Um launakönnun VR 2001

Í árlegri launakönnun VR er margt fróðlegra upplýsinga. Niðurstöður launakannana Kjararannsóknarnefndar eru þó vísindalega áreiðanlegri, en ná því miður ekki til allra sömu þátta og könnun VR. Því má segja að könnun VR svari ákveðinni eftirspurn. Sem fyrr má þó gera ýmsar aðferðarfræðilegar athugasemdir við könnun VR, sem sumra er reyndar getið í fyrirvörum skýrslunnar.


Við túlkun heildarniðurstaðna könnunarinnar má m.a. spyrja hvort verið sé að bera saman sambærilega hópa milli ára. Við túlkun mælinga á launum einstakra hópa má spyrja hversu áreiðanleg framsetning niðurstaðnanna sé. Loks er hægt að nálgast áreiðanlegri tölur úr launakönnunum Kjararannsóknarnefndar, á heimasíðu nefndarinnar. Því miður eru þær þó ekki ávallt fyllilega sambærilegar, líkt og áður er getið.

 

Atriði sem hafa má í huga varðandi framsetningu:
Áhersla er lögð á meðaltöl, en meðaltöl eru nær alltaf hærri en miðtölur. Þeir sem fá hæst laun í hverjum hópi virðast nær alltaf hafa meiri áhrif á meðaltalið en þeir sem lægst fá launin. Miðtalan er einnig birt en hún sýnir launamælingu þess einstaklings sem lendir í miðjum hópnum og er því um margt áreiðanlegri heimild um það „venjulega“ samkvæmt niðurstöðum könnunarinnar.
Birtar eru tölur byggðar á allt niður í fjórum svarendum, þótt tekið sé fram að fremur sé um „vísbendingar“ en viðmiðanir að ræða þegar svarendur að baki tiltekinnar tölu eru færri en 10. Rétt er því að skoða í töflunni hversu margir einstaklingar eru að baki umræddri tölu.


 

Um heildarniðurstöður: hverja er verið að bera saman?
Hlutfall stjórnenda og sérfræðinga hækkar milli ára, úr 31,2% í 35,9%. Þetta er launahæsti hópurinn og þetta hefur því áhrif til hækkunar á heildarniðurstöðutölum hvað varðar meðallaun innan VR og samanburð milli ára.
Hlutfall lægst launaða hópsins lækkar, þ.e. fólks í gæslu- lager og framleiðslustörfum, úr 8,6% í 6,6%. Þetta hefur áhrif til hækkunar á heildarniðurstöðu hvað varðar meðallaun innan VR og samanburð milli ára.
Hlutfall yngsta hópsins, 16-20 ára, er lang lægst, eða 3,8%. Það hefur þó hækkað frá fyrra ári þegar það var 1,9%. Lágt hlutfall þessa hóps meðal svarenda hefur áhrif til hækkunar á heildarniðurstöður um laun innan VR.
Ekki eru notuð svör þeirra sem eru undir 70% starfshlutfalli. Þannig eru 10,7% svarenda ekki með í niðurstöðunum, en þeim er sleppt þar sem niðurstöður sýna að grunnlaun þeirra séu að jafnaði hlutfallslega lægri (þeir sem eru í 70-99% starfshlutfalli eru hins vegar uppreiknaðir). Þetta hefur áhrif til hækkunar á heildarniðurstöður um laun innan VR.

 

Samanburður við niðurstöður launakönnunar KRN:
Velta má vöngum yfir því hvort sambærilegur hópur svari launakönnun VR milli ára, en líkt og fram kemur hér að framan breytast hlutföll hópa milli kannana. Niðurstöður Kjararannsóknarnefndar um launabreytingar grundvallast hins vegar á því sem nefnt er parað úrtak. Mældar eru breytingar fyrir á sjötta þúsund einstaklinga, þ.e. skoðuð launaþróun sömu einstaklinganna milli mælinga. Þá má geta þess að tölur KRN byggja á bókhaldsgögnum fyrirtækja. Niðurstöður KRN eru því vísindalega áreiðanlegri, en ná því miður ekki til allra sömu þátta og könnun VR. Sjá niðurstöður launakannana KRN á heimasíðu KRN.