Stjórnendur 400 stærstu: Aðstæður góðar og verða enn betri

Niðurstöður könnunar Gallup meðal 400 stærstu fyrirtækja landsins endurspegla góðar aðstæður í öllum megin atvinnugreinum atvinnulífsins. Mat stjórnenda á núverandi aðstæðum í atvinnulífinu eru svipaðar og á þensluárinu  2007 og telja þeir að aðstæðurnar verði enn betri á næstunni.

Þótt enn sé nægt framboð af starfsfólki fer þeim fyrirtækjum fjölgandi sem finna fyrir vinnuaflsskorti. Búast má við rúmlega 1% fjölgun starfsmanna á almennum vinnumarkaði á næstu sex mánuðum, sem svarar til 1.400 starfa. Skortur á starfsfólki og áformuð fjölgun starfsmanna er langmest í byggingarstarfsemi.

Þeim stjórnendum fjölgar töluvert sem búast við aukningu eftirspurnar á innanlandsmarkaði á næstunni. Áhyggjur stjórnenda af þróuninni á erlendum mörkuðum fer hins vegar vaxandi.

Stjórnendur búast við að verðbólgan verði 3,6% á næstu 12 mánuðum.

Aðstæður mjög góðar í atvinnulífinu
Vísitala efnahagslífsins, sem endurspeglar muninn á fjölda stjórnenda sem meta aðstæður góðar og slæmar, er nú á sömu slóðum og árið 2007 þegar hún varð hæst. Mikill meirihluti stjórnenda, 62%, telur aðstæður í atvinnulífinu góðar, en einungis 3% að þær séu slæmar. Mat stjórnenda er jákvæðast í fjármálastarfsemi og verslun en minnst jákvæðir eru stjórnendur í sjávarútvegi og iðnaði. Samanburður við síðustu könnun, frá september 2015, sýnir talsverða heildarfjölgun þeirra sem telja aðstæður góðar og fækkun þeirra sem telja þær slæmar. Þó er athyglisvert að vísitalan lækkar í flutningum og ferðaþjónustu þar sem þeim fjölgar sem telja aðstæður slæmar í greininni.

Almenn bjartsýni um framvinduna
Mun fleiri stjórnendur telja að aðstæður í efnahagslífinu verði betri en að þær verði verri eftir sex mánuði. Rúmlega 40% telja aðstæður verða betri en 11% verri. Stjórnendur í öllum atvinnugreinum eru bjartsýnir á framvinduna en hún er mest í flutningum og ferðaþjónustu, en minnst í sjávarútvegi og iðnaði. Mun meiri bjartsýni gætir á höfuðborgarsvæðinu en landsbyggðinni.


undefined

Stöðugt vaxandi skortur á starfsfólki
Þeim fyrirtækjum fjölgar stöðugt sem telja sig búa við skort á starfsfólki. Nú telja 28% stjórnenda skort vera á starfsfólki og samanborið við þessa könnun fyrir tveimur árum hefur þeim fjölgað um 16%. Skortur á starfsfólki er langmestur byggingarstarfsemi, þar sem tæplega 60% stjórnenda telja skort ríkjandi, og þar á eftir í flutningum og ferðaþjónustu, rúmlega 40% stjórnenda. Minnstur skortur á starfsfólki er í fjármálastarfsemi og sjávarútvegi.

Töluverð fjölgun starfsmanna á næstunni
30 þúsund starfsmenn starfa hjá fyrirtækjunum í könnuninni. 31% stjórnenda þeirra sjá fram á fjölgun starfsmanna á næstu sex mánuðum, 12% sjá fram á fækkun en 57% búast við óbreyttum fjölda. Þetta er sama niðurstaða og í síðustu könnun í september sl. Þegar svör stjórnenda eru vegin með stærð fyrirtækjanna fæst að starfsmönnum þeirra fjölgi um 1,2% á næstu sex mánuðum. Sé sú niðurstaða færð yfir á almenna markaðinn í heild má búast við störfum þar fjölgi um rúmlega 1.400 á næstu sex mánuðum. Búist er við fjölgun starfsmanna í öllum atvinnugreinum en langmest í byggingarstarfsemi, en þar á eftir koma flutningar og ferðaþjónusta en minnst fjölgun er áformuð í sjávarútvegi og fjármálaþjónustu.

undefined

Mikil fjölgun þeirra sem búast við aukinni eftirspurn innanlands
Rúmlega helmingur stjórnenda býst við aukinni eftirspurn á innanlandsmarkaði á næstu sex mánuðum sem er mikil fjölgun frá síðustu könnun en þá bjóst tæplega 40% við aukningu. Mestri aukningu vænta stjórnendur í fjármálastarfsemi og verslun. Öðru máli gegnir um erlenda eftirspurn þar sem 44% búast við því að hún aukist, 43% að hún verði óbreytt og 13% að hún minnki. Bjartsýni um horfur á erlendum mörkuðum hefur minnkað milli kannana sem einkum felst í því að þeim fjölgar nokkuð sem búast við minnkandi eftirspurn.

Væntingar um 3,6% verðbólgu á næstu 12 mánuðum
Miðgildi væntinga stjórnenda um verðbólgu næstu 12 mánuði er 3,6% sem er sama niðurstaða og í síðustu könnun. Væntingar stjórnenda um verðbólgu á næsta ári eru í hátt við spár Hagstofunnar og Seðlabankans sem gerðar voru í nóvember sl., en þær kváðu á um 3,2% og 3,3% hækkun verðlags milli áranna 2015 og 2016.


undefined

Um könnunina
Samtök atvinnulífsins eru í samstarfi við Seðlabanka Íslands um reglubundna könnun á stöðu og framtíðarhorfum stærstu fyrirtækja á Íslandi. Könnunin er gerð ársfjórðungslega og er framkvæmd hennar í höndum Gallup. Einföld könnun með 7 spurningum er gerð í annað hvort skipti, en hin skiptin er gerð ítarlegri könnun með 19 spurningum.

Að þessu sinni var könnunin gerð á tímabilinu 10. til 30. nóvember 2015 og voru spurningar 7. Í úrtaki voru 439 stærstu fyrirtæki landsins (miðað við heildarlaunagreiðslur) og svöruðu 275 þeirra þannig að svarhlutfall var 63%. Niðurstöður eru greindar eftir staðsetningu fyrirtækis, atvinnugrein, veltu, starfsmannafjölda og hvort fyrirtækið starfi á útflutnings- eða innanlandsmarkaði. Atvinnugreinaflokkar eru sjö: (1) Sjávarútvegur, (2) iðnaður, (3) byggingarstarfsemi og veitur, (4) verslun, (5) samgöngur, flutningar og ferðaþjónusta, (6) fjármála- og tryggingastarfsemi og (7) ýmis sérhæfð þjónusta. Ekki er um að ræða samræmda túlkun samstarfsaðilanna á niðurstöðum könnunarinnar.