinum 30-66 ára sem ekki eru í vinnu vilja fá vinnu. Samkvæmt könnun dönsku hagstofunnar eru 656.000 Danir á aldrinum 30-66 ára ekki í vinnu. Af þeim vilja hins vegar einungis 147.000 fá vinnu, eða 22%. Áhuginn á að fá vinnu fer lækkandi með hækkandi aldri.

Alþjóðahús efnir til morgunverðarmálþings um mannauð innflytjenda, í samvinnu við Samtök atvinnulífsins, ASÍ og félagsmálaráðuneytið, föstudaginn 20. febrúar kl. 8-10, í Iðnó.

Í nýrri skýrslu GJ Fjármálaráðgjafar fyrir Samtök banka og verðbréfafyrirtækja er borinn saman kostnaður almennings af þjónustu banka og sparisjóða í fjórum löndum, Danmörku, Íslandi, Noregi og Svíþjóð. Árleg gjöld meðalneytanda á Íslandi af þjónustu banka og sparisjóða eru samkvæmt könnuninni 3.172 kr., en 13.205 kr. að jafnaði í hinum löndunum.

Útboðsþing Samtaka iðnaðarins og Félags vinnuvélaeigenda var haldið á dögunum. Þar var kynnt yfirlit yfir öll helstu útboð verklegra framkvæmda á vegum ríkisins, Reykjavíkurborgar og Kópavogs á þessu ári. Ætla má að alls verði boðin út verkefni fyrir tæpa 54 milljarða á vegum þessara aðila á árinu. Sjá nánar á vef SI.

Á vef SVÞ-Samtaka verslunar og þjónustu er að finna fimm heilræði til að varast rán og þjófnaði, eða lágmarka áhrif þeirra. Fram kemur að mikilvægast sé að fara rækilega í gegnum þær hættur sem kunna að steðja að og haga skipulagi starfseminar í samræði við það. Sjá nánar á vef SVÞ.

Í janúar sl. voru skráðir 111.880 atvinnuleysisdagar á landinu öllu sem jafngilda því að 5.088 manns hafi að meðaltali verið á atvinnuleysisskrá, eða 3,7% af áætlun efnahagsskrifstofu fjármálaráðuneytis um mannafla á vinnumarkaði. Atvinnu-leysið jókst úr 3,1% frá desember, en var ívið minna en í janúar 2003, þegar það var 3,8%.

Árið 2003 voru gistinætur á hótelum 10% fleiri en árið áður, eða 880 þúsund í stað 802 þúsund árið 2002. Gistinóttum fjölgaði í öllum landshlutum. Þá fjölgaði erlendum ferða-mönnum sem fóru um Keflavíkurflugvöll um tæp 30% miðað við janúar 2003. Þetta gefur góðar vísbendingar fyrir árið 2004, að því er fram kemur á vef SAF.

Mikið fjölmenni var á opnum fundi SA um vernd skipa, farms og farþega, þar sem fjallað var um væntanlega löggjöf um vernd gegn hryðjuverkum o.fl., og áhrif hennar, eftirlit, kostnað, umsýslu o.s.frv. Almenn samstaða var um að uppfylla yrði alþjóðlegar lágmarkskröfur, en jafnframt um að halda yrði kostnaði og umstangi vegna þessa í lágmarki.

Vegna tæknilegra breytinga sem gerðar hafa verið á vef Samtaka atvinnulífsins er nokkuð um brotna hlekki („linka“) á vefnum en unnið er að lagfæringu á því. Þá er notendum vefsins bent á að huganlega þurfa þeir að uppfæra hjá sér favourites, sem og hlekki á eigin vefsíðum yfir á vef SA.

Dagana 5. og 6. febrúar nk. verða haldin námskeið fyrir framleiðendur og innflytjendur véla. Markmiðið er að þátttakendur verði færir um að greina hvort vörur falli undir vélatilskipun ESB og læri hvernig á að CE-merkja slíkar vörur. Sjá nánar á vef Staðlaráðs Íslands.

SVÞ hafa gert samning við Securitas hf. um fræðslu til starfsmanna í þeim tilgangi að fyrirbyggja hnupl, rán, kortasvik og annan slíkan skaða sem færist í aukana. Securitas hf. mun þannig taka að sér fræðslu í verkefninu Varnir gegn vágestum sem rekið er í samstarfi við Lögregluna í Reykjavík. Sjá nánar á vef SVÞ.

Á næstu þremur árum þurfa fyrirtæki innan SI að bæta við sig 771 nýjum starfsmanni með raungreina-, tækni- og verkfræðimenntun og 2252 starfsmönnum með iðn- og starfsmenntun. Þetta er meðal niðurstaðna könnunar IMG Gallup á þörfum iðnaðarins fyrir menntun. Sjá nánar á vef SI.

Morgunverðarfundur Vinnueftirlitsins o.fl. um veikindafjarvistir, sem fyrirhugað var að haldinn yrði á morgun, föstudaginn 9. janúar á Grand Hótel, frestast um óákveðinn tíma vegna veikinda erlends fyrirlesara. Sjá nánar á vef Vinnueftirlitsins.

Morgunverðarfundur Vinnueftirlitsins o.fl. um veikindafjarvistir, sem fyrirhugað var að haldinn yrði á morgun, föstudaginn 9. janúar á Grand Hótel, frestast um óákveðinn tíma vegna veikinda erlends fyrirlesara. Sjá nánar á vef Vinnueftirlitsins.

Morgunverðarfundur Vinnueftirlitsins o.fl. um veikindafjarvistir, sem fyrirhugað var að haldinn yrði á morgun, föstudaginn 9. janúar á Grand Hótel, frestast um óákveðinn tíma vegna veikinda erlends fyrirlesara. Sjá nánar á vef Vinnueftirlitsins.

Viltu senda starfsmann í þjálfun erlendis? Eða leiðbeinanda? Auglýst er eftir umsóknum um styrki í mannaskiptaverkefni sem veittir eru af Leonardo da Vinci starfsmenntaáætlun ESB. Umsóknarfrestur er til 13. febrúar 2004 og kynningarfundur verður haldinn 15. janúar. Sjá nánar á vef Landsskrifstofu Leonardó.

Viltu senda starfsmann í þjálfun erlendis? Eða leiðbeinanda? Auglýst er eftir umsóknum um styrki í mannaskiptaverkefni sem veittir eru af Leonardo da Vinci starfsmenntaáætlun ESB. Umsóknarfrestur er til 13. febrúar 2004 og kynningarfundur verður haldinn 15. janúar. Sjá nánar á vef Landsskrifstofu Leonardó.

Viltu senda starfsmann í þjálfun erlendis? Eða leiðbeinanda? Auglýst er eftir umsóknum um styrki í mannaskiptaverkefni sem veittir eru af Leonardo da Vinci starfsmenntaáætlun ESB. Umsóknarfrestur er til 13. febrúar 2004 og kynningarfundur verður haldinn 15. janúar. Sjá nánar á vef Landsskrifstofu Leonardó.