Stjórnendur svartsýnni á framtíðina

Niðurstöður ársfjórðungslegrar könnunar Capacent Gallup meðal stærstu fyrirtækja landsins liggja nú fyrir. Líkt og í samsvarandi könnunum í mars 2009 og desember 2008 meta stjórnendur fyrirtækjanna aðstæður í atvinnulífinu afleitar. Telja stjórnendur 97% þeirra fyrirtækja sem svara könnuninni að aðstæður séu nú mjög slæmar (62%) eða frekar slæmar (35%), en ekkert fyrirtæki telur þær góðar.

 

Í síðustu könnun sem gerð var í marsmánuði örlaði á bjartsýni um að aðstæður í efnahagslífinu myndu fara batnandi þegar horft væri hálft til eitt ár fram í tímann. Sú bjartsýni hefur nú að mestu horfið og telur meirihluti fyrirtækjanna (56%) að aðstæður verði verri eftir 6 mánuði, en aðeins 12% að þær verði heldur betri.

Líkt og sjá má á vísitölu efnahagslífsins eru aðstæður nú afleitar í íslensku efnahagslífi samkvæmt könnun meðal 500 stærstu fyrirtækja landsins. Lægsta gildi vísitölunnar er 0, þegar allir telja aðstæður verri, en hæst 200, þegar allir telja þær betri. Jafnvægi er við gildið 100, þegar jafn margir telja aðstæður betri og þeir sem telja þær verri.

Vísitala efnahagslífsins

Bjartsýni stjórnenda á batnandi horfur á næstu mánuðum hefur jafnframt dvínað mjög eins og sjá má á vísitölu eftir 6 mánuði. Spurt var: „Ef þú hugsar 6 mánuði fram í tímann, telur þú að aðstæður í efnahagslífinu muni almennt verða betri, óbreyttar eða verri en þær eru í dag?" Eins og sjá má hefur vísitalan lækkað úr 93,4 í mars í 35,7 í maí. Skipting svara eftir atvinnugreinum við þessari spurningu er sýnd á eftirfarandi mynd.

 

Aðstæður í efnahagslífinu eftir sex mánuði
Aðstæður í efnahagslífinu eftir 6 mánuði

 

Að öðru leyti lýsa niðurstöður könnunarinnar að þessu sinni að mestu ámóta slæmri stöðu í atvinnulífi og fram kom í samsvarandi könnunum í mars 2009 og desember 2008. Nægt framboð vinnuafls er til staðar hjá rösklega 90% þeirra fyrirtækja sem svara könnuninni og fyrirtæki eru almennt ekki að ráða fólk til starfa. Um 90% þeirra fyrirtækja sem svara könnuninni telja að á næstu sex mánuðum muni starfsmannafjöldi hjá þeim standa í stað (54%) eða fækka (36%).

 

Það vekur að vísu athygli að fjórðungur fyrirtækja í fjármála- og tryggingastarfsemi telja sig skorta starfsfólk og um fimmtungar býst við að ráða fólk á næstu sex mánuðum. Hér verður þó að hafa í huga að fjármálafyrirtæki eru almennt undir miklu álagi um þessar mundir, starfsemi þeirra hefur breyst mikið á skömmum tíma og flest hafa þurft að segja upp starfsfólki. Er því skiljanlegt að sum fyrirtækjanna telji sig skorta starfsfólk. Þá hafa a.m.k. sum smærri og miðlungsstórra fyrirtækja í greininni aukið starfsemi á vissum sviðum og skýrir það væntanlega að mestu áform um fjölgun. Hafa þarf í huga að hlutfallstölur í könnuninni byggjast á fjölda fyrirtækja.

 

Um 40% fyrirtækja búast við að eftirspurn á innlendum markaði muni enn dragast saman á næstu sex mánuðum, en aðeins 18% að hún muni aukast.

 

Það eina sem má teljast jákvætt í þessari könnun er að stjórnendur meta horfur á erlendum mörkuðum ívið skárri en í mars, en þó er óvíst hvort um marktæka vísbendingu er þar að ræða.

Sjá nánar:

Niðurstöður Capacent - Gallup (PDF)

 

Umfjöllun um síðustu könnun á vef SA