Eldri þjóð – ný viðfangsefni

Aldurssamsetning íslensku þjóðarinnar árið 2050 verður mjög frábrugðin því sem nú er samkvæmt nýrri mannfjöldaspá SA. Einstaklingar á eftirlaunaaldri, 65 ára og eldri, verða 27% íbúanna í stað 12% nú og munu telja 109 þúsund manns. Fjöldi Íslendinga 80 ára og eldri mun fimmfaldast fram til 2050, úr 9 þúsund í 45 þúsund. Gert er ráð fyrir því að árið 2050 verði ævilíkur karla við fæðingu 86,5 ár og kvenna tæp 90 ár og lenging meðalævi frá því sem nú er verði þannig 7,5 ár hjá körlum og 7 ár hjá konum. Þá er útlit fyrir að það tímabil sem fólk nýtur lífeyris lengist um tæp 30%. Þetta kemur fram í nýju riti SA Ísland 2050: Eldri þjóð – ný viðfangsefni sem kemur út í dag, en þar segir m.a. að brýnt sé að afnema allar hindranir fyrir atvinnuþátttöku eldri starfsmanna og hækkun eftirlaunaaldurs hljóti að koma til álita þar sem fólk á aldrinum 65-70 ára búi við mun betri heilsu en áður og sú þróun muni halda áfram.

 

Hægur vöxtur á vinnumarkaði

Samkvæmt mannfjöldaspá SA mun Íslendingum fjölga í um 400 þúsund árið 2050. Íslendingum á vinnumarkaði mun hins vegar fjölga tiltölulega hægt á komandi árum og mun fjölgunin stöðvast eftir u.þ.b. tvo áratugi. Því verður vinnuframlag erlends starfsfólks ein meginforsenda hagvaxtar. Bent er á að sífellt mikilvægara verði að stuðla að aukinni skilvirkni og framleiðni. Hægur vöxtur vinnuafls kalli ekki aðeins á lengri starfsævi, heldur þurfi einnig að fá yngra fólk fyrr inn á vinnumarkaðinn. Aukin samþjöppun náms í grunnskólum, framhaldsskólum og háskólum gæti stuðlað að því. SA hafa því lagt til að nemendur hefji nám einu ári fyrr í framhaldsskóla og tveimur árum fyrr á háskólastigi.

 

Ungt fólk verður ekki skattpínt

Í helstu niðurstöðum rits SA segir að ekki sé unnt að ganga út frá því sem vísu að auknar byrðar vegna fjölgunar aldraðra verði lagðar á vinnandi fólk með síhækkandi sköttum. Það gangi ekki upp því ungt fólk á vinnumarkaði þurfi hvatningu til að sækja sér menntun og fá umbun fyrir það til að geta eignast eigið húsnæði, börn og til að eygja möguleika á betri kjörum með því að skipta um starf. Háir skattar á atvinnutekjur samræmist ekki þeirri framtíðarmynd.

 

Gestir aðalfundar SA, sem fram fer í dag á Hótel Nordica, munu fá fyrstu eintök ritsins: Ísland 2050: Eldri þjóð - ný viðfangsefni